Luận văn
Tác động của dòng vốn và
những giải pháp kiểm soát
dòng vốn tại Việt Nam trong
quá trình hội nhập
1
MUÏC LUÏC
LÔØI MÔÛ ÑAÀU ....................................................................................................................01
CHÖÔNG I: DOØNG VOÁN VAØ KINH NGHIEÄM KIEÅM SOAÙT VOÁN ÔÛ MOÄT SOÁ
NÖÔÙC ÑANG PHAÙT TRIEÅN...................................................................03
1.1. Toång quan veà doøng voán quoác teá................................................................................03
1.1.1. Khaùi nieäm ...............................................................................................................03
1.1.2. Caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán söï di chuyeån cuûa doøng voán quoác teá...........................04
1.2. Taùc ñoäng cuûa doøng voán quoác teá................................................................................05
1.2.1. Nhöõng aûnh höôûng cuûa doøng voán quoác teá ñeán neàn kinh teá......................................05
1.2.2. Kieåm soaùt voán coù phaûi laø vieäc laøm caàn thieát hay khoâng........................................07
1.3. Xu höôùng chung cuûa doøng voán nhöõng naêm gaàn ñaây...............................................08
1.4. Kinh nghieäm kieåm soaùt doøng voán taïi moät soá quoác gia ñang phaùt trieån...............12
1.4.1.Xu höôùng doøng voán vaø nhöõng nguyeân nhaân hình thaønh neân xu höôùng naøy taïi moät
soá quoác gia ñang phaùt trieån......................................................................................12
1.4.1.1.Haøn Quoác ......................................................................................................13
1.4.1.2.Thaùi Lan, Malaysia vaø Indonesia ..................................................................14
1.4.2. Kinh nghieäm kieåm soaùt doøng voán taïi Haøn Quoác, Thaùi Lan, Malaysia ..................16
1.4.2.1. Kinh nghieäm kieåm soaùt doøng voán cuûa Haøn Quoác..........................................16
1.4.2.2. Kinh nghieäm kieåm soaùt doøng voán cuûa Thaùi Lan............................................19
1.4.2.3. Kinh nghieäm kieåm soaùt doøng voán cuûa Malaysia ...........................................22
CHÖÔNG II: VAÁN ÑEÀ THÖÏC HIEÄN KIEÅM SOAÙT VOÁN TAÏI VIEÄT NAM
TRONG NHÖÕNG NAÊM QUA................................................................27
2.1. Khaùi quaùt veà neàn kinh teá Vieät Nam.........................................................................27
2.1.1. Toång theå böùc tranh kinh teá Vieät Nam naêm 2003....................................................27
2.1.2. Hoaït ñoäng ngoaïi thöông..........................................................................................29
2
2.1.3. Hoaït ñoäng cuûa heä thoáng ngaân haøng Vieät Nam.......................................................32
2.2. Nhöõng neùt ñaëc thuø cuûa doøng voán taïi Vieät Nam ......................................................33
2.2.1. Xu höôùng vaø thaønh phaàn doøng voán vaøo..................................................................33
2.2.1.1. Doøng voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi – FDI ...............................................33
2.2.1.2. Doøng voán ñaàu tö giaùn tieáp – FPI..................................................................35
2.2.1.3. Doøng voán vay vaø vieän trôï cuûa Chính phuû .....................................................38
2.2.1.4. Doøng voán vay cuûa caùc doanh nghieäp Vieät Nam ............................................39
2.2.1.5. Doøng ngoaïi hoái chuyeån veà töø caùc khoaûn thu nhaäp caù nhaân ôû nöôùc ngoaøi ....40
2.2.2. Xu höôùng vaø thaønh phaàn doøng voán ra.....................................................................41
2.2.2.1. Doøng voán ñaàu tö tröïc tieáp ra nöôùc ngoaøi......................................................41
2.2.2.2. Tình hình vay vaø cho vay nöôùc ngoaøi............................................................41
2.3. Thöïc traïng vaán ñeà kieåm soaùt doøng voán taïi Vieät Nam trong nhöõng naêm gaàn
ñaây-------------------------------------------------------------------------------------------------- 42
2.3.1. Taùc ñoäng cuûa chính saùch tyû giaù ..............................................................................42
2.3.2. Taùc ñoäng cuûa chính saùch tieàn teä .............................................................................44
2.3.2.1.Veà ñieàu haønh laõi suaát.....................................................................................44
2.3.2.2.Veà quaûn lyù ngoaïi hoái .....................................................................................46
2.3.3. Taùc ñoäng cuûa chính saùch taøi khoaù ..........................................................................50
2.3.4. Nhöõng thaønh quaû vaø toàn taïi cuûa caùc chính saùch taøi chính tieàn teä trong giai ñoaïn
hoäi nhaäp..................................................................................................................52
CHÖÔNG III: KIEÅM SOAÙT DOØNG VOÁN ÑEÅ GOÙP PHAÀN OÅN ÑÒNH VAØ PHAÙT
TRIEÅN NEÀN KINH TEÁ VIEÄT NAM TRONG QUAÙ TRÌNH HOÄI
NHAÄP.......................................................................................................55
3.1. Nhöõng thaùch thöùc ñoái vôùi xu höôùng cuûa doøng voán trong giai ñoaïn hoäi nhaäp......55
3.1.1. Nhöõng döï ñoaùn lieân quan ñeán söï luaân chuyeån cuûa doøng voán ...............................55
3.1.2. Ruûi ro lieân quan ñeán keát caáu doøng voán ..................................................................58
3
3.2. Nhöõng quan ñieåm chuû ñaïo khi thöïc hieän kieåm soaùt voán taïi Vieät Nam ................60
3.3. Kieåm soaùt ñeå doøng voán trôû thaønh taùc nhaân taïo neân söï taêng tröôûng vaø phaùt
trieån oån ñònh cuûa neàn kinh teá Vieät Nam trong giai ñoaïn hoäi nhaäp---------------- 68
3.3.1. Thöïc hieän caùc giaûi phaùp taùc ñoäng leân doøng voán vaøo..............................................68
3.3.1.1.Caùc giaûi phaùp tröïc tieáp kieåm soaùt doøng voán vaøo...........................................68
3.3.1.2.Caùc giaûi phaùp giaùn tieáp kieåm soaùt doøng voán vaøo ..........................................69
3.3.2. Thöïc hieän caùc giaûi phaùp taùc ñoäng leân doøng voán ra ................................................71
3.3.2.1.Caùc giaûi phaùp tröïc tieáp kieåm soaùt doøng voán ra .............................................71
3.3.2.2.Caùc giaûi phaùp giaùn tieáp kieåm soaùt doøng voán ra.............................................72
3.3.3. Caùc giaûi phaùp höôùng ñeán moâi tröôøng ñaàu tö ..........................................................73
3.4. Moät soá giaûi phaùp veà chính saùch an toaøn taøi chính nhaèm giaûm thieåu nguy cô
ñaûo ngöôïc doøng voán..................................................................................................74
3.4.1 Chính saùch an toaøn taøi chính....................................................................................74
3.4.2 Noäi dung cuûa chính saùch an toaøn taøi chính trong quaù trình hoäi nhaäp ......................74
3.4.3 Chính saùch an toaøn taøi chính ñoái vôùi caùc ñònh cheá taøi chính Vieät Nam trong quaù
trình töï do hoùa taøi khoaûn voán-------------------------------------------------------------------- 76
KEÁT LUAÄN---------------------------------------------------------------------------------------------78
DANH MUÏC TAØI LIEÄU THAM KHAÛO
PHUÏ LUÏC
4
LÔØI MÔÛ ÑAÀU
Qua gaàn 20 naêm thöïc hieän ñoåi môùi, chuùng ta ñaõ gaët haùi ñöôïc nhieàu thaønh töïu to
lôùn vaø raát quan troïng: Kinh teá phaùt trieån nhanh; toång saûn phaåm quoác daân trong nöôùc
taêng gaáp ñoâi trong 10 naêm; neàn kinh teá töø choã thieáu löông thöïc, haøng tieâu duøng… nay
ñaõ coù dö vaø xuaát khaåu, töø cô cheá taäp trung quan lieâu bao caáp ñaõ chuyeån sang cô cheá
thò tröôøng theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa, töø choã chuû yeáu coù hai thaønh phaàn kinh teá
ñaõ chuyeån sang neàn kinh teá nhieàu thaønh phaàn…
Tuy nhieân, chuùng ta cuõng coù theå nhaän ra nhöõng khieám khuyeát trong suoát quaù
trình ñoåi môùi nhö: nhòp ñoä taêng tröôûng chaäm daàn cuøng vôùi söï suït giaûm caùc nguoàn voán
ñaàu tö töø nöôùc ngoaøi; caùc nguy cô tuït haäu veà kinh teá, teä quan lieâu tham nhuõng, caùc vaán
ñeà xaõ hoäi vaãn coøn toàn taïi vaø dieãn bieán phöùc taïp. Ñaëc bieät, thaùch thöùc lôùn nhaát coù tính
chaát cô baûn laâu daøi maø chuùng ta phaûi ñöông ñaàu vaãn laø tình traïng thaáp keùm cuûa neàn
kinh teá, khoaûng caùch veà trình ñoä phaùt trieån cuûa nöôùc ta so vôùi nhieàu nöôùc treân theá giôùi
laø raát lôùn, trong khi chuùng ta ñang ôû trong giai ñoaïn caïnh tranh quoác teá ngaøy caøng
quyeát lieät.
Nhaän thöùc ñöôïc vaán ñeà naøy, töø Ñaïi hoäi Ñaûng toaøn quoác laàn thöù VIII, Ñaûng ta
ñaõ ñeà ra chieán löôïc phaùt trieån kinh teá 10 naêm (2001 – 2010), trong ñoù nhaán maïnh muïc
tieâu chuyeån dòch nhanh cô caáu kinh teá, lao ñoäng theo höôùng coâng nghieäp hoaù, hieän ñaïi
hoaù. Ñeå thöïc hieän caùc muïc tieâu naøy, chuùng ta phaûi huy ñoäng toái ña caùc nguoàn löïc caû
trong nöôùc vaø ngoaøi nöôùc, trong ñoù nguoàn voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi chieám moät vò trí
quan troïng.
Thöïc teá trong thôøi gian qua nhòp taêng ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaøo Vieät Nam ñang
chöõng laïi, soá döï aùn môùi ñaêng kyù nhöng khoâng thöïc hieän phaùt sinh cao, nhieàu döï aùn
khaùc ñang hoaït ñoäng thieáu hieäu quaû, theâm vaøo ñoù böôùc ñaàu thöïc hieän hoäi nhaäp taøi
chính ñaõ khieán cho nhöõng nhaø quaûn lyù coù nhöõng luùng tuùng nhaát ñònh khi ñoái dieän vôùi
söï dòch chuyeån cuûa caùc doøng voán. Chính vì vaäy, vaán ñeà thu huùt vaø quaûn lyù caùc doøng
voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi trong giai ñoaïn hoäi nhaäp vaø caïnh tranh gay gaét nhö hieän nay
ñang laø moät trong nhöõng vaán ñeà ñöôïc söï quan taâm saâu saéc cuûa nhaø nöôùc. Vì lyù do naøy
toâi thöïc hieän ñeà taøi “Taùc ñoäng cuûa doøng voán vaø nhöõng giaûi phaùp kieåm soaùt doøng
voán taïi Vieät Nam trong quaù trình hoäi nhaäp”
Quyeát ñònh thöïc hieän ñeà taøi naøy, ngöôøi vieát chæ mong muoán ñöôïc giôùi thieäu moät
soá giaûi phaùp thu huùt doøng voán vaøo taïi caùc quoác gia ñang phaùt trieån ñieån hình, laø laùng