VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ HUYỀN
HÔN NHÂN HIỆN NAY CỦA NGƯỜI H’MÔNG ĐEN
Ở XÃ TÀ XÙA, HUYỆN BẮC YÊN, TỈNH SƠN LA
LUẬN VĂN THẠC SĨ DÂN TỘC HỌC
HÀ NỘI - 2019
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ HUYỀN
HÔN NHÂN HIỆN NAY CỦA NGƯỜI H’MÔNG ĐEN
Ở XÃ TÀ XÙA, HUYỆN BẮC YÊN, TỈNH SƠN LA
Ngành: Dân tộc học
Mã số: 8 31 03 10
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. VI VĂN AN
HÀ NỘI - 2019
i
LỜI CAM ÐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, những kết quả
nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan. Nếu sai tôi xin
chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật.
Hà Nội, ngày 25 tháng 04 năm 2019
Tác giả
Nguyễn Thị Huyền
ii
LỜI CẢM ƠN
Luận văn hoàn thành theo chương trình đào tạo cao học tại Học viện Khoa
học xã hội - Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam. Hoàn thành luận văn thạc sĩ
này, tôi đã nhận được sự quan tâm của các thầy, cô giáo thuộc Khoa Dân tộc học và
Nhân học - Học viện Khoa học xã hội, các thầy, cô giáo thuộc Viện Dân tộc học,
Ban lãnh đạo Trung tâm Nghiên cứu văn hóa các dân tộc Tây Bắc - Trường Ðại học
Tây Bắc nơi tôi công tác. Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến sự giúp đỡ
quý báu đó.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Tiến sĩ Vi Văn An - Bảo tàng Dân tộc
học Việt Nam đã trực tiếp chỉ dạy và hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên,
ủng hộ tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn.
Mặc dù đã có nhiều nỗ lực nhưng chắc chắn không tránh khỏi những thiếu
sót, tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy cô, các nhà khoa
học và bạn bè đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 25 tháng 04 năm 2019
Tác giả
Nguyễn Thị Huyền
iii
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU.............................................................................................................................. 1
Chương 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHÁI QUÁT VỀ TỘC NGƯỜI NGHIÊN
CỨU .......................................................................................................................... 14
1.1. Cơ sở lý thuyết ................................................................................................... 14
1.2. Khái quát về địa bàn và tộc người nghiên cứu ................................................... 17
1.3. Khát quát về người H’mông Đen ....................................................................... 21
Chương 2. ĐẶC ĐIỂM HÔN NHÂN CỦA NGƯỜI H’MÔNG ĐEN Ở XÃ TÀ
XÙA .......................................................................................................................... 32
2.1. Những vấn đề chung về hôn nhân ...................................................................... 32
2.2. Chu trình của một đám cưới ............................................................................... 40
Chương 3. BIẾN ĐỔI HÔN NHÂN CỦA NGƯỜI H’MÔNG ĐEN TỪ NĂM
1998 ĐẾN NAY ........................................................................................................ 56
3.1. Các khía cạnh biến đổi ....................................................................................... 56
3.2. Những yếu tố tác động đến sự biến đổi của hôn nhân ....................................... 66
3.3. Vấn đề bảo tồn và phát huy các giá trị hôn nhân ............................................... 71
KẾT LUẬN .............................................................................................................. 79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................... 81
PHỤ LỤC