BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP HCM
--------------------
NGUYEÃN TROÏNG NGUYEÂN
NHÖÕNG ÑÒNH HÖÔÙNG VEÀ QUAÛN TRÒ COÂNG TY
NHAÈM NAÂNG CAO CHAÁT LÖÔÏNG BAÙO CAÙO TAØI CHÍNH
CUÛA COÂNG TY NIEÂM YEÁT TAÏI
SÔÛ GIAO DÒCH CHÖÙNG KHOAÙN TP HOÀ CHÍ MINH
Chuyeân ngaønh : Keá Toaùn – Kieåm Toaùn
Maõ soá : 60.34.30
LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ
NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC:
TS. HAØ XUAÂN THAÏCH
Tp Hoà Chí Minh – Naêm 2007
1
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ................................................................................................................. 1
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN ........................................................................... 4
1. Tổng quan về quản trị công ty................................................................... 4
1.1 Nguồn gốc nhu cầu quản trị công ty.................................................. 4
1.2 Nội dung cơ bản của quản trị công ty................................................ 4
1.2.1 Khái niệm quản trị công ty............................................................. 4
1.2.2 Tầm quan trọng của quản trị công ty ............................................. 5
1.2.3 Các mô hình quản trị công ty......................................................... 6
1.2.4 Những nguyên tắc quản trị công ty................................................ 9
2. Quan hệ giữa quản trị công ty và chất lượng báo cáo tài chính............. 10
2.1 Báo cáo tài chính ................................................................................. 10
2.1.1 Mục đích của báo cáo tài chính...................................................... 10
2.1.2 Hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp ............................... 11
2.1.3 Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính ............................... 13
2.1.4 Chất lượng báo cáo tài chính ......................................................... 14
2.2 Quan hệ giữa quản trị công ty và chất lượng báo cáo tài chính .......... 14
2.2.1 Xét trên phương diện lý luận ......................................................... 14
2.2.1.1 Lập báo cáo tài chính ......................................................... 14
2.2.1.2 Các nhân tố tác động đến quá trình lập báo cáo tài chính . 15
2.2.1.3 Cơ cấu và nhiệm vụ các nhân tố tham gia quá trình hình
thành báo cáo tài chính có chất lượng ........................................... 17
a) Hội đồng quản trị.............................................................. 17
b) Ủy ban kiểm toán.............................................................. 18
c) Ban điều hành cấp cao ...................................................... 20
d) Kiểm toán nội bộ............................................................... 21
e) Kiểm toán độc lập ............................................................. 22
f) Các cơ quan quản lý .......................................................... 22
2
2.2.2 Xét trên phương diện thực tế......................................................... 24
3. Kinh nghiệm các nước trong việc nâng cao chất lượng quản trị công ty
để nâng cao chất lượng báo cáo tài chính................................................. 25
3.1 Hành động phòng ngừa........................................................................ 25
3.1.1 Hội đồng quản trị........................................................................... 25
3.1.2 Ban quản lý cấp cao ....................................................................... 26
3.2 Hành động phát hiện............................................................................ 27
3.2.1 Ủy ban kiểm toán ........................................................................... 27
3.2.2 Kiểm toán nội bộ............................................................................ 27
3.2.3 Kiểm toán độc lập .......................................................................... 28
3.2.4 Các cơ quan quản lý....................................................................... 30
3.2.4.1 Ủy ban chứng khoán nhà nước .......................................... 30
3.2.4.2 Ủy ban giám sát kế toán các công ty niêm yết .................. 30
4. Kết luận chương I ....................................................................................... 31
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ CÔNG TY CỦA CÔNG TY NIÊM
YẾT TẠI SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP HỒ CHÍ MINH ............. ... 33
1. Công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh..... ... 33
1.1 Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của Sở giao dịch chứng khoán
TP Hồ Chí Minh ............................................................................... ... 33
1.1.1 Lịch sử hình thành Sở giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh... 33
1.1.2 Thị trường niêm yết ở Sở giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh ..
................................................................................................................ ... 34
1.2 Công ty cổ phần niêm yết................................................................ ... 35
1.2.1 Khái niệm................................................................................... ... 35
1.2.2 Vai trò công ty niêm yết............................................................. ... 35
1.2.3 Phân loại công ty niêm yết......................................................... ... 36
1.2.3.1 Theo thời gian lên sàn.................................................... ... 36
1.2.3.2 Theo ngành nghề............................................................ ... 36
1.2.3.3 Theo cơ cấu vốn............................................................. ... 37
3
2. Các quy định hiện hành về quản trị công ty và báo cáo tài chính của
công ty niêm yết tại Việt Nam................................................................ ... 38
2.1 Quản trị công ty ............................................................................... ... 38
2.1.1 Những vấn đề chung .................................................................. ... 38
2.1.2 Những vấn đề liên quan đến chất lượng báo cáo tài chính ........ ... 40
2.2 Báo cáo tài chính của công ty niêm yết........................................... ... 41
3. Khảo sát thực trạng quản trị công ty dưới góc độ đảm bảo chất lượng
báo cáo tài chính của công ty niêm yết.................................................. ... 42
3.1 Những vấn đề chung........................................................................ ... 43
3.2 Hành động phòng ngừa.................................................................... ... 44
a. Tập trung quyền ............................................................................. ... 44
b. Xung đột lợi ích ............................................................................. ... 45
3.3 Hành động phát hiện........................................................................ ... 45
a. Ban kiểm soát................................................................................. ... 45
b. Kiểm toán nội bộ............................................................................ ... 46
c. Kiểm toán độc lập .......................................................................... ... 46
4. Mặt tích cực và hạn chế của quản trị công ty liên quan đến chất lượng
báo cáo tài chính của các công ty niêm yết........................................... ... 47
4.1 Mặt tích cực ..................................................................................... ... 47
4.2 Mặt hạn chế..................................................................................... ... 47
5. Kết luận chương II.................................................................................. ... 48
CHƯƠNG III: NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG VỀ QUẢN TRỊ CÔNG TY NHẰM
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY NIÊM
YẾT TẠI SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP HỒ CHÍ MINH ............. ... 50
1. Quan điểm và mục tiêu định hướng...................................................... ... 50
1.1 Quan điểm........................................................................................ ... 50
1.2 Nhận định sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam ..... ... 50
1.2.1 Môi trường ................................................................................. ... 50
1.2.2 Các doanh nghiệp niêm yết........................................................ ... 51
4
1.2.3 Nguồn cung vốn cho thị trường ................................................. ... 52
1.2.4 Trình độ nhận thức của nhà đầu tư............................................ ... 52
1.3 Hướng hoàn thiện ............................................................................ ... 53
2. Những định hướng.................................................................................. ... 54
2.1 Đối với công ty niêm yết ................................................................. ... 54
2.1.1 Hành động ngăn ngừa ................................................................ ... 54
2.1.2 Hành động phát hiện .................................................................. ... 59
2.2 Đối với các cơ quan quản lý ............................................................ ... 62
2.2.1 Bộ tài chính ................................................................................ ... 63
2.2.2 Ủy ban chứng khoán nhà nước .................................................. ... 63
2.2.3 Hội nghề nghiệp ......................................................................... ... 64
2.3 Đối với công ty kiểm toán................................................................ ... 64
3. Kết luận chương III ................................................................................ ... 67
KẾT LUẬN CHUNG ......................................................................................... ... 68
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC