BTNMT
VNC§C
Bé tµi nguyªn vµ m«i tr−êng
viÖn nghiªn cøu ®Þa chÝnh
§−êng Hoµng Quèc ViÖt, CÇu GiÊy, Hµ Néi
b¸o c¸o tæng kÕt khoa häc vµ kü thuËt
®Ò tµi hîp t¸c quèc tÕ vÒ khoa häc c«ng nghÖ vµ m«i tr−êng:
“Phèi hîp nghiªn cøu ®Ó x©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng
träng lùc phôc vô c«ng t¸c nghiªn cøu l·nh thæ vµ khai
th¸c tµi nguyªn, b¶o vÖ m«i tr−êng ë ViÖt nam”
Chñ nhiÖm: TS. Lª Minh
6736
12/2/2008
Hµ Néi, 12-2007
B¶n quyÒn thuéc VNC§C
§¬n xin sao chÐp toµn bé hoÆc tõng phÇn tµi liÖu nµy ph¶i göi ®Õn ViÖn tr−ëng
VNC§C trõ tr−êng hîp sö dông víi môc ®Ých nghiªn cøu.
1
BTNMT
VNC§C
Bé tµi nguyªn vµ m«i tr−êng
viÖn nghiªn cøu ®Þa chÝnh
§−êng Hoµng Quèc ViÖt, CÇu GiÊy, Hµ Néi
b¸o c¸o tæng kÕt khoa häc vµ kü thuËt
®Ò tµi hîp t¸c quèc tÕ vÒ khoa häc c«ng nghÖ vµ m«i tr−êng:
“Phèi hîp nghiªn cøu ®Ó x©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng
träng lùc phôc vô c«ng t¸c nghiªn cøu l·nh thæ vµ khai
th¸c tµi nguyªn, b¶o vÖ m«i tr−êng ë ViÖt nam”
Hµ Néi, ngµy th¸ng n¨m 2007 Hµ Néi, ngµy th¸ng n¨m 2007
Chñ nhiÖm §Ò tµi C¬ quan chñ tr× §Ò tµi
Q.ViÖn tr−ëng ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÝnh
TS. Lª Minh TS. NguyÔn Dòng TiÕn
Hµ Néi, 12-2007
2
danh s¸ch nh÷ng ng−êi thùc hiÖn
STT Hä vµ tªn C¬ quan
1. TS. Lª Minh Trung t©m ViÔn th¸m
2. KS. NguyÔn TuÊn Anh Trung t©m ViÔn th¸m
3. KS. §iÒu V¨n V©n ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÝnh
4. KS. TrÇn §×nh Êu ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÝnh
5. KS. Lª Thanh H¶i Côc §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n
6. KS. Phan Xu©n HËu ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÝnh
7. TS. TrÇn §×nh L÷ ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÝnh
8. TS. Maiorov MA ViÖn Nghiªn cøu Tr¾c ®Þa B¶n ®å Liªn
bang Nga
9. TS. Kopachevski XÝ nghiÖp Tr¾c ®Þa ¶nh M¸tc¬va - Liªn
bang Nga
10. TS. Nhiverov XÝ nghiÖp Tr¾c ®Þa ¶nh M¸tc¬va - Liªn
bang Nga
3
Bµi tãm t¾t
§Ò tµi Hîp t¸c Quèc tÕ vÒ Khoa häc c«ng nghÖ vµ M«i tr−êng “Phèi hîp
nghiªn cøu ®Ó x©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng träng lùc phôc vô c«ng t¸c
nghiªn cøu l∙nh thæ vµ khai th¸c tµi nguyªn, b¶o vÖ m«i tr−êng ë ViÖt Nam”
lµ ®Ò tµi hîp t¸c víi Liªn hiÖp Tr¾c ®Þa B¶n ®å ¶nh cña Liªn bang Nga nh»m môc
®Ých x©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng träng lùc quèc gia ë n−íc ta. Môc tiªu c¬
b¶n cña ®Ò tµi lµ phèi hîp vµ hîp t¸c víi c¬ quan ®o ®¹c vµ b¶n ®å cña Liªn bang
Nga nh»m thùc hiÖn dù ¸n “X©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng träng lùc quèc gia
ë ViÖt Nam” ®· ®−îc Bé Tµi nguyªn vµ M«i tr−êng phª duyÖt vµ ®−a vµo thùc
hiÖn tõ n¨m 2003. Ngoµi ra, cßn x©y dùng c¬ së khoa häc cho viÖc thèng nhÊt hÖ
thèng ®é cao khu vùc th«ng qua viÖc øng dông ph−¬ng ph¸p ®o cao vÖ tinh. §Ò
tµi ®· gi¶i quyÕt ®−îc c¸c néi dung chÝnh sau:
- X©y dùng c¸c yªu cÇu c¬ b¶n cho viÖc x©y dùng hÖ thèng träng lùc nhµ
n−íc bao gåm l−íi träng lùc c¬ së vµ l−íi träng lùc h¹ng I. §−a ra c¸c yªu
cÇu vÒ ®é chÝnh x¸c cña c¸c l−íi träng lùc phôc vô cho viÖc x¸c ®Þnh sù thay
®æi cña träng lùc víi ®¹i l−îng thay ®æi hµng n¨m tõ 0,01 - 0,03 mGal cÇn
ph¶i x¸c ®Þh ®é chÝnh x¸c cña gi¸ trÞ träng lùc tuyÖt ®èi lµ ± 0,005 mGal.
Ngoµi ra, cßn xem xÐt ®Õn ®é chÝnh x¸c trung b×nh cña dÞ th−êng träng lùc
theo c¸c « chuÈn 3’ x 3’ phôc vô x©y dùng m« h×nh Geoid ®é chÝnh x¸c cao
ë ViÖt Nam. C¸c yªu cÇu vÒ täa ®é vµ ®é cao cÇn ph¶i x¸c ®Þnh cho c¸c mèc
träng lùc c¬ së vµ träng lùc h¹ng I ®−îc nghiªn cøu cã c¨n cø khoa häc.
• §èi víi l−íi träng lùc c¬ së: MX,Y≤ 0,5 m, Mh ≤ 2,0 cm
• §èi víi l−íi träng lùc h¹ng I: MX,Y≤ 2,0 m, Mh ≤ 5,0 cm
- Trong b¸o c¸o ®· ®Ò cËp ®Õn viÖc thu thËp vµ ®¸nh gi¸ tæng quan vÒ hÖ
thèng träng lùc hiÖn cã ë n−íc ta vµ ë CHDCND Lµo. Trªn c¬ së c¸c ®¸nh
gi¸ trªn ®· ®−a ra c¸c yªu cÇu kü thuËt trong viÖc x©y dùng hÖ thèng träng
lùc nhµ n−íc bao gåm:
• Yªu cÇu kü thuËt x©y dùng l−íi träng lùc c¬ së;
• Yªu cÇu kü thuËt x©y dùng l−íi träng lùc h¹ng I.
Trong phÇn nµy ®· x©y dùng quy tr×nh ®o vµ xö lý kÕt qu¶ ®o träng lùc (®o
träng lùc tuyÖt ®èi vµ ®o träng lùc t−¬ng ®èi), ®· x©y dùng phÇn mÒm tÝnh to¸n
b×nh sai träng lùc tuyÖt ®èi vµ l−íi träng lùc (ch−¬ng tr×nh b×nh sai l−íi träng lùc
4
®· ®−îc ¸p dông cho l−íi träng lùc ®iÓm tùa). Trªn c¬ së nh÷ng nghiªn cøu trªn
®· ®Ò xuÊt ph−¬ng ¸n x©y dùng l−íi träng lùc nhµ n−íc ë ViÖt Nam bao gåm:
• L−íi träng lùc c¬ së: cã 12 ®iÓm
• L−íi träng lùc h¹ng I: cã 28 ®iÓm
L−íi träng lùc c¬ së sö dông m¸y träng lùc tuyÖt ®èi GBL cña Nga ®Ó ®o.
L−íi träng lùc h¹ng I sö dông bé m¸y con l¾c t−¬ng ®èi AGAT (Nga) ®Ó ®o. C¸c
l−íi träng lùc nhµ n−íc cã sù hîp t¸c víi Liªn bang Nga ®Ó thùc hiÖn.
Trong thêi gian thùc hiÖn §Ò tµi ®· phèi hîp víi XÝ nghiÖp Tr¾c ®Þa nh
Matsc¬va ®o ®−îc 4 ®iÓm träng lùc tuyÖt ®èi vµ 1 ®iÓm träng lùc h¹ng I. §Ò tµi
®· x©y dùng ph−¬ng ¸n thèng nhÊt hÖ thèng ®é cao khu vùc th«ng qua viÖc
nghiªn cøu ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®é chªnh δh gi÷a mÆt n−íc biÓn trung b×nh vµ
mÆt Geoid ë ®iÓm khëi tÝnh ®é cao (ë n−íc ta ë ®iÓm Hßn DÊu ®é chÝnh x¸c ®ã
kho¶ng 0,9 m). §· x©y dùng ph−¬ng ph¸p thèng nhÊt hÖ thèng ®é cao th«ng qua
viÖc xö lý hçn hîp d÷ liÖu GPS - TC vµ ®é cao Geoid trªn c¬ së x©y dùng l−íi
GPS trªn c¸c mèc ®é cao quèc gia. §Ò tµi ®· ®Ò xuÊt ph−¬ng ph¸p b×nh ph−¬ng
tèi thiÓu Collocation trong viÖc xö lý c¸c d÷ liÖu trªn. C¸c kÕt qu¶ cña ®Ò tµi ®·
®−îc ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÝnh ®−a vµo ¸p dông trong viÖc thùc hiÖn dù ¸n
“X©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng träng lùc nhµ n−íc”.