1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
NGUYỄN THỊ HƢƠNG
HÒA GIẢI
VỤ ÁN HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2014
2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
NGUYỄN THỊ HƢƠNG
HÒA GIẢI
VỤ ÁN HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
Chuyên ngành : Luật dân sự
Mã số : 60 38 30
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: TS. Bùi Thị Huyền
HÀ NỘI - 2014
3
Lêi cam ®oan
T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn
cøu khoa häc cña riªng t«i. C¸c sè liÖu, vÝ dô vµ
trÝch dÉn trong luËn v¨n ®¶m b¶o ®é tin cËy, chÝnh
x¸c vµ trung thùc. Nh÷ng kÕt luËn khoa häc cña
luËn v¨n ch-a tõng ®-îc ai c«ng bè trong bÊt kú
c«ng tr×nh nµo kh¸c.
T¸c gi¶ luËn v¨n
NguyÔn ThÞ H-¬ng
4
MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các từ viết tắt
Danh mục các bảng
MỞ ĐẦU
1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HÒA GIẢI VỤ ÁN
HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
6
1.1.
Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của hòa giải vụ án hôn nhân và
gia đình
6
1.1.1.
Khái niệm về hòa giải vụ án hôn nhân và gia đình
6
1.1.2.
Đặc điểm của hòa giải vụ án hôn nhân và gia đình
9
1.1.3.
Ý nghĩa của hòa giải vụ án hôn nhân và gia đình
14
1.2.
Cơ sở lý luận và thực tiễn của hòa giải vụ án hôn nhân và gia đình
17
1.2.1
Cơ sở lý luận
17
1.2.2.
Cơ sở thực tiễn
18
1.3.
Những yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hòa giải vụ án hôn
nhân và gia đình
19
1.4.
Sơ lƣợc sự hình thành và phát triển của pháp luật Việt Nam
về hòa giải vụ án hôn nhân và gia đình
23
1.4.1.
Giai đoạn từ năm 1945 đến 1989
23
1.4.2.
Giai đoạn từ 1989 đến 2005
29
1.4.3.
Giai đoạn từ 2005 đến nay
33
Chương 2: HÒA GIẢI VỤ ÁN HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH THEO
PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH
36
2.1.1.
Tôn trọng sự tự nguyện thỏa thuận của các đƣơng sự, không
đƣợc dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực, bắt buộc các
đƣơng sự phải thỏa thuận không phù hợp với ý chí của mình
36
5
2.1.2.
Nội dung thỏa thuận giữa các đƣơng sự không đƣợc trái pháp
luật hoặc đạo đức xã hội
39
2.2.
Phạm vi hòa giải
41
2.2.1.
Những vụ án không đƣợc hòa giải
41
2.2.2.
Những vụ án không tiến hành hòa giải đƣợc
44
2.3.
Thủ tục hòa giải vụ án hôn nhân gia đình
49
2.3.1.
Triệu tập đƣơng sự
49
2.3.2.
Tổ chức phiên hòa giải
52
Chương 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VÀ MỘT SỐ KIẾN
NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA HÒA GIẢI
VỤ ÁN HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
68
3.1.
Thực tiễn áp dụng và thực thi pháp pháp luật trong hòa giải
vụ án hôn N hân và gia đình và một số kiến nghị
68
3.1.1.
Về phạm vi hòa giải
71
3.1.2.
Về nguyên tắc tiến hành hòa giải
72
3.1.3.
Về cấp, tống đạt thông báo về phiên hòa giải
73
3.1.4.
Về thành phần phiên hòa giải
74
3.1.5.
Về việc ra quyết định công nhận sự thỏa thuận
75
3.1.6.
Kỹ năng tiến hành hòa giải của Thẩm phán còn nhiều hạn chế
77
3.1.7.
Nhận thức pháp luật của ngƣời dân còn nhiều hạn chế
78
3.2.
Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao chất
lƣợng hòa giải vụ án hôn nhân và gia đình 79
3.2.1.
Kiến nghị về hoàn thiện pháp luật về hòa giải vụ án hôn nhân
và gia đình
80
3.2.2.
Kiến nghị nhằm nâng cao chất lƣợng hòa giải vụ án hôn nhân
và gia đình
84
KẾT LUẬN
90
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
92
PHỤ LỤC