ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ HẠNH
DẠY HỌC NỘI DUNG HÀM SỐ VÀ ĐỒ THỊ
Ở LỚP 10 GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
NGÔN NGỮ TOÁN HỌC CHO HỌC SINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM TOÁN
HÀ NỘI – 2020
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ HẠNH
DẠY HỌC NỘI DUNG HÀM SỐ VÀ ĐỒ THỊ
Ở LỚP 10 GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
NGÔN NGỮ TOÁN HỌC CHO HỌC SINH
CHUYÊN NGÀNH: LÍ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
BỘ MÔN TOÁN
Mã số: 8.14.01.11
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM TOÁN
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.TS. Bùi Văn Nghị
HÀ NỘI – 2020
i
LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ban giám hiệu nhà trường, cùng các
thầy cô giáo trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội đã nhiệt tình
giảng dạy, trang bị tri thức chuyên môn, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình
học tập và thực hiện luận văn này.
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn khoa học
GS.TS. Bùi Văn Nghị đã tận tình hướng dẫn, hết lòng giúp đỡ tác giả trong suốt
quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn này.
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn Ban giám hiệu trường trung học phổ thông
Vạn Xuân, Hoài Đức, Hà Nội và các thầy cô giáo trong tổ bộ môn Toán đã tạo
điều kiện để tác giả hoàn thành luận văn.
Dù đã rất cố gắng nhưng luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót, tác
giả mong nhận được sự góp ý chân thành của quý thầy, cô giáo và các bạn.
Hà Nội, tháng 02 năm 2020
Tác giả
Nguyễn Thị Hạnh
ii
MỤC LỤC
MỤC LỤC ............................................................................................................ ii
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ, HÌNH ................................................................ iv
MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 1
1. Lí do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Lịch sử nghiên cứu ......................................................................................... 2
3. Mục đích nghiên cứu ...................................................................................... 2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ..................................................................................... 2
5. Đối tượng và khách thể nghiên cứu ............................................................... 3
6. Giả thuyết khoa học ....................................................................................... 3
7. Phương pháp nghiên cứu................................................................................ 3
8. Cấu trúc luận văn ........................................................................................... 4
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN .......................................... 5
1.1. Năng lực ngôn ngữ ...................................................................................... 5
1.1.1. Khái niệm năng lực và năng lực toán học ................................................ 5
1.1.2. Năng lực ngôn ngữ Toán học ................................................................... 6
1.1.3. Sự phát triển tư duy và ngôn ngữ của học sinh trung học phổ thông .... 17
1.2. Nội dung Hàm số và Đồ thị trong chương trình môn Toán lớp 10 .......... 18
1.2.1. Nội dung chương Hàm số và Đồ thị ...................................................... 18
1.2.2. Đặc điểm ngôn ngữ toán học trong chương hàm số bậc nhất và hàm số
bậc hai sách giáo khoa Đại số lớp 10 ............................................................... 19
1.3. Một số thực trạng về dạy học nội dung Hàm số và Đồ thị và vấn đề phát
triển năng lực ngôn ngữ Toán học ................................................................... 20
1.3.1. Mục đích khảo sát .................................................................................. 20
1.3.2. Đối tượng khảo sát ................................................................................. 21
1.3.3. Cách thức điều tra khảo sát .................................................................... 21
1.3.4. Nội dung khảo sát .................................................................................. 21
1.3.5. Đánh giá kết quả khảo sát thăm dò ........................................................ 23
Tiểu kết chƣơng 1 .............................................................................................. 27
iii
Chƣơng 2: BIỆN PHÁP DẠY HỌC NỘI DUNG HÀM SỐ VÀ ĐỒ THỊ
THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGÔN NGỮ TOÁN HỌC .. 28
2.1. Định hướng xây dựng và thực hiện các biện pháp dạy học nội dung Hàm
số và Đồ thị theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ toán học ..................... 28
2.2. Một số biện pháp phát triển năng lực ngôn ngữ Toán học cho học sinh
trong dạy học Hàm số và Đồ thị ...................................................................... 28
2.2.1. Biện pháp 1. Tổ chức các hoạt động tạo cơ hội cho học sinh sử dụng đa
dạng ngôn ngữ Toán học trong mỗi giờ học về Hàm số và Đồ thị .................. 28
2.2.2. Biện pháp 2. Tổ chức dạy học hợp tác để học sinh vận dụng ngôn ngữ
Toán học trao đổi, thảo luận ............................................................................. 44
2.2.3. Biện pháp 3. Tăng cường các bài toán áp dụng thực tiễn về Hàm số và
Đồ thị tạo thuận lợi cho việc chuyển đổi giữa ngôn ngữ đời thường và ngôn
ngữ Toán học, phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh .............................. 55
Tiểu kết chƣơng 2 .............................................................................................. 67
Chƣơng 3: THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM ........................................................ 68
3.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm ........................................... 68
3.1.1. Mục đích của thực nghiệm sư phạm ...................................................... 68
3.1.2. Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm ..................................................... 68
3.2. Đối tượng thực nghiệm ............................................................................. 68
3.3. Phương pháp thực nghiệm ........................................................................ 70
3.4. Kết quả thực nghiệm sư phạm .................................................................. 70
3.4.1. Đánh giá định tính .................................................................................. 70
3.4.2. Đánh giá định lượng ............................................................................... 71
Tiểu kết chƣơng 3 .............................................................................................. 73
KẾT LUẬN ........................................................................................................ 74
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 75
PHỤ LỤC
