B GIO DC V ĐO TO
TRƯỜNG ĐAI HOC KINH TÊ
TP.HÔ
CHI MINH

NGUYÊN THI
TUYÊ
T TRINH
NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA THÂM HUT
NGÂN SA
CH TỚI LI SUT TI VIT NAM
LUÂN VĂN THAC SI KINH TÊ
CHUYÊN NGA
NH : KINH TÊ
TA
I CHINH-NGÂN HA
NG
M S : 60.31.12
NGƯƠ
I HƯƠ
NG DÂN :PGS.TS PHAN THI
BICH NGUYÊT
TP.HCM , Năm 2012
i
MỤC LỤC
Trang
LỜI MỞ ĐẦU ........................................................................................................ 8
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................... 8
2. Mục tiêu nghiên cứu .......................................................................................... 8
3. Phạm vi nghiên cứu ........................................................................................... 9
4. Đóng góp của đề tài ........................................................................................... 9
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn .............................................................................. 9
6. Kết cấu đề tài ..................................................................................................... 9
TỔNG QUAN VỀ THÂM HỤT NGÂN SÁCH .................................................. 10
VÀ LÃI SUẤT ..................................................................................................... 10
1.1. MỐI QUAN HỆ GIỮA THÂM HỤT NGÂN SÁCH VÀ LÃI SUẤT ......... 10
1.2. MÔ HÌNH ƯỚC LƯỢNG SỰ TÁC ĐỘNG CỦA THÂM HỤT NGÂN
SÁCH LÊN LÃI SUẤT ....................................................................................... 13
1.3. NHỮNG BẰNG CHỨNG NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM..................... 13
1.3.1. Tóm lược những quan điểm của các nhà kinh tế học trên thế giới về sự tác
động của thâm hụt ngân sách lên lãi suất ............................................................... 13
KẾT LUẬN CHƯƠNG I ..................................................................................... 22
CHƯƠNG II ........................................................................................................ 23
ĐỊNH LƯỢNG SỰ TÁC ĐỘNG CỦA THÂM HỤT NGÂN SÁCH TỚI LÃI
SUẤT Ở VIỆT NAM ........................................................................................... 23
2.1. TÁC ĐỘNG CỦA THÂM HỤT NGÂN SÁCH ĐỐI VỚI LÃI SUẤT Ở
VIỆT NAM .......................................................................................................... 23
2.1.1. Thâm hụt ngân sách và vay nợ trong nước ................................................... 24
2.2.2. Thâm hụt ngân sách và cán cân thương mại, tỷ giá ...................................... 26
2.2.3. Thâm hụt ngân sách và lãi suất .................................................................... 28
2.3. ĐỊNH LƯỢNG SỰ TÁC ĐỘNG CỦA THÂM HỤT NGÂN SÁCH ĐỐI
VỚI LÃI SUẤT CỦA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1992]2011 .............................. 29
ii
2.3.1. Cơ sở lý thuyết............................................................................................. 29
2.3.2. Thiết lập mô hình tổng quát ......................................................................... 30
2.3.3. Cơ sở dữ liệu ............................................................................................... 31
2.3.4. Số liệu chạy mô hình ................................................................................... 32
Bảng 2. 2: Dữ liệu đầu vào giai đoạn 1992 2011 ................................................. 32
2.3.5. Phương pháp ước lượng ............................................................................... 32
2.3.6. Mô hình hồi qui thực nghiệm tác động của thâm hụt ngân sách đối với lãi suất
ở Việt Nam ............................................................................................................ 33
2.3.6.1. Ước lượng mô hình hồi qui bằng phương pháp bình phương bé nhất .. 33
2.3.6.2. Kiểm định sự phù hợp của mô hình hồi qui ........................................ 34
2.3.6.3. Phát hiện sự có mặt của các biến giải thích là không cần thiết ............ 35
2.3.7. Mô hình hồi qui đã điều chỉnh ..................................................................... 41
2.3.8. Kiểm định các khuyết tật của mô hình hồi qui đã điều chỉnh ........................ 43
2.3.8.1. Phát hiện hiện tượng phương sai sai số thay đổi ................................. 43
2.3.8.2. Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến ..................................................... 45
2.3.8.3. Kiểm tra hiện tượng tự tương quan ................................................ 48
2.3.9. Tác động của các biến độc lập đến lãi suất ................................................... 52
KẾT LUẬN CHƯƠNG II ................................................................................... 55
MỘT SỐ KIẾN NGHỊ......................................................................................... 56
3.1. KIẾN NGHỊ TRONG VIỆC VẬN DỤNG ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH
KINH TẾ .............................................................................................................. 56
3.2. KIẾN NGHỊ VỀ TIẾT KIỆM CHI TIÊU CÔNG ...................................... 57
3.3. KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ CÔNG ........................... 58
3.4. KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH
NGHIỆP ............................................................................................................... 59
iii
3.5. KIẾN NGHỊ VỀ TÍNH MINH BẠCH VÀ CHỐNG THAM NHŨNG
TRONG ĐẦU TƯ CÔNG. .................................................................................. 60
3.6. CÁC KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢN LÝ NỢ CÔNG .................. 62
KẾT LUẬN CHƯƠNG III .................................................................................. 63
KẾT LUẬN CHUNG ........................................................................................... 64
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................... 66
A.TIẾNG VIỆT ................................................................................................... 66
B. TIẾNG ANH. ................................................................................................... 67
C. CÁC WEBSITE. ............................................................................................. 69
PHỤ LỤC THAM KHẢO ................................................................................... 70
PHỤ LỤC 1 .......................................................................................................... 70
MÔ HÌNH HỒI QUI BIẾN PHỤ ........................................................................ 70
PHỤ LỤC 2 .......................................................................................................... 72
THÂM HỤT NGÂN SÁCH CỦA VIỆT NAM ................................................... 72
iv
DANH MỤC VIẾT TẮC
ADB : Ngân hàng phát triển Châu Á
BCNS : Bội chi ngân sách
CSTK : hính sách tài khóa
CSTT : Chính sách tiền tệ
ĐTPT : Đầu tư phát triển
GDP : Tổng sản phẩm quốc nội
IMF : Quỹ tiền tệ thế giới
NSNN : Ngân sách nhà nước
NHTW : Ngân hàng Trung ương
THNS : Thâm hụt ngân sách
TNCN : Thu nhập cá nhân
TNDN : Thu nhập doanh nghiệp
TPCP: Trái phiếu chính phủ
XDCB : Xây dựng cơ bản
VN : Việt Nam
VNĐ : Việt nam đồng
WB : World bank
WTO : Tổ chức thương mại thế giới
NS : Ngân sách