1
B GIÁO DC ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
NGUYN SƠN
GII PHÁP PHÁT TRIN NGUN NHÂN LC
CA HUYN BÌNH SƠN TNH QUNG NGÃI
Chuyên ngành: Kinh t phát trin
Mã s: 60.31.05
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KINH T
Đà Nng – Năm 2011
2
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: PGS.TS. Lê Th Gii
Ph n bi!n 1: GS.TS. TRƯƠNG BÁ THANH
Ph n bi!n 2: TS. ĐOÀN HNG SƠN
Lun văn ñã ñưc bo v trưc Hi ñng chm Lun
văn tt nghip Thc sĩ Kinh t hp ti Đi hc Đà Nng vào
ngày 30 tháng 11 năm 2011.
Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin-Hc liu, Đi hc Đà Nng
- Thư vin trưng Đi hc Kinh t, Đi hc Đà Nng
3
M# Đ$U
1. Tính c%p thit c&a ñ' tài
Phát trin ngun nhân lc nhim v ñt phá ca huyn
Bình Sơn, tnh Qung Ngãi, va tính cp bách va tính chin
lưc, nhm xây dng lc lưng lao ñng phm cht năng lc
ngày càng cao, cơ cu ngành ngh hp lý. Qua ñó, góp ph!n thúc
ñy kinh t ñ"a phương tăng trư#ng; cơ cu kinh t tng bưc chuyn
d"ch mnh theo hưng CNH, HĐH. Tuy nhiên, so vi yêu c!u phát
trin kinh t - hi, nht thi k ñy mnh CNH, HĐH trên ñ"a
bàn giai ñon 2010 - 2015 ñn năm 2020, NNL ca huyn còn
thiu v s lưng, cht lưng thp, cơ cu chưa ñng b. Do ñó,
trong công cuc ñào to phát trin ngun nhân lc ca huyn Bình
Sơn cũng còn nhi u vn ñ tn ti, c!n nghiên c&u gii quyt. Trong
ñó, c!n n'm ñưc thc t v công tác ñào to phát trin NNL.
Tip ñn c!n thit các gii pháp, kin ngh" k"p thi ñ gii quyt
nh(ng vn ñ ñang tn ñng d báo, ñ"nh hưng phát trin trong
nhưng năm s'p ti.
th tôi chn ñ tài: "Gii pháp pt trin ngun nhân lc
ca huynnh Sơn tnh Qung Ni" làm lun văn Thc s) Kinh t
phát trin, vi mong mun góp ph!n tìm ra các gii pháp phát trin
ngun nhân lc trong quá trình phát trin kinh t xã hi ca huyn.
2. Tình hình nghiên c(u ñ' tài
3. M)c ñích và nhi!m v)
3.1. Mc ñích
Thông qua vic nghiên c&u ngun nhân lc nói chung và ca
huyn Bình Sơn nói riêng, mc ñích ca ñ tài gii pháp phát trin
ngun nhân lc ca huyn Bình Sơn giai ñon 2011 - 2015 ñ"nh
hưng ñn 2020.
3.2. Nhim v
Mt , h thng hóa nh(ng vn ñ cơ bn, cơ s# lun v
phát trin ngun nhân lc v ñào to s* dng trong quá trình phát
4
trin kinh t hi. Bài hc kinh nghim v quá trình phát trin
ngun nhân lc vn dng trong vic phát trin ngun nhân lc.
Hai , phân tích thc trng phát trin ngun nhân lc trong
quá trình phát trin kinh t - hi ca huyn Bình Sơn. Trên cơ s#
ñó rút ra nguyên nhân bài hc kinh nghim t thc trng ca phát
trin ngun nhân lc trong thi gian qua.
Ba là, vch ra nh(ng quan ñim gii pháp cơ bn v ngun
nhân lc ñ thc hin mc tiêu chin lưc kinh t hi ca huyn
giai ñon 2011 - 2015 và ñ"nh hưng ñn 2020.
4. Đi tưng và phm vi nghiên c(u
4.1. Đi tưng nghiên cu
Nghiên c&u nh(ng vn ñ thc ti+n v ngun nhân lc
gii pháp phát trin ngun nhân lc huyn Bình Sơn. Tuy nhiên, ñây
mt lĩnh vc rt rng liên quan ñn tt c các ngành, các lĩnh vc
ca huyn. vy, trong lun văn này ch ñi vào nh(ng ni dung cơ
bn v gii pháp phát trin ngun nhân lc trong quá trình phát trin
kinh t - xã hi ca huyn Bình Sơn.
4.2. Phm vi nghiên cu
- V thi gian: Nghiên c&u thc trng ngun nn lc năm 2001
- 2010.
- V không gian: Nghiên c&u v ngun nhân lc ca huyn
Bình Sơn.
5. Cơ s+ lý lu,n, phương pháp nghiên c(u
5.1. Cơ s lý lun
Nh(ng nguyên ca ch nghĩa Mác - Lênin tư tư#ng H
Chí Minh v ngun nhân lc phát trin ngun nhân lc. Các văn
kin ca Đng Cng sn Vit Nam v phát trin giáo dc ñào to phát
trin ngun nhân lc. Các nguyên lý ca kinh t chính tr" Mác - Lênin.
5.2. Phương pháp nghiên cu
Vn dng phương pháp lun chung; phương pháp c th logic
l"ch s*, phân tích t,ng hp so nh, ñi u tra thc t, thng , mô
nh a kinh nghim thc ti+n....Đưa ra các gii pháp pháp trin
5
ngun nhân lc.
6. Đóng góp mi c&a lu,n văn
Mt là, h thng hóa nh(ng vn ñ lun cơ bn v phát
trin ngun nhân lc nói chung # Vit Nam, huyn Bình Sơn tnh
Qung Ngãi nói riêng.
Hai là, bng các s liu ch&ng minh, lun văn phân tích
làm sáng t- thc trng phát trin ngun nhân lc ca huyn Bình
Sơn; qua ñó rút ra nguyên nhân và bài hc kinh nghim cho vic phát
trin ngun nhân lc quan trng ca huyn trong qúa trình phát trin
kinh t - xã hi.
Ba là, vch ra quan ñim cơ bn gii pháp ch yu thc
hin mc tiêu phát trin kinh t - hi ca huyn giai ñon 2011 -
2015 và ñ"nh hưng ñn năm 2020.
Bn là, lun văn ñã d báo nhu c!u ñào to, các gii pháp
phát trin ngun nhân lc, c kin ngh" v ñi u kin ñ thc hin
các gii pháp phát trin ngun nhân lc ca huyn ñc kt qu cao.
Năm là, cung cp s liu thc t dùng làm tài liu ñ trin
khai thc hin các nhim v kinh t - hi ca huyn, nht mt
s cơ quan: Phòng Tài chính- K hoch, phòng Lao ñng Thương
binh hi, phòng Ni V, phòng Kinh t H t!ng, phòng
Nông nghip và phát trin Nông thôn….
7. Kt c%u lu,n văn
Ngoài ph!n m# ñ!u, kt lun, danh mc tài liu tham kho,
các ph lc, m.u phiu h-i, ñi u tra; kt cu lun văn gm 3 chương:
Chương 1: Lý lun chung v phát trin ngun nhân lc trong
quá trình pháp trin kinh t - xã hi.
Chương 2: Thc trng ngun nhân lc pháp trin ngun
nhân lc ca huyn Bình Sơn, tnh Qung Ngãi
Chương 3: Quan ñim, ñ"nh hưng các gii pháp phát
trin ngun nhân lc ca huyn Bình Sơn tnh Qung Ngãi giai ñon
2011 - 2015 và ñ"nh hưng ñn năm 2020.
6
CHƯƠNG 1
LÝ LUN CHUNG V- PHÁT TRIN NGUN NHÂN LC
TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIN KINH T - XÃ H.I
1.1. Khái ni!m v' ngu/n nhân l0c và phát trin ngu/n nhân l0c
1.1.1. Các quan nim v ngun nhân lc
Ngun nhân lc ca hi bao gm nh(ng ngưi trong ñ
tu,i lao ñng (theo B Lut Lao ñng) ngoài ñ tu,i lao ñng
nhưng có kh năng ho/c s0 tham gia lao ñng.
Ngun nhân lc hay ngun lc con ngưi bao gm lc lưng
lao ñng lao ñng d tr(. Trong ñó lc lưng lao ñng ñưc xác
ñ"nh là ngưi lao ñng ñang làm vic và ngưi trong ñ tu,i lao ñng
nhu c!u nhưng không vic làm (ngưi tht nghip). Lao ñng
d tr( bao gm hc sinh trong ñ tu,i lao ñng, ngưi trong ñ tu,i
lao ñng nhưng không có nhu c!u lao ñng.
1.1.2. Phát trin ngun nhân lc
T khái nim v ngun nhân lc, chúng ta có th hiu v phát
trin ngun nhân lc là gia tăng giá tr" cho con ngưi trên các m/t ño
ñ&c, trí tu, k) năng lao ñng, th lc, tâm hn… Đ h th tham
gia vào lc lưng lao ñng, thc hin tt quá trình sn xut và i sn
xut to ra nhi u sn phm, p ph!n làm giàu cho ñt nưc m giàu
cho hi.
1.1.2.1. Phát trin ngun nhân lc v s lưng
1.1.2.2. Phát trin ngun nhân lc v cht lưng
1.1.2.3. Cơ cu phát trin ngun nhân lc
- Cơ cu ngun nhân lc theo tui
- Cơ cu ngun lao ñng theo gii tính
- Cơ cu ngun lao ñng theo trình ñ hc vn
1.1.3. S cn thit khách quan phát trin ngun nhân lc
S nghip xây dng phát trin ñt nưc ñòi h-i phi
ngun nhân lc không ch v cht lưng s lưng mà còn phi có
mt cơ cu ñng b.
1.2. H! thng các ch1 tiêu ñánh giá s0 phát trin ngu/n nhân l0c
7
1.2.1. Nhóm ch tiêu ñánh giá s lưng ngun nhân lc
1.2.2. Các ch tiêu ñ ñánh giá cht lưng ca ngun nhân lc
1.2.2.1. Ch tiêu biu hin trng thái sc khe ca ngun nhân lc
1.2.2.2. Ch tiêu trình ñ hc vn ca ngun nhân lc
1.2.2.3. Ch tiêu ñánh giá trình ñ chuyên môn kĩ thut ca ngun nhân lc
1.3. Các nhân t nh hư+ng ñn quá trình pt trin ngu/n nhân l0c
1.3.1. Dân s nh hưng ñn quá trình phát trin ngun nhân lc
Dân s ñưc coi là yu t cơ bn quyt ñ"nh ñn s lưng
ngun lao ñng, qui mô cơ cu ca dân s ý nghĩa quyt ñ"nh
ñn qui mô và cơ cu ca ngun lao ñng.
1.3.2. Con ngưi nh hưng ñn quá trình phát trin ngun nhân lc
Như chúng ta ñ u bit bt k mt quá trình sn xut hi
nào cũng c!n có 3 yu t: s&c lao ñng, ñi tưng lao ñng và tư liu
lao ñng; trong ñó s&c lao ñng yu t ch th ca quá trình sn
xut; không ch m “sng li” các yu t ca quá trình sn xut
mà còn có kh năng sáng to ra các yu t ca quá trình sn xut.
Vy, nhân t con ngưi nh hư#ng trc tip phát trin ngun
nhân lc.
1.3.3. Sc khe con ngưi nh hưng ñn quá trình phát trin ngun
nhân lc
Nhóm nhân t nh hư#ng ñn cht lưng ngun nhân lc
trưc ht phi k ñn là s&c kh-e ca ngun nhân lc.
1.3.4. Nhân t kinh t - hi nh hưng ñn quá trình phát trin
ngun nhân lc
Ngoài nhân t con ngưi thì rt nhi u nhân t khác nh
hư#ng ñn công tác ñào to phát trin ngun nhân lc. Mc tiêu,
chin lưc phát trin kinh t - hi tác ñng mnh m0 ñn công tác
ñào to và phát trin ngun nhân lc.
1.3.5. Giáo dc - ñào to nh hưng ñn quá trình phát trin ngun
nhân lc
Trí tu - lao ñng trí tu nhân t quan trng hàng ñ!u ñi
ngũ NNL trong ñi u kin phát trin kinh t hi ngày nay. Trí tu
8
ca NNL ñưc th hin thông qua tri th&c.
1.3.6. Th trưng sc lao ñng
Văn kin Đi hi Đng toàn quc l!n th& X ch rõ: “Phát
trin th" trưng s&c lao ñng trong mi khu vc kinh t, to s g'n
kt cung - c!u lao ñng, phát huy tính tích cc ca ngưi lao ñng
trong hc ngh , t to và tìm vic làm” [35, tr.82].
1.3.7. Phát trin ngun nhân lc cht lưng cao
Ngun nhân lc cht lưng cao phi là nh(ng con ngưi phát
trin c v trí lc th lc, c v kh năng lao ñng, tính tích cc
chính tr" - hi, v ño ñ&c, tình cm trong sáng. Ngun nhân lc
cht lưng cao có th không c!n ñông v s lưng, nhưng phi ñi vào
cht lưng.
1.4. Vai trò c&a ngu/n nhân l0c ñi vi quá trình phát trin kinh t - xã h2i
1.4.1. Vai trò ca ngun nhân lc ñi vi tăng trưng kinh t
1.4.2. Vai trò ca ngun nhân lc ñi vi phát trin kinh t xã hi
1.5. Kinh nghi!m phát trin ngu/n nn l0c m2t s nưc tn th gii
Kinh nghim ca n Quc và Đài Loan
Kinh nghim phát trin ngun nhân lc # Nht Bn
Tóm t3t chương 1. Lun văn ñã phân tích làm sáng t- nh(ng
khái nim cơ bn v ngun nhân lc phát trin ngun nhân lc;
nh(ng nhân t nh hư#ng ñn phát trin ngun nhân lc; vai trò ca
ngun nhân lc ñi vi quá trình phát trin kinh t xã hi. Đng thi,
nêu lên mt s bài hc kinh nghim ca các nưc v phát trin ngun
nhân lc trong quá trình công nghip hóa, hin ñi a phát trin
kinh t hi ñ vn dng vào Vit Nam nói chung huyn Bình
Sơn, tnh Qung Ngãi nói riêng.
9
CHƯƠNG 2
THC TRNG NGUN NHÂN LC VÀ PHÁT TRIN
NGUN NHÂN LC HUYN BÌNH SƠN TNH QUNG NGÃI
2.1. Các nhân t kinh t - h2i c&a huy!n Bình Sơn nh hư+ng
ñn s0 phát trin ngu/n nhân l0c
2.1.1. Nhng ñ c ñim v t nhiên
2.1.2. Nhng ñ c ñim kinh t - xã hi
Là mt huyn ñi n t nông nghip, trong nh(ng năm qua lc
lưng lao ñng tp trung vào các ngành sau ñây: Nông - m - ngư nghip,
công nghip - y dng, thương mi d"ch v.
B ng 2.1: T4ng g tr5 s n xu%t pn theo ngành kinh t so vi năm
2001 (g so nh năm 1994)
Đơn v tính: T ñng
Ch1 s phát ti6n (%)
Năm
T4ng s
N-L-Ngư
CN-XD
TM-DV
Chung
NLN CN và XD
DV
2001
507.148 374.355
35.633
97.160 113,52
112,51
114,95 117,02
2002
510.800 410.665
52.187
118.947
114,72
109,70
146,46 122,42
2003
609.830 391.268
76.750
141.811
104,82
95,28
147,07 119,22
2004
780.000 518.278
104.882
156.840
127,90
132,46
136,65 110,06
2005
836.768 554.250
109.053
173.465
107,28
106,94
103,98 110,06
2006
928.460 564.067
127.877
236.516
110,96
101,77
117,26 136,35
2007
987.119 543.555
107.489
306.075
106,32
96,36
107,52 129,41
2008
1.120.233
534.472
160.760
425.001
117,04
98,33
116,93 138,86
2009
1.336.974
598.448
279.401
459.125
119,35
111,97
173,80 108,03
2010
1.627.023
624.140
452.427
550.456
121,69
104,29
161,93 119,89
Ngun: Niên giám thng kê huyn Bình Sơn năm 2001- 2010.
Ch tiêu phát trin ca các ngành trong giá tr" t,ng sn phm
hi ca huyn hàng năm ñ u tăng; tc ñ phát trin cao nht
năm 2004, k ñn là 2010 - 2009 - 2008; so vi các ngành tc ñ phát
trin ca ngành công nghip - xây dng tăng lên ñáng k t 114,95%
10
năm 2001 tăng lên 161,93% năm 2010, tc ñ tăng trư#ng ñó thích
&ng vi ñ"nh hưng phát trin kinh t - xã hi huyn Bình Sơn.
B ng 2.3: Lao ñ2ng làm vi!c trong các ngành kinh t giai ñon
2001-2010
Đơn v tính: Ngưi
NĂM
Ngành
kinh t
2000
2001
2002
2003 2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
T,ng s
97821
98509
98664
99368
100797
100345
101538
103125
104483
106925
108908
%
100.00
100.00
100.00
100.00
10
0.00
100.00
100.00
100.00
100.00
100.00
100.00
Nông-Lâm-
Thy sn
83089
82317
81281
81052
81559
81047
80532
80816
80612
81437
81879
%
84.94
83.56
82.38
81.57
80.91
80.77
79.31
78.37
77.15
76.16
75.18
Công nghip-
Xây dng
3451
3203
3371
3479
3639
3827
410
2
4782
5054
5261
5612
%
3.53
3.25
3.42
3.50
3.61
3.81
4.04
4.64
4.84
4.92
5.15
Thương mi-
D"ch v
11281
12989
14012
14837
15599
15471
16904
17527
18817
20227
21417
%
11.53
13.19
14.20
14.93
15.48
15.42
16.65
17.00
18.01
18.92
19.67
Ngun: Niên giám thng kê huyn Bình Sơn 2001 – 2010.
2.1.3. Nhng ñ c ñim văn hóa - xã hi
2.2. Th0c trng ngu/n nhân l0c và phát trin ngu/n nhân l0c c&a huy!n
2.2.1. Quy mô và tc ñ tăng ngun nhân lc
- V cơ cu dân s phân theo gii tính:
- V cơ cu dân s phân theo khu vc thành th nông thôn:
B ng 2.5: Lao ñ2ng trong ñ2 tu4i năm 2001-2010
Đơn v tính: Ngưi
NĂM 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
T,ng dân s
175818
176948
177943
179360
180730
182256
183750
185561
186110
195987
LĐ trong ñ
tu,i 89348 92003 93212 94854 96581 98403 99705 100907
102080
107932
T l so vi
dân s (%) 50,82 51,99 52,38 52,88 53,44 53,99 54,26 54,38 54,85 55,07
Ngun: Niên giám thng kê huyn Bình Sơn 2001 – 2010.