1
Luận văn
Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và
tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công
ty Công trình giao thông 116
2
LỜI MỞ ĐẦU
Với việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO đã tạo điều kiện và môi
trường thuận lợi cho các doanh nghiệp thuộc tất cả các ngành, nghề của Việt Nam phát
triển. Hòa mình vào tiến trình đổi mới, phát triển của đất nước, ngành xây dựng cũng
đóng một vai trò vô cùng quan trọng. Nhờ đó mà bộ mặt quốc gia, diện mạo của hệ
thống công trình giao thông được đổi mới, khang trang và không ngừng lớn mạnh. Để
có được những thành quả như mong muốn thì các doanh nghiệp xây lắp phải đổi mới
mọi mặt, chú trọng công tác tổ chức bộ máy quản lý, phát triển sản xuất đồng thời là
công tác quản lý tài chính và hạch toán kế toán. Một nội dung quan trọng của công tác
hạch toán kế toán trong các doanh nghiệp xây lắp chính là công tác tập hợp chi phí sản
xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp.
Giá thành sản phẩm là một nội dung chính để xác định giá trị công trình và là
căn cứ để tính giá sản phẩm. Giá thành sản phẩm là biểu hiện cụ thể của chi phí sản
xuất. Việc phân loại chi phí sản xuất một cách khoa học và hợp lý có ý nghĩa vô cùng
quan trọng đối với công tác hạch toán. Không những thế nó còn có vai trò rất lớn trong
việc kiểm tra, phân tích cơ cấu chi phí, tạo điều kiện cho việc quản lý chặt chẽ chi phí,
hướng tới tiết kiệm chi phí, hạ thấp giá thành sản phẩm. Trong quá trình học hỏi, tiếp
xúc thực tế tại công ty Công trình giao thông 116 em đã nghiên cứu và xin trình bày đề
tài Luận văn tốt nghiệp của mình: “Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Công trình giao thông 116”.
Đề tài của em xin được trình bày những nội dung sau:
- Chương I: Những lý luận chung về công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính
giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp
- Chương II: Thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
xây lắp tại Công ty Công trình giao thông 116
- Chương III: Hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm xây lắp tại Công ty Công trình giao thông 116
3
Em xin cảm ơn cô giáo Phạm Thị Bích Chi đã hướng dẫn em trong quá trình
thực tập. Ngoài ra em xin cảm ơn các cô các chú ở Công ty CTGT 116 đặc biệt là các
cô chú trong phòng kế toán đã chỉ bảo giúp đỡ em trong quá trình thực tập. Do sự hiểu
biết của em còn hạn chế và sự tiếp xúc với thực tế còn nhiều bỡ ngỡ, nên bài viết của
em còn nhiều thiếu sót. Em rất mong được sự góp ý của cô giáo và các cô chú để bài
viết của em hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cám ơn!
4
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC HẠCH TOÁN CHI PHÍ
SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH
NGHIỆP XÂY LẮP
1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN
XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
XÂY LẮP
1.1.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh xây lắp ảnh hưởng tới công tác hạch toán
chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
* Đặc điểm hoạt động xây lắp
Xây dựng cơ bản là một hình thức sản xuất vật chất đặc biệt nhằm tạo ra cơ sở
hạ tầng cho xã hội. Đặc điểm hoạt động xây lắp có ảnh hưởng đến tổ chức kế toán. Các
doanh nghiệp xây lắp đều là những tổ chức nhận thầu xây lắp. Sản phẩm xây lắp có
những đặc điểm riêng biệt khác với ngành sản xuất khác đó là những công trình, hạng
mục công trình được kết cấu bởi những vật tư, thiết bị xây lắp do tác động của lao động
xây lắp và gắn liền với những địa điểm nhất định như mặt đất, mặt nước, không gian.
Do có những đặc điểm như vậy nên có ảnh hưởng đến tổ chức kế toán trong các doanh
nghiệp xây lắp.
- Sản phẩm xây lắp là những công trình, vật kiến trúc…mang tính đơn chiếc, có
kết cấu phức tạp, mỗi sản phẩm xây lắp có kết cấu kỹ, mỹ thuật, vật tư, địa điểm, nhân
lực, dự toán và phương pháp thi công khác nhau. Mặt khác, sản phẩm xây lắp còn có
quy mô và giá trị lớn, thời gian sản xuất sản phẩm xây lắp kéo dài… Đặc điểm này gây
khó khăn cho việc quản lý giá thành. Đặc điểm này đòi hỏi việc tổ chức quản lý và
hạch toán sản phẩm xây lắp nhất thiết phải lập dự toán (dự toán thiết kế, dự toán thi
công). Quá trình sản xuất sản phẩm xây lắp phải so sánh với dự toán, lấy dự toán làm
thước đo, đồng thời để giảm bớt rủi ro phải mua bảo hiểm công trình xây lắp.
- Sản phẩm xây lắp được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thoả thuận với chủ
đầu tư (giá đấu thầu). Do đó tính chất hàng hóa của sản phẩm xây lắp thường không thể
5
hiện rõ (vì đã quy định giá cả, người mua, người bán sản phẩm xây lắp có trước khi
xây dựng thông qua hợp đồng giao nhận thầu…).
- Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện sản xuất (xe máy,
thiết bị thi công, người lao động…) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm. Đặc
điểm này làm cho công tác quản lý sử dụng, hạch toán tài sản, vật tư rất phức tạp do
ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, thời tiết và dễ mất mát hư hỏng…
- Sản phẩm xây lắp từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành công trình bàn giao
đưa vào sử dụng thường kéo dài. Nó phụ thuộc vào quy mô, tính chất phức tạp về kỹ
thuật của từng công trình. Quá trình thi công được chia làm nhiều giai đoạn, mỗi giai
đoạn lại chia thành nhiều công việc khác nhau, các công việc thường diễn ra ngoài trời
chịu tác động rất lớn của các nhân tố môi trường như nắng, mưa, lũ lụt… Đặc điểm này
đòi hỏi việc tổ chức quản lý, giám sát chặt chẽ sao cho bảo đảm chất lượng công trình
đúng như thiết kế, dự toán: Các nhà thầu phải có trách nhiệm bảo hành công trình (chủ
đầu tư giữ lại một tỷ lệ nhất định trên giá trị công trình, khi hết thời hạn bảo hành công
trình mới trả lại cho đơn vị xây lắp…).
Do những đặc điểm khác biệt của sản phẩm xây lắp nên để phát huy vai trò là
công cụ quản lý kinh tế, công tác kế toán nói chung và công tác hạch toán chi phí sản
xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp nói riêng phải được tổ chức phù hợp với yêu
cầu, trình độ quản lý và đặc điểm sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp, quy
trình công nghệ sản xuất sản phẩm của ngành xây dựng và thực hiện đúng theo các chế
độ, quy định đối với doanh nghiệp xây lắp do Nhà nước ban hành.
* Đặc điểm tổ chức kế toán trong doanh nghiệp xây lắp
+ Đối tượng hạch toán chi phí có thể là hạng mục công trình, các giai đoạn công
việc của hạng mục công trình hoặc nhóm các hạng mục công trình…từ đó xác định
phương pháp hạch toán chi phí thích hợp.
+ Đối tượng tính giá thành là các hạng mục công trình đã hoàn thành, các giai
đoạn công việc đã hoàn thành, khối lượng xây lắp có tính dự toán riêng đã hoàn