BOÄ GIAÙO DUÏC ÑAØO TAÏO
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
Nguyeãn Thò Mai Thu
THÖÏC TRAÏNG QUAÛN LYÙ HOAÏT ÑOÄNG DAÏY HOÏC CUÛA HIEÄU TRÖÔÛNG
THEO ÑÒNH HÖÔÙNG PHAÙT HUY TÍNH TÍCH CÖÏC NHAÄN THÖÙC CUÛA
HOÏC SINH
TAÏI CAÙC TRÖÔØNG TIEÅU HOÏC QUAÄN THUÛ ÑÖÙC THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ
MINH
Chuyeân ngaønh : Quaûn lyù giaùo duïc
Maõ soá : 60 14 05
LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ GIAÙO DUÏC HOÏC
NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC
TS. HUYØNH VAÊN SÔN
Thaønh phoá Hoà Chí Minh -2009
MÔÛ ÑAÀU
1. Lyù do choïn ñeà taøi
Giaùo duïc laø moät ñoäng löïc quan troïng quyeát ñònh söï phaùt trieån cuûa ñaát nöôùc. Nghò
quyeát Trung öông 2 khoaù VIII ñaõ khaúng ñònh:“ Muoán tieán haønh coâng nghieäp hoùa – hieän ñaïi
hoùa thaéng lôïi, phaûi phaùt trieån maïnh giaùo duïc vaø ñaøo taïo, phaùt huy nguoàn löïc con ngöôøi –
yeáu toá cô baûn cuûa söï phaùt trieån nhanh vaø beàn vöõng”. Vaên kieän Ñaïi hoäi Ñaûng laàn thöù IX vaø
vaên kieän Ñaïi hoäi Ñaûng laàn thöù X xaùc ñònh muïc tieâu: naâng cao chaát löôïng giaùo duïc toaøn
dieän; ñoåi môùi cô caáu toå chöùc, cô cheá quaûn lyù, noäi dung, phöông phaùp daïy vaø hoïc. Tröôùc yeâu
caàu môùi cuûa söï nghieäp xaây döïng vaø baûo veä ñaát nöôùc, söï phaùt trieån cuûa kinh teá – xaõ hoäi, cuûa
khoa hoïc – coâng ngheä noùi chung vaø khoa hoïc giaùo duïc noùi rieâng, vaán ñeà “ñoåi môùi maïnh meõ
phöông phaùp giaùo duïc, phaùt huy tính tích cöïc, saùng taïo cuûa ngöôøi hoïc” trôû neân voâ cuøng caáp thieát.
Quoác hoäi ñaõ coù Nghò quyeát soá 40/2000/QH10 ngaøy 9/12/2000 veà ñoåi môùi chöông trình
giaùo duïc phoå thoâng. Ñeå thöïc hieän toát Nghò quyeát soá 40/2000/QH 10, taïo ra söï chuyeån bieán
quan troïng veà chaát löôïng vaø hieäu quaû giaùo duïc, ñaùp öùng yeâu caàu naâng cao daân trí, ñaøo taïo
nhaân löïc, boài döôõng nhaân taøi trong giai ñoaïn coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa ñaát nöôùc. Thuû
töôùng Chính phuû ñaõ ra chæ thò soá 14 /2001/ CT-TTg ngaøy 11/ 6/ 2001, neâu roõ moät trong
nhöõng muïc tieâu cuûa vieäc ñoåi môùi chöông trình vaø saùch giaùo khoa phoå thoâng laø “Ñoåi môùi
phöông phaùp daïy vaø hoïc, phaùt huy tö duy saùng taïo vaø naêng löïc töï hoïc cuûa hoïc sinh” [7].
Tröôùc yeâu caàu caáp baùch cuûa vieäc ñoåi môùi chöông trình giaùo duïc phoå thoâng, vaán ñeà
ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc hoïc sinh ôû
baäc TH laø voâ cuøng caàn thieát. Ngöôøi thaày thay vì chæ truyeàn ñaït kieán thöùc moät chieàu, nay
phaûi trôû thaønh ngöôøi toå chöùc, ñieàu khieån, coá vaán vaø cung caáp cho hoïc sinh phöông phaùp thu
thaäp thoâng tin moät caùch coù heä thoáng, bieát phaân tích toång hôïp linh hoaït phuø hôïp vôùi löùa tuoåi.
Nhöõng thay ñoåi quan troïng veà noäi dung vaø phöông phaùp daïy hoïc nhaèm ñaït tôùi muïc tieâu cuûa
chöông trình laø vaán ñeà then choát cuûa giaùo duïc TH. Vì vaäy, vieäc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc
noùi chung vaø hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc hoïc sinh
noùi rieâng, caàn ñöôïc toå chöùc quaûn lyù chaët cheõ, khoa hoïc töø Hieäu tröôûng ñeán caùc caùc toå
chuyeân moân, caùc giaùo vieân.
Söï phaùt trieån cuûa thoâng tin, trong boái caûnh hoäi nhaäp, môû roäng giao löu, HS ñöôïc tieáp
nhaän nhieàu nguoàn thoâng tin ña daïng, phong phuù töø nhieàu maët cuûa cuoäc soáng, do ñoù, HS linh
hoaït hôn, thöïc teá hôn,ï ñoøi hoûi caàn hieåu bieát hôn. Trong hoïc taäp, hoï thích hoaït ñoäng hôn,
muoán töï mình keát luaän vaø khaùi quaùt nhöõng vaán ñeà trong hoïc taäp. Nhö vaäy, HS ôû löùa tuoåi TH
naûy sinh moät yeâu caàu vaø cuõng laø moät quaù trình: söï lónh hoäi ñoäc laäp caùc tri thöùc vaø phaùt trieån
kó naêng. Do ñoù quaûn lí hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc
cho hoïc sinh laø moät yeâu caàu caàn thieát trong coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng giaûng daïy cuûa Hieäu
tröôûng Tröôøng TH noùi chung vaø Hieäu tröôûng caùc tröôøng TH Quaän Thuû Ñöùc noùi rieâng.
Xuaát phaùt töø nhöõng lyù do treân, ñeà taøi: “Thöïc traïng quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa
Hieäu tröôûng theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh taïi caùc
tröôøng TH Quaän Thuû Ñöùc” ñöôïc xaùc laäp.
2. Muïc ñích nghieân cöùu
Tìm hieåu thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng theo ñònh
höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh taïi caùc tröôøng TH Quaän Thuû Ñöùc –
Thaønh phoá Hoà Chí Minh, moät soá nguyeân nhaân cuûa thöïc traïng naøy vaø ñeà xuaát nhöõng bieän
phaùp naâng cao hieäu quaû coâng taùc quaûn lí hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng theo ñònh
höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
3. Khaùch theå vaø ñoái töôïng nghieân cöùu
3.1. Khaùch theå nghieân cöùu
Coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc ôû TH cuûa caùn boä quaûn lyù theo ñònh höôùng phaùt
huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh trong caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc - Thaønh phoá Hoà
Chí Minh.
3.2. Ñoái töôïng nghieân cöùu
Thöïc traïng quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng theo ñònh höôùng phaùt huy tính
tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh taïi caùc tröôøng TH Quaän Thuû Ñöùc –Thaønh phoá Hoà Chí Minh.
4. Giaû thuyeát khoa hoïc
Thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng caùc tröôøng TH vaãn
coøn naëng tính hình thöùc; coâng taùc toå chöùc, kieåm tra hoaït ñoäng daïy hoïc chöa ñöôïc quan taâm
saâu saéc. Ña soá caùc Hieäu tröôûng vaãn coøn thoùi quen quaûn lyù theo neà neáp cuõ, coøn nhieàu baát caäp
daãn ñeán hieäu quaû chöa cao, chöa thöïc söï ñaùp öùng yeâu caàu ñoåi môùi giaùo duïc – ñaøo taïo trong
giai ñoaïn hieän nay.
5. Nhieäm vuï nghieân cöùu
5.1 . Heä thoáng hoùa, laøm roõ cô sôû lyù luaän veà caùc khaùi nieäm coù lieân quan ñeán ñeà taøi: tính
tích cöïc nhaän thöùc (TTCNT), hoaït ñoäng daïy hoïc (HÑDH), quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo
ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
5.2 . Khaûo saùt thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt
huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh taïi caùc tröôøng TH ôû quaän Thuû Ñöùc, thaønh phoá Hoà
Chí Minh. Treân cô sôû ñoù, ñeà xuaát nhöõng bieän phaùp nhaèm naâng cao hieäu quaû coâng taùc quaûn
lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa
hoïc sinh ôû caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc, thaønh phoá Hoà Chí Minh.
6. Phöông phaùp nghieân cöùu
6.1. Phöông phaùp nghieân cöùu taøi lieäu
- Thu thaäp caùc loaïi saùch, baùo, taïp chí, taøi lieäu coù lieân quan ñeán ñeà taøi.
- Phaân tích, toång hôïp nhöõng vaán ñeà lyù luaän vaø thöïc tieãn coù lieân quan ñeán ñeà taøi nghieân
cöùu.
- Nghieân cöùu caùc vaên baûn veà chuû tröông, chính saùch cuûa Ñaûng, nhaø nöôùc vaø cuûa ngaønh
giaùo duïc.
6.2. Phöông phaùp nghieân cöùu thöïc tieãn
6.2.1. Phöông phaùp quan saùt
Tham döï buoåi hoïp Hoäi ñoàng sö phaïm ôû caùc tröôøng vaø döï giôø moät soá giaùo vieân ñeå tìm
hieåu theâm veà thöïc traïng daïy hoïc vaø thöïc traïng quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc hoïc sinh cuûa Hieäu tröôûng caùc tröôøng TH ôû quaän Thuû Ñöùc –
Thaønh phoá Hoà chí Minh [maãu quan saùt phuï luïc 4].
6.2.2. Phöông phaùp ñieàu tra baèng baûng hoûi
- Chuùng toâi söû duïng baûng caâu hoûi goàm 2 maãu:
+ Maãu 1:
- Phieáu ñieàu tra daønh cho caùn boä quaûn lyù goàm 6 caâu hoûi nhaèm ñieàu tra thöïc traïng quaûn
lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh, nhöõng
thuaän lôïi vaø khoù khaên, caùc nguyeân nhaân vaø bieän phaùp quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh
höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh coù hieäu quaû. Soá löôïng phieáu khaûo saùt
40 phieáu, thu veà 35 phieáu.
+ Maãu 2:
- Phieáu ñieàu tra daønh cho giaùo vieân goàm 5 caâu hoûi nhaèm tìm hieåu nhaän thöùc vaø möùc ñoä
thöïc hieän, thuaän lôïi, khoù khaên vaø bieän phaùp quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh. Soá löôïng phieáu khaûo saùt 200 phieáu, thu veà 181 phieáu.
6.2.3. Phöông phaùp phoûng vaán
- Troø chuyeän vôùi CBQL, giaùo vieân veà thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc
theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh ôû caùc tröôøng TH quaän Thuû
Ñöùc, thaønh phoá Hoà Chí Minh (CBQL:30 ngöôøi, GV: 20 ngöôøi).
6.2.4. Phöông phaùp nghieân cöùu saûn phaåm
- Tham khaûo giaùo aùn cuûa giaùo vieân vaø phieáu döï giôø cuûa BGH, TTCM caùc tröôøng TH
quaän Thuû Ñöùc.
6.2.5. Phöông phaùp thoáng keâ toaùn hoïc
- Xöû lyù keát quaû ñieàu tra khaûo saùt nhaèm ñaùnh giaù thöïc traïng vaø ñònh höôùng naâng cao
hieäu quaû coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc cuûa hoïc sinh.
7. Giôùi haïn ñeà taøi
7.1. Phaïm vi nghieân cöùu: Ñeà taøi chæ nghieân cöùu coâng taùc Quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc
cuûa Hieäu tröôûng theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh taïi caùc
tröôøng TH ôû quaän Thuû Ñöùc, thaønh phoá Hoà Chí Minh.
7.2. Ñòa baøn nghieân cöùu: Ñeà taøi nghieân cöùu ôû taát caû caùc tröôøng TH goàm 20 tröôøng TH
ôû quaän Thuû Ñöùc, thaønh phoá Hoà Chí Minh.
Chöông 1: CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN
1.1. Lòch söû nghieân cöùu vaán ñeà
Ngaøy nay, neàn kinh teá tri thöùc ñang laø xu höôùng phaùt trieån maïnh cuûa caùc nöôùc tieân tieán
treân treân theá giôùi. Chính vì vaäy, ñaàu tö cho giaùo duïc, thoâng qua giaùo duïc, coi giaùo duïc laø
yeáu toá ñoåi môùi coâng ngheä, xaây döïng quan heä xaõ hoäi nhaèm phaùt trieån kinh teá ñeå trôû thaønh
cöôøng quoác maïnh. Haàu heát caùc nöôùc ñeàu quan taâm ñaàu tö cho baäc hoïc cô baûn laø baäc phoå
thoâng nhöng “neàn moùng” laø baäc “TH”.
Töø cuoái theá kyû XIV vaán ñeà daïy hoïc vaø quaûn lyù daïy hoïc ñöôïc nhieàu nhaø giaùo duïc quan
taâm, noåi baät nhaát trong thôøi kyø ñoù: Coâmenxki (1592 – 1670), oâng ñaõ ñöa ra quan ñieåm giaùo
duïc phaûi thích öùng vôùi töï nhieân. Theo oâng quaù trình daïy hoïc ñeå truyeàn thuï vaø tieáp nhaän tri
thöùc laø phaûi döïa vaøo söï vaät, hieän töôïng do hoïc sinh töï quan saùt, töï suy nghó maø hieåu bieát,
khoâng neân duøng uy quyeàn baét buoäc, goø eùp ngöôøi ta chaáp nhaän baát kyø moät ñieàu gì vaø oâng ñaõ
neâu ra moät soá nguyeân taéc daïy hoïc coù giaù trò raát lôùn ñoù laø: nguyeân taéc tröïc quan; nguyeân taéc
phaùt huy tính töï giaùc tích cöïc cuûa hoïc sinh; nguyeân taéc heä thoáng vaø lieân tuïc; nguyeân taéc
cuûng coá kieán thöùc; nguyeân taéc giaûng daïy theo khaû naêng tieáp thu cuûa hoïc sinh (vöøa söùc); daïy
hoïc phaûi thieát thöïc; daïy hoïc theo nguyeân taéc caù bieät…
Vaøo theá kyû XVII ñeán theá kyû XIX ôû phöông Taây coù nhieàu nhaø nghieân cöùu veà quaûn lyù,
tieâu bieåu nhö: Rober Owen (1717 – 1858); Chales Baddage (1792 – 1871): F.Taylor (1856 –
1915), oâng ñöôïc coi laø “cha ñeû cuûa thuyeát quaûn lyù khoa hoïc”; H.Fayob (1841 -1925); …
Ngaøy nay, muïc tieâu cuûa quaù trình daïy hoïc laø ñaûm baûo vaø naâng cao chaát löôïng ñaøo taïo,
veà maët lyù luaän cuõng nhö trong thöïc tieãn ñöôïc nhieàu taùc giaû quan taâm, nghieân cöùu hoaït ñoäng
daïy hoïc cuõng nhö nghieân cöùu vieäc quaûn lyù daïy hoïc ñeå tìm ra bieän phaùp quaûn lyù hieäu quaû
nhaát.
V.A.Xukhomlinxki, V.P. Xtrezicondin, Jaxapob ñaõ nghieân cöùu vaø ñeà ra moät soá vaán ñeà
quaûn lyù cuûa hieäu tröôûng ôû tröôøng phoå thoâng nhö vaán ñeà phaân coâng nhieäm vuï giöõa Hieäu
tröôûng vaø phoù Hieäu tröôûng. Caùc taùc giaû ñaõ thoáng nhaát vaø khaúng ñònh Hieäu tröôûng phaûi laø
ngöôøi laõnh ñaïo toaøn dieän vaø chòu traùch nhieäm trong coâng taùc quaûn lyù nhaø tröôøng [37, tr.16].
P.V.Zimin, M.I.Konñakoâp, N.I.Saxerñoâtoáp ñaõ ñi saâu nghieân cöùu coâng taùc laõnh ñaïo hoaït
ñoäng giaûng daïy, giaùo duïc trong nhaø tröôøng vaø xem ñaây laø khaâu then choát trong coâng taùc
quaûn lyù cuûa hieäu tröôûng [26, tr.28].
Ñoái vôùi vieäc toå chöùc döï giôø vaø phaân tích sö phaïm baøi daïy cuûa giaùo vieân, taùc giaû
V.A.Xukhomlinxki ñaõ thöøa nhaän taàm quan troïng cuûa bieän phaùp naøy vaø chæ roõ thöïc traïng yeáu
keùm cuûa vieäc phaân tích sö phaïm baøi daïy, cho duø hoaït ñoäng döï giôø vaø goùp yù vôùi giaùo vieân
sau giôø döï cuûa hieäu tröôûng dieãn ra thöôøng xuyeân. Töø thöïc traïng ñoù, taùc giaû ñaõ ñöa ra nhieàu
caùch phaân tích sö phaïm baøi daïy cuûa giaùo vieân.
ÔÛ Vieät Nam, nghieân cöùu veà quaûn lyù nhaø tröôøng, quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc ñöôïc nhieàu
taùc giaû nhö Nguyeãn Ngoïc Quang, Hoaøng Chuùng, Haø Só Hoà vaø Leâ Tuaán, Nguyeãn Vaên Leâ,
Hoaøng Taâm Sôn, Nguyeãn Vaên Töôøng… quan taâm nghieân cöùu. Caùc taùc giaû ñaõ nghieân cöùu vaø
ñi saâu vaøo nhöõng bình dieän khaùc nhau nhöng ñeàu nhaèm giaûi quyeát moái quan heä giöõa giaùo
vieân vaø nhaø quaûn lyù, nhöõng noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa hieäu tröôûng.
Taùc giaû Nguyeãn Vaên Leâ, trong cuoán: “Khoa hoïc quaûn lí nhaø tröôøng” ñaõ ñeà caäp ñeán
phöông phaùp toå chöùc vaø quaûn lí nhaø tröôøng treân moïi lónh vöïc: giaûng daïy, hoïc taäp, höôùng
nghieäp, coâng taùc quaûn lí noäi boä, ñi saâu vaøo caùc coâng vieäc vaø söï quan taâm thieát thöïc cuûa
ngöôøi hieäu tröôûng [23].
Taùc giaû Haø Só Hoà vaø Leâ Tuaán khi nghieân cöùu veà muïc tieâu, noäi dung, bieän phaùp quaûn
lyù nhaø tröôøng cuõng ñaõ khaúng ñònh: “Vieäc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy vaø hoïc (hieåu theo nghóa
roäng) laø nhieäm vuï quaûn lyù trung taâm cuûa nhaø tröôøng” vaø “Ngöôøi Hieäu tröôûng phaûi luoân luoân
keát hôïp moät caùch höõu cô quaù trình daïy vaø hoïc” [17].
Noùi toùm laïi, nhieàu taùc giaû ñaõ quan taâm nghieân cöùu vieäc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa
hieäu tröôûng. Moät soá luaän vaên cuõng quan taâm ñeán ñeà taøi quaûn lyù cuûa hieäu tröôûng nhaèm naâng
cao chaát löôïng daïy hoïc. Tuy nhieân ña soá caùc luaän vaên nghieân cöùu taäp trung chuû yeáu coâng
taùc quaûn lyù caùc hoaït ñoäng giaûng daïy cuûa hieäu tröôûng tröôøng TH. Moät soá luaän vaên thaïc só
nghieân cöùu veà “bieän phaùp chæ ñaïo ñoåi môùi phöông phaùp giaûng daïy boä moân Tieáng vieät baäc
TH” – Traàn Thò Saùu (2006). Huyønh Thò Kim Trang vôùi ñeà taøi: “Thöïc traïng veà coâng taùc quaûn
lyù vieäc daïy vaø hoïc ôû tröôøng TH cuûa moät soá Phoøng Giaùo duïc – Ñaøo taïo quaän (huyeän) taïi
thaønh phoá Hoà Chí Minh”. Qua caùc ñeà taøi treân, caùc nhaø nghieân cöùu quan taâm ñeán vieäc naâng
cao trình ñoä nghieäp vuï quaûn lyù cuûa caùn boä quaûn lyù Phoøng Giaùo duïc vaø ñöa ra caùc giaûi phaùp
chung nhaèm naâng cao chaát löôïng giaûng daïy ôû caùc tröôøng. Chöa coù luaän vaên naøo taäp trung
nghieân cöùu veà thöïc traïng quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh taïi caùc tröôøng TH. Ñaây thöïc söï laø vaán ñeà
thaùch thöùc nhaát hieän nay ñang ñoøi hoûi caû ngaønh phaûi taäp trung thöïc hieän vaø tìm nhöõng bieän
phaùp khaû thi nhaát nhaèm thöïc hieän thaønh coâng caùc muïc tieâu giaùo duïc ñaõ ñeà ra. Do ñoù, ñeå goùp
phaàn laøm toát vieäc quaûn lyù nhaø tröôøng thì nhaø quaûn lyù phaûi laøm toát vieäc ñoåi môùi quaûn lyù hoaït
ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh nhaèm tìm ra
caùc bieän phaùp chæ ñaïo coù hieäu quaû.
1.2. Cô sôû lyù luaän cuûa vaán ñeà nghieân cöùu
1.2.1. Hoaït ñoäng daïy hoïc vaø hoaït ñoäng daïy hoïc ôû tröôøng TH
1.2.1.1. Hoaït ñoäng daïy hoïc
Hoaït ñoäng daïy hoïc bao goàm hoaït ñoäng daïy cuûa ngöôøi thaày vaø hoaït ñoäng hoïc cuûa hoïc
sinh. Hai hoaït ñoäng naøy coù söï gaén boù chaët cheõ, maät thieát vôùi nhau, toàn taïi cho nhau vaø vì
nhau. Khaùi nieäm daïy hoïc ñöôïc hieûu ôû nhieàu goùc ñoä khaùc nhau:
- Daïy – hoïc: laø hai hoaït ñoäng rieâng reõ- daïy cuûa thaày vaø hoïc cuûa troø.
- Daïy vaø hoïc: laø hoaït ñoäng daïy cuûa thaày vaø hoïc cuûa troø coù moái quan heä chaët cheõ trong
moät quaù trình.
- Nhìn nhaän veà khaùi nieäm hoaït ñoäng daïy hoïc thì trong khoa hoïc giaùo duïc:“hoaït ñoäng
daïy hoïc laø hoaït ñoäng ñaëc tröng cho caùc loaïi hình nhaø tröôøng vaø xeùt theo quan ñieåm toång
theå, daïy hoïc chính laø con ñöôøng giaùo duïc tieâu bieåu nhaát. Vôùi noäi dung vaø tính chaát cuûa noù,
daïy hoïc luoân ñöôïc xem laø con ñöôøng hôïp lyù, thuaän lôïi nhaát, giuùp cho hoïc sinh coù theå lónh
hoäi ñöôïc moät heä thoáng tri thöùc vaø kyõ naêng haønh ñoäng chuyeån thaønh phaåm chaát, naêng löïc, trí
tueä cuûa baûn thaân”.
- Döôùi goùc ñoä Xaõ hoäi hoïc giaùo duïc: “Daïy hoïc coøn ñöôïc xem nhö laø moät dieãn tieán vò theá
cuûa con ngöôøi, vì qua ñoù, con ngöôøi luoân hoaït ñoäng vaø phaùt trieån trong söï tieáp thu, lónh hoäi
vaø chuyeån hoùa theo muïc tieâu xaùc ñònh cuûa giaùo duïc phuø hôïp vôùi söï phaùt trieån cuûa löùa tuoåi
vaø dieãn ra trong suoát cuoäc ñôøi cuûa moãi ngöôøi”.
Daïy hoïc laø hoaït ñoäng thoáng nhaát höõu cô cuûa daïy vaø hoïc, trong ñoù hoaït ñoäng daïy laø
hoaït ñoäng nhaèm toå chöùc hoaït ñoäng hoïc maø keát quaû laø ngöôøi hoïc lónh hoäi ñöôïc kieán thöùc, kó
naêng, kó xaûo vaø phaùt trieån naêng löïc nhaän thöùc, hình thaønh nhöõng cô sôû ban ñaàu cuûa theá giôùi
quan vaø nhaân sinh quan ñuùng ñaén. Hoaït ñoäng hoïc laø hoaït ñoäng nhaèm taïo ra söï bieán ñoåi ngay
trong chính baûn thaân cuûa ngöôøi hoïc nhöõng nhaän thöùc môùi veà theá giôùi quan, veà cuoäc soáng.
Toùm laïi: Hoaït ñoäng daïy hoïc laø moät hoaït ñoäng trong ñoù döôùi taùc ñoäng chuû ñaïo (toå
chöùc, ñieàu khieån, laõnh ñaïo) cuûa thaày, hoïc sinh töï giaùc, tích cöïc toå chöùc töï ñieàu khieån hoaït
ñoäng nhaän thöùc, nhaèm thöïc hieän toát caùc hoaït ñoäng daïy hoïc.
1.2.1.2 Hoaït ñoäng daïy hoïc ôû tröôøng TH
a. Khaùi nieäm veà tröôøng TH
Tröôøng TH laø ñôn vò cô sôû cuûa heä thoáng giaùo duïc quoác daân nöôùc Coäng Hoøa Xaõ Hoäi
Chuû Nghóa Vieät Nam tröïc tieáp ñaûm nhieäm vieäc giaùo duïc töø lôùp 1 ñeán lôùp 5 cho treû em töø 6
ñeán 14 tuoåi, nhaèm hình thaønh ôû hoïc sinh cô sôû ban ñaàu cho söï phaùt trieån toaøn dieän nhaân
caùch con ngöôøi Vieät Nam Xaõ Hoäi Chuû Nghóa theo muïc tieâu giaùo duïc TH. Tröôøng TH coù tö
caùch phaùp nhaân vaø con daáu rieâng.
b. Muïc tieâu daïy hoïc TH
Phaùt trieån nhöõng ñaëc tính töï nhieân toát ñeïp cuûa treû em, hình thaønh ôû hoïc sinh loøng
ham hieåu bieát vaø nhöõng ñöùc tính, kó naêng cô baûn ñaàu tieân ñeå taïo höùng thuù hoïc taäp vaø hoïc
taäp toát. Cuûng coá vaø naâng cao thaønh quaû phoå caäp TH trong caû nöôùc, taêng tyû leä huy ñoäng hoïc
sinh trong ñoä tuoåi ñeán tröôøng töø 97% naêm 2005 vaø 99% naêm 2010 [2].
Giaùo duïc TH nhaèm giuùp hoïc sinh hình thaønh nhöõng cô sôû ban ñaàu cho söï phaùt trieån
ñuùng ñaén vaø laâu daøi veà ñaïo ñöùc, trí tueä, theå chaát, thaåm myõ vaø caùc kó naêng cô baûn ñeå hoïc
sinh tieáp tuïc hoïc trung hoïc cô sôû [25].
Töø muïc tieâu naøy, hoïc sinh hoïc xong baäc TH phaûi ñaït ñöôïc nhöõng yeâu caàu sau:
- Coù loøng nhaân aùi, mang baûn saéc con ngöôøi Vieät nam: yeâu queâ höông, ñaát nöôùc, hoøa
bình vaø coâng baèng baùc aùi, kính treân , nhöôøng döôùi, ñoaøn keát vaø saün saøng hôïp taùc vôùi moïi
ngöôøi; coù yù thöùc veà boån phaän cuûa mình vôùi ngöôøi thaân, baïn beø, coäng ñoàng, moâi tröôøng soáng;
toân troïng vaø thöïc hieän ñuùng phaùp luaät, caùc quy ñònh cuûa nhaø tröôøng, khu daân cö, nôi coâng
coäng, soáng hoàn nhieân, maïnh daïn, töï tin, trung thöïc.
- Coù kieán thöùc cô baûn veà töï nhieân, xaõ hoäi, con ngöôøi vaø thaåm myõ, coù khaû naêng cô baûn
veà nghe, ñoïc, noùi, vieát vaø tính toaùn, coù thoùi quen reøn luyeän thaân theå, giöõ gìn veä sinh; coù hieåu
bieát ban ñaàu veà haùt , muùa,aâm nhaïc, myõ thuaät.
- Bieát caùch hoïc taäp; bieát töï phuïc vuï, bieát söû duïng moät soá ñoà duøng trong gia ñình vaø
coâng cuï lao ñoäng thoâng thöôøng; bieát vaän duïng vaø laøm moät soá vieäc nhö chaên nuoâi, troàng troït,
giuùp ñôõ gia ñình.
c. Ñoåi môùi noäi dung daïy hoïc ôû TH
- Noäi dung daïy hoïc TH phaûi ñaûm baûo cho hoïc sinh coù hieåu bieát ñôn giaûn, caàn thieát veà
töï nhieân, xaõ hoäi vaø con ngöôøi; coù kó naêng cô baûn veà nghe, noùi, ñoïc vieát vaø tính toaùn; coù thoùi
quen reøn luyeän thaân theå, giöõ gìn veä sinh; coù hieåu bieát ban ñaàu veà haùt, muùa, aâm nhaïc, myõ
thuaät.
- Tröôùc nhöõng yeâu caàu caáp baùch cuûa söï phaùt trieån kinh teá, xaõ hoäi vaø phaùt trieån cuûa
khoa hoïc coâng ngheä noùi chung vaø khoa hoïc giaùo duïc noùi rieâng, chöông trình saùch giaùo khoa
ñaõ ñöôïc thay ñoåi nhaèm ñaùp öùng nhöõng nhu caàu caáp thieát treân.
- Vieäc ñoåi môùi chöông trình giaùo duïc phoå thoâng phaûi theo muïc tieâu, yeâu caàu veà noäi
dung, phöông phaùp giaùo duïc cuûa caùc baäc hoïc, caáp hoïc quy ñònh trong Luaät Giaùo duïc; khaéc
phuïc nhöõng maët coøn haïn cheá cuûa chöông trình, saùch giaùo khoa cuõ; taêng cöôøng tính thöïc tieãn,
kó naêng thöïc haønh, naêng löïc tö hoïc; coi troïng kieán thöùc khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên; boå
sung nhöõng thaønh töïu khoa hoïc vaø coâng ngheä hieän ñaïi phuø hôïp vôùi khaû naêng tieáp thu cuûa
hoïc sinh.
- Muïc tieâu ñoåi môùi chöông trình vaø saùch giaùo khoa baäc phoå thoâng laø:
+ Naâng cao chaát löôïng giaùo duïc toaøn dieän, taêng cöôøng boài döôõng cho theá heä treû loøng
yeâu nöôùc, yeâu queâ höông vaø gia ñình; tinh thaàn töï toân daân toäc, lyù töôûng xaõ hoäi chuû nghóa;
loøng nhaân aùi, yù thöùc toân troïng phaùp luaät; tinh thaàn hieáu hoïc, chí tieán thuû laäp thaân, laäp nghieäp
[2].
+ Ñoåi môùi môùi phöông phaùp daïy vaø hoïc, phaùt huy tö duy saùng taïo vaø naêng löïc töï hoïc
cuûa hoïc sinh.
+ Tieáp caän trình ñoä giaùo duïc phoå thoâng ôû caùc nöôùc trong khu vöïc vaø treân theá giôùi.
Noäi dung chöông trình TH môùi ñöôïc soaïn thaûo hieän ñaïi, tinh giaûn, thieát thöïc vaø caäp
nhaät söï phaùt trieån cuûa khoa hoïc – coâng ngheä, kinh teá- xaõ hoäi, taêng cöôøng thöïc haønh vaän
duïng, gaén boù vôùi thöïc tieãn Vieät Nam, tieán kòp trình ñoä phaùt trieån chung cuûa chöông trình
giaùo duïc phoå thoâng cuûa caùc nöôùc trong khu vöïc vaø quoác teá.
d. Ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc ôû TH
Khaùi nieäm phöông phaùp daïy hoïc
Phöông phaùp daïy hoïc laø heä thoáng nhöõng caùch thöùc hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân vaø hoïc sinh
nhaèm thöïc hieän toát muïc ñích vaø nhieäm vuï daïy hoïc xaùc ñònh.
Phöông phaùp daïy hoïc bao goàm phöông phaùp daïy vaø phöông phaùp hoïc.
- Phöông phaùp daïy: Phöông phaùp toå chöùc nhaän thöùc, phöông phaùp ñieàu khieån caùc hoaït
ñoäng trí tueä vaø thöïc haønh, phöông phaùp giaùo duïc yù thöùc vaø thaùi ñoä ñuùng ñaén cho hoïc sinh.
- Phöông phaùp hoïc: Phöông phaùp nhaän thöùc vaø reøn luyeän ñeå hình thaønh heä thoáng tri
thöùc vaø kó naêng thöïc haønh, hình thaønh nhaân caùch ngöôøi hoïc.
Hai phöông phaùp naøy khoâng toàn taïi ñoäc laäp, taùch rôøi nhau maø noù lieân quan vaø phuï
thuoäc nhau, chuùng vöøa laø muïc ñích vöøa laø nguyeân nhaân toàn taïi cuûa nhau.
Baûn chaát cuûa phöông phaùp daïy hoïc môùi:
Cuøng vôùi vieäc ñoåi môùi cuûa muïc tieâu, noäi dung chöông trình TH, vaø caùch ñaùnh giaù
keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh, phöông phaùp daïy hoïc cuõng buoäc phaûi thay ñoåi theo. Ñoåi môùi
phöông phaùp daïy hoïc laø noäi dung heát söùc quan troïng trong vieäc naâng cao chaát löôïng daïy vaø
hoïc.
Ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc laø vaán ñeà then choát cuûa chính saùch ñoåi môùi giaùo duïc
Vieät Nam trong giai ñoaïn hieän nay. Ñoåi môùi caùch thöïc hieän phöông phaùp daïy hoïc seõ laøm
thay ñoåi taän goác neáp nghó, neáp laøm cuûa caùc theá heä hoïc troø – chuû nhaân töông lai cuûa ñaát
nöôùc. Nhö vaäy, ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc seõ taùc ñoäng vaøo moïi thaønh toá cuûa quaù trình
giaùo duïc vaø ñaøo taïo. Noù taïo ra söï hieän ñaïi hoùa cuûa quaù trình naøy.
Ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc thöïc chaát khoâng phaûi laø söï thay theá caùc phöông phaùp
daïy hoïc cuõ baèng moät loaït caùc phöông phaùp daïy hoïc môùi. Veà maët baûn chaát, ñoåi môùi phöông
phaùp daïy hoïc laø ñoåi môùi caùch tieán haønh caùc phöông phaùp, ñoåi môùi caùc phöông tieän vaø hình
thöùc trieån khai phöông phaùp treân cô sôû khai thaùc trieät ñeå öu ñieåm cuûa caùc phöông phaùp cuõ
vaø vaän duïng linh hoaït moät soá phöông phaùp môùi nhaèm phaùt huy toái ña tính tích cöïc, chuû
ñoäng vaø saùng taïo cuûa ngöôøi hoïc. Nhö vaäy, muïc ñích cuoái cuøng cuûa ñoåi môùi phöông phaùp
daïy hoïc laø laøm theá naøo ñeå hoïc sinh thöïc söï tích cöïc, chuû ñoäng, töï giaùc, luoân traên trôû tìm toøi,
suy nghó vaø saùng taïo trong quaù trình lónh hoäi tri thöùc vaø lónh hoäi caû caùch thöùc ñeå coù ñöôïc tri
thöùc aáy nhaèm phaùt trieån vaø hoaøn thieän nhaân caùch mình [1].
Nhöõng phöông phaùp daïy hoïc thöôøng ñöôïc söû duïng tröôùc ñaây maø ngöôøi ta vaãn goïi laø
phöông phaùp daïy hoïc truyeàn thoáng, nhö phöông phaùp thuyeát trình, phöông phaùp hoûi – ñaùp,
vaãn ñang ñöôïc thöïc hieän trong taát caû caùc giôø daïy cuûa giaùo vieân hieän nay. Theá nhöng neáu
caùc phöông phaùp naøy vaãn ñöôïc tieán haønh theo caùch maø ôû nhöõng thaäp nieân tröôùc söû duïng thì
chaéc chaén noù trôû neân keùm hieäu quaû. Vì vaäy, phöông phaùp thuyeát trình caàn phaûi ñöôïc “ñoåi
môùi”. Hieän nay, phöông tieän coâng ngheä thoâng tin phaùt trieån ñaõ khoâng bieán ngöôøi hoïc thaønh
nhöõng “coã maùy ghi cheùp” vaø ngöôøi ngöôøi daïy laø “maùy ñoïc”. Maùy photocopy, maùy chieáu,
ñeøn chieáu… seõ laøm giaûm thôøi gian daønh cho söï ghi cheùp cuûa giaùo vieân leân baûng vaø ghi cheùp
cuûa hoïc sinh vaøo vôû. Treân lôùp, giaùo vieân neân taäp trung vaøo vieäc toå chöùc quaù trình lónh hoäi
kieán thöùc. Phöông phaùp thuyeát trình seõ trôû neân tích cöïc khi giaùo vieân thuyeát trình trong moät
löôïng thôøi gian phuø hôïp vaø bieát keát hôïp moät caùch nhuaàn nhuyeãn, hôïp lí vaø khoa hoïc vôùi caùc
phöông phaùp khaùc ñeå laøm sao hoïc sinh thích thuù vaø haøo höùng hoaït ñoäng. Nhöõng phöông
phaùp coù theå keát hôïp vôùi thuyeát trình nhö: phöông phaùp minh hoïa baèng sô ñoà bieåu baûng hay
vaät thaät, phöông phaùp hoûi ñaùp vôùi caùc caâu hoûi kích thích ñöôïc tö duy ngöôøi hoïc, phöông
phaùp neâu vaán ñeà, phöông phaùp tình huoáng… Tuy nhieân, neáu nhöõng phöông phaùp daïy hoïc
naøy khoâng ñöôïc tieán haønh theo ñuùng yù nghóa vaø chöùc naêng cuûa noù thì chuùng cuõng khoâng
ñöôïc goïi laø phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc.
Nhö vaäy, ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc khoâng phaûi laø söï thay theá caùc phöông phaùp
quen thuoäc hieän coù baèng nhöõng phöông phaùp môùi laï, hoaëc laø söï söû duïng nhöõng caùi teân
phöông phaùp nghe môùi laï nhö nhoùm, tình huoáng, baøn tay naën boät… Thöïc chaát laø phaûi hieåu
cho ñuùng caùch laøm, caùch tieán haønh caùc phöông phaùp daïy hoïc,vaø caùc linh hoaït saùng taïo trong
söû duïng noù ôû nhöõng hoaøn caûnh vaø tình huoáng khaùc nhau ñeå nhöõng phöông phaùp daïy hoïc coù
taùc ñoäng tích cöïc ñeán ngöôøi hoïc. Nhöõng phöông phaùp nhö theá môùi ñöôïc goïi laø phöông phaùp
tích cöïc. Nhö vaäy, tính tích cöïc cuûa phöông phaùp khoâng naèm ôû teân goïi maø naèm ôû quaù trình
söû duïng noù.
Noäi dung vaø phöông phaùp daïy hoïc bao giôø cuõng gaén boù vôùi nhau. Muoán phaùt trieån
caùc kyõ naêng giao tieáp, ngöôøi hoïc phaûi ñöôïc hoaït ñoäng trong moâi tröôøng giao tieáp döôùi söï
höôùng daãn cuûa ngöôøi daïy. Ñoù chính laø lyù do ra ñôøi cuûa phöông phaùp daïy hoïc môùi, trong ñoù
ngöôøi daïy ñoùng vai troø ngöôøi toå chöùc hoaït ñoäng – moãi ngöôøi hoïc ñeàu ñöôïc hoaït ñoäng, ñeå
khaúng ñònh mình vaø ñöôïc phaùt trieån.
Ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc theo ñònh höôùng cuûa ñoåi môùi muïc tieâu giaùo duïc hieän
nay, veà baûn chaát laø söï ñoåi môùi caùch thöùc toå chöùc daïy hoïc theo höôùng “phaùt huy tính tích
cöïc, chuû ñoäng, saùng taïo cuûa hoïc sinh”. Sao cho ngöôøi hoïc thöïc söï trôû thaønh chuû theå tích cöïc,
töï giaùc trong hoaït ñoäng cuûa chính mình.
Ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc coøn laø söï keát hôïp nhuaàn nhuyeãn, saùng taïo giöõa kinh
nghieäm cuûa giaùo vieân - tích cöïc phaùt huy nhöõng öu ñieåm cuûa phöông phaùp daïy hoïc truyeàn
thoáng vôùi nhöõng yeáu toá môùi cuûa phöông phaùp daïy hoïc hieän ñaïi.
1.2.2. Tính tích cöïc nhaän thöùc vaø daïy hoïc theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc
1.2.2.1. Tính tích cöïc nhaän thöùc
1.2.2.1.1. Khaùi nieäm veà tính tích cöïc
Theo töø ñieån tieáng Vieät, tính tích cöïc goàm ba nghóa:
- Moät laø: Coù yù nghóa, coù taùc duïng khaúng ñònh, thuùc ñaåy söï phaùt trieån, traùi vôùi tieâu cöïc.
- Hai laø: tính chuû ñoäng coù nhöõng hoaït ñoäng nhaèm taïo ra nhöõng bieán ñoåi theo phöông
höôùng phaùt trieån.
- Ba laø: haêng haùi, nhieät tình vôùi nhieäm vuï, vôùi coâng vieäc.
Tính tích cöïc döôùi goùc ñoä trieát hoïc (duy vaät bieän chöùng), theo Maùc –Ăngen, V.I.Leânin:
“Tính tích cöïc coù nguoàn goác töø yeáu toá beân trong vaø yeáu toá beân ngoaøi, trong ñoù yeáu toá beân
trong giöõ vai troø quyeát ñònh. Tính tích cöïc chính laø thaùi ñoä caûi taïo vaø bieán ñoåi khaùch theå cuûa
chuû theå, noù coù vai troø quan troïng trong vieäc taïo ra theá giôùi hieän thöïc khaùch quan, bieán ñoåi
vaø caûi taïo” [31, tr.947].
Caùc nhaø Taâm lyù – giaùo duïc hoïc laïi xem xeùt tính tích cöïc ôû nhöõng khía caïnh khaùc nhau,
ñoù laø:
Tính tích cöïc gaén lieàn vôùi haønh ñoäng, P.I.Ganpeârin cho raèng: tính tích cöïc ñöôïc theå
hieän trong caùc möùc ñoä lónh hoäi khaùc nhau vaø caùc möùc ñoâ aáy chính laø chæ soá ño söï phaùt trieån
tính tích cöïc cuûa chuû theå.
Tính tích cöïc chính laø tính chuû ñoäng cuûa chuû theå (haønh ñoäng yù chí); tính tích cöïc thöïc
hieän chöùc naêng chæ baùo hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi. Theo caùc taùc giaû(V.I.Roâmanoâv,
X.D.XminoâV… ) söï phaùt trieån tính tích cöïc chính laø söï phöùc taïp hoùa daàn caùc chöùc naêng tính
tích cöïc cuûa chuû theå.
Tính tích cöïc ñöôïc gaén vôùi moät hoaït ñoäng cuï theå, theo A.N.Leâoânchiev,
A.A.Liublinxkaia, tính tích cöïc chæ söï saün saøng hoaït ñoäng vaø con ngöôøi tích cöïc coù yù nghóa
laø con ngöôøi ñang ôû traïng thaùi hoaït ñoäng. Nhu caàu coù moái quan heä chaët cheõ vôùi tính tích
cöïc, noù chính laø nguoàn goác, laø ñoäng löïc cuûa tính tích cöïc.
Xem xeùt tính tích cöïc trong moái quan heä chaët cheõ giöõa traïng thaùi hoaït ñoäng cuûa con
ngöôøi vôùi thaùi ñoä caûi taïo theá giôùi cuûa hoï. Caùc taùc giaû L.M.Ackhanghenxki, R.Minle (Ñöùc)…
cho raèng: khoâng neân xem xeùt tính tích cöïc chæ laø traïng thaùi hoaït ñoäng cuõng nhö khoâng neân
taùch rôøi maët beân trong cuûa tính tích cöïc vôùi maët beân ngoaøi cuûa noù hoaëc laø söï phaùt trieån tính
tích cöïc chæ xem xeùt baèng caùc ñaëc tröng soá löôïng vaø chaát löôïng cuûa con ngöôøi.
Tính tích cöïc coøn theå hieän ôû söï noã löïc, söï quyeát taâm cuûa chuû theå trong quaù trình töông
taùc vôùi ñoái töôïng ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích ñaõ ñaët ra vôùi chaát löôïng cao.
Töø nhöõng quan ñieåm treân chuùng toâi xaùc ñònh:
- Tính tích cöïc laø thaùi ñoä caûi taïo, bieán ñoåi cuûa chuû theå ñoái vôùi theá giôùi xung
quanh, laø phaåm chaát quan troïng cuûa nhaân caùch.
- Tính tích cöïc gaén lieàn vôùi hoaït ñoäng, mang tính chuû ñoäng cuûa chuû theå, ñoái laäp
vôùi bò ñoäng.
- Ñoäng cô, nhu caàu, höùng thuù hoaït ñoäng chính laø nguoàn goác beân trong cuûa tính
tích cöïc, laø ñoäng löïc thuùc ñaåy con ngöôøi hoaït ñoäng.
- Tính tích cöïc laø söï coá gaéng, noã löïc, vöôït khoù cuûa chuû theå ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích
ñaõ vaïch ra.
Ñaây cuõng laø noäi haøm cuûa khaùi nieäm coâng cuï ñeå chuùng toâi nghieân cöùu tính tích cöïc
cuûa con ngöôøi trong ñoù coù tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh TH.
1.2.2.2. Khaùi nieäm veà tính tích cöïc nhaän thöùc
a. Khaùi nieäm veà tính tích cöïc nhaän thöùc
TTCNT (tính tích cöïc nhaän thöùc) cuõng laø moät khaùi nieäm ñöôïc nhieàu taùc giaû ñeà caäp,
nghieân cöùu vaø phaân tích. Ñeå laøm roõ khaùi nieäm naøy ta caàn xem xeùt caû veà noäi haøm cuõng nhö
bieåu hieän cuûa noù.
Taùc giaû.Kharlamov I.F [19] cho raèng, TTCNT laø traïng thaùi hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh ñaëc
tröng bôûi nguyeän voïng hoïc taäp, noã löïc trí tueä vaø nghò löïc trong quaù trình naém vöõng tri thöùc.
ÔÛ ñaây taùc giaû ñaõ ñaët TTCNT trong hoaït ñoäng hoïc taäp vaø phaân tích döïa treân bieåu hieän veà
nhu caàu, yù chí cuûa chuû theå nhaän thöùc ñeå xem xeùt khaùi nieäm TTCNT cuõng nhö bieåu hieän cuûa
noù. TTCNT laø moät phaàn phaåm chaát nhaân caùch, moät thuoäc tính cuûa quaù trình nhaän thöùc, giuùp
con ngöôøi thöïc hieän caùc nhieäm vuï nhaän thöùc coù keát quaû cao.
I.I.Samoâva xem TTCNT nhö muïc ñích hoaït ñoäng, phöông tieän vaø keát quaû cuûa hoaït
ñoäng. Treân thöïc teá muïc ñích cuûa vieäc hoïc taäp khoâng phaûi chæ laø naém tri thöùc, kyõ naêng, kyõ
xaûo maø laø hình thaønh nhöõng phaåm chaát nhaân caùch. Theo taùc giaû, moät trong nhöõng phaåm
chaát ñoù chính laø TTCNT, ñöôïc bieåu hieän ôû tính ñònh höôùng, tính beàn vöõng cuûa höùng thuù
nhaän thöùc, söï coá gaéng tím toøi phöông thöùc hieäu quaû ñeå naém vöõng kieán thöùc vaø phöông phaùp
haønh ñoäng, taäp trung chuù yù ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích hoïc taäp.
Chenn Rath-Soâpha ñaõ vieát trong luaän aùn tieán só (1989): TTCNT laø thaùi ñoä caûi taïo cuûa
chuû theå ñoái vôùi khaùch theå, thoâng qua söï huy ñoäng ôû möùc ñoä cao caùc chöùc naêng taâm lyù, trong
ñoù coù tính ñoäc laäp vaø tö duy saùng taïo cuûa chuû theå.
Theo PGS.TS Nguyeãn Ngoïc Baûo, thì TTCNT laø thaùi ñoä caûi taïo cuûa chuû theå ñoái vôùi
khaùch theå thoâng qua söï huy ñoäng ôû möùc ñoä cao caùc chöùc naêng taâm lyù nhaèm giaûi quyeát
nhöõng vaán ñeà hoïc taäp, nhaän thöùc, noù vöøa laø muïc ñích hoaït ñoäng vöøa laø phöông tieän vöøa laø
ñieàu kieän ñeå ñaït muïc ñích. ÔÛ ñaây taùc giaû ñaõ xem xeùt noäi haøm cuûa khaùi nieäm nhaän thöùc döôùi
goùc ñoä thaùi ñoä cuûa hoaït ñoäng hoïc taäp. Khi caùc chöùc naêng taâm lyù ñöôïc vaän duïng cao nhaát ñeå
giaûi quyeát vaán ñeà hoïc taäp thì TTCNT theå hieän roõ nhaát, cao nhaát [4].
Theo taùc giaû Nguyeãn Kyø, TTCNT laø söï ham muoán hoaït ñoäng nhaän thöùc cuûa chuû theå.
Chính chuû theå taïo neân bieåu hieän beân trong vaø beân ngoaøi, chính loøng ham muoán hieåu bieát
hình thaønh neân ñoäng cô nhaän thöùc. ÔÛ ñaây taùc giaû muoán nhaán maïnh nhu caàu, ñoäng cô… laø
nhöõng yeáu toá taâm lyù taïo neân ñoäng löïc thuùc ñaåy vaø loâi cuoán hoïc sinh vaøo caùc quaù trình hoïc
taäp tích cöïc [21].
Theo taùc giaû Thaùi Duy Tuyeân, TTCNT bieåu hieän söï noã löïc cuûa chuû theå khi töông taùc
vôùi ñoái töôïng trong quaù trình hoïc taäp, nghieân cöùu, theå hieän ôû söï hoaït ñoäng noã löïc cuûa trí tueä,
söï huy ñoäng möùc ñoä cao caùc chöùc naêng taâm lyù (nhö höùng thuù, chuù yù, yù chí) nhaèm ñaït ñöôïc
muïc ñích ñaët ra vôùi chaát löôïng cao [36, tr.13,14].
Döôùi goùc ñoä Taâm lyù hoïc Maùcxít, caùc nhaø Taâm lyù hoïc ñaõ xem tính tích cöïc nhaän thöùc
nhö laø moät daïng hoaït ñoäng, moät soá taùc giaû khaùc laïi xem tính tích cöïc nhaän thöùc nhö laø traïng
thaùi hoaït ñoäng cuûa chuû theå, cuûa ngöôøi haønh ñoäng vaø ñöôïc ñeà caäp ñeán ôû hai khía caïnh:
- Tính tích cöïc nhö laø moät hoaït ñoäng tích cöïc goàm coù caùc thaønh phaàn
+ Ñoäng cô, nhu caàu, höùng thuù thu huùt chuû theå nhaän thöùc vaøo quaù trình nhaän thöùc vaø
duy trì tính tích cöïc nhaän thöùc trong suoát quaù trình ñoù.
+ Tình caûm, yù chí taïo ñieàu kieän taäp trung haønh ñoäng trí tueä ñeå duy trì tính tích cöïc
nhaän thöùc coù chuû ñònh ôû möùc cao.
- Tính tích cöïc nhö laø moät ñaëc ñieåm, moät neùt tính caùch cuûa moãi caù nhaân.
Hai khía caïnh naøy cuûa tính tích cöïc nhaän thöùc coù moái quan heä maät thieát vôùi nhau vì
khi ñaõ ñöôïc hình thaønh thì noù khoâng chæ laø hoaït ñoäng ñôn thuaàn maø söï phaùt trieån cuûa noù trôû
thaønh moät thuoäc tính, moät neùt tính caùch cuûa moãi caù nhaân.
PGS.TS Nguyeãn Ngoïc Baûo cho raèng tính tích cöïc nhaän thöùc laø thaùi ñoä caûi taïo chuû
theå ñoái vôùi khaùch theå thoâng qua söï huy ñoäng ôû möùc ñoä cao caùc chöùc naêng taâm lyù nhaèm giaûi
quyeát nhöõng vaán ñeà nhaän thöùc. Taùc giaû nhaán maïnh khi caùc chöùc naêng taâm lyù ñöôïc vaän duïng
cao nhaát ñeå giaûi quyeát caùc vaán ñeà hoïc taäp thì tính tích cöïc nhaän thöùc ñöôïc theå hieän roõ nhaát,
cao nhaát [5].
Taùc giaû Nguyeãn Kyø nhaán maïnh tính tích cöïc nhaän thöùc laø söï ham muoán, höùng thuù
hoaït ñoäng nhaän thöùc cuûa chuû theå. Chính loøng ham muoán hieåu bieát ñaõ hình thaønh leân ñoäng cô
nhaän thöùc. Theo GS. Thaùi Duy Tuyeân thì tính tích cöïc nhaän thöùc bieåu thò söï noã löïc cuûa chuû
theå khi töông taùc vôùi ñoái töôïng trong quaù trình hoïc taäp nhaèm ñaït ñöôïc caùc muïc ñích ñaõ ñeà ra
[34].
Nhö vaäy coù theå thaáy raèng tính tích cöïc nhaän thöùc bao goàm caùc thaønh phaàn: nhaän
thöùc, tình caûm, yù chí hay noùi khaùc ñi noù xoay quanh ba maët: nhaän thöùc, thaùi ñoä vaø haønh
ñoäng cuï theå. Töø ñoù, coù theå coi tính tích cöïc nhaän thöùc laø moät phaåm chaát taâm lyù cuûa nhaân
caùch; thaùi ñoä caûi taïo cuûa chuû theå ñoái vôùi khaùch theå thoâng qua vieäc huy ñoäng ôû möùc ñoä
cao caùc chöùc naêng taâm lyù nhaèm giaûi quyeát nhöõng nhieäm vuï nhaän thöùc.
b. Caùc bieåu hieän hay daáu hieäu cuûa tính tích cöïc nhaän thöùc
Khaùi nieäm TTCNT khaù phong phuù vaø phöùc taïp cho neân vieäc xaùc laäp caùc bieåu hieän
cuûa noù cuõng khoâng ñôn giaûn. Caùc bieåu hieän cuûa TTCNT cuõng ñöôïc khaù nhieàu taùc giaû nhìn
nhaän vaø ñeà caäp khaùc nhau.
Theo Töø ñieån sö phaïm baùch khoa toaøn thö cuûa Lieân Xoâ [32] thì söï phaùt trieån cuûa
TTCNT coù nhöõng daáu hieäu sau:
- Thaùi ñoä tích cöïc ñoái vôùi theá giôùi xung quanh.
- Söï ham muoán vöôït ra ngoaøi nhöõng gì ñaõ hieåu bieát.
- Söï mong moûi môû roäng phaïm vi hieåu bieát vaø söû duïng chuùng moät caùch saùng taïo trong lyù
luaän.
Taùc giaû Nguyeãn Ngoïc Baûo nhìn nhaän vaø xem xeùt TTCNT ôû bình dieän roäng vaø ñaõ neâu
baät nhöõng ñaëc tröng cuûa TTCNT:
- Löïa choïn thaùi ñoä ñoái vôùi ñoái töôïng nhaän thöùc
- Ñeà ra muïc ñích, nhieäm vuï caàn giaûi quyeát sau khi löïa choïn ñoái töôïng
- Caûi taïo ñoái töôïng trong hoaït ñoäng ñeå giaûi quyeát vaán ñeà [4].
ÔÛ ñaây, yeáu toá noåi roõ nhaát trong TTCNT laø phaûi naûy sinh trong yù thöùc cuûa chuû theå haønh
ñoäng chuù khoâng chæ ñôn giaûn laø haønh ñoäng caûi taïo ñoái töôïng.
Taùc giaû Thaùi Duy Tuyeân khaúng ñònh raèng haït nhaân cuûa TTCNT laø hoaït ñoäng tö duy
cuûa caù nhaân ñöôïc taïo neân do söï thuùc ñaåy cuûa heä thoáng nhu caàu ña daïng. TTCNT ñöôïc taùc
giaû phaân tích döïa treân baûn chaát cuûa tính tích cöïc. Tính tích cöïc coù “hai maët” ñoù laø maët töï
giaùc vaø töï phaùt. Maët töï phaùt cuûa noù laø nhöõng yeáu toá tieàm aån, baåm sinh theå hieän ôû tính toø moø,
hieáu kyø, hieáu ñoäng, linh hoaït vaø soâi noåi trong haønh vi maø moïi con ngöôøi ñeàu coù nhöng trong
möùc ñoä khaùc nhau. Maët töï giaùc laø traïng thaùi taâm lyù tích cöïc coù muïc ñích vaø coù ñoái töôïng roõ
reät, töø ñoù naûy sinh hoaït ñoäng ñeå chieám lónh ñoái töôïng ñoù. Tính tích cöïc töï giaùc theå hieän ôû
khaû naêng quan saùt, tính pheâ phaùn trong tö duy, trí toø moø khoa hoïc… Cuõng theo taùc giaû, ñeå
giuùp giaùo vieân coù theå phaùt hieän ñöôïc hoïc sinh coù TTCNT hay khoâng, caàn döïa vaøo nhöõng
daáu hieäu sau:
- Chuù yù trong quaù trình hoïc taäp.
- Haêng haùi tham gia vaøo moïi hình thöùc hoïc taäp.
- Hoaøn thaønh ñöôïc nhöõng nhieäm vuï ñöôïc giao.
- Ghi nhôù toát nhöõng ñieàu ñaõ hoïc.
- Hieåu kieán thöùc ñaõ hoïc.
- Trình baøy laïi ñöôïc noäi dung baøi hoïc theo ngoân ngöõ rieâng.
- Ñoïc theâm, laøm theâm caùc baøi taäp khaùc.
- Toác ñoä hoïc taäp coù nhanh.
- Coù höùng thuù trong hoïc taäp.
- Coù quyeát taâm, yù chí vöôït qua khoù khaên trong hoïc taäp.
- Coù saùng taïo trong hoïc taäp [34, tr.271].
Taùc giaû Ñaëng Höõu Giang [14, tr.37-38] thì laïi xem xeùt caùc tieâu chí ñeå ñaùnh giaù TTCNT
nhö sau:
- Söï taäp trung yù chí.
- Töï giaùc hay bò baét buoäc.
- Haêng haùi tham gia vaøo hoaït ñoäng nhaän thöùc.
- Söï noã löïc vöôït khoù.
- Möùc ñoä trong quan heä hôïp taùc nhaèm giuùp cho nhaän thöùc saâu hôn.
- Keát quaû cuûa hoaït ñoäng nhaän thöùc.
Taùc giaû Ñaëng Quoác Baûo vaø Ñinh Thò Kim Thoa cho raèng: Trong quaù trình lónh hoäi kieán
thöùc, kó naêng kó xaûo ôû HS, tính tích cöïc ñöôïc theå hieän töø caáp ñoä thaáp nhaát ñeán caáp ñoä cao
nhaát nhö sau:
Baét chöôùc: tính tích cöïc theå hieän ôû söï coá gaéng laøm theo maãu haønh ñoäng, thao taùc, cöû
chæ haønh vi hay nhaéc laïi nhöõng gì traûi qua…
Tìm hieåu vaø khaùm phaù: tính tích cöïc theå hieän ôû söï chuû ñoäng hoaëc yù muoán hieåu thaáu ñaùo
vaán ñeà naøo ñoù ñeå sau ñoù coù theå töï giaûi quyeát vaán ñeà…
Saùng taïo: tính tích cöïc theå hieän ôû khaû naêng linh hoaït vaø hieäu quaû trong giaûi quyeát vaán
ñeà…[1]
Ñaây laø ba daáu hieäu cô baûn maø chuùng toâi choïn loïc vaø xaùc laäp laøm cô sôû nghieân cöùu
TTCNT.
1.2.2.2. Daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa HS
Xu höôùng tích cöïc hoùa trong daïy hoïc laø böôùc tieán trong daïy hoïc. Ñieåm noåi baät ôû möùc
daïy hoïc naøy laø daïy hoïc vì söï phaùt trieån cuûa ngöôøi hoïc, höôùng ñeán söï phaùt trieån moïi tieàm
naêng vaø söï saùng taïo cuûa ngöôøi hoïc. Ñoàng thôøi khai thaùc, phaùt huy vai troø chuû theå vaø tính tích
cöïc, chuû ñoäng cuûa ngöôøi hoïc trong quan heä töông taùc vôùi ngöôøi daïy. Trong daïy hoïc höôùng
vaøo ngöôøi hoïc, ngöôøi hoïc giöõ vai troø chuû ñoäng vieäc hoïc cuûa mình, coøn ngöôøi daïy coù chöùc
naêng trôï giuùp, vôùi caùc möùc ñoä khaùc nhau trong nhöõng tình huoáng cuï theå.
Theo PGS TS Phan Troïng Ngoï: tính tích cöïc (daïy hoïc höôùng vaøo ngöôøi hoïc) coù hai
caáp ñoä: caáp ñoä xaõ hoäi vaø caáp ñoä caù nhaân.ÔÛ caáp ñoä xaõ hoäi, tính tích cöïc trong daïy hoïc ñöôïc
theå hieän qua möùc ñoä ñaùp öùng caùc yeâu caàu veà söï phaùt trieån cuûa xaõ hoäi vaø söï phaùt trieån nhaân
caùch ngöôøi hoïc, phuø hôïp vôùi caùc chuaån möïc, quy ñònh chung. Möùc ñoä ñaùp öùng caøng cao, daïy
hoïc caøng tích cöïc vaø ngöôïc laïi. Caáp ñoä tích cöïc caù nhaân theå hieän qua möùc ñoä ñaùp öùng nhu
caàu caù nhaân cuûa ngöôøi hoïc, qua ñoù phaùt huy ñöôïc tính tích cöïc, chuû ñoäng, saùng taïo cuûa
ngöôøi hoïc. Trong daïy hoïc caàn keát hôïp caû hai caáp ñoä tích cöïc neâu treân [25, tr.179].
Daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh laø bao haøm
caùc hoaït ñoäng cuûa ngöôøi hoïc, qua ñoù ngöôøi hoïc ñaït muïc tieâu daïy hoïc baèng caùch khaùm phaù
ra noù. Tuøy theo ñaëc tröng cuûa chuû theå (ngöôøi hoïc) maø phöông phaùp naøy yeâu caàu caùc möùc ñoä
tham gia cuûa chuû theå vaøo vieäc xaây döïng kieán thöùc, phaùt huy saùng kieán, saùng taïo cuûa ngöôøi
hoïc, thay vì phaûi thuï ñoäng tieáp thu chính töø ngöôøi daïy hay saùch giaùo khoa. Daïy hoïc theo
ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh chính laø phaùt huy tính tích cöïc, söùc
saùng taïo, khaùm phaù cuûa baûn thaân ngöôøi hoïc.
1.2.2.3. Hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa
HS ôû TH
Toå chöùc caùc hoaït ñoäng ña daïng vaø phong phuù
Toå chöùc caùc hoaït ñoäng ña daïng vaø phong phuù ñeå giuùp hoïc sinh lónh hoäi kieán thöùc vaø
hình thaønh kó naêng. Ñieàu naøy coù nghóa laø phaûi toå chöùc cho hoïc sinh hoaït ñoäng moät caùch tích
cöïc, hoïc sinh laø ngöôøi tham gia vaøo caùc hoaït ñoäng aáy, chuùng töï tìm toøi, khaùm phaù… döôùi söï
höôùng daãn cuûa giaùo vieân. Cuï theå nhö: hoïc sinh phaûi trao ñoåi, thaûo luaän ñeå giaûi quyeát nhieäm
vuï, hoïc sinh ñöôïc ñoùng vai, ñöôïc tham gia vaøo troø chôi hoïc taäp, ñoùng kòch dieãn xuaát… Giaùo
vieân chuù yù cho hoïc sinh nhieàu cô hoäi thöïc haønh, thöïc taäp, ñöôïc theå hieän, ñöôïc phaùt bieåu treân
lôùp…
Trong phöông phaùp tích cöïc, ngöôøi hoïc- chuû theå cuûa hoaït ñoäng hoïc – ñöôïc cuoán huùt
vaøo nhöõng hoaït ñoäng hoïc taäp do giaùo vieân toå chöùc vaø chæ ñaïo, thoâng qua ñoù töï löïc khaùm phaù
nhöõng ñieàu mình chöa bieát chöù khoâng phaûi laø thuï ñoäng tieáp thu nhöõng tri thöùc ñaõ ñöôïc saép
ñaët saün. Ñöôïc ñaët vaøo nhöõng tình huoáng cuûa ñôøi soáng thöïc teá, ngöôøi hoïc tröïc tieáp quan saùt,
laøm thí nghieäm, thaûo luaän, giaûi quyeát vaán ñeà ñaët ra theo caùch suy nghó cuûa mình, töø ñoù vöøa
naém ñöôïc kieán thöùc môùi, kó naêng môùi vöøa naém ñöôïc phöông phaùp “laøm ra” nhöõng kieán thöùc
kó naêng ñoù, khoâng nhaát thieát raäp theo nhöõng khuoân maãu saün coù, ñöôïc boäc loä vaø phaùt huy
tieàm naêng saùng taïo.
Toå chöùc caùc hoaït ñoäng phaùt trieån khaû naêng töï hoïc cuûa hoïc sinh
Phöông phaùp tích cöïc xem vieäc reøn luyeän phöông phaùp hoïc taäp cuûa hoïc sinh khoâng
chæ laø moät bieän phaùp naâng cao hieäu quaû daïy hoïc maø coøn laø muïc tieâu daïy hoïc. Töø laâu, caùc
nhaø sö phaïm ñaõ nhaän thöùc ñöôïc yù nghóa cuûa vieäc daïy phöông phaùp hoïc. Desterwer ñaõ vieát:
“Ngöôøi thaày giaùo toài truyeàn ñaït chaân lí, ngöôøi thaày giaùo gioûi daïy caùch tìm ra chaân lí” [1,
tr.84].
Trong phöông phaùp hoïc thì coát loõi laø phöông phaùp töï hoïc. Phöông phaùp töï hoïc laø caàu
noái giöõa hoïc taäp vaø nghieân cöùu khoa hoïc. Moät yeáu toá ñaûm baûo thaønh coâng trong hoïc taäp vaø
nghieân cöùu khoa hoïc laø phaùt hieän kòp thôøi vaø giaûi quyeát hôïp lí nhöõng vaán ñeà naûy sinh trong
thöïc tieãn. Neáu reøn luyeän cho ngöôøi hoïc coù ñöôïc phöông phaùp, kó naêng, thoùi quen töï hoïc, bieát
vaän duïng nhöõng ñieàu ñaõ hoïc vaøo nhöõng tình huoáng môùi, bieát töï löïc phaùt hieän, ñaët ra vaø giaûi
quyeát nhöõng vaán ñeà gaëp phaûi trong thöïc tieãn thì seõ taïo cho hoïc loøng ham hoïc, khôi daäy tieàm
naêng voán coù trong moãi con ngöôøi. Ngöôøi hoïc ñöôïc chuaån bò ñeå tieáp tuïc töï hoïc khi vaøo ñôøi,
deã daøng thích öùng vôùi cuoäc soáng, coâng taùc, lao ñoäng trong xaõ hoäi. Chính vì vaäy, ngaøy nay
ngöôøi ta nhaán maïnh daïy phöông phaùp hoïc trong quaù trình daïy hoïc, coá gaéng taïo ra söï chuyeån
bieán töø hoïc taäp thuï ñoäng sang töï hoïc chuû ñoäng.
Toå chöùc höôùng daãn hoïc sinh caùch töï hoïc, caùch ñoïc saùch, caùch laáy thoâng tin, caùch
phaân tích vaø hieåu thoâng tin, caùch quan saùt hieän töôïng xung quanh… Töï hoïc laø kó naêng quan
troïng nhaát caàn hình thaønh ôû ngöôøi hoïc. Neáu hoïc sinh khoâng coù kó naêng töï hoïc thì vieäc hoïc
gaëp raát nhieàu khoù khaên, vaø hoïc sinh raát ít coù khaû naêng saùng taïo sau naøy. Phaàn lôùn nhöõng
kieán thöùc vaø kinh nghieäm coù ñöôïc trong cuoäc ñôøi nhôø vaøo vieäc töï hoïc.
Toå chöùc hoaït ñoäng khaùm phaù baèng caùch ñöa ra moät heä thoáng caùc caâu hoûi höôùng
daãn hoïc sinh tìm ra ñöôïc keát quaû
Kyõ naêng ñaët caâu hoûi cuûa giaùo vieân raát quan troïng, noù quyeát ñònh ñeán chaát löôïng
hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh trong quaù trình hoïc taäp. Coù nhöõng caâu hoûi taïo ra söï tích cöïc, cuõng coù
nhöõng caâu hoûi laøm cho hoïc sinh im laëng vaø cuõng coù nhöõng caâu hoûi khoâng kích thích caûm
giaùc chieán thaéng cuûa hoïc sinh khi tìm thaáy keát quaû. Taát caû nhöõng ñieàu naøy phuï thuoäc vaøo
chính nhöõng caâu hoûi cuûa giaùo vieân. Chính vì vaäy, giaùo vieân caàn chuù yù daãn daét hoïc sinh
khaùm phaù tri thöùc môùi baèng caùch gôïi nhöõng caâu hoûi phuø hôïp vôùi töøng ñoái töôïng hoïc sinh.
Ñeå caâu hoûi mang hieäu quaû cao, caàn coù nhöõng nhöõng kó naêng ñaët caâu hoûi nhö:
- Baïn ñaët nhöõng caâu hoûi maø hoïc sinh coù theå traû lôøi ñöôïc khoâng?
- Baïn coù ñeå cho hoïc sinh coù ñuû thôøi gian ñeå traû lôøi khoâng?
- Baïn coù söû duïng ngoân ngöõ cöû chæ (aùnh maét, nuï cöôøi, nhöôùn loâng maøy, gaät ñaàu… ) ñeå
khuyeán khích hoïc sinh traû lôøi khoâng?
- Baïn coù khen ngôïi hay ghi nhaän caâu traû lôøi ñuùng cuûa hoïc sinh khoâng?
- Baïn coù traùnh laøm cho hoïc sinh ngaïi nguøng vôùi caâu traû lôøi cuûa mình khoâng?
- Caâu hoûi cuûa baïn coù ngaén goïn, roõ raøng vaø deã hieåu khoâng?
- Baïn coù traùnh ñöôïc vieäc chuyeân söû duïng caùc caâu hoûi ghi nhôù khoâng?
- Baïn coù phaân phoái caâu hoûi ñeàu cho caû lôùp khoâng?
- Trong khi giaûng giaûi, baïn coù khaû naêng ñaët hai caâu hoûi moãi phuùt khoâng? [1, tr.23]
Linh hoaït trong phöông phaùp vaø öùng xöû sö phaïm
Söï linh hoaït trong söû duïng phöông phaùp daïy hoïc, öùng xöû sö phaïm ñeå thích öùng vôùi
söï thay ñoåi cuûa ñoái töôïng vaø hoaøn caûnh laø yeáu toá quan troïng cho söï thaønh coâng cuûa moãi baøi
daïy. Phoái hôïp nhieàu phöông phaùp daïy hoïc seõ giuùp cho hoïc sinh ñôõ nhaøm chaùn vaø coù höùng
thuù hôn tôùi moân hoïc, ñaëc bieät treû caøng nhoû, söï luoân thay ñoåi caøng caàn thieát. Hôn nöõa söï
phong phuù veà phöông phaùp daïy hoïc seõ ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu giaùo duïc caù bieät vaø ñaùp öùng
ñöôïc lôùp hoïc ñoäng ngöôøi. Moãi hoïc sinh coù nhöõng thoùi quen hoaït ñoäng trí oùc khaùc nhau neân
moät phöông phaùp daïy hoïc chæ coù theå phuø hôïp vôùi moät soá ñoái töôïng nhaát ñònh. Linh hoaït
trong söû duïng phöông phaùp daïy hoïc seõ giuùp cho moïi hoïc sinh coù cô hoäi bình ñaúng trong lónh
hoäi kieán thöùc vaø kó naêng, kó xaûo.
Kieåm tra ñaùnh giaù kieán thöùc vaø kó naêng ñaït ñöôïc ôû hoïc sinh
Kieåm tra vaø ñaùnh giaù laø khaâu then choát cuûa quaù trình daïy hoïc. Ñaùnh giaù vöøa nhaèm
muïc ñích xaùc ñònh möùc ñoä naêng löïc vaø kieán thöùc ñöôïc hình thaønh ôû ngöôøi hoïc, vöøa giuùp
ngöôøi thaày ñieàu chænh hoaït ñoäng daïy cuûa mình. Söï ñaùnh giaù cuûa thaày veà keát quaû hoïc cuûa troø
daàn phaûi chuyeån thaønh kó naêng töï ñaùnh giaù ôû troø. Söï töï ñaùnh giaù giuùp cho söï phaùt trieån khaû
naêng töï hoïc cuûa hoïc sinh. Ñaùnh giaù phaûi theo nhöõng muïc tieâu baøi daïy ñaõ ñeà ra vaø theo ñuùng
caáp ñoä naêng löïc.
1.2.3. Quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc
cuûa HS
1.2.3.1. Quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc
a. Khaùi nieäm veà quaûn lyù
Moïi hoaït ñoäng cuûa xaõ hoäi ñeàu caàn tôùi quaûn lyù. Quaûn lyù vöøa laø khoa hoïc, vöøa laø
ngheä thuaät trong vieäc ñieàu khieån moät heä thoáng xaõ hoäi. Xaõ hoäi caøng phaùt trieån, caùc loaïi hình
lao ñoäng caøng phong phuù phöùc taïp, thì hoaït ñoäng quaûn lyù caøng coù vai troø quan troïng.
Trong nghieân cöùu xaây döïng veà lyù luaän quaûn lyù, khaùi nieäm veà quaûn lyù ñöôïc hieåu theo
nhöõng caùch tieáp caän khaùc nhau:
“Quaûn lyù laø ngheä thuaät bieát roõ raøng chính xaùc caùi gì caàn laøm vaø laøm caùi ñoù baèng
phöông phaùp toát nhaát vaø reû nhaát” (F.W. Taylor) [9].
Theo H.Koontz (Myõ): Quaûn lyù laø hoaït ñoäng thieát yeáu nhaèm ñaûm baûo söï phoái hôïp
nhöõng noã löïc cuûa caùc caù nhaân ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích cuûa nhoùm [17].
GS. Ñaëng Vuõ Hoaït vaø GS. Haø Theá Ngöõ xaùc ñònh: “Quaûn lyù laø moät quaù trình ñònh
höôùng, quaù trình coù muïc tieâu, quaûn lyù moät heä thoáng laø quaù trình taùc ñoäng ñeán heä thoáng
nhaèm ñaït ñöôïc muïc tieâu nhaát ñònh” [26].
PGS.TS. Traàn Kieåm: quaûn lyù nhaèm phoái hôïp noã löïc cuûa nhieàu ngöôøi, sao cho muïc
tieâu cuûa töøng caù nhaân bieán thaønh nhöõng thaønh töïu cuûa xaõ hoäi.[20].
Toùm laïi, coù theå hieåu khaùi nieäm quaûn lyù nhö sau: Quaûn lyù laø quaù trình taùc ñoäng coù
toå chöùc, coù muïc ñích cuûa chuû theå quaûn lyù ñeán khaùch theå quaûn lyù, nhaèm söû duïng coù hieäu
quaû nhaát caùc tieàm naêng, caùc cô hoäi cuûa heä thoáng ñeå ñaït ñöôïc muïc tieâu ñònh ra cuûa toå
chöùc baèng keá hoaïch hoùa, toå chöùc, chæ ñaïo vaø kieåm tra.
b. Quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc
Trong moãi tröôøng hoïc, hoaït ñoäng daïy hoïc laø hoaït ñoäng troïng taâm, laø hoaït ñoäng quan
troïng nhaát. Hoaït ñoäng naøy chieám haàu heát thôøi gian trong caùc hoaït ñoäng giaùo duïc, noù chi
phoái caùc hoaït ñoäng giaùo duïc khaùc trong nhaø tröôøng.
Quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc chính laø quaûn lyù quaù trình daïy hoïc. Quaù trình daïy hoïc laø
moät quaù trình xaõ hoäi, gaén lieàn vôùi hoaït ñoäng daïy cuûa thaày vaø hoaït ñoäng hoïc cuûa troø vôùi tö
caùch laø hoaït ñoäng cuûa hai chuû theå. Caùc hoaït ñoäng trong quaù trình daïy hoïc nhaèm muïc ñích
nhaát ñònh, treân cô sôû hoaøn thaønh nhieäm vuï xaùc ñònh. Ñeå truyeàn taûi noäi dung daïy hoïc töø phía
chuû theå giaùo vieân ñeán chuû theå hoïc sinh, hoaït ñoäng naøy ñöôïc toå chöùc saép xeáp theo caùc hình
thöùc daïy hoïc khaùc nhau. Cuoái cuøng sau moät chu trình vaän ñoäng, caùc hoaït ñoäng daïy vaø hoaït
ñoäng hoïc phaûi ñöôïc keát quaû daïy hoïc mong muoán. Keát quaû daïy hoïc laø keát quaû phaùt trieån cuûa
toaøn boä heä thoáng. Muoán naâng cao chaát löôïng quaù trình daïy hoïc phaûi naâng cao chaát löôïng
toång hôïp cuûa toaøn boä heä thoáng.
Noäi dung cuûa quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc bao goàm nhieàu hoaït ñoäng, quan heä ñeán
nhieàu ñoái töôïng, ñeán nhieàu maët, ñeán nhieàu lónh vöïc, nhieàu phöông dieän, raát ña daïng vaø
phong phuù. Coù theå noùi moät caùch khaùi quaùt laø moïi hoaït ñoäng trong nhaø tröôøng ñeàu nhaèm taïo
ñieàu kieän toát nhaát ñeå hoaït ñoäng daïy hoïc ñaït chaát löôïng vaø hieäu quaû cao.
Quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc laø quaù trình quaûn lyù sao cho boán nhaân toá then choát muïc
tieâu daïy hoïc, noäi dung daïy hoïc, phöông phaùp daïy hoïc, keát quaû daïy hoïc trong quaù trình aáy
töông taùc, thoáng nhaát vôùi nhau.
Do ñoù vieäc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc trong nhaø tröôøng TH hieän nay cuõng phaûi ñöùng
treân quan ñieåm môùi veà ñoåi môùi phöông phaùp giaûng daïy vaø phöông phaùp hoïc taäp. Theo quan
ñieåm môùi naøy, hoïc sinh laø nhaân vaät trung taâm cuûa nhaø tröôøng. Ñoåi môùi caû veà noäi dung,
phöông phaùp vaø caùch kieåm tra, ñaùnh giaù hoïc sinh.
1.2.3.2. Hieäu tröôûng tröôøng TH
Nhieäm vuï, quyeàn haïn, vai troø cuûa Hieäu tröôûng tröôøng TH
- Khaùi nieäm veà Hieäu tröôûng tröôøng TH
Ñieàu leä tröôøng TH, Chöông II Ñieàu 17, quy ñònh roõ:
Hieäu tröôûng tröôøng TH laø ngöôøi chòu traùch nhieäm toå chöùc, quaûn lí caùc hoaït ñoäng vaø
chaát löôïng giaùo duïc cuûa nhaø tröôøng. Hieäu tröôûng do Chuû tòch UÛy ban nhaân daân caáp huyeän
boå nhieäm ñoái vôùi tröôøng TH coâng laäp, coâng nhaän ñoái vôùi tröôøng TH tö thuïc theo ñeà nghò cuûa
tröôûng phoøng Giaùo duïc vaø Ñaøo taïo. Nhieäm kyø cuûa Hieäu tröôûng tröôøng coâng laäp laø 5 naêm;
heát nhieäm kyø, Hieäu tröôûng ñöôïc luaân chuyeån ñeán moät tröôøng khaùc laân caän hoaëc theo yeâu
caàu ñieàu ñoäng. Hieäu tröôûng chæ ñöôïc giao quaûn lí moât tröôøng TH.
Sau moãi naêm hoïc, Hieäu tröôûng tröôøng TH ñöôïc caáp coù thaåm quyeàn ñaùnh giaù veà coâng
taùc quaûn lí caùc hoaït ñoäng vaø chaát löôïng giaùo duïc cuûa nhaø tröôøng.
- Nhieäm vuï, quyeàn haïn vaø vai troø cuûa Hieäu tröôûng tröôøng TH
Theo ñieàu leä tröôøng TH do BGD & ÑT ban haønh, Hieäu tröôûng tröôøng TH coù nhöõng
nhieäm vuï, quyeàn haïn sau:
+ Xaây döïng vaø toå chöùc thöïc hieän keá hoaïch naêm hoïc.
+ Toå chöùc boä maùy cuûa nhaø tröôøng.
+ Phaân coâng, quaûn lyù, kieåm tra coâng taùc cuûa giaùo vieân. Ñeà nghò vaø quyeát ñònh tuyeån
duïng, thuyeân chuyeån, ñeà baït giaùo vieân, nhaân vieân theo qui ñònh.
+ Quaûn lí haønh chính, taøi chính, taøi saûn.
+ Toå chöùc thöïc hieän Qui cheá daân chuû trong tröôøng.
+ Quaûn lí hoïc sinh vaø caùc hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh do nhaø tröôøng toå chöùc.
+ Ñöôïc döï caùc lôùp boài döôõng veà chính trò, chuyeân moân, nghieäp vuï quaûn lyù tröôøng
hoïc, ñöôïc höôûng caùc quyeàn lôïi theo qui ñònh.
+Thöïc hieän xaõ hoäi hoùa giaùo duïc [3].
1.2.3.3. Quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng tröôøng TH
a. Vai troø cuûa coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng tröôøng TH
Hoaït ñoäng daïy hoïc ôû tröôøng TH coù vò trí vai troø raát quan troïng trong vieäc thöïc hieän
muïc tieâu giaùo duïc TH. Quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc laø moät vieäc raát khoù, ñoøi hoûi Hieäu tröôûng
phaûi coù nhaän thöùc ñuùng ñaén, taâm huyeát saâu saéc vaø noã löïc cao. Baûn chaát cuûa hoaït ñoäng daïy
hoïc ñoøi hoûi quaûn lyù phaûi khoa hoïc; chuû theå cuûa hoaït ñoäng daïy hoïc ñoøi hoûi quaûn lyù phaûi phaùt
huy ñöôïc tính chuû ñoäng, tích cöïc cuûa caû thaày troø, laøm phaùt trieån nhöõng tieàm naêng trong moãi
con ngöôøi. Tính khoa hoïc vaø tính ngheä thuaät theå hieän ñaäm neùt ôû vieäc quaûn lyù hoaït ñoäng
trung taâm naøy cuûa nhaø tröôøng. Do vaäy, bieän phaùp chæ ñaïo quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc phaûi laø
moät toång theå caùc taùc ñoäng quaûn lyù toái öu, laø söï phoái hôïp haøi hoøa, hôïp lyù caùc phöông phaùp
haønh chính toå chöùc, keá hoaïch, giaùo duïc, thuyeát phuïc, kinh teá… Tuy nhieân, caàn thaáy vieäc phaùt
huy nhaân toá con ngöôøi vôùi quan ñieåm khuyeán khích söï phaùt trieån, tieán boä trong taát caû caùc
khaâu cuûa quaù trình daïy vaø hoïc laø yeáu toá then choát ñaûm baûo muïc tieâu daïy hoïc. Maët khaùc,
hoaït ñoäng daïy hoïc chæ coù theå thöïc hieän toát trong moái quan heä ñuùng ñaén vôùi caùc hoaït ñoäng
cuûa nhaø tröôøng, cuûa xaõ hoäi. Do vaäy, Hieäu tröôûng caàn coù quan ñieåm heä thoáng trong chæ ñaïo
caàn caäp nhaät hoùa ñöôïc söï phaùt trieån, tieán boä cuûa giaùo duïc TH.
b. Noäi dung cuûa coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng tröôøng TH
Quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc laø moät trong nhöõng nhieäm vuï quan troïng cuûa ngöôøi Hieäu
tröôûng. Ñeå thöïc hieän toát coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc trong nhaø tröôøng TH thì ngöôøi
Hieäu tröôûng phaûi thöïc hieän toát caùc noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc sau:
Quaûn lyù vieäc phaân coâng giaûng daïy cho giaùo vieân
Vieäc phaân coâng giaûng daïy cho giaùo vieân laø khaâu troïng taâm cuûa coâng taùc toå chöùc
nhaân söï. Chaát löôïng daïy hoïc phuï thuoäc vaøo quyeát ñònh phaân coâng, phaân nhieäm cuûa Hieäu
tröôûng. Phaân coâng giaûng daïy cho giaùo vieân phaûi phuø hôïp vôùi naêng löïc, trình ñoä nghieäp vuï
chuyeân moân, phuø hôïp vôùi hoaøn caûnh nguyeän voïng töøng caù nhaân vaø caên cöù vaøo quyeàn lôïi
hoïc sinh, ñaëc ñieåm yeâu caàu cuûa moãi lôùp. Hieäu tröôûng ñaùnh giaù ñuùng naêng löïc, trình ñoä
chuyeân moân cuûa töøng giaùo vieân thì seõ coù söï phaân coâng hôïp lyù phaùt huy ñöôïc sôû tröôøng, sôû
ñoaûn cuûa töøng giaùo vieân. Ngöôïc laïi, neáu phaân coâng naëng veà caûm tính, tình caûm caù nhaân seõ
daãn tôùi keát quaû keùm cho hoaït ñoäng giaûng daïy cuûa nhaø tröôøng. Vì vaäy, hieäu tröôûng phaûi löïa
choïn, caân nhaéc kyõ töøng tröôøng hôïp, töøng con ngöôøi ñeå coù söï phaân coâng hôïp lyù, phaùt huy heát
nhöõng khaû naêng cuûa töøng giaùo vieân.
Quaûn lyù vieäc thöïc hieän keá hoaïch vaø chöông trình giaûng daïy
Hieäu tröôûng phaûi naém vöõng chöông trình cuûa toaøn caáp hoïc thuoäc loaïi hình maø mình
ñang phuï traùch.
Chöông trình laø vaên baûn phaùp qui do Boä Giaùo duïc qui ñònh vaø ban haønh, thoáng nhaát
söû duïng trong caû nöôùc. Ñeå toå chöùc hoaït ñoäng daïy hoïc trong nhaø tröôøng Hieäu tröôûng phaûi
döïa vaøo chöông trình.Vì vaäy, vieäc naém vöõng chöông trình giaûng daïy laø tieàn ñeà ñaûm baûo
hieäu quaû quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc.
Quaûn lyù vieäc thöïc hieän chöông trình daïy hoïc cuûa giaùo vieân laø quaûn lyù vieäc daïy ñuùng
vaø ñuû chöông trình TH theo qui ñònh cuûa Boä Giaùo duïc vaø ñaøo taïo. Coù thöïc hieän daïy ñuùng,
daïy ñuû 9 moân hoïc (theo chöông trình saùch giaùo khoa môùi) theo yeâu caàu, qui ñònh cuûa Boä
Giaùo duïc vaø ñaøo taïo thì nhöõng cô sôû khoa hoïc, tính giaùo duïc toaøn dieän, muïc tieâu giaùo duïc
cuûa chöông trình daïy hoïc môùi trôû thaønh hieän thöïc, ñaït hieäu quaû.
Quaûn lyù vieäc thöïc hieän chöông trình daïy hoïc cuûa giaùo vieân laø nhieäm vuï trong taâm
cuûa Hieäu tröôûng. Vì vaäy, Hieäu tröôûng caàn phaûi naém vöõng chöông trình ñeå quaûn lyù, chæ ñaïo
chuyeân moân chaët cheõ hôn.
Ñeå quaûn lyù toát vieäc thöïc hieän chöông trình daïy hoïc ngöôøi Hieäu tröôûng caàn phaûi:
Toå chöùc cho giaùo vieân töøng khoái lôùp thaûo luaän, phaân tích chöông trình ñeå hieåu roõ, naém
vöõng chöông trình.
Höôùng daãn giaùo vieân laäp keá hoaïch thöïc hieän chöông trình.
Xaây döïng thôøi khoùa bieåu khoa hoïc, hôïp lyù vaø nghieâm tuùc thöïc hieän thôøi khoùa bieåu.
Toå chöùc caùc chuyeân ñeà nhaèm giuùp giaùo vieân giaûi quyeát caùc khoù khaên, yeáu keùm veà noäi
dung vaø phöông phaùp giaûng daïy.
Taïo moïi ñieàu kieän thuaän lôïi ñaûm baûo vieäc thöïc hieän chöông trình veà caùc maët: phaân
coâng giaûng daïy, phöông tieän, thieát bò daïy hoïc; neàn neáp kyû luaät hoïc sinh…
Toå chöùc toát coâng taùc kieåm tra vaø töï kieåm tra thöôøng xuyeân vieäc thöïc hieän chöông
trình ôû taát caû caùc khoái lôùp, cuûa taát caû caùc giaùo vieân (laäp keá hoaïch, phaân coâng kieåm tra,
ruùt kinh nghieäm…aùp duïng caùc hình thöùc. Phöông phaùp kieåm tra linh hoaït, nheï nhaøng
nhöng coù hieäu quaû).
Thoâng qua vieäc thoáng keâ,phaân tích ñieåm soá hoïc taäp haøng ngaøy vaø ñònh kyø maø ñaùnh
giaù chaát löôïng thöïc hieän noäi dung chöông trình
Quaûn lyù vieäc laäp keá hoaïch vaø chuaån bò giôø leân lôùp
Soaïn baøi (hay coøn goïi laø laäp keá hoaïch baøi daïy) laø khaâu chuaån bò quan troïng nhaát cuûa
giaùo vieân cho giôø leân lôùp. Tuy khoâng theå döï kieán heát ñöôïc caùc tình huoáng trong quaù trình
leân lôùp nhöng vieäc soaïn baøi theå hieän söï suy nghó, löïa choïn cuûa giaùo vieân veà caùc vaán ñeà: noäi
dung kieán thöùc, phöông phaùp giaûng daïy, trong ñoù chuû yeáu laø heä thoáng nhöõng vieäc laøm toái öu
cuûa thaày vaø troø ñeå ñieàu khieån hoaït ñoäng hoïc taäp cuûa hoïc sinh treân lôùp vaø ôû nhaø. Söï löïa choïn
ñoù cuûa giaùo vieân phaûi saùt vôùi ñaëc ñieåm taâm sinh lyù vaø trình ñoä hoïc troø, ñoàng thôøi saùt vôùi yeâu
caàu cuûa chöông trình daïy hoïc cuûa moân hoïc vaø caáp hoïc.
Hieäu tröôûng caàn höôùùng daãn giaùo vieân laäp keá hoaïch baøi daïy, chæ ñaïo toå chuyeân moân
toå chöùc trao ñoåi phöông phaùp giaûng daïy töøng baøi, ñaëc bieät laø vôùi nhöõng baøi khoù; xaùc ñònh vaø
boå sung tö lieäu tham khaûo cho baøi giaûng, ñieàu kieän vaät chaát, trang thieát bò, phöông tieän daïy
hoïc ñaûm baûo cho giôø daïy ñaït keát quaû cao.
Vieäc laäp keá hoaïch baøi daïy vaø chuaån bò giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân phaûi ñaûm baûo caùc
yeâu caàu sau:
+ Ñaûm baûo tính tö töôûng, tính giaùo duïc baøi giaûng.
+ Laäp keá hoaïch baøi daïy ñuùng qui cheá, chu ñaùo tröôùc khi leân lôùp vaø coi baøi giaûng laø
coâng cuï, phöông tieän höõu hieäu ñeå thöïc hieän giôø leân lôùp coù hieäu quaû vaø ñaït chaát löôïng,
choáng quan ñieåm chuaån bò baøi theo kieåu ñoái phoù vieäc kieåm tra.
+ Ñaûm baûo noäi dung, kieán thöùc khoa hoïc, troïng taâm,kieán thöùc thöïc tieãn caàn thieát
nhaèm phaùt huy ñöôïc tính tích cöïc cuûa hoïc sinh qua baøi daïy.
Quaûn lyù giôø leân lôùp
Giôø leân lôùp laø hình thöùc toå chöùc cô baûn vaø chuû yeáu nhaát cuûa quaù trình daïy hoïc. Giôø
leân lôùp giöõ vai troø quyeát ñònh chaát löôïng daïy hoïc trong nhaø tröôøng. Trong ñoù ngöôøi giaùo
vieân laø ngöôøi tröïc tieáp quyeát ñònh keát quaû giôø leân lôùp coøn vieäc quaûn lyù ñeå giôø leân lôùp cuûa
giaùo vieân ñaït keát quaû toát ñoù chính laø vieäc laøm cuûa Hieäu tröôûng. Vì vaäy Hieäu tröôûng phaûi coù
bieän phaùp taïo khaû naêng, ñieàu kieän thuaän lôïi cho giaùo vieân leân lôùp coù hieäu quaû.
Do ñoù trong quaù trình quaûn lyù hoaït ñoäng daïy, Hieäu tröôûng phaûi coù nhöõng bieän phaùp
taùc ñoäng cuï theå, linh hoaït, phong phuù ñeå naâng cao chaát löôïng giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân, chæ
ñaïo toå chuyeân moân xaây döïng tieâu chuaån ñaùnh giaù tieát daïy phuø hôïp vôùi töøng loaïi baøi, töøng
moân hoïc. Coù theå noùi raèng, vieäc xaây döïng tieâu chuaån giôø leân lôùp ñeå quaûn lyù giôø leân lôùp cuûa
giaùo vieân laø moät yeâu caàu raát caàn thieát. Hình thöùc toå chöùc giôø leân lôùp cuûa töøng loaïi baøi, töøng
moân hoïc, cho töøng ñoái töôïng… coù khaùc nhau, vì theá ñoøi hoûi heä thoáng tieâu chuaån giôø leân lôùp
cuõng phaûi linh ñoäng, phuø hôïp vôùi tình hình cuï theå cuûa moãi giôø daïy. Hieäu tröôûng söû duïng tieâu
chuaån giôø leân lôùp laøm cô sôû kieåm tra, ñaùnh giaù vaø töøng böôùc naâng cao daàn chaát löôïng toaøn
dieän giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân.
Quaûn lyù sinh hoaït toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm
Ñieàu 15, Ñieàu leä tröôøng TH quy ñònh: “Toå chuyeân moân bao goàm giaùo vieân, vieân
chöùc laøm coâng taùc thö vieän, thieát bò giaùo duïc. Moãi toå coù ít nhaát 5 thaønh vieân. Toå chuyeân
moân coù toå tröôûng, toå phoù” [3].
ÔÛ tröôøng TH, toå chuyeân moân laø toå chöùc cô sôû cuûa boä maùy haønh chính nhaø tröôøng,
tröïc tieáp quaûn lyù giaùo vieân veà chuyeân moân nghieäp vuï. Toå chuyeân moân coù nhieäm vuï xaây
döïng vaø toå chöùc thöïc hieän keá hoaïch hoaït ñoäng chung cuûa toå nhaèm thöïc hieän chöông trình,
keá hoaïch daïy hoïc vaø caùc hoaït ñoäng giaùo duïc khaùc.
Yeâu caàu ñoái vôùi vieäc quaûn lyù sinh hoaït toå chuyeân moân: taïo ñieàu kieän giuùp ñôõ caùc caù
nhaân trong toå nhaän thöùc roõ veà vai troø, nhieäm vuï cuûa mình; tích cöïc tham gia caùc hoaït ñoäng
giaùo duïc cuûa nhaø tröôøng, cuõng nhö hoaøn thaønh toát nhieäm vuï chuyeân moân. Toå chöùc toát caùc
buoåi sinh hoaït chuyeân moân seõ laø moâi tröôøng toát ñeå boài döôõng, trau doài veà nghieäp vuï chuyeân
moân cuûa giaùo vieân.
Döï giôø, ruùt kinh nghieäm sö phaïm laø neùt ñaëc thuø trong quaûn lyù tröôøng TH. Ñaây laø
bieän phaùp quan troïng ñeå Hieäu tröôûng chæ ñaïo hoaït ñoäng giaûng daïy, quaûn lyù giôø leân lôùp. Ñeå
quaûn lyù toát hoaït ñoäng naøy, Hieäu tröôûng phaûi naém vöõng caùc yeâu caàu sau:
+ Phaûi naém vöõng lyù luaän daïy hoïc, noäi dung vaø phöông phaùp daïy hoïc töøng moân hoïc,
töøng baøi hoïc;
+ Naém vöõng quan ñieåm, nguyeân lyù vaø phöông phaùp hoaït ñoäng ñeå thoâng qua vieäc döï
giôø maø goùp yù vaø phaân tích khoa hoïc tieán trình thöïc teá, quy trình sö phaïm cuûa giaùo vieân;
+ Toå chöùc toát hoaït ñoäng döï giôø, thaêm lôùp, thao giaûng, hoäi giaûng.
Muoán naâng cao chaát löôïng cuûa vieäc döï giôø vaø phaân tích sö phaïm baøi hoïc. Hieäu
tröôûng caàn toå chöùc caùc chuyeân ñeà veà giôø leân lôùp: nghe noùi chuyeän veà noäi dung vaø phöông
phaùp giaûng daïy, thaûo luaän caùc chuyeân ñeà, xaây döïng giôø daïy maãu, ñaêng kyù giôø daïy toát, thao
giaûng, hoäi giaûng. Qua ñoù giuùp giaùo vieân naém vöõng lyù thuyeát, ruùt kinh nghieäm veà phöông
phaùp giaûng daïy, khuyeán khích lao ñoäng saùng taïo cuûa giaùo vieân. Toå chöùc toát vieäc döï giôø vaø
ruùt kinh nghieäm sö phaïm laø goùp phaàn tích cöïc vaøo vieäc naâng cao chaát löôïng ñaøo taïo.
Quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh.
Kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh laø moät boä phaän hôïp thaønh moät khaâu
khoâng theå thieáu ñöôïc trong quaù trình daïy hoïc.
Kieåm tra, ñaùnh giaù söï lónh hoäi kieán thöùc, kyõ naêng cuûa hoïc sinh toàn taïi ñoàng thôøi vôùi
quaù trình hình thaønh kieán thöùc, vôùi quaù trình daïy hoïc. Ñoù laø quaù trình thu thaäp, xöû lyù thoâng
tin veà trình ñoä vaø naêng löïc hoïc taäp, lónh hoäi kieán thöùc ñeå treân cô sôû ñoù maø ñeà ra nhöõng bieän
phaùp phuø hôïp vôùi trình ñoä, naêng löïc, taâm lyù hoïc sinh, giuùp hoïc sinh coù khaû naêng thöïc hieän
nhieäm vuï hoïc taäp cuûa mình vaø hoïc taäp ngaøy caøng tieán boä.
Quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh nhaèm taùc ñoäng tröïc
tieáp ñeán giaùo vieân ñeå hoï thöïc hieän ñaày ñuû vaø khoa hoïc quaù trình kieåm tra, ñaùnh giaù treân cô
sôû baûo ñaûm tính coâng baèng, khaùch quan nhaèm thuùc ñaåy quaù trình hoïc taäp cuûa hoïc sinh vaø
quaù trình giaûng daïy cuûa giaùo vieân ngaøy caøng tieán boä, ñaùp öùng ngaøy caøng ñaày ñuû vaø vöõng
chaéc caùc yeâu caàu do muïc tieâu giaùo duïc ñeà ra.
Quaûn lyù phöông tieän vaø caùc ñieàu kieän hoã trôï hoaït ñoäng daïy hoïc
Phöông tieän vaø caùc ñieàu kieän cô sôû vaät chaát aûnh höôûng khoâng nhoû ñeán chaát löôïng
giaûng daïy. Caùc phöông tieän, thieát bò daïy hoïc tuy khoâng tröïc tieáp laøm thay ñoåi quaù trình daïy
hoïc song noù khaù quan troïng vì chuùng taïo ñieàn kieän cho hoaït ñoäng daïy hoïc ñaït hieäu quaû.
Quaûn lyù toát caùc phöông tieän vaø caùc thieát bò hoã trôï hoaït ñoäng daïy hoïc seõ coù taùc ñoäng tích cöïc
ñoái vôùi vieäc naâng cao chaát löôïng hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa giaùo vieân.
1.2.4.4. Quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc hoïc sinh
1.2.4.4.1. Noäi dung vaø bieän phaùp quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Quaûn lyù vieäc phaùt trieån chuyeân moân nghieäp vuï cho giaùo vieân theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh trong quaù trình daïy hoïc treân cô sôû daïy
hoïc khoâng chæ taäp trung vaøo noäi dung maø coøn taäp trung ñeán hình thaønh phöông phaùp hoïc taäp,
töï phaùt hieän, töï giaûi quyeát vaán ñeà, töï chieám lónh tri thöùc. Giaùo vieân vaø hoïc sinh ñeàu laø chuû
theå cuûa hoaït ñoäng daïy hoïc, phöông phaùp töông taùc giöõa giaùo vieân vaø hoïc sinh giöõ vai troø
quan troïng trong quaù trình daïy hoïc.
Ngöôøi daïy laø ngöôøi toå chöùc, höôùng daãn, tö vaán cho hoïc sinh theo phöông chaâm “thaày
toå chöùc, troø hoaït ñoäng” ñeå thöïc hieän keá hoaïch baøi hoïc. Ngöôøi thaày caàn quan taâm ñeán ñaëc
ñieåm naêng löïc cuûa töøng hoïc sinh, ñeán moâi tröôøng daïy hoïc…
Ngöôøi hoïc laø ngöôøi tham gia vaøo quaù trình daïy hoïc ñeå töï phaùt hieän vaø giaûi quyeát
vaán ñeà cuûa noäi dung baøi hoïc.
Caùc bieän phaùp veà phaùt trieån chuyeân moân cho ñoäi nguõ
Toå chöùc taäp huaán, boài döôõng ñoäi nguõ giaùo vieân veà caùc phöông phaùp daïy hoïc
tích cöïc.
Toå chöùc caùc hoaït ñoäng thaûo luaän nhoùm, thaûo luaän toå giaùo vieân veà:
a. Löïa choïn caùc phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc phuø hôïp vôùi taâm lí, sinh lí TH vaø
phuø hôïp vôùi noäi dung chöông trình TH môùi.
b. Thoáng nhaát trong toå chuyeân moân veà caùc phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc phuø hôïp
vôùi töøng moân hoïc, töøng chöông, töøng baøi vaø töøng tieát hoïc [2].
Quaûn lyù vieäc laäp keá hoaïch baøi daïy vaø chuaån bò baøi leân lôùp cuûa giaùo vieân theo
ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Trong chæ ñaïo toå chöùc hoaït ñoäng daïy hoïc, Hieäu tröôûng caàn chuù yù chæ ñaïo töø khaâu soaïn
baøi cuûa giaùo vieân theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc, saùng taïo cuûa hoïc sinh; ñeán vieäc yeâu caàu
giaùo vieân taêng cöôøng caùc hoaït ñoäng töï hoïc cuûa hoïc sinh ôû treân lôùp baèng nhieàu hình thöùc:
thaûo luaän, xöû lyù tình huoáng, troø chôi, saém vai… Ñaëc bieät, Hieäu tröôûng caàn trieån khai, cung
caáp cho giaùo vieân naém vöõng lyù luaän veà phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc ñeå löïa choïn caùc
phöông phaùp daïy hoïc phuø hôïp vaøo keá hoaïch baøi daïy qua naêm ñaëc tröng cô baûn sau:
- Daïy hoïc phaûi kích thích nhu caàu vaø höùng thuù hoïc taäp cuûa hoïc sinh:
Nhu caàu nhaän thöùc cuûa hoïc sinh caøng cao thì tính tích cöïc hoaït ñoäng nhaän thöùc caøng
taêng. Tính tích cöïc hoïc taäp cuûa hoïc sinh phuï thuoäc vaøo möùc ñoä haáp daãn vaø loâi cuoán cuûa
nhieäm vuï hoïc taäp vaø caùch thöùc dieãn ñaït, daãn daét vaán ñeà cuûa giaùo vieân.
- Daïy hoïc thoâng qua toå chöùc caùc hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh:
PPDH tích cöïc döa treân cô sôû taâm lyù hoïc “nhaân caùch cuûa treû ñöôïc hình thaønh vaø phaùt
trieån thoâng qua caùc hoaït ñoäng chuû ñoäng, thoâng qua caùc haønh ñoäng coù yù thöùc. Trong ñoù,
ngöôøi hoïc ñöôïc cuoán huùt vaøo nhöõng hoaït ñoäng hoïc taäp do ngöôøi thaày toå chöùc, ñeå tröïc tieáp
quan saùt, khaùm phaù, thaûo luaän, giaûi quyeát vaán ñeà, töø ñoù naém ñöôïc kieán thöùc môùi, kyõ naêng
môùi, ñöôïc boäc loä vaø phaùt huy tieàm naêng saùng taïo.
- Daïy hoïc chuù troïng reøn luyeän phöông phaùp töï hoïc:
PPDH tích cöïc xem vieäc reøn luyeän phöông phaùp hoïc taäp cuûa hoïc sinh khoâng chæ laø
moät bieän phaùp naâng cao hieäu quaû daïy hoïc, maø coøn laø moät muïc tieâu daïy hoïc. Trong phöông
phaùp hoïc thì coát loõi laø phöông phaùp töï hoïc. Neáu reøn luyeän cho ngöôøi hoïc thoùi quen töï hoïc,
bieát linh hoaït vaän duïng nhöõng ñieàu ñaõ bieát, ñaõ hoïc vaøo nhöõng tình huoáng môùi, thì seõ taïo cho
caùc em loøng ham hoïc, khôi daäy tieàm naêng voán coù cuûa treû. Nhö vaäy, PPDH môùi laø taïo ra söï
chuyeån bieán daàn töø hoïc taäp thuï ñoäng sang töï hoïc chuû ñoäng.
- Taêng cöôøng hoïc taäp caù theå, phoái hôïp vôùi hoïc taäp taäp hôïp taùc:
Hoaït ñoäng trong nhoùm seõ laøm cho töøng thaønh vieân ñöôïc boäc loä suy nghó, hieåu bieát,
thaùi ñoä cuûa mình; qua ñoù ñöôïc taäp theå uoán naén, ñieàu chænh ñoàng thôøi phaùt trieån tình baïn,
tinh thaàn töông trôï, yù thöùc toå chöùc kyû luaät, yù thöùc coäng ñoàng.
- Keát hôïp ñaùnh giaù cuûa thaày vôùi töï ñaùnh giaù cuûa troø:
Trong daïy hoïc, vieäc ñaùnh giaù hoïc sinh khoâng chæ nhaèm muïc ñích ñaùnh giaù thöïc traïng
hoïc taäp ñeå ñieàu chænh hoaït ñoäng hoïc cuûa troø; maø ñoàng thôøi coøn taïo ñieàu kieän nhaän ñònh thöïc
traïng daïy ñeå ñieàu chænh hoaït ñoäng daïy cuûa thaày. Trong phöông phaùp tích cöïc, vieäc reøn
luyeän phöông phaùp hoïc ñeå chuaån bò cho hoïc sinh khaû naêng hoïc taäp lieân tuïc suoát ñôøi ñöôïc
xem nhö moät muïc tieâu giaùo duïc thì GV phaûi höôùng daãn hoïc sinh phaùt trieån naêng löïc töï ñaùnh
giaù ñeå töï ñieàu chænh caùch hoïc. Chính vì vaäy, GV phaûi taïo ñieàu kieän ñeå HS tham gia ñaùnh
giaù laãn nhau [5].
Quaûn lyù giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân
Giôø leân lôùp laø hình thöùc toå chöùc cô baûn vaø chuû yeáu cuûa quaù trình daïy hoïc. Giôø leân lôùp
giöõ vai troø khaù quan troïng ñoái vôùi chaát löôïng daïy hoïc trong nhaø tröôøng. Trong ñoù ngöôøi giaùo
vieân laø ngöôøi tröïc tieáp quyeát ñònh keát quaû giôø leân lôùp, coøn vieäc quaûn lyù nhö theá naøo ñeå caùc
giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân ñaït keát quaû toát, phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh trong
giôø hoïc laø vieäc laøm cuûa Hieäu tröôûng. Vì vaäy Hieäu tröôûng phaûi coù nhöõng bieän phaùp taùc ñoäng
cuï theå, taïo ñieàu kieän cho giaùo vieân thöïc hieän giôø daïy coù hieäu quaû.
Ñeå quaûn lyù giôø daïy treân lôùp theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc
sinh, Hieäu tröôûng caàn phaûi:
- Khuyeán khích caùc hoaït ñoäng sinh hoaït ngoaøi giôø vôùi noäi dung baùm saùt chöông trình,
saùch giaùo khoa.
- Tieán haønh toå chöùc caùc buoåi giaûng maãu (thao giaûng) veà löïa choïn vaø söû duïng phöông
phaùp daïy hoïc phuø hôïp vôùi noäi dung chöông trình, phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh.
- Cöû giaùo vieân coù kinh nghieäm soaïn baøi maãu, giaûng maãu vaø toå chöùc cho moïi giaùo vieân
khaùc tham döï, hoïp ruùt kinh nghieäm.
- Nhaân roäng hình thöùc thao giaûng vôùi vieäc löïa choïn ñuùng vaø vaän duïng hieäu quaû phöông
phaùp daïy hoïc trong toaøn tröôøng.
- Duy trì vaø phaùt trieån hoaït ñoäng thao giaûng:
+ Moïi giaùo vieân ñaêng kí toå chöùc caùc giôø giaûng.
+ Coù bieän phaùp khuyeán khích thi ñua trieån khai veà soá löôïng, chaát löôïng vaø môû
roäng dieän trong toaøn tröôøng, ñoàng thôøi hoïc taäp kinh nghieäm cuûa caùc tröôøng khaùc.
- Khuyeán khích giaùo vieân vieát saùng kieán kinh nghieäm veà daïy hoïc cuï theå hoùa moät baøi
daïy hay moät khaùi nieäm naøo ñoù trong saùch giaùo khoa theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc cuûa hoïc sinh. Xem ñaây laø moät bieän phaùp tích cöïc giuùp giaùo vieân naâng cao naêng löïc
nghieân cöùu khoa hoïc goùp phaàn thieát thöïc naâng cao chaát löôïng chuyeân moân cuûa giaùo vieân.
- Ñoái vôùi tröôøng coù ñieàu kieän, coù theå noái maïng Internet ñeå giaùo vieân coù theå khai thaùc
thoâng tin, trao ñoåi veà ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc, söû duïng phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc.
- Xaây döïng moâi tröôøng hoïc taäp toát ôû tröôøng vaø ôû coäng ñoàng nhaèm hoã trôï hoïc sinh thöïc
söï chuû ñoäng vaø tham gia tích cöïc vaøo quaù trình daïy hoïc.
Quaûn lyù sinh hoaït toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm
Toå chuyeân moân coù vai troø laø cô sôû, neàn taûng trong hoaït ñoäng daïy hoïc. Muoán naâng
cao chaát löôïng daïy vaø hoïc, ñoàng thôøi phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh, toå
chuyeân moân phaûi thöôøng xuyeân caûi tieán noäi dung sinh hoaït toå, taêng cöôøng trao ñoåi thaûo luaän
veà phöông phaùp daïy hoïc vaø döï giôø, ruùt kinh nghieäm laø coâng vieäc thöôøng xuyeân, troïng taâm
cuûa hoaït ñoäng toå. Ñeå quaûn lyù toát hoaït ñoäng cuûa toå chuyeân moân, Hieäu tröôûng caàn phaûi chæ
ñaïo toå chuyeân moân:
- Phoå bieán, trieån khai phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc trong noäi dung sinh hoaït toå chuyeân
moân.
- Toå chöùc hoäi thaûo chuyeân ñeà veà daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
trong toå, khoái.
- Toå chöùc döï giôø thöôøng xuyeân, thao giaûng, hoäi giaûng ruùt kinh nghieäm trong toå chuyeân
moân.
Quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh
Kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh laø moät boä phaän hôïp thaønh moät khaâu
khoâng theå thieáu ñöôïc trong quaù trình daïy hoïc noùi chung. Ñaëc bieät trong hoaït ñoäng daïy hoïc
theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh thì vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû
hoïc taäp cuûa hoïc sinh cuõng phaûi ñöôïc ñaùnh giaù theo ñònh höôùng phuø hôïp vôùi chuaån, kyõ naêng
kieán thöùc vaø thaùi ñoä, nhaèm muïc ñích ñeå ñoäng vieân, khuyeán khích vaø giaùo duïc hoïc sinh.
Kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh theo höôùng toaøn dieän veà kieán thöùc, kyõ
naêng, thaùi ñoä seõ phaûn aùnh ñöôïc chaát löôïng giaûng daïy cuûa giaùo vieân trong hoaït ñoäng daïy hoïc
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh. Hoïc sinh tham gia hoaït ñoäng hoïc taäp tích cöïc,
chuû ñoäng thì seõ coù nieàm tin, höùng thuù trong hoïc taäp. Söï keát hôïp giöõa vieäc ñaùnh giaù cuûa thaày
vôùi töï ñaùnh giaù cuûa hoïc sinh ñaùnh giaù laãn nhau trong hoïc sinh taïo hoïc sinh tính tích cöïc tham
gia vaøo quaù trình töï kieåm tra, ñaùnh giaù.
Quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh nhaèm taùc ñoäng tröïc tieáp
ñeán giaùo vieân ñeå hoï thöïc hieän ñaày ñuû vaø khoa hoïc hoaït ñoäng daïy hoïc theo höôùng phaùt huy
tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh vaø ñaûm baûo tính coâng baèng, khaùch quan trong vieäc
kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh. Töø ñoù, thuùc ñaåy quaù trình hoïc taäp cuûa hoïc
sinh vaø quaù trình giaûng daïy cuûa ngöôøi giaùo vieân.
Quaûn lyù vieäc ñaàu tö mua saém trang thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi
Trong quaù trình chæ ñaïo hoaït ñoäng daïy hoïc, Hieäu tröôûng caàn quan taâm tôùi yeáu toá heát
söùc quan troïng mang tính chaát nhö laø ñieàu kieän ñaûm baûo söï thaønh coâng cuûa ñoåi môùi phöông
phaùp daïy hoïc, ñoù chính laø yeáu toá veà cô sôû vaät chaát, thieát bò daïy hoïc. Ñeå taêng cöôøng cô sôû
vaät chaát, thieát bò daïy hoïc hieäu tröôûng caàn coù caùc bieän phaùp nhö sau:
- Nhaø tröôøng coù keá hoaïch toång theå veà mua saém töøng phaàn, tieán tôùi mua saém ñuû ñoà duøng
daïy hoïc phuïc vuï vieäc daïy caùc moân hoïc theo höôùng tích cöïc hoùa hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh.
- Toå chöùc toát hoaït ñoäng thö vieän nhaø tröôøng, phuïc vuï cho vieäc ñoåi môùi phöông phaùp
daïy hoïc (töø khaâu mua saùch ñeán khaâu giôùi thieäu saùch). Khuyeán khích giaùo vieân söû duïng ôû tuû
saùch duøng chung cuûa nhaø tröôøng.
- Khuyeán khích giaùo vieân söu taàm vaø laøm ñoà duøng daïy hoïc phuïc vuï cho vieäc ñoåi môùi
phöông phaùp daïy hoïc theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
- Huy ñoäng Hoäi Cha meï hoïc sinh vaø caùc löïc löôïng khaùc trong coäng ñoàng tham gia mua
saém vaø ñoùng goùp cho cô sôû vaät chaát, thieát bò daïy hoïc cuûa nhaø tröôøng ñaùp öùng yeâu caàu daïy
hoïc theo phöông aùn ñoåi môùi nhö hieän nay.
Chöông 2
THÖÏC TRAÏNG QUAÛN LYÙ HOAÏT ÑOÄNG DAÏY HOÏC CUÛA
HIEÄU TRÖÔÛNG THEO ÑÒNH HÖÔÙNG PHAÙT HUY TÍNH
TÍCH CÖÏC NHAÄN THÖÙC CUÛA HOÏC SINH TAÏI CAÙC TRÖÔØNG TIEÅU HOÏC
QUAÄN THUÛ ÑÖÙC- THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
2.1. Khaùi quaùt veà tình hình kinh teá – xaõ hoäi vaø giaùo duïc ôû quaän Thuû Ñöùc – Thaønh phoá
Hoà Chí Minh
2.1.1. Veà Kinh teá – xaõ hoäi
Kinh teá
Quaän Thuû Ñöùc ñöôïc thaønh laäp töø thaùng 4/1997 treân cô sôû moät phaàn huyeän Thuû Ñöùc
cuõ, coù dieän tích töï nhieân laø 4.776 ha, chíeám 22% huyeän Thuû Ñöùc cuõ, naèm ôû phía Baéc –
Ñoâng Baéc cuûa TP.Hoà Chí Minh.
Theo baùo caùo Qui hoaïch toång theå kinh teá xaõ hoäi quaän Thuû Ñöùc giai ñoaïn 2001 –
2010, quaän Thuû Ñöùc vôùi öu theá laø khu vöïc phaùt trieån phaùt trieån, tình hình saûn xuaát kinh
doanh phaùt trieån oån ñònh, möùc ñoä taäp trung cho ñaàu tö cô sôû haï taàng cao. Toång thu ngaân
saùch treân ñòa baøn quaän Thuû Ñöùc öôùc tính baèng 10% toång thu nhaäp ngaân saùch treân ñòa baøn
thaønh phoá Hoà Chí Minh.
Söï taêng tröôûng kinh teá vaø chuyeån dòch cô caáu kinh teá treân ñòa baøn quaän Thuû Ñöùc coù
söï ñoùng goùp raát lôùn cuûa caùc ngaønh coâng nghieäp, caùc doanh nghieäp. Töø ñoù coù taùc ñoäng raát
lôùn ñeán gia taêng daân soá cô hoïc, gia taêng nhu caàu tröôøng hoïc.
Xaõ hoäi
Treân ñòa baøn quaän Thuû Ñöùc taäp trung nhieàu tröôøng Ñaïi hoïc thuoäc Trung öông vaø
thaønh phoá. Nhöõng cô sôû giaùo duïc naøy goùp phaàn taïo neân khoâng khí hoïc taäp trong giôùi treû Thuû
Ñöùc. Söï taêng tröôûng kinh teá ngaøy caøng cao cuøng vôùi söï chuyeån dòch cô caáu kinh teá treân ñòa
baøn quaän Thuû Ñöùc taïo neân moät tieàm naêng phaùt trieån raát lôùn cho Thuû Ñöùc, taïo coâng aên vieäc
laøm cho ngöôøi daân trong quaän vaø thu huùt lao ñoäng caùc nôi ñeán laøm vieäc taïi quaän. Tuy nhieân
ñôøi soáng nhaân daân vaãn coøn nhieàu khoù khaên. Hieän nay toaøn quaän vaãn coøn tæ leä hoä ngheøo
9.8%.
2.1.2. Veà giaùo duïc
Naêm hoïc 2008 – 2009 heä thoáng tröôøng, lôùp, hoïc sinh cuûa ngaønh giaùo duïc quaän Thuû
Ñöùc nhö sau:
- Toång soá tröôøng thuoäc ngaønh giaùo duïc quaän Thuû Ñöùc: 46 tröôøng (ngaønh maàm non: 15;
TH: 20; trung hoïc cô sôû: 11 vaø 3 ñôn vò tröïc thuoäc).
- Toång soá hoïc sinh thuoäc ngaønh giaùo duïc Quaän Thuû Ñöùc: 52.377 hoïc sinh/1.335 lôùp.
(Nguoàn thoáng keâ cuûa phoøng giaùo duïc quaän Thuû Ñöùc naêm 2008).
Keát quaû
- Tyû leä huy ñoäng treû ñuùng 6 tuoåi vaøo lôùp moät haøng naêm oån ñònh treân 99%, nhieàu tröôøng
ñaõ huy ñoäng ñöôïc treû khuyeát taät, treû nhieãm HIV ñeán caùc lôùp hoøa nhaäp ñaûm baûo tæ leä phoå caäp
TH ñuùng ñoä tuoåi .
- Tyû leä löu ban boû hoïc giaûm ñeán möùc thaáp nhaát (khoâng quaù 1%), hoïc sinh hoaøn thaønh
baäc TH oån ñònh treân 99%. Chaát löôïng hoïc sinh TH ngaøy ñöôïc naâng cao ôû caùc maët: naêng
ñoäng trong vieäc söû duïng caùc phöông tieän kyõ thuaät, nhaïy beùn trong vieäc söû duïng ngoân ngöõ vaø
tính toaùn.
- Maïng löôùi tröôøng lôùp ñöôïc phuû kín trong 12 phöôøng (coù 3 tröôøng chuaån Quoác gia)
nhieàu phöôøng coù töø 2 ñeán 3 tröôøng TH. Tyû leä hoïc sinh hoïc 2 buoåi trong ngaøy töø 46.1% naêm
hoïc 2001-2002 taêng leân 90.6% trong naêm hoïc 2007- 2008. Bình quaân só soá hoïc sinh trong
lôùp giaûm coøn 38.1.
- Quaän Thuû Ñöùc ñöôïc UBND Thaønh phoá coâng nhaän ñaït chuaån Phoå caäp TH töø naêm 1994
vaø ñaït chuaån phoå caäp TH ñuùng 11 tuoåi naêm 1998 vaø ñaït chuaån phoå caäp baäc trung hoïc cô sôû
vaøo naêm 2006.
- Soá hoïc sinh hoïc baùn truù vaø 2 buoåi taêng, naêm hoïc 2008 – 2009 ñaït tæ leä 89%.
Haïn cheá
Tuy ñaït ñöôïc nhieàu thaønh töïu so vôùi yeâu caàu phaùt trieån giaùo duïc toaøn thaønh phoá
nhöng giaùo duïc quaän Thuû Ñöùc coøn boäc loä nhöõng haïn cheá: cô sôû vaät chaát cuûa moät soá tröôøng
xuoáng caáp chöa ñöôïc ñaàu tö söûa chöõa naâng caáp; tyû leä hoïc sinh phaân boá chöa ñoàng ñeàu ôû caùc
tröôøng: moät soá tröôøng bình quaân 50/hoïc sinh treân lôùp vaø coù tröôøng chæ 26 hoïc sinh/ lôùp.
Chaát löôïng vaø hieäu quaû giaùo duïc ñaøo taïo chöa ñaùp öùng yeâu caàu phaùt trieån kinh teá
cuûa ñòa phöông. Noäi dung thöïc hieän giaùo duïc chöa toaøn dieän, chöa saâu, coâng taùc giaùo duïc
theå chaát, thaåm myõ coøn thieáu nhieàu ñieàu kieän nhö veà saân baõi, phöông tieän cuõng nhö caû veà
giaùo vieân neân hieäu quaû coøn thaáp.
2.2. Thöïc traïng giaùo duïc TH ôû quaän Thuû Ñöùc – TP. Hoà Chí Minh
2.2.1. Cô caáu, quy moâ tröôøng, lôùp, hoïc sinh
Theo soá lieäu cuûa Phoøng Giaùo duïc Quaän Thuû Ñöùc, tình hình phaùt trieån tröôøng lôùp töø
naêm 2006 ñeán naêm 2008 ñöôïc thoáng keá nhö sau:
Baûng 2.1: Tình hình phaùt trieån tröôøng lôùp giaùo duïc TH töø naêm hoïc 2006 – 2007 ñeán
naêm hoïc 2008 - 2009
TOÅNG
TOÅNG
TOÅNG
TOÅNG
SOÁ
SOÁ
SOÁ
SOÁ
SOÁ
SOÁ
HOÏC
TRÖÔØNG
TT
NAÊM HOÏC
TRÖÔØN
LÔÙP
HOÏC
GIAÙO
SINH
ÑAÏT
G HOÏC
HOÏC
SINH
VIEÂN
/LÔÙP
CHUAÅN QG
1 2006 - 2007 505 19.869 543 39,34 19 3
2 2007 - 2008 513 20.676 575 40,30 20 3
3 2008 -2009 536 21.876 558 40,81 20 3
(Nguoàn: Phoøng Giaùo duïc quaän Thuû Ñöùc naêm 2008)
Nhìn chung tröôøng lôùp vaø quy moâ giaùo duïc phaùt trieån theo höôùng khaû quan; tuy
nhieân heä thoáng tröôøng lôùp, CSVC vaãn chöa ñaùp öùng kòp theo söï gia taêng hoïc sinh do taêng
daân soá cô hoïc.
- TH: 20 tröôøng vôùi 21.876 hoïc sinh.
20 tröôøng TH naèm treân ñòa baøn 12/12 phöôøng trong quaän, vôùi 3 tröôøng chuaån quoác
gia (TH Hoaøng Dieäu, Bình chieåu, Nguyeãn Vaên Trieát).
2.2.2. Toång quan veà ñoäi nguõ caùn boä quaûn lyù, giaùo vieân
Caùc CBQL ñeàu coù nhaän thöùc ñuùng veà vai troø traùch nhieäm cuûa mình trong quaûn lyù
hoaït ñoäng daïy hoïc ôû ñôn vò sao cho chaát löôïng ngaøy caøng ñuôïc naâng cao. Haàu heát caùc
CBQL quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc döïa treân cô sôû phaùp lyù chuû yeáu nhö Luaät Giaùo duïc, Ñieàu
leä tröôøng TH, phaùp leänh coâng chöùc, phaân phoái chöông trình. Naêng löïc quaûn lyù cuûa ñoäi nguõ
CBQL TH quaän Thuû Ñöùc khaù ñoàng ñeàu veà soá löôïng laãn chaát löôïng. Khaûo saùt tình hình ñoäi
nguõ caùn boä quaûn lyù caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc, thaønh phoá Hoà Chí Minh naêm hoïc 2007 –
2008, theo baûng 2.2 (trang 57) keát quaû nhö sau:
- Veà soá löôïng: nhìn chung ñoäi nguõ CBQL TH quaän Thuû Ñöùc hieän nay töông ñoái oån
ñònh, ñaùp öùng yeâu caàu nhieäm vuï vaø khoái löôïng coâng taùc.
- Veà chaát löôïng: Trình ñoä chuyeân moân nghieäp vuï cuõng nhö trình ñoä quaûn lyù cuûa ñoäi
nguõ caùn boä quaûn lyù TH cuûa quaän khaù ñoàng ñeàu veà:
+ Trình ñoä ñaøo taïo
- 100% CBQL ñaït chuaån ñaøo taïo, 100% CBQL coù trình ñoä treân chuaån (cöû nhaân TH).
- 100% caùn boä quaûn lyù coù baèng caáp quaûn lyù Giaùo duïc (chöùng chæ Hieäu tröôûng tröôøngTH
do Tröôøng caùn boä quaûn lyù giaùo duïc thaønh phoá Hoà Chí Minh caáp).
+ Thaâm nieân quaûn lyù:
- 70 % caùn boä quaûn lyù TH coù thaâm nieân quaûn lyù töø 5 naêm ñeán 10 naêm .
- 30% caùn boä quaûn lyù coù thaâm nieân treân 10 naêm.
Ñieàu naøy cho thaáy löïc löôïng CBQL khaù treû theå hieän söï naêng ñoäng saùng taïo phuø hôïp vôùi
xu theá phaùt trieån vaø hoäi nhaäp theá giôùi, deã daøng naém baét vaø thöïc hieän chuû tröông ñoåi môùi cuûa
giaùo duïc theo nhu caàu chung hieän nay.
Baûng 2.2: Tình hình ñoäi nguõ caùn boä quaûn lyù tröôøng TH
quaän Thuû Ñöùc naêm 2007
HIEÄU
PHOÙ HIEÄU
TRÌNHÑOÄ
TRÌNH ÑOÄ
THAÂM NIEÂN QUAÛN
ÑAÕ BOÀI
TRÖÔØNG
TRÖÔÛNG
TRÖÔÛNG
CHUYEÂN MOÂN
CHÍNH TRÒ
LYÙ
DÖÔÕNG QL
Nam
Nöõ
Nam
Nöõ
ÑH
CÑ
TH
CC
TC
SC
< 5
5- 10
>10
HT
PHT
1
0
1
0
2
1
2
1
1
Ñaëng Vaên Baát
1
0
0
1
2
2
1
1
Linh Ñoâng
0
1
0
1
2
1
1
1
1
Töø Ñöùc
1
0
1
1
3
2
1
1
Tam Bình
0
1
0
2
3
3
1
2
Xuaân Hieäp
1
0
0
2
3
1
1
2
1
2
Nguyeãn Vaên Trieát
1
0
1
0
2
1
1
1
1
1
Nguyeãn Vaên Banh
1
0
0
2
3
1
2
1
2
Bình Trieäu
0
1
0
1
2
1
1
1
1
Ñaëng Thò Raønh
1
0
0
1
2
2
1
1
1
1
Bình Quôùi
1
0
0
2
3
1
1
2
1
2
Löông Theá Vinh
0
1
0
1
2
2
1
1
Thaùi Vaên Lung
1
0
0
1
2
1
1
1
1
Linh Taây
1
0
0
1
2
2
1
1
Bình Chieåu
1
0
1
0
2
1
2
1
1
Hoaøng Dieäu
1
0
0
1
2
1
2
1
1
Hieäp Bình Chaùnh
1
0
0
1
2
1
1
1
1
1
Traàn Vaên Vaân
0
1
0
1
2
2
1
1
Nguyeãn Trung Tröïc
1
0
0
1
2
2
1
1
1
1
Hieäp Bình Phöôùc
1
0
0
1
2
2
1
1
Tröông Vaên Haûi
5
4
15
21
45
11
12
15
17
20
24
Toång soá
(Nguoàn: Phoøng Giaùo duïc quaän Thuû Ñöùc naêm 2007)
Veà ñoäi nguõ giaùo vieân
Khaûo saùt tình hình ñoäi nguõ giaùo vieân caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc naêm hoïc 2008 –
2009, keát quaû thu ñöôïc nhö sau:
Baûng 2.3: Tình hình ñoäi nguõ giaùo vieân caùc tröôøng TH cuûa
quaän Thuû Ñöùc naêm hoïc 2008 – 2009
THOÁNG KEÂ TÌNH HÌNH CHUAÅN HOÙA GIAÙO VIEÂN TH, HK I 08-09
CHUYEÂN MOÂN
Ñang naâng chuaån
TT
TRÖÔØNG
SOÁ LÖÔÏNG
ÑH
CÑ
THSP
Chöa chuaån
CÑ
ÑH
TC
Nam
Nöõ
Nam
Nöõ
Nam
Nöõ
Nam
Nöõ
Nam
Nöõ
Nam
Nöõ
Nam
Nöõ
1
BÌNH CHIEÅU
34
34
26
6
2
4
2
BÌNH QUÔÙI
13
13
2
9
2
3
3
BÌNH TRIEÄU
5
40
35
4
22
1
9
4
1
4
ÑAËNG VAÊN BAÁT
3
28
25
1
20
1
1
3
2
1
5
ÑAËNG THÒ RAØNH
24
24
16
4
4
2
6
HOAØNG DIEÄU
1
49
48
1
32
5
11
7
7
HIEÄP B.CHAÙNH
3
16
13
1
1
1
1
4
6
2
2
1
2
8
HIEÄP B.PHÖÔÙC
2
26
24
2
16
6
2
1
3
9
LINH ÑOÂNG
10
10
6
3
1
1
10
LINH TAÂY
19
19
12
4
3
6
11
LÖÔNG THEÁ VINH
3
56
53
2
36
1
14
3
2
1
9
12
NG.VAÊN BANH
3
18
15
1
8
2
4
3
2
2
13
NG. VAÊN TRIEÁT
4
40
36
17
2
8
4
2
11
1
10
14
NG. TR.TRÖÏC
6
46
40
5
27
1
10
3
5
15
TAM BÌNH
1
34
33
1
20
6
7
8
16
THAÙI V.LUNG
1
17
16
1
13
3
3
17
TÖØ ÑÖÙC
2
32
30
2
21
9
6
18
TRAÀN VAÊN VAÂN
3
28
25
16
3
8
1
2
1
19
TRÖÔNG V. HAÛI
3
16
13
3
3
8
2
5
20
XUAÂN HIEÄP
1
47
46
1
24
12
10
9
77
593
41
552
25
338
5
11
135
0
2
1
15
6
82
TOÅNG COÄNG
(Nguoàn: Phoøng Giaùo duïc quaän Thuû Ñöùc naêm 2008)
2.2.3. Veà keát quaû daïy hoïc ôû caùc tröôøng TH ôû quaän Thuû Ñöùc
Ñeå naâng cao chaát löôïng giaùo duïc toaøn dieän cho hoïc sinh TH, Phoøng giaùo duïc quaän
Thuû Ñöùc ñaõ chæ ñaïo caùc tröôøng thöïc hieän toát vieäc kieåm tra ñaùnh giaù vaø xeáp loaïi hoïc sinh
theo Quy ñònh Ñaùnh giaù vaø xeáp loaïi hoïc sinh TH (Ban haønh keøm theo Quyeát ñònh soá
30/2005/QÑ-BGD&ÑT ngaøy 30/09/2005 cuûa Boä tröôûng Boä Giaùo duïc vaø Ñaøo taïo).
Haøng naêm caùc tröôøng ñeàu toå chöùc thöïc hieän khaûo saùt chaát löôïng hoïc sinh vaøo ñaàu
naêm hoïc. Treân cô sôû keát quaû khaûo saùt chaát löôïng, caùc tröôøng ñaõ xaây döïng nhöõng bieän phaùp
naâng cao chaát löôïng giaûng daïy, boài döôõng hoïc sinh khaù gioûi, phuï ñaïo hoïc sinh yeáu keùm.
Baûng 2.4: Thoáng keâ keát quaû xeáp loaïi hoïc löïc cuûa hoïc sinh caùc tröôøng TH cuûa Quaän Thuû
Ñöùc
Khen thưởng
Tổng số
GIỎI
Tỉ lệ %
TIÊN TIẾN
Tỉ lệ %
TỪNG MẶT
Tỉ lệ %
1
4609
3613
78.4
637
13.8
88
1.9
2
4550
2558
56.2
1049
23.1
213
4.7
3
4090
1850
45.2
1008
24.6
241
5.9
4
3394
1052
31.0
1552
45.7
238
7.0
5
3964
1704
43.0
1842
46.5
330
8.3
Cộng
20607
10777
52.30
6088
29.5
1110
5.4
(Nguoàn: Phoøng Giaùo duïc quaän Thuû Ñöùc naêm 2008)
Soá lieäu thoáng keâ ôû baûng 2.4 cho thaáy chaát löôïng hoïc sinh ôû quaän Thuû Ñöùc xeáp loaïi
gioûi khaù cao. Tæ leä treân 70% so vôùi toång soá hoïc sinh naêm hoïc 2007 – 2008.
2.2.4. Veà cô sôû vaät chaát, phöông tieän phuïc vuï daïy vaø hoïc
Hieän nay toaøn quaän Thuû Ñöùc coù 545 phoøng hoïc xaây döïng kieân coá, 95 phoøng hoïc caáp
4, ñaùp öùng 89 % treû hoïc 2 buoåi/ngaøy.
Rieâng khoái TH coù 352 lôùp baùn truù vôùi 13.583 hoïc sinh, chieám tæ leä 71.8%. 100%
tröôøng TH coù baùn truù thöïc hieän beáp aên, ñaûm baûo veä sinh, chaát löôïng böõa aên cho hoïc sinh.
2.3. Thöïc traïng quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng theo ñònh höôùng phaùt huy
tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh taïi caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc – Tp. Hoà Chí
Minh
2.3.1. Nhaän thöùc cuûa caùn boä quaûn lyù, giaùo vieân tröôøng TH veà noäi dung quaûn lyù hoaït
ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc
cuûa hoïc sinh laø moät trong nhöõng noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa nhaø tröôøng. Ñeå
ñaùnh giaù quan ñieåm cuûa caùn boä quaûn lyù, giaùo vieân veà caùc noäi dung coâng taùc quaûn lyù hoaït
ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh ôû caùc tröôøng
TH quaän Thuû Ñöùc, chuùng toâi ñaõ thöïc hieän ñieàu tra baèng phieáu ñoái vôùi 35 caùn boä quaûn lyù vaø
181 giaùo vieân caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc. Sau khi toång hôïp caùc yù kieán, chuùng toâi thu
ñöôïc keát quaû nhö sau:
Keát quaû ôû baûng 2.5, cho thaáy 80% noäi dung ñöa ra ñöôïc caùn boä quaûn lyù thoáng nhaát cao,
ñaït tæ leä töø 80% – 100%, ñeàu ñoàng yù vôùi caùc noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng ñoäng daïy hoïc theo
ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh. Vieäc naøy chöùng toû ñoäi nguõ caùn boä
quaûn lyù ôû caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc ñaõ coù nhaän thöùc ñöôïc vai troø quaûn lyù cuûa mình trong
xu theá phaùt trieån giaùo duïc hieän nay. Tuy nhieân vaãn coøn moät soá boä phaän caùn boä quaûn lyù vaãn
coøn tö töôûng quaûn lyù laïc haäu, quaûn lyù theo loái haønh chính, neàn neáp chöa quan taâm ñeán vieäc
taïo ñieàu kieän cho giaùo vieân naâng cao chuyeân moân nghieäp vuï, tæ leä naøy chieám 28,6%. Ñieàu
naøy chöùng toû raèng, nhaän thöùc cuûa ñoäi nguõ caùn boä quaûn lyù chöa ñoàng boä veà caùc noäi dung
quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
Qua baûng ñieàu tra, ta thaáy haàu heát caùn boä quaûn lyù ñeàu thoáng nhaát vôùi caùc noäi dung nhö: toå
chöùc sinh hoaït toå chuyeân moân, trieån khai keá hoaïch baøi daïy, toå chöùc hoäi thaûo chuyeân ñeà,
cung caáp trang thieát bò daïy hoïc… maø hoï queân ñi moái quan heä taùc ñoäng qua laïi vieäc trang bò
giaùo vieân khaû naêng töï hoïc, töï boài döôõng vaø ñaëc bieät phaûi chuù yù boài döôõng cho giaùo vieân veà
phöông phaùp lyù luaän daïy hoïc hieän ñaïi (chieám 85,7%).
Baûng 2.5: YÙ kieán cuûa caùn boä quaûn lyù vaø giaùo vieân veà noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy
hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
TS
YÙ KIEÁN
Soá thoáng keâ
Nhoùm ñaùnh giaù
STT
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ HOAÏT ÑOÄNG DAÏY HOÏC THEO ÑÒNH HÖÔÙNG PHAÙT HUY TÍNH TÍCH CÖÏC NHAÄN THÖÙC
phaân vaân
Khoâng ñoàng yù
Ñoàng yù
SL
35
6
0
CBQL
0.295
29
Phaùt trieån chuyeân moân cho ñoäi nguõ giaùo vieân
0
17.2
%
100
82.8
theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
1
0
46
SL
181
135
GV
thöùc cuûa hoïc sinh.
25,4
0
%
100
75,6
14
SL
35
21
0
CBQL
0.000
Ñaàu tö mua saém caùc trang thieát bò daïy hoïc
40,0
%
100
60,0
0
2
SL
181
105
0
76
GV
hieän ñaïi
%
100
58,1
0
41,9
SL
35
31
0
4
CBQL
0.037
Phaân coâng giaùo vieân phuø hôïp vôùi ñònh höôùng
%
100
88,6
0
11,4
3
SL
181
175
0
6
GV
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc
%
100
96,7
0
3,3
SL
35
3
0
CBQL
0.000
32
Quaûn lyù giôø daïy treân lôùp cuûa giaùo vieân theo
%
100
91,4
8,6
0
4
ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc ngöôøi hoïc
SL
181
119
0
62
GV
%
100
65,7
0
34,3
SL
35
35
0
0
CBQL
0.045
Toå chöùc sinh hoaït toå CM, döï giôø vaø ruùt kinh
%
100
100
0
0
5
nghieäm veà daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc cuûa
SL
181
162
0
19
GV
hoïc sinh
%
100
89,5
0
10,5
SL
35
35
0
0
CBQL
Trieån khai laäp keá hoaïch baøi daïy theo ñònh
%
35
100
0
0
höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa
6
SL
181
181
0
0
GV
hoïc sinh
%
100
100
0
0
SL
35
35
0
0
CBQL
0.068
Toå chöùc caùc hoäi thaûo, chuyeân ñeà veà daïy hoïc
%
100
100
0
0
7
hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc
SL
181
165
0
16
GV
sinh
%
100
91,2
0
8,8
SL
35
26
9
0
CBQL
0.036
Toå chöùc giaùo vieân giao löu hoïc hoûi trao ñoåi
%
100
74,3
25,7
0
8
kinh nghieäm veà daïy hoïc phaùt huy tính tích
SL
181
159
22
0
GV
cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
%
100
87,8
12,2
0
SL
35
5
20
10
CBQL
0.263
9
Toå chöùc giaùo vieân töï hoïc, töï boài döôõng kieán
%
100
14,3
57,1
28,6
thöùc veà daïy hoïc hieän ñaïi.
SL
181
36
114
31
GV
%
100
19,9
63,0
17,2
SL
35
35
0
0
CBQL
Trang bò ÑDDH vaø phöông tieän, caùc
%
100
100
0
0
ñieàu kieän hoã trôï giaûng daïy theo höôùng phaùt
10
SL
181
181
0
0
GV
huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
%
100
100
0
0
(Nguoàn: Xöû lyù phieáu ñieàu tra naêm 2009)
Trong soá 10 noäi dung ñöôïc ñöa ra thì coù ñeán 9 noäi dung ñeàu ñöôïc CBQL vaø GV ñoàng yù
ôû möùc ñoä töø 60% trôû leân. Ñaëc bieät, trong ñoù coù hai noäi dung ñaït ñöôïc 100% söï ñoàng thuaän
töø phía CBQL vaø GV, ñoù laø noäi dung 6 “Trieån khai laäp keá hoaïch baøi daïy theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh” vaø noäi dung 10 “Trang bò ñoà duøng daïy hoïc
hieän ñaïi, caùc ñieàu kieän hoã trôï giaûng daïy theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa
hoïc sinh”. Ngoaøi ra coøn coù moät soá noäi dung ñeàu ñöôïc treân 80% CBQL vaø GV taùn thaønh.
Ñôn cöû nhö noäi dung soá 7 “Toå chöùc hoäi thaûo, chuyeân ñeà...” (CBQL = 100%, GV = 91.2%);
noäi dung soá 5 “Toå chöùc sinh hoaït toå boä moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm...” (CBQL = 100%,
GV = 89.5%)...
Trong khi ñoù, ñieàu ñaùng quan taâm laø chæ coù moät noäi dung duy nhaát coù tæ leä CBQL vaø
GV khoâng ñoàng yù chieám tæ leä khaù cao, nhöng chöa tôùi 30%, ñoù laø noäi dung soá 9 “Toå chöùc
giaùo vieân töï hoïc, töï boài döôõng kieán thöùc veà daïy hoïc hieän ñaïi” (CBQL = 28.6%, GV =
17.2%); coøn trong 9 noäi dung coøn laïi thì coù tôùi 4 noäi dung laø hoaøn toaøn khoâng bò CBQL vaø
GV phaûn ñoái, ñoù laø noäi dung 1, 6, 8 vaø 10. Moät soá noäi dung khaùc tuy khoâng ñöôïc CBQL vaø
GV ñoàng yù hoaøn toaøn, nhöng tæ leä naøy chieám raát thaáp so vôùi tæ leä ñoàng yù.
Nhö vaäy nhìn chung, trong soá 10 noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc phaùt huy tính tích
cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh ñöôïc ñöa ra thì haàu heát ñeàu nhaän ñöôïc söï taùn thaønh cuûa CBQL
vaø GV ôû möùc ñoä cao (treân 60% vaø chuû yeáu dao ñoäng ôû möùc ñoä 80 – 100%). Vieäc naøy chöùng
toû ñoäi nguõ CBQL vaø GV ôû caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc ñaõ coù nhaän thöùc ñöôïc vai troø quaûn
lyù cuûa mình trong xu theá phaùt trieån giaùo duïc hieän nay.
Trong quaù trình xöû lyù soá lieäu thoáng keâ, chuùng toâi nhaän thaáy coù moät vaøi söï khaùc bieät coù
yù nghóa giöõa CBQL vaø GV trong vieäc theå hieän thaùi ñoä ñoái vôùi caùc noäi dung quaûn lyù hoaït
ñoäng daïy hoïc theo hướng ñöôïc ñöa ra. Ñôn cöû nhö coù söï khaùc bieät ôû noäi dung soá 2, soá 3, soá
4, soá 5 vaø soá 8.
ÔÛ noäi dung soá 2 “Ñaàu tö mua saém caùc trang thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi” coù söï khaùc bieät
lôùn giöõa CBQL vaø GV (sig.= 0.000 < 0.05). Sôû dó coù söï khaùc bieät naøy laø do trong khi coù 40%
GV phaân vaân trong vieäc choïn phöông aùn traû lôøi thì tæ leä naøy ôû CBQL chæ laø 0%. Ngöôïc laïi,
coù ñeán 41.9% CBQL khoâng ñoàng yù vieäc “ñaàu tö mua saém caùc trang thieát bò daïy hoïc hieän
ñaïi” thì tæ leä GV khoâng ñoàng yù laø 0%. Ñieàu naøy cho thaáy, chöa coù söï thoáng nhaát veà maët thaùi
ñoä giöõa CBQL vaø GV veà vaán ñeà ñaàu tö mua saém caùc trang thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi. Qua
trao ñoåi vôùi moät soá Hieäu tröôûng cho raèng “Ñaàu tö mua saém trang thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi
raát toán keùm vaû laïi ña soá giaùo vieân khoâng bieát söû duïng vi tính thì khoâng theå söû duïng!” [phuï
luïc 5].
ÔÛ noäi dung soá 3, trong khi coù 88.6% CBQL ñoàng yù vieäc “phaân coâng giaùo vieân phuø hôïp
vôùi ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc” thì tæ leä naøy ôû GV laïi cao hôn, chieám tôùi
96.7%; ngöôïc laïi coù ñeán 11.4% CBQL khoâng yù vôùi noäi dung treân trong khi chæ coù 3.3% GV
khoâng ñoàng yù. Chính do söï “cheânh leäch” naøy ñaõ taïo neân söï khaùc bieät veà thaùi ñoä giöõa CBQL
vaø GV veà noäi dung 3 (sig.= 0.037<0.05).
Töông töï, söï khaùc bieät yù nghóa giöõa CBQL vaø GV cuõng xaûy ra ôû noäi dung soá 4 “quaûn lyù
giôø daïy treân lôùp cuûa giaùo vieân theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc ngöôøi hoïc”
(sig.=0.000 < 0.05), noäi dung soá 5 “Toå chöùc sinh hoaït toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh
nghieäm” (sig. = 0.045 < 0.05), vaø khaùc bieät cuõng xaûy ra ôû noäi dung soá 8 “Toå chöùc giaùo vieân
giao löu hoïc hoûi trao ñoåi kinh nghieäm veà daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc
sinh” (sig.= 0.036 < 0.05).
Nhö vaäy, maëc duø coù söï nhaát trí cao giöõa CBQL vaø GV ñoái vôùi caùc noäi dung quaûn lyù
hoaït ñoäng daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh ñöôïc ñöa ra, tuy nhieân vaãn
coù söï khaùc bieät veà möùc ñoä trong vieäc theå hieän thaùi ñoä ñoái vôùi töøng vaán ñeà. Coù vaán ñeà thì
tuyeät ñaïi ña soá CBQL ñoàng yù nhöng laïi coù moät tæ leä khoâng nhoû GV khoâng ñoàng yù vaø ngöôïc
laïi. Do vaäy, ñeå taïo ñöôïc söï thoáng nhaát vaø caân baèng veà maët thaùi ñoä giöõa CBQL vaø GV ñoái
vôùi noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc laø
moät vaán ñeà maø Hieäu tröôûng caàn phaûi xem xeùt vaø giaûi quyeát baèng bieän phaùp cuï theå.
Khong dong y
Phan van
Dong y
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
N D 1
N D 2
N D 3
N D 4
N D 5
N D 6
N D 7
N D 8
N D 9
N D 10
Bieåu ñoà 2.1: Thaùi ñoä cuûa CBQL ñoái vôùi caùc noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc phaùt
huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Khong dong y
Phan van
Dong y
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
N D 8
N D 9
N D 6
N D 7
N D 4
N D 5
N D 2
N D 3
N D 1
N D 10
Bieåu ñoà 2.2: Thaùi ñoä cuûa GV ñoái vôùi caùc noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc phaùt huy
tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
2.3.2. Quaûn lyù vieäc phaùt trieån chuyeân moân nghieäp vuï cho giaùo vieân theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Giaùo vieân laø nhaân toá quyeát ñònh chaát löôïng giaùo duïc, vieäc phaùt trieån chuyeân moân
nghieäp vuï cho giaùo vieân theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh laø
nhieäm vuï haøng ñaàu cuûa ngöôøi Hieäu tröôûng. Quaûn lyù vieäc phaùt trieån chuyeân moân nghieäp vuï
cho giaùo vieân ñoøi hoûi nhaø quaûn lyù phaûi ñaùnh giaù ñuùng naêng löïc chuyeân moân cuûa ñoäi nguõ
giaùo vieân, ñöa ra chuaån veà chaát löôïng giaùo vieân, laäp keá hoaïch boài döôõng phaùt trieån chuyeân
moân phuø hôïp töøng nhu caàu caù nhaân giaùo vieân.
Ñeå ñaùnh giaù thöïc traïng vieäc quaûn lyù phaùt trieån chuyeân moân nghieäp vuï cho giaùo vieân veà
daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc. Chuùng toâi ñaõ thöïc hieän ñieàu tra baèng
phieáu 35 caùn boä quaûn lyù vaø 181 giaùo vieân caùc tröôøng TH. Sau khi toång hôïp caùc yù kieán keát
quaû thu ñöôïc nhö sau:
Baûng 2.6: Thöïc traïng möùc ñoä thöïc hieän quaûn lyù vieäc phaùt trieån chuyeân moân nghieäp vuï
* TX: thöôøng xuyeân; KTX: thöôøng xuyeân; ÑK: ñònh kì;
KHT: khoâng hoaøn toaøn; KTH: khoâng thöïc hieän
cho giaùo vieân theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Nhoùm
Soá thoáng
MÖÙC ÑOÄ
ñaùnh giaù
TS
keâ
THÖÏC HIEÄN
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
TX
KTX
ÑK
KHT
KTH
20
6
9
SL
35
0
0
CBQL
a. Toå chöùc taäp huaán, boài döôõng
17,1
25,7
%
100
0
0
57,1
ñoäi nguõ giaùo vieân veà phöông
0.082
81
18
82
SL
181
0
0
GV
phaùp daïy hoïc tích cöïc
9,9
45,3
%
100
0
0
44,8
b. Toå chöùc caùc hoaït ñoäng thaûo luaän nhoùm, thaûo luaän toå giaùo vieân veà:
35
19
6
10
SL
0
0
CBQL
17,1
28,6
%
100
0
0
54,3
Löïa choïn caùc phöông phaùp daïy
0.515
hoïc tích cöïc phuø hôïp taâm lí TH.
109
36
36
SL
181
0
0
GV
19,9
19,9
%
100
0
0
60,2
35
0
0
0
SL
35
0
CBQL
Thoáng nhaát toå chuyeân moân veà
0
0
0
%
35
0
100
caùc phöông phaùp daïy hoïc tích
0.117
cöïc phuø hôïp vôùi töøng moân, töøng
169
12
0
0
SL
181
0
GV
baøi, töøng tieát hoïc.
6,6
0
0
%
100
0
93,4
Soá lieäu ñieàu tra ôû baûng 2.6 cho thaáy trong soá 3 noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc
theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh thì caû 3 noäi duïng ñeàu ñöôïc
thöôøng xuyeân thöïc hieän ôû möùc treân 50%, trong ñoù noäi dung “Thoáng nhaát toå chuyeân moân veà
phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc phuø hôïp vôùi töøng moân, töøng baøi, töøng tieát hoïc” ñöôïc 100%
CBQL vaø 93.4% GV cho raèng thöïc hieän ôû möùc ñoä thöôøng xuyeân; keá ñeán laø noäi dung “Löïa
choïn caùc phöông phaùp daïy hoïc phuø hôïp taâm lyù TH”, coù 54.3% CBQL vaø 60.2% GV nhaän
ñònh laø thöôøng xuyeân thöïc hieän; cuoái cuøng laø noäi dung “toå chöùc taäp huaán, boài döôõng giaùo
vieân veà phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc” thì chæ coù khoaûng treân döôùi 50% CBQL vaø GV cho
raèng thöïc hieän thöôøng xuyeân.
Tuy vaäy, vaãn coøn 17,1% yù kieán caùn boäâ quaûn lyù, 19,9% yù kieán giaùo vieân ñaùnh giaù möùc
ñoä thöïc hieän cuûa Hieäu tröôûng khoâng thöôøng xuyeân toå chöùc boài döôõng nghieäp vuï veà phöông
phaùp daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh cho giaùo vieân, cuõng nhö vieäc boài
döôõng caùc chuyeân ñeà veà vieäc löïa choïn caùc phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc phuø hôïp vôùi taâm lyù TH.
Döïa treân keát quaû thoáng keâ cho thaáy: khoâng coù söï khaùc bieät yù nghóa giöõa CBQL vaø GV
trong vieäc nhaän ñònh veà möùc ñoä thöïc hieän caùc noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa nhaø
tröôøng. Nhö vaäy, coù theå noùi raèng, coù söï töông ñoàng veà maët nhaän thöùc giöõa CBQL vaø GV veà
vaán ñeà treân.
* Ñaùnh giaù cuûa CBQL vaø GV veà keát quaû thöïc hieän nhöõng noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng
daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh ôû tröôøng TH (T: toát;
KH: khaù ; TB: trung bình; Y: yeáu; K: keùm).
Baûng 2.7: Thöïc traïng keát quaû thöïc hieän quaûn lyù vieäc phaùt trieån chuyeân moân nghieäp vuï
cho giaùo vieân theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Soá thoáng
KEÁT QUAÛ
TS
Nhoùm
keâ
THÖÏC HIEÄN
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
ñaùnh giaù
Y
K
T
KH
TB
SL
35
12
17
6
0
0
CBQL
a. Toå chöùc taäp huaán, boài döôõng ñoäi
%
100
0
0
34,3
17,1
48,6
nguõ giaùo vieân veà phöông phaùp daïy
0.178
SL
181
46
117
18
0
0
GV
hoïc tích cöïc
%
100
0
0
25,4
64,6
10,0
b.Toå chöùc caùc hoaït ñoäng thaûo luaän nhoùm, thaûo luaän toå giaùo vieân veà:
SL
35
15
20
0
0
0
CBQL
%
100
0
0
42,9
57,1
0
Löïa choïn caùc phöông phaùp daïy hoïc
0.015
tích cöïc phuø hôïp taâm lí TH.
SL
181
64
81
36
0
0
GV
%
100
0
0
35,3
44,8
19,9
SL
35
16
15
4
0
0
CBQL
Thoáng nhaát toå chuyeân moân veà caùc
%
35
11,4
0
0
45,7
42,9
phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc phuø
0.196
hôïp vôùi töøng moân, töøng baøi, töøng
SL
181
72
63
46
0
0
GV
tieát hoïc.
%
100
25,4
0
0
39,8
34,8
Töø baûng 2.7 coù theå ñöa ra nhaän ñònh veà keát quaû thöïc hieän vieäc quaûn lyù noäi dung hoaït
ñoäng daïy hoïc nhö sau:
Xaáp xæ 50% khaùch theå cho raèng vieäc quaûn lyù noäi dung hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa nhaø
tröôøng ñaït keát quaû ôû möùc Khaù, 30% - 40% nhaän ñònh ôû möùc Toát vaø tæ leä coøn laïi laø cho raèng
keát quaû thöïc hieän chæ ñaït ôû möùc Trung bình. Hoaøn toaøn khoâng coù baát kyø CBQL vaø GV naøo
ñaùnh giaù vieäc thöïc hieän ôû möùc Yeáu vaø Keùm. Ñôn cöû nhö vôùi noäi dung “Toå chöùc taäp huaán,
boài döôõng ñoäi nguõ giaùo vieân veà phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc” coù tôùi 48.6% CBQL vaø
64.6% GV ñaùnh giaù thöïc hieän ôû möùc Khaù, trong khi ñoù tæ leä ñaùnh giaù ôû möùc Toát thaáp hôn
(34.3% CBQL vaø 25.4% GV), vaø tæ leä ñaùnh giaù ôû möùc Trung bình laø 17.1% cho CBQL vaø
10% ñoái vôùi GV.
Keát quaû thoáng keâ cho thaáy coù söï khaùc bieät yù nghóa giöõa nhaän ñònh cuûa CBQL vaø GV
veà keát quaû thöïc hieän ôû noäi dung “löïa choïn caùc phöông phaùp daïy hoïc phuø hôïp vôùi taâm lyù
TH” (sig.= 0.015 < 0.05). Sôõ dó coù söï khaùc bieät naøy laø do trong khi 57.1% CBQL cho raèng
vieäc thöïc hieän ñaït ôû möùc ñoä Khaù thì tæ leä naøy ôû GV chæ laø 44.8%; ngöôïc laïi coù ñeán 19.9%
GV cho raèng vieäc thöïc hieän noäi dung treân ñaït möùc ñoä Trung bình thì tæ leä naøy ôû CBQL laø
0%. Ñieàu naøy cho thaáy söï “khoâng ñoàng nhaát” giöõa CBQL vaø GV trong vieäc nhìn nhaän veà
keát quaû thöïc hieän moät trong ba noäi dung ñöôïc ñöa ra khaûo saùt trong ñeà taøi.
Nhìn chung, phaàn lôùn CBQL vaø GV ñaùnh giaù vieäc thöïc hieän caùc noäi dung hoaït ñoäng
daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh TH taäp trung ôû keát
quaû Toát vaø Khaù; keát quaû ôû möùc Trung bình chieám moät tæ leä nhoû vaø keát quaû ôû möùc ñoä Yeáu vaø
Keùm khoâng chieám tæ leä naøo.
2.3.3 . Quaûn lyù vieäc laäp keá hoaïch giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân
Baûng 2.8: Ñaùnh giaù cuûa caùn boä quaûn lyù vaø giaùo vieân veà thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù vieäc
laäp keá hoaïch baøi daïy cuûa giaùo vieân
Nhoùm
MÖÙC ÑOÄ
TS
Soá
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
ñaùnh
thoáng
THÖÏC HIEÄN
giaù
keâ
TX KTX ÑK KHT KTH
SL
35
31
4
0
0
0
CBQL
a. Höôùng daãn, boài döôõng giaùo
%
100
88,6
11,4
0
0
0
vieân veà phöông phaùp, caùch
0.538
SL
181
153
28
0
0
0
GV
soaïn baøi.
%
100
84,5
15,5
0
0
0
SL
35
31
4
0
0
0
CBQL
b. Quy ñònh cuï theå veà vieäc
soaïn baøi vaø chuaån bò baøi leân
%
100
88,6
11,4
0
0
0
0.538
lôùp theo höôùng phaùt huy tính
SL
181
153
28
0
0
0
GV
tích cöïc nhaän thöùc ngöôøi hoïc.
%
100
84,5
15,5
0
0
0
SL
35
26
9
0
0
0
CBQL
c. Coù keá hoaïch kieåm tra vieäc
%
100
74,3
25,7
0
0
0
soaïn baøi vaø chuaån bò baøi leân
0.442
SL
181
122
59
0
0
0
GV
lôùp.
%
100
76,4
32,6
0
0
0
SL
35
15
6
14
0
0
CBQL
d. Kieåm tra hoà sô giaûng daïy,
%
100
42,8
17,1
40,0
0
0
chuaån bò phöông tieän, ñoà duøng
0.641
daïy hoïc tröôùc khi leân lôùp cuûa
SL
181
63
32
86
0
0
GV
giaùo vieân
%
100
34,8
17,7
47,5
0
0
Keát quaû nghieân cöùu thu ñöôïc ôû baûng 2.8 vaø baûng 2.9 cho thaáy vieäc höôùng daãn, boài
döôõng giaùo vieân veà phöông phaùp, caùch soaïn baøi ñaõ thaät söï ñöôïc caùn boä quaûn lyù caùc tröôøng
chuù yù, coù ñeán 88,6% caùn boä quaûn lyù vaø 84,5% giaùo vieân ñaùnh giaù laø thöïc hieän “thöôøng
xuyeân”; möùc ñoä thöïc hieän ñaït keát quaû “Khaù - Toát” laø 100% vaø 84,2%; vieäc quy ñònh cuï theå
veà vieäc soaïn baøi vaø chuaån bò baøi leân lôùp theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc ngöôøi
hoïc ñöôïc caùn boä quaûn lyù vaø giaùo vieân ñaùnh giaù laø thöïc hieän thöôøng xuyeân laø 88,6% vaø
84,5%, möùc ñoä thöïc hieän ñaït Khaù-Toát laø 100% vaø 86,2%. Ñieàu naøy cho thaáy ñoäi nguõ caùn boä
quaûn lyù ôû caùc tröôøng ñaõ quan taâm vaø coù höôùng daãn cuï theå caùch soaïn giaùo aùn cho giaùo vieân.
Tuy nhieân vaãn coøn moät boä phaän nhoû caùn boä quaûn lyù vaø giaùo vieân ñaùnh giaù caùn boä quaûn lyù
khoâng thöïc hieän thöôøng xuyeân vieäc quy ñònh veà caùch soaïn baøi theo höôùng phaùt huy tính tích
cöïc nhaän thöùc ngöôøi hoïc chieám tæ leä: 11,4% vaø 15,5%.
Möùc ñoä thöïc hieän thöôøng xuyeân vieäc quaûn lyù kieåm tra giaùo vieân chuaån bò baøi leân lôùp
cuûa giaùo vieân cuõng ñaõ ñöôïc Hieäu tröôûng caùc tröôøng thöïc hieän nhöng möùc ñoä thöïc hieän vaø
keát quaû thöïc hieän ñaït chöa cao. Vaãn coøn 25,7% caùn boä quaûn lyù vaø 32,6% giaùo vieân ñaùnh giaù
Hieäu tröôûng thöïc hieän khoâng thöôøng xuyeân. Ñaây laø vaán ñeà maø Hieäu tröôûng caùc tröôøng caàn
löu yù ruùt kinh nghieäm trong coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy
tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
Cuõng qua trao ñoåi tröïc tieáp vôùi giaùo vieân, haàu heát caùc giaùo vieân cuõng cho raèng vieäc
kieåm tra keá hoaïch baøi daïy ñöôïc BGH kieåm tra theo ñònh kì vaø chæ kyù duyeät, chöa chuù yù
ñaùnh giaù saâu veà noäi dung, laãn chaát löôïng keá hoaïch baøi daïy coù phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc cuûa hoïc sinh hay chöa. Vaø cuõng coù moät soá giaùo vieân khaùc ñaõ phaùt bieåu “Giaùo aùn laø ñeå
BGH kieåm tra, thaät ra giôø daïy treân lôùp chuùng toâi khoâng daïy nhö giaùo aùn”. Möùc ñoä thöïc hieän
thöôøng xuyeân vieäc kieåm tra giaùo vieân chuaån bò phöông tieän, ñoà duøng daïy hoïc tröôùc khi leân
lôùp theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh chieám tæ leä töông ñoái cao:
82,8% caùn boä quaûn lyù vaø 82,35 giaùo vieân; keát quaû thöïc hieän ñaït loaïi khaù, toát laø 82,9% vaø
75,2%. Ñaây laø moät trong nhöõng noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt
huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh caàn ñöôïc duy trì vaø phaùt huy ôû moãi nhaø tröôøng hieän
nay.
Qua keát quaû xöû lyù soá lieäu baèng phöông phaùp thoáng keâ toaùn hoïc cho thaáy: khoâng coù söï
khaùc bieät giöõa CBQL vaø GV trong vieäc ñaùnh giaù veà thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù vieäc laäp keá
hoaïch baøi daïy cuûa giaùo vieân. Nhö vaäy laø coù söï töông ñoàng yù kieán giöõa CBQL vaø GV veà vaán
ñeà treân.
Baûng 2.9: Keát quaû thöïc hieän coâng taùc quaûn lyù vieäc laäp keá hoaïch baøi daïy cuûa giaùo vieân
Soá
Nhoùm
KEÁT QUAÛ
thoáng
TS
ñaùnh
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
THÖÏC HIEÄN
K
keâ
giaù
T
KH
TB
Y
35
26
9
0
SL
0
0
CBQL
100
%
0
0
0
74,3
25,7
a. Höôùng daãn, boài döôõng giaùo vieân
0.061
veà phöông phaùp, caùch soaïn baøi.
181
120
36
25
SL
0
0
GV
100
%
13,8
0
0
66,3
19,9
35
26
9
0
SL
0
0
CBQL
b. Quy ñònh cuï theå veà vieäc soaïn
100
%
0
0
0
74,3
25,7
baøi vaø chuaån bò baøi leân lôùp theo
0.061
höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
181
120
36
25
SL
0
0
GV
thöùc ngöôøi hoïc.
100
%
13,8
0
0
66,3
19,9
35
16
8
11
SL
0
0
CBQL
100
%
31,4
0
0
45,7
22,9
c. Coù keá hoaïch kieåm tra vieäc soaïn
0.663
baøi vaø chuaån bò baøi leân lôùp.
181
73
55
53
SL
0
0
GV
100
%
29,3
0
0
40,3
30,4
d. Kieåm tra hoà sô giaûng daïy, chuaån
35
15
14
6
SL
0
0
CBQL
bò phöông tieän, ñoà duøng daïy hoïc
100
%
17,1
0
0
42,9
40,0
0.616
tröôùc khi leân lôùp cuûa giaùo vieân
181
70
66
45
SL
0
0
GV
theo höôùng phaùt huy tính tính cöïc
%
100
24,9
0
0
38,7
36,5
nhaän thöùc cuûa ngöôøi hoïc.
2.3.4 . Quaûn lyù giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân
Baûng 2.10: Thöïc traïng veà möùc ñoä thöïc hieän quaûn lyù giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân
Nhoùm
Soá
MÖÙC ÑOÄ
ñaùnh giaù
TS
thoáng
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
THÖÏC HIEÄN
keâ
TX
KTX
ÑK
KHT KTH
SL
35
5
19
0
16
0
CBQL
a. Quy ñònh cuï theå vieäc laäp keá hoaïch baøi
%
100
54,3
0
45,7
0
14,3
daïy cuûa GV theo höôùng phaùt huy tính tích
0.000
cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh. veà quaûn lyù vaø
SL
181
0
109
0
72
0
GV
ñieàu khieån hoïc sinh.
%
100
60,2
0
39,8
0
0
SL
35
15
5
0
0
15
CBQL
%
100
14,3
0
0
42,3
42,3
b.Coù qui ñònh veà quaûn lyù, toå chöùc vaø ñieàu
0.000
khieån hoïc sinh theo neà neáp kyû luaät.
SL
181
136
25
0
0
20
GV
%
100
13,8
0
0
75,1
11,0
SL
35
18
8
7
0
0
CBQL
%
100
51,4
22,9
20,0
0
0
c. Coù keá hoaïch kieåm tra giôø daïy treân lôùp.
0.666
SL
181
105
32
44
0
0
GV
%
100
58,0
17.7
24,3
0
0
Keát quaû khaûo saùt thöïc traïng quaûn lyù giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân TH ôû quaän Thuû Ñöùc
ñöôïc theå hieän qua baûng 2.8 cho thaáy, Hieäu tröôûng caùc tröôøng TH cuûa quaän Thuû Ñöùc ñaõ
khoâng thöôøng xuyeân thöïc hieän quaûn lyù noäi dung quaûn lyù giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân, coù ñeán
54,3% caùn boä quaûn lyù vaø 60,2% giaùo vieân ñeàu ñaùnh giaù Hieäu tröôûng “khoâng thöôøng xuyeân”
thöïc hieän quy ñònh cuï theå vieäc laäp keá hoaïch baøi daïy cuûa giaùo vieân theo höôùng phaùt huy tính
tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh veà quaûn lyù, toå chöùc vaø ñieàu khieån hoïc sinh.
Ñaëc bieät, coù moät tæ leä ñaùng keå caùn boä quaûn lyù khoâng hoaøn toaøn thöïc hieän quy ñònh cuï
theå vieäc laäp keá hoaïch baøi daïy cuûa giaùo vieân khi coù ñeán 45,7% caùn boä quaûn lyù vaø 39,8%
giaùo vieân. Qua ñoù khaúng ñònh trong maãu daân soá cho thaáy raèng bieän phaùp quy ñònh cuï theå
vieäc laäp keá hoaïch baøi daïy cuûa giaùo vieân theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa
hoïc sinh chöa ñöôïc ñoäi nguõ Hieäu tröôûng caùc tröôøng TH ôû quaän Thuû Ñöùc quan taâm thöïc hieän.
Ngöôïc laïi bieän phaùp quaûn lyù theo caùch “ñaët ra quy ñònh veà quaûn lyù, toå chöùc ñieàu khieån
hoïc sinh theo neàn neáp, kyû luaät” thì ñöôïc ñaùnh giaù möùc ñoä thöïc hieän “thöôøng xuyeân” khaù
cao, cuï theå: 42,3% caùn boä quaûn lyù vaø 75,1% giaùo vieân; “khoâng thöïc hieän thöôøng xuyeân”
chieám 14,3% caùn boä quaûn lyù vaø 13,8% giaùo vieân. Keát quaû ñaùnh giaù ñaït “khaù toát” chieám
93,7% caùn boä quaûn lyù vaø 82,8% giaùo vieân. Qua ñoù, coù theå nhìn nhaän döôïc raèng ñoäi nguõ
quaûn lyù caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc vaãn coøn nghieâng veà quaûn lyù haønh chính, neàn neáp, kyû
luaät cöùng nhaéc, maø chöa quan taám ñeán nhöõng quy ñònh höôùng daãn giaùo vieân veà caùch toå chöùc
quaûn lyù vaø ñieàu khieån lôùp hoïc theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
Keá hoaïch kieåm tra giôø daïy treân lôùp cuûa giaùo vieân ñöôïc thöïc hieän khaù toát vôùi ñaùnh giaù:
thöïc hieän “thöôøng xuyeân vaø ñònh kì” (71,4% caùn boä quaûn lyù vaø 82,3% giaùo vieân); “khoâng
thöôøng xuyeân” (22,9% caùn boä quaûn lyù vaø 17,7% giaùo vieân).
Cuõng qua keát quaû phaân tích soá lieäu cho thaáy coù söï khaùc bieät giöõa CBQL vaø GV veà möùc
ñoä thöïc hieän vieäc quaûn lyù giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân ôû 2 noäi dung a vaø b. ÔÛ noäi dung a “quy
ñònh cuï theå vieäc laäp keá hoaïch baøi daïy cuûa giaùo vieân...” thì coù 14.3% CBQL cho raèng thöïc
hieän ôû möùc ñoä “thöôøng xuyeân” trong khi ñoù tæ leä naøy ôû GV chæ laø 0% (sig.= 0.000 < 0.05).
Coøn ôû noäi dung b “quy ñònh veà quaûn lyù, toå chöùc vaø ñieàu khieån hoïc sinh theo neà neáp kyû luaät”
thì 42.3% CBQL cho raèng thöïc hieän ôû möùc ñoä “thöôøng xuyeân” trong khi ñoù tæ leä naøy ôû GV
leân ñeán 75.1%. Ngöôïc laïi, coù ñeán 42.3% CBQL cho raèng nhaø tröôøng “khoâng thöïc hieän” thì
chæ coù 11% GV ñoàng yù raèng “khoâng thöïc hieän”. Chính söï cheânh leäch naøy ñaõ taïo neân söï
khaùc bieät treân theo höôùng CBQL ñaùnh giaù veà mình toát hôn.
Cuõng töø keát quaû thoáng keâ cho thaáy coù söï khaùc bieät giöõa CBQL vaø GV ôû noäi dung “coù
keá hoaïch kieåm tra giôø daïy treân lôùp”, trong khi coù ñeán 17.7% GV cho raèng vieäc thöïc hieän ñaït
ôû keát quaû “trung bình” thì tæ leä naøy ôû CBQL laø 0% (sig.= 0.001 < 0.05).
Nhö vaäy, keát quaû ñaùnh giaù treân ñaây cho thaáy Hieäu tröôûng caùc tröôøng TH ñaõ coù thöïc
hieän “thöôøng xuyeân” noäi dung quaûn lyù giôø daïy treân lôùp theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích
cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh, song vieäc thöïc hieän caùc bieän phaùp chöa ñoàng boä vaø linh hoaït
trong quaù trình toå chöùc thöïc hieän, vaø cuõng coù söï khaùc bieät giöõa nhaän ñònh cuûa CBQL vaø GV
veà möùc ñoä vaø keát quaû thöïc hieän moät soá noäi dung treân.
Baûng 2.11: Thöïc traïng veà keát quaû thöïc hieän quaûn lyù giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân
Nhoùm
TS
Soá thoáng
KEÁT QUAÛ THÖÏC HIEÄN
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
ñaùnh giaù
keâ
KH
TB
Y
K
T
SL
35
12
12
11
0
0
CBQL
a. Quy ñònh cuï theå vieäc laäp keá hoaïch baøi
daïy theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
%
100
34,3
43,3
31,4
0
0
0.311
thöùc cuûa hoïc sinh veà quaûn lyù, toå chöùc vaø
SL
181
46
87
48
0
0
GV
ñieàu khieån hoïc sinh.
%
100
25,4
48,1
26,5
0
0
SL
35
25
7
3
0
0
CBQL
%
100
71,4
20,0
8,6
0
0
b. Coù qui ñònh veà quaûn lyù, toå chöùc vaø ñieàu
0.081
khieån hoïc sinh theo neà neáp kyû luaät.
SL
181
130
15
30
0
0
GV
%
100
71,8
8,3
16,6
0
0
SL
35
25
8
0
0
0
CBQL
%
100
71,4
22,9
0
0
0
c. Coù keá hoaïch kieåm tra giôø daïy treân lôùp.
0.001
SL
181
120
29
32
0
0
GV
%
100
66,3
16,0
0
0
17,7
2.3.5. Quaûn lyù sinh hoaït toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm
Toå chuyeân moân laø ñôn vò cô sôû cuoái cuøng, laø ñôn vò neàn taûng ñeå toå chöùc caùc hoaït ñoäng
sö phaïm, nghieäp vuï cuûa giaùo vieân. Ñaây cuõng laø nôi quaûn lyù tröïc tieáp coâng taùc boài döôõng
giaùo vieân vaø phaùt hieän nhöõng ñieåm maïnh, ñieåm yeáu, nhöõng thuaän lôïi, khoù khaên cuûa vieäc
thöïc hieän caùc muïc tieâu daïy hoïc. Do ñoù, Hieäu tröôûng caàn phaûi chæ ñaïo hoaït ñoäng cuûa ñôn vò
naøy thaät saâu saùt, coù chaát löôïng vaø hieäu quaû. Hieäu tröôûng thoâng qua hoaït ñoäng cuûa toå chuyeân
moân ñeå quaûn lyù chaát löôïng, quy cheá, neàn neáp, chaát löôïng giaûng daïy cuûa giaùo vieân.
Baûng 2.12: Thöïc traïng veà möùc ñoä thöïc hieän quaûn lyù sinh hoaït
toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm cuûa giaùo vieân
quaän Thuû Ñöùc
Nhoùm
Soá thoáng
MÖÙC ÑOÄ
keâ
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
ñaùnh giaù
TS
THÖÏC HIEÄN
KTX
ÑK
KHT
KTH
TX
SL
35
35
0
0
0
0
CBQL
a. Phoå bieán, chæ ñaïo trieån khai phöông
%
100
100
0
0
0
0
phaùp daïy hoïc tích cöïc trong noäi dung
0.117
SL
181
169
12
0
0
0
GV
sinh hoaït cuûa toå chuyeân moân.
%
100
93,4
6,6
0
0
0
SL
35
35
0
0
0
0
CBQL
b. Toå chöùc hoäi thaûo chuyeân ñeà veà daïy
%
100
100
0
0
0
0
0.000
hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc
SL
181
118
17
46
0
0
GV
cuûa hoïc sinh .
%
100
0
0
65,2
9,4
25,4
SL
35
21
14
0
0
0
CBQL
c. Toå chöùc döï giôø thöôøng xuyeân, thao
%
100
60,0
40,0
0
0
0
giaûng, hoäi giaûng ruùt kinh nghieäm trong
0.078
SL
181
135
46
0
0
0
GV
toå chuyeân moân.
%
100
74,6
25,4
0
0
0
SL
35
12
15
8
0
0
CBQL
d. Khuyeán khích giaùo vieân vieát saùng
%
100
0
34,3
42,9
22,9
0
kieán kinh nghieäm veà moät baøi daïy theo
0.853
SL
181
0
64
83
34
0
GV
höôùng phaùt huy tính tích cöïc hoïc sinh
%
100
0
35,4
45,9
18,8
0
SL
35
0
11
0
24
0
CBQL
e. Giaùo vieân khai thaùc thoâng tin, trao
%
100
0
57,1
0
68,6
0
ñoåi phöông phaùp daïy hoïc, söû duïng
0.417
phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc qua
SL
181
0
45
0
136
0
GV
maïng Internet.
%
100
0
24,9
0
75,1
0
Keát quaû khaûo saùt thöïc traïng quaûn lyù sinh hoaït toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh
nghieäm thu ñöôïc ôû baûng 2.12 vaø baûng 2.13 cho thaáy phaàn ñoâng Hieäu tröôûng caùc tröôøng TH
quaän Thuû Ñöùc ñaõ nhaän thöùc vai troø quan troïng cuûa toå chuyeân moân trong vieäc quaûn lyù hoaït
ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa ngöôøi hoïc. Tuy nhieân veà
möùc ñoä thöïc hieän caùc bieän phaùp quaûn lyù trong sinh hoaït toå chuyeân moân, döï giôø ruùt kinh
nghieäm sö phaïm vaãn chöa thöïc hieän doàng boä, theo ñaùnh giaù cuûa CBQL vaø GV theo caùc tieâu
chí:
“Phoå bieán, chæ ñaïo trieån khai phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc trong noäi dung sinh hoaït
cuûa toå chuyeân moân” thì coù100% CBQL vaø 93,4% GV ñeàu ñaùnh giaù Hieäu tröôûng ñaõ thöïc
hieän “thöôøng xuyeân” vieäc phoå bieán, chæ ñaïo trieån khai phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc trong
noäi dung sinh hoaït toå chuyeân moân. Keát quaû thöïc hieän noäi dung naøy töông ñoái cao. Ñoäi nguõ
CBQL ñaùnh giaù Hieäu tröôûng thöïc hieän Khaù, Toát ñaït 100% vaø 89,0% giaùo vieân ñaùnh giaù ñaït
Khaù, Toát. Tuy nhieân vaãn coøn 11% giaùo vieân ñaùnh giaù Hieäu tröôûng thöïc hieän ôû möùc trung
bình veà vieäc thöïc hieän noäi dung chæ ñaïo trieån khai phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc trong sinh
hoaït toå chuyeân moân. Coù söï khaùc bieät yù nghóa trong vieäc nhaän ñònh keát quaû thöïc hieän noäi
dung naøy giöõa CBQL vaø GV (sig.= 0.033 < 0.05). Nguyeân nhaân cuûa söï khaùc bieät laø do trong
khi coù ñeán 11% GV ñaùnh giaù nhaø tröôøng tieán haønh noäi dung naøy ñaït keát quaû ôû möùc “Trung
bình” thì tæ leä naøy ôû CBQL laïi laø 0%.
“Toå chöùc hoäi thaûo chuyeân ñeà veà daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh”
ñöôïc Hieäu tröôûng caùc tröôøng thöïc hieän “thöôøng xuyeân” (100% CBQL; 65,2% giaùo vieân).
Keát quaû thöïc hieän noäi dung naøy töông ñoái cao (tæ leä Khaù, Toát chieám 100% CBQL; 88,4%
giaùo vieân) tuy nhieân vaãn coøn tæ leä 11,6% giaùo vieân ñaùnh giaù keát quaû thöïc hieän chæ ôû möùc
“trung bình”. Töø ñoù cho thaáy vieäc toå chöùc hoäi thaûo chuyeân ñeà veà daïy hoïc phaùt huy tính tích
cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh chöa ñöôïc Hieäu tröôûng caùc tröôøng quan taâm thöïc hieän trieät ñeå,
mang laïi hieäu quaû cao. Keát quaû xöû lyù soá lieäu cuõng cho thaáy coù söï khaùc bieät veà möùc ñoä vaø
keát quaû thöïc hieän noäi dung naøy trong nhaän ñònh cuûa CBQL vaø GV. Sôõ dó coù söï khaùc bieät veà
möùc ñoä (sig.= 0.000 < 0.05) laø vì trong khi 100% CBQL cho raèng nhaø tröôøng thöïc hieän noäi
dung naøy “thöôøng xuyeân” thì GV chæ coù 65.2%; ngöôïc laïi trong khi coù 34.8% GV cho raèng
Hieäu tröôûng thöïc hieän noäi dung naøy “khoâng thöôøng xuyeân vaø ñònh kyø” thì tæ leä naøy ôû CBQL
laïi laø 0%. Söï khaùc bieät veà keát quaû thöïc hieän trong ñaùnh giaù cuûa CBQL vaø GV (sig.= 0.048 <
0.05) laø vì coù ñeán 11.6% GV ñaùnh giaù ôû möùc ñoä “Trung bình”, nhöng tæ leä naøy ôû CBQL laïi
laø 0%. Ñieàu naøy moät laàn nöõa khaúng ñònh CBQL vaãn coù phaàn ñaùnh giaù veà coâng taùc mình ñaõ
thöïc thi trong vieäc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc cuûa hoïc sinh coù phaàn toát hôn vaø cuõng coù phaàn chuû quan.
ÔÛ nhieäm vuï “Toå chöùc döï giôø thöôøng xuyeân, thao giaûng, hoäi giaûng ruùt kinh nghieäm
trong toå chuyeân moân veà phöông phaùp phaùp daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc
sinh”: coù 60% CBQL vaø 74,6% giaùo vieân ñaùnh giaù thöïc hieän “thöôøng xuyeân”. Tuy vaäy, möùc
ñoä thöïc hieän khoâng thöôøng xuyeân ñöôïc ñaùnh giaù coøn khaù cao: 40% CBQL vaø 25,4% giaùo
vieân. Keát quaû thöïc hieän noäi dung naøy chöa cao coøn coù 22,8% caùn boä quaûn lyù vaø 21,6% giaùo
vieân ñaùnh giaù ôû möùc ñoä “Trung bình”. Töø ñoù cho thaáy vieäc toå chöùc döï giôø thöôøng xuyeân,
thao giaûng, hoäi giaûng ruùt kinh nghieäm trong toå chuyeân moân cuûa Hieäu tröôûng chöa thaät söï
quan taâm.
Qua trao ñoåi vôùi giaùo vieân, chuùng toâi ñöôïc bieát vieäc chuaån bò döï giôø cuûa Ban giaùm
hieäu, toå tröôûng chuyeân moân chöa ñöôïc ñaàu tö kyõ. Vì vaäy, vieäc goùp yù ruùt kinh nghieäm sau
khi döï giôø thöôøng chæ dieãn ra moät chieàu. Ngöôøi döï thöôøng taäp trung nhaän xeùt öu, khuyeát
ñieåm vaø ñaùnh giaù xeáp loaïi tieát daïy cuûa giaùo vieân theo vaên baûn cuûa Boä Giaùo duïc vaø Ñaøo taïo
maø chöa chæ ra ñöôïc nhöõng bieän phaùp ñeå giuùp giaùo vieân khaéc phuïc nhöõng toàn taïi, haïn cheá
trong giôø daïy vaø cuõng chöa chuù yù veà bieän phaùp daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa
hoïc sinh trong töøng hoaït ñoäng cuûa giôø daïy.
Khi tieán haønh khaûo saùt nhaän ñònh cuûa CBQL vaø GV veà noäi dung “Khuyeán khích giaùo
vieân vieát saùng kieán kinh nghieäm veà moät baøi daïy theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc
sinh” thì coù 34.3% CBQL vaø 35.4% GV ñaùnh giaù ôû möùc ñoä thöïc hieän “thöôøng xuyeân”; coøn
veà möùc ñoä “khoâng thöôøng xuyeân vaø ñònh kyø” thì CBQL coù tæ leä 65.8% vaø GV laø 64.7%. Beân
caïnh ñoù coù keát quaû thöïc hieän cuõng ñöôïc CBQL vaø GV ñaùnh giaù khaù cao (CBQL: 34.3 toát,
34.6% khaù vaø 31.4% trung bình; GV: 31.5% toát, 28.2% khaù vaø 40.3% trung bình). Nhö vaäy,
nhìn chung thì ôû noäi dung naøy caû CBQL vaø GV ñeàu ñaùnh giaù khaù tích cöïc caû veà maët möùc ñoä
thöïc hieän vaø keát quaû thöïc hieän. Khoâng coù söï khaùc bieät yù nghóa giöõa hai nhoùm trong nhaän
ñònh ñaùnh giaù veà noäi dung treân.
Phaàn lôùn caû CBQL vaø GV ñeàu ñaùnh giaù khaù thaáp vieäc nhaø tröôøng thöïc hieän noäi dung
“giaùo vieân khai thaùc thoâng tin, trao ñoåi phöông phaùp daïy hoïc, söû duïng phöông phaùp daïy hoïc
tích cöïc qua maïng Internet”. Veà möùc ñoä thöïc hieän coù ñeán 68.6% CBQL vaø 75.1% GV ñaùnh
giaù thöïc hieän ôû möùc ñoä “khoâng hoaøn toaøn” trong khi tæ leä naøy ôû möùc ñoä “khoâng thöôøng
xuyeân” chæ laø 11% cho CBQL vaø 45% cho GV. Qua quaù trình phoûng vaán, moät giaùo vieân chia
seû nhö sau: “nhieàu khi cuõng muoán naâng cao kieán thöùc veà vi tính, ñaëc bieät laø söû duïng Internet
ñeå coù theå caäp nhaät nhieàu kieán thöùc vaø phöông phaùp giaûng daïy tích cöïc nhöng khoâng ñöôïc taäp
huaán vaø cuõng chaúng coù ñieàu kieän veà maùy moùc nöõa”. Beân caïnh ñoù, keát quaû thöïc hieän cuõng
ñöôïc CBQL vaø GV ñaùnh giaù khaù thaáp. Coù ñeán 71.4% CBQL vaø 86.7% GV ñaùnh giaù keát quaû
ôû möùc “Yeáu” chieám gaàn 4/5 maãu nghieân cöùu. Quaû thaät ñaây laø moät con soá raát lôùn raát caàn
ñöôïc Hieäu tröôûng caùc tröôøng quan taâm vaø caûi thieän.
Qua keát quaû thoáng keâ cho thaáy coù söï khaùc bieät yù nghóa trong nhaän ñònh giöõa CBQL vaø
GV (sig.= 0.000 < 0.05). Sôû dó nhö theá laø vì trong khi coù 14.3% CBQL choïn keát quaû thöïc
hieän ôû möùc “Khaù” thì tæ leä naøy ôû GV laø 0%. Nhö vaäy, ôû noäi dung “giaùo vieân khaùc thaùc thoâng
tin vaø trao ñoåi phöông phaùp qua maïng Internet” caû CBQL vaø GV ñeàu ñaùnh giaù ôû möùc ñoä
khaù thaáp. Do vaäy, caùc Hieäu tröôûng caàn phaûi quan taâm ñeán vaán ñeà naøy hôn nöõa ñeå coù theå ñaït
ñöôïc keát quaû trong vieäc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc cuûa hoïc sinh.
Toùm laïi, trong nhöõng noäi dung veà thöïc traïng quaûn lyù sinh hoaït toå chuyeân moân, döï giôø
vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm cuûa giaùo vieân ôû Quaän Thuû Ñöùc thì ña soá CBQL vaø GV ñeàu
ñaùnh giaù khaù cao 4 noäi dung ñaàu, rieâng noäi dung cuoái lieân quan ñeán vieäc söû duïng Internet
ñeå phuïc vuï coâng taùc giaûng daïy theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc
sinh thì caû CBQL vaø GV ñeàu ñaùnh giaù khaù thaáp.
Baûng 2.13: Thöïc traïng veà keát quaû thöïc hieän quaûn lyù sinh hoaït
toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm cuûa giaùo vieân
quaän Thuû Ñöùc
Soá
Nhoùm
KEÁT QUAÛ
thoáng
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
ñaùnh
TS
THÖÏC HIEÄN
keâ
giaù
T KH TB Y
K
0
SL
35
22
13
0
0
CBQL
a. Phoå bieán, chæ ñaïo trieån khai phöông
%
100
62,9 37,1
0
0
0
phaùp daïy hoïc tích cöïc trong noäi dung
0.033
SL
181
102
59
20
0
0
GV
sinh hoaït cuûa toå chuyeân moân.
%
100
0
0
56,4 32,6 11,0
0
SL
35
21
14
0
0
CBQL
b. Toå chöùc hoäi thaûo chuyeân ñeà veà daïy
%
100
60.0 40,0
0
0
0
hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc
0.048
SL
181
78
82
21
0
0
GV
cuûa hoïc sinh .
%
100
0
0
43,1 45,3 11,6
SL
35
15
12
8
0
0
CBQL
c. Toå chöùc döï giôø thöôøng xuyeân, thao
%
100
42,9 34,3 22,8
0
0
giaûng, hoäi giaûng ruùt kinh nghieäm trong
0.315
SL
181
100
42
39
0
0
GV
toå chuyeân moân.
%
100
55,2 23,2 21,6
0
0
SL
35
12
12
11
0
0
CBQL
d. Khuyeán khích giaùo vieân vieát saùng
%
100
34,3 34,6 31,4
0
0
kieán kinh nghieäm veà moät baøi daïy theo
0.593
SL
181
57
51
73
0
0
GV
höôùng phaùt huy tính tích cöïc hoïc sinh
%
100
31,5 28,2 40,3
0
0
SL
35
5
5
25
0
0
CBQL
e. Giaùo vieân khai thaùc thoâng tin, trao
%
100
0
0
14,3 14,3 71.4
ñoåi phöông phaùp daïy hoïc, söû duïng
0.000
phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc qua
SL
181
0
24
157
0
0
GV
maïng Internet.
%
100
13,3 86,7
0
0
0
Bieåu ñoà 2.3: Nhaän ñònh cuûa CBQL veà möùc ñoä thöïc hieän caùc noäi dung quaûn lyù sinh hoaït
toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm
KTH
KHT
ĐK
KTX
TX
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
A
B
C
D
E
Bieåu ñoà 2.4: Nhaän ñònh cuûa CBQL veà möùc ñoä thöïc hieän caùc noäi dung quaûn lyù sinh hoaït
toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm
KTH
KHT
ĐK
KTX
TX
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
A
B
C
D
E
Bieåu ñoà 2.5: Nhaän ñònh cuûa CBQL veà keát quaû thöïc hieän caùc noäi dung quaûn lyù sinh hoaït
toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm
100%
80%
Kem
60%
Yeu
TB
Kha
40%
Tot
20%
0%
A
B
C
D
E
Bieåu ñoà 2.6: Nhaän ñònh cuûa GV veà keát quaû thöïc hieän caùc noäi dung quaûn lyù sinh hoaït toå
chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm
Kem
100% 90% 80% 70% 60%
Yeu
TB
Kha
Tot
50% 40% 30% 20% 10% 0%
A
B
C
D
E
2.3.6 . Quaûn lyù vieäc ñoåi môùi phöông phaùp giaûng daïy
Baûng 2.14: Thöïc traïng veà möùc ñoä thöïc hieän cuûa caùn boä quaûn lyù vaø
giaùo vieân veà quaûn lyù ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc
MÖÙC ÑOÄ
Nhoùm
Soá
THÖÏC HIEÄN
ñaùnh giaù
TS
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
thoáng
TX
KTX
ÑK
KHT
KTH
keâ
CBQL
SL
35
35
0
0
0
0
a. Toå chöùc cho giaùo vieân hoïc taäp, nghieân
%
100
100
0
0
0
0
0.03
cöùu caùc phöông phaùp phaùt huy tính tích cöïc
GV
SL
181
159
22
0
0
0
nhaän thöùc.
%
100
87,8
12,2
0
0
0
CBQL
SL
35
12
14
0
9
0
b. Taïo ñieàu kieän cho giaùo vieân tieáp caän,
%
100
34,3
40,0
0
25,7
0
thöïc haønh, söû duïng caùc trang thieát bò daïy
0.718
GV
SL
181
58
64
0
59
0
hoïc hieän ñaïi.
%
100
32,0
35,4
0
32,6
0
CBQL
SL
35
35
0
0
0
0
c. Toå chöùc hoäi giaûng, thao giaûng, trao ñoåi,
%
100
100
0
0
0
0
trao ñoåi phöông phaùp daïy hoïc theo höôùng
0.077
GV
SL
181
166
15
0
0
0
tích cöïc.
%
100
91,7
8,3
0
0
0
Ñeå quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa
hoïc sinh, thì moät vaán ñeà raát quan troïng caàn phaûi chuù yù ñoù chính laø phöông phaùp daïy hoïc.
Chính vieäc ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc theo höôùng taêng cöôøng hoaït ñoäng cuûa troø vaø giaûm
daàn hoaït ñoäng cuûa thaày, hay noùi khaùc ñi laø phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
moät caùch toái ña. Trong quaù trình ñieàu tra thöïc traïng quaûn lyù ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc,
chuùng toâi thu ñöôïc keát quaû nhö sau:
Veà möùc ñoä thöïc hieän caùc noäi dung quaûn lyù, trong soá 3 noäi dung ñöa ra thì chæ coù 2 noäi
dung ñöôïc treân 80% CBQL vaø GV ñaùnh giaù ôû möùc ñoä “thöôøng xuyeân”, ñoù laø noäi dung “toå
chöùc cho GV hoïc taäp, nghieân cöùu caùc phöông phaùp phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc” (100%
CBQL vaø 87.8% GV) vaø noäi dung “toå chöùc hoäi giaûng, thao giaûng, trao ñoåi phöông phaùp daïy
hoïc theo höôùng tích cöïc” (100% CBQL vaø 91.7% GV). Noäi dung coøn laïi laø “Taïo ñieàu kieän
cho GV tieáp caän, thöïc haønh, söû duïng caùc trang thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi” thì laïi nghieâng veà
möùc ñoä “khoâng thöôøng xuyeân” (40% CBQL vaø 35.4% GV). Nhö vaäy coù theå thaáy raèng, maëc
duø nhaø tröôøng ñaõ quan taâm ñeán vieäc quaûn lyù vieäc ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc, tuy nhieân
vaãn chæ döøng laïi ôû möùc ñoä lyù thuyeát vaø coøn mang tính “thuû coâng”, chöa taïo ñieàu kieän ñeå GV
thöïc haønh nhöõng lyù thuyeát ñoù vôùi nhöõng trang thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi. ÔÛ ñaây coù söï khaùc
bieät giöõa CBQL vaø GV trong nhaän ñònh veà möùc ñoä thöïc hieän ôû noäi dung “toå chöùc cho GV
hoïc taäp, nghieân cöùu caùc phöông phaùp phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc” (sig. = 0.03 < 0.05).
Ñieàu naøy laø do trong khi coù 12.2% GV choïn möùc ñoä “khoâng thöôøng xuyeân” thì tæ leä naøy ôû
CBQL laïi laø 0%.
Baûng 2.15: Thöïc traïng veà keát quaû thöïc hieän cuûa caùn boä quaûn lyù vaø giaùo vieân veà quaûn lyù
ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc
Soá
KEÁT QUAÛ
Nhoùm
thoáng
TS
THÖÏC HIEÄN
ñaùnh
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
keâ
giaù
TB
Y
K
T
KH
CBQL
SL
35
18
17
0
0
0
a. Toå chöùc cho giaùo vieân hoïc taäp, nghieân
%
51,4
48,6
0
0
0
100
cöùu caùc phöông phaùp phaùt huy tính tích
0.002
102
45
34
0
0
GV
SL
181
cöïc nhaän thöùc.
%
56,3
24,9
18,8
0
0
100
CBQL
SL
35
10
14
11
0
0
b. Taïo ñieàu kieän cho giaùo vieân tieáp caän,
28.6
40.0
31,4
0
0
%
100
thöïc haønh, söû duïng caùc trang thieát bò daïy
0.000
52
39
32
58
0
GV
SL
181
hoïc hieän ñaïi.
28,7
21,6
17,7
32,0
0
%
100
SL
35
0
0
c. Toå chöùc hoäi giaûng, thao giaûng, trao ñoåi,
CBQL
21
14
0
0.089
trao ñoåi phöông phaùp daïy hoïc theo höôùng
0
0
60,0
40,0
0
%
100
tích cöïc.
100
59
22
0
0
GV
SL
181
55,2
32,6
12,2
0
0
%
100
Veà keát quaû quaûn lyù vieäc ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc thì trong soá 3 noäi dung ñöa ra
thì chæ coù 2 noäi dung ñöôïc treân 80% CBQL vaø GV ñaùnh giaù ôû möùc ñoä Toát – Khaù, ñoù laø noäi
dung a (100% CBQL vaø 81.2% GV) vaø noäi dung c (100% CBQL vaø 87.8% GV). Noäi dung
coøn laïi chæ ñöôïc 68.6% CBQL vaø 50.3% GV ñaùnh giaù ôû möùc ñoä Toát – Khaù. ÔÛ ñaây coù söï
khaùc bieät trong vieäc ñaùnh giaù giöõa CBQL vaø GV veà keát quaû quaûn lyù ôû noäi dung a (sig.=
0.002 < 0.05) vaø noäi dung b (sig.= 0.000 < 0.05). Ñieàu naøy cho thaáy chöa coù söï thoáng nhaát
hoaøn toaøn giöõa CBQL vaø GV trong vieäc nhìn nhaän, ñaùnh giaù veà thöïc traïng quaûn lyù ñoåi môùi
phöông phaùp daïy hoïc.
Toùm laïi, theo nhaän ñònh cuûa CBQL vaø GV thì nhaø tröôøng thöïc hieän caùc noäi dung theo
höôùng ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc phaàn lôùn ôû möùc ñoä “thöôøng xuyeân” vaø chuû yeáu ñaït keát
quaû Toát – Khaù. Tuy nhieân, ñaùng chuù yù laø noäi dung “taïo ñieàu kieän cho GV tieáp caän, thöïc
haønh, söû duïng caùc trang thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi” vaãn chöa ñöôïc ñaùnh giaù cao. Ñaây chính
laø ñieàu khaù phoå bieán trong caùc tröôøng TH noùi chung chöù khoâng chæ laø caùc tröôøng trong maãu
nghieân cöùu naøy. Do ñoù, ñeå thöïc söï hoaøn toaøn ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc theo höôùng tích
cöïc thì nhaø tröôøng caàn phaûi quan taâm hôn nöõa ñeán vaán ñeà ñaàu tö trang thieát bò daïy hoïc hieän
ñaïi.
2.3.7 Quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh
Khi nghieân cöùu veà thöïc traïng quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc
sinh, qua baûng 2.16 cho thaáy keát quaû nhö sau:
Trong soá 7 noäi dung ñöôïc ñöa ra khaûo saùt thì:
- Coù 2 noäi dung ñeàu ñöôïc treân 90% caû CBQL vaø GV ñaùnh giaù thöïc hieän ôû möùc ñoä
“thöôøng xuyeân”, ñoù laø noäi dung a (100% CBQL vaø 96.7% GV); noäi dung b (100% CBQL vaø
92.3% GV).
- Coù 2 noäi dung ñöôïc treân 60% caû CBQL vaø GV ñaùnh giaù thöïc hieän ôû möùc ñoä “thöôøng
xuyeân”, ñoù laø noäi dung f (65.7% CBQL vaø 61.9% GV); noäi dung g (65.7% CBQL vaø 61.3%
GV).
- Coù 2 noäi dung ñöôïc treân 505 caû CBQL vaø GV ñaùnh giaù thöïc hieän ôû möùc “thöôøng
xuyeân”, ñoù laø noäi dung c vaø d (51.4% CBQL vaø 57.5% GV)
Nhö vaäy, nhìn chung chæ coù noäi dung e laø coù 45.9% GV ñaùnh giaù ôû möùc ñoä “thöôøng
xuyeân”, coøn caùc noäi dung coøn laïi haàu heát ñeàu ñöôïc ñaùnh giaù thöïc hieän ôû möùc ñoä “thöôøng
xuyeân” vôùi tæ leä cao. Ñieàu naøy cho thaáy caû CBQL vaø GV ñaùnh giaù tích cöïc veà vieäc kieåm tra,
ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa nhaø tröôøng. ÔÛ ñaây coù söï khaùc bieät yù nghóa trong nhaän ñònh
giöõa CBQL vaø GV veà noäi dung e (sig. = 0.013 < 0.05) vaø noäi dung g (sig.= 0.011 < 0.05). ÔÛ
noäi dung e “xaây döïng cheá ñoä thoâng tin hai chieàu giöõa nhaø tröôøng vaø gia ñình” thì trong khi
coù 14.4% GV nhaän ñònh ôû möùc ñoä “khoâng hoaøn toaøn” thì tæ leä naøy ôû CBQL laø 0%. Coøn ôû noäi
dung g “ñoäng vieân, khen thöôûng GV vaø HS coù keát quaû toát” thì coù 11.4% CBQL ñaùnh giaù
thöïc hieän ôû möùc ñoä “khoâng thöïc hieän” thì tæ leä naøy ôû GV leân ñeán 18%.
Baûng 2.16: Thöïc traïng quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh
Nhoùm
Soá
MÖÙC ÑOÄ
ñaùnh giaù
TS
thoáng
THÖÏC HIEÄN
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
keâ
KTX
ÑK
KHT
KTH
TX
CBQL
SL
35
35
0
0
0
0
%
100
100
0
0
0
0
a. Phoå bieán caùc vaên baûn, quy ñònh veà cheá
0.275
ñoä kieåm tra, ñaùnh giaù xeáp loaïi hoïc sinh.
181
175
6
0
0
0
GV
SL
%
100
96,7
3,3
0
0
0
CBQL
SL
35
35
0
0
0
0
b. Chæ ñaïo giaùo vieân toå chöùc kieåm tra,
100
100
0
0
0
0
%
nghieâm tuùc, ñaùnh giaù ñuùng chaát löôïng
0.089
181
167
14
0
0
0
GV
SL
ñaûm baûo coâng baèng.
100
92,3
7,7
0
0
0
%
CBQL
SL
35
18
17
0
0
0
100
51,4
48,6
0
0
0
%
c. Kieåm tra vieäc chaám baøi cuûa giaùo vieân.
0.51
181
104
77
0
0
0
GV
SL
100
57,5
42,5
0
0
0
%
CBQL
SL
35
18
17
0
0
0
100
51,4
48,6
0
0
0
%
d. Kieåm tra soå ñieåm, hoïc baï, soå lieân laïc.
0.51
181
104
77
0
0
0
GV
SL
100
57,5
42,5
0
0
0
%
CBQL
SL
35
24
11
0
0
0
e. Xaây döïng cheá ñoä thoâng tin hai chieàu
100
68,6
31,4
0
0
0
%
0.013
giöõa nhaø tröôøng vaø gia ñình hoïc sinh
181
83
72
0
26
0
GV
SL
100
45,9
39,8
0
14,4
0
%
f. Xöû lyù caùc tröôøng hôïp sai phaïm veà ñieåm
CBQL
SL
35
23
12
0
0
0
0.292
soá, veà keát quaû ñaùnh giaù xeáp loaïi HS.
100
65,7
34,3
0
0
0
%
181
112
57
0
12
0
GV
SL
100
61,9
31,5
0
6,6
0
%
CBQL
SL
35
23
8
0
0
4
g. Ñoäng vieân, khen thöôûng GV vaø HS coù
100
65,7
22,9
0
0
11,4
%
keát quaû toát nhaèm kích thích cho vieäc daïy
0.011
181
111
37
0
0
33
GV
SL
vaø hoïc toát hôn.
100
61,3
20,4
0
0
18
%
Baûng 2.17: Thöïc traïng keát quaû thöïc hieän quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû
hoïc taäp cuûa hoïc sinh
KEÁT QUAÛ
Nhoùm
Soá
THÖÏC HIEÄN
ñaùnh giaù
TS
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
thoáng
T
KH
TB
Y
K
keâ
CBQL
SL
35
35
0
0
0
0
%
a. Phoå bieán caùc vaên baûn, quy ñònh veà cheá
100
0
0
0
0
100
0.275
ñoä kieåm tra, ñaùnh giaù xeáp loaïi hoïc sinh.
175
0
6
0
0
SL
181
GV
%
96,7
0
3,3
0
0
100
CBQL
SL
35
16
19
0
0
0
b. Chæ ñaïo giaùo vieân toå chöùc kieåm tra,
45,7
54,3
0
0
0
%
100
nghieâm tuùc, ñaùnh giaù ñuùng chaát löôïng
0.2
85
82
14
0
0
GV
SL
181
ñaûm baûo coâng baèng.
47,0
45,3
7,7
0
0
%
100
CBQL
SL
35
14
8
13
0
0
40,0
22,9
37,1
0
0
%
100
c. Kieåm tra vieäc chaám baøi cuûa giaùo vieân.
0.986
75
41
65
0
0
GV
SL
181
41,4
22,7
35,9
0
0
%
100
CBQL
SL
35
14
8
13
0
0
40,0
22,9
37,1
0
0
%
100
d. Kieåm tra soå ñieåm, hoïc baï, soå lieân laïc.
0.986
75
41
65
0
0
GV
SL
181
41,4
22,7
35,9
0
0
%
100
CBQL
SL
35
15
16
4
0
0
e. Xaây döïng cheá ñoä thoâng tin hai chieàu
42,9
45,7
11,4
0
0
%
100
0.034
giöõa nhaø tröôøng vaø gia ñình hoïc sinh
66
56
59
0
0
SL
181
GV
36,5
30,9
32,6
0
0
%
100
CBQL
SL
35
8
17
0
0
0
0.009
f. Xöû lyù caùc tröôøng hôïp sai phaïm veà ñieåm
22,9
48,6
0
0
0
%
100
soá, veà keát quaû ñaùnh giaù xeáp loaïi HS.
37
93
51
0
0
SL
181
GV
20,4
51,4
28,2
0
0
%
100
CBQL
SL
35
15
16
4
0
0
g. Ñoäng vieân, khen thöôûng GV vaø HS coù
42,9
45,7
11,4
0
0
%
100
keát quaû toát nhaèm kích thích cho vieäc daïy
0.819
72
81
28
0
0
GV
SL
181
vaø hoïc toát hôn.
39,8
44,8
15,4
0
0
%
100
Baûng soá lieäu treân cho thaáy 7 noäi dung ñöôïc ñöa ra khaûo saùt thì coù: 2 noäi dung ñeàu
ñöôïc treân 80% caû CBQL vaø GV ñaùnh giaù ôû möùc ñoä “Toát – Khaù”, ñoù laø noäi dung a (100%
CBQL vaø 96.7% GV); noäi dung b (100% CBQL vaø 92.3% GV). Beân caïnh ñoù 5 noäi dung coøn
laïi ñeàu ñöôïc treân 60% caû CBQL vaø GV ñaùnh giaù thöïc hieän ôû möùc ñoä “Toát - khaù”, trong ñoù
noäi dung c vaø d (62.9% CBQL vaø 64.1% GV); noäi dung e (88.6% CBQL vaø 67.4% GV); noäi
dung f (71.5% CBQL vaø 71.8% GV); cuoái cuøng laø noäi dung g (88.6% CBQL vaø 84.6% GV)
Trong quaù trình xöû lyù soá lieäu thoáng keâ thì chuùng toâi nhaän thaáy coù söï khaùc bieät yù nghóa
giöõa CBQL vaø GV trong vieäc ñaùnh giaù veà noäi dung e (sig.= 0.034 < 0.05) vaø noäi dung f (sig.
= 0.009 < 0.05).
Nhö vaäy, nhìn chung thì caû CBQL vaø GV ñeàu ñaùnh giaù khaùc laïc quan vaø tích cöïc veà
thöïc traïng quaûn lyù vieäc kieåm tra ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh töø phía nhaø tröôøng.
Haàu heát caùc noäi dung ñöa ra ñeàu ñöôïc treân 60% caû CBQL vaø GV ñaùnh giaù thöïc hieän ôû möùc
ñoä “thöôøng xuyeân” vaø ñaït keát quaû “Toát – Khaù”, coù nhöõng noäi dung ñaït ñöôïc tæ leä raát cao vaø
ñöôïc treân 90% caû CBQL vaø GV ñaùnh giaù ôû möùc ñoä “thöôøng xuyeân” vaø “Toát – Khaù”.
2.3.8 Quaûn lyù cô sôû vaät chaát, phöông tieän vaø thieát bò daïy hoïc
Cô sôû vaät chaát, phöông tieän vaø thieát bò daïy hoïc laø moät thaønh toá khoâng theå thieáu trong
caáu truùc cuûa quaù trình giaùo duïc, ñaëc bieät laø xu höôùng daïy hoïc nhaèm phaùt huy tính tích cöïc
nhaän thöùc cuûa hoïc sinh. Vieäc quaûn lyù vaø söû duïng hieäu quaû trang thieát bò daïy hoïc seõ goùp
phaàn khoâng nhoû vaøo vieäc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh noùi rieâøng vaø keát quaû
hoïc taäp cuûa hoïc sinh noùi chung. Töø keát quaû baûng 2.18 vaø baûng 2.19 coù theå ñöa ra moät soá
nhaän ñònh veà thöïc traïng quaûn lyù cô sôû vaät chaát, phöông tieän vaø thieát bò daïy hoïc nhö sau:
Khi nhaän ñònh veà noäi dung “Nhaø tröôøng coù keá hoaïch mua saém ñoà duøng daïy hoïc, thieát
bò hieän ñaïi” thì ñeàu ñöôïc CBQL vaø GV ñaùnh giaù khaù tích cöïc. Veà maët möùc ñoä thöïc hieän thì
coù 57.1% CBQL vaø 34.3% GV choïn möùc ñoä “thöôøng xuyeân”, 42.9% CBQL vaø 46.4% GV
choïn möùc ñoä “ñònh kyø”; coøn veà maët keát quaû thöïc hieän thì coù 85.7% CBQL vaø 77.4% GV
nhaän ñònh keát quaû Toát – Khaù. Nhö vaäy, thì CBQL vaø GV ñaùnh giaù khaù cao vieäc nhaø tröôøng
thöïc hieän noäi dung “mua saém ñoà duøng daïy hoïc vaø thieát bò hieän ñaïi”. ÔÛ ñaây coù söï khaùc bieät
giöõa CBQL vaø GV trong nhaän ñònh veà möùc ñoä thöïc hieän (sig.= 0.000 < 0.05). Ñieàu naøy laø do
trong khi coù 12.7% GV choïn möùc ñoä “khoâng thöôøng xuyeân” thì tæ leä naøy ôû CBQL chæ laø 0%.
Theo söï ñaùnh giaù cuûa CBQL vaø GV veà noäi dung “giôùi thieäu saùch, taøi lieäu tham khaûo
chuyeân saâu” thì chuû yeáu taäp trung ôû möùc ñoä “khoâng thöôøng xuyeân” (CBQL = 68.65; GV =
65.2%). Moät ñieåm ñaùng chuù yù laø coù ñeán 14.9% GV ñaùnh giaù ôû möùc ñoä “khoâng thöïc hieän”
trong khi tæ leä naøy ôû CBQL chæ laø 0%. Chính ñieàu naøy ñoù taïo neâøn söï khaùc bieät trong nhaän
ñònh giöõa CBQL vaø GV veà vieäc thöïc hieän noäi dung treân cuûa nhaø tröôøng (sig.= 0.029 < 0.05).
Beân caïnh ñoù, khi nhaän ñònh veà keát quaû thöïc hieän thì keát quaû hôi dao ñoäng vaø coù veû nghieâng
veà möùc ñoä “Trung bình”. Trong khi coù 17.1% CBQL vaø 41.% GV nhaän ñònh ôû möùc ñoä Toát
thì coùù ñeán 60% CBQL vaø 22.7% GV ñaùnh giaù ôû möùc ñoä “Trung bình”. Chính ñieàu naøy cuõng
taïo neân söï khaùc bieät trong nhaän ñònh giöõa CBQL vaø GV veà vieäc thöïc hieän “giôùi thieäu saùch,
taøi lieäu tham khaûo chuyeân saâu” caû veà maët möùc ñoä thöïc hieän (sig.= 0.029 < 0.05) vaø veà maët
keát quaû thöïc hieän (sig.= 0.000 < 0.05).
Khi nhaän ñònh veà vieäc nhaø tröôøng “khuyeán khích giaùo vieân laøm ñoà duøng daïy hoïc phuïc
vuï tieát daïy hoïc theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc cuûa ngöôøi hoïc” thì ñeàu ñöôïc CBQL vaø GV
ñaùnh giaù raát cao. Cuï theå coù 100% CBQL vaø 92.8% GV nhaän ñònh ôû möùc “thöôøng xuyeân”,
100% CBQL vaø 59.7% GV ñaùnh giaù vieäc thöïc hieän treân ñaït keát quaû ôû möùc ñoä Toát. Tuy
nhieân ôû ñaây coù söï khaùc bieät giöõa CBQL vaø GV khi nhaän ñònh veà keát quaû thöïc hieän (sig.=
0.000 < 0.05). Ñoù laø vì trong khi coùù 40.3% GV ñaùnh giaù noäi dung treân ôû möùc Khaù vaø Trung
bình thì tæ leä naøy ôû CBQL laø 0%.
CBQL vaø GV cuõng coù nhaän ñònh khaù tích cöïc ñoái vôùi noäi dung “ñaùnh giaù vieäc thöïc
hieän chöông trình qua döï giôø, ñeà cöông baøi giaûng, thôøi khoùa bieåu, phieáu baùo giaûng cuûa giaùo
vieân”. Coù 71.4% CBQL vaø 65.2% GV cho raèng noäi dung treân ñöôïc thöïc hieän ôû möùc ñoä
“thöôøng xuyeân”; 74.3% CBQL vaø 62.9% GV ñaùnh giaù vieäc thöïc hieän noäi dung treân ôû möùc
Toát – Khaù. Khoâng coù söï khaùc bieät yù nghóa giöõa CBQL vaø GV khi nhìn nhaän veà vaán ñeà naøy.
Noäi dung cuoái cuøng “kieåm tra vieäc thöïc hieän chöông trình qua vieäc kieåm tra caùc bieân
baûn sinh hoaït toå, khoái chuyeân moân”, theo nhaän ñònh cuûa CBQL vaø GV thì chuû yeáu ôû möùc
“khoâng thöôøng xuyeân” (CBQL= 60%; GV= 52.5%). Coøn veà keát quaû thöïc hieän thì nhìn
chung laø khaù cao vì coù ñeán 65.8% CBQL vaø 64.7% GV ñaùnh giaù ôû möùc Toát – Khaù. ÔÛ ñaây
cuõng khoâng coù söï khaùc bieät trong nhaän ñònh giöõa CBQL vaø GV.
Baûng 2.18: Thöïc traïng möùc ñoä thöïc hieän quaûn lyù cô sôû vaät chaát vaø thieát bò daïy hoïc
Nhoùm
Soá thoáng
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
MÖÙC ÑOÄ THÖÏC HIEÄN
ñaùnh giaù
TS
keâ
TX
KTX
ÑK KHT KTH
SL
35
20
0
15
0
0
CBQL
a. Nhaø tröôøng coù keá hoaïch mua saém ñoà
%
100
57,1
42,9
0
0
0
duøng daïy hoïc, thieát bò hieän ñaïi theo höôùng
0.000
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc
SL
181
62
23
84
12
0
GV
sinh.
%
100
34,3
46,4
0
12,7
6,6
SL
35
11
24
0
0
0
CBQL
b. Giôùi thieäu saùch taøi lieäu tham khaùo
%
100
31,4
68,6
0
0
0
chuyeân saâu veà phaùt huy tính tích cöïc nhaän
0.029
SL
181
36
118
0
0
27
GV
thöùc ngöôøi hoïc cho giaùo vieân
%
100
19,9
65,2
0
0
14,9
SL
35
35
0
0
0
0
CBQL
c. Toå chöùc khuyeán khích giaùo vieân laøm ñoà
%
100
100
0
0
0
0
duøng daïy hoïc phuïc vuï tieát daïy theo höôùng
0.102
SL
181
168
13
0
0
0
GV
phaùt huy tính tích cöïc ngöôøi hoïc.
%
100
92,8
7,2
0
0
0
SL
35
25
10
0
0
0
CBQL
d. Ñaùnh giaù vieäc thöïc hieän chöông trình qua
%
100
71,4
28,6
0
0
0
döï giôø,ñeà cöông baøi giaûng, thôøi khoaù bieåu,
0.853
SL
181
118
64
0
0
0
GV
phieáu baùo giaûng cuûa giaùo vieân.
%
100
65,2
34,8
0
0
0
SL
35
9
21
0
5
0
CBQL
e. Kieåm tra vieäc thöïc hieän chöông trình qua
%
100
25,7
60,0
0
0
14,3
vieäc kieåm tra caùc bieân baûn sinh hoaït toå,
0.475
SL
181
60
95
0
0
26
GV
khoái chuyeân moân.
%
100
33.1
52,5
0
0
14,4
Toùm laïi, trong soá nhöõng noäi dung veà thöïc traïng quaûn lyù cô sôû vaät chaát, phöông tieän vaø
thieát bò daïy hoïc thì coù noäi dung a, c vaø d ñöôïc CBQL vaø GV ñaùnh giaù ôû möùc “thöôøng xuyeân
vaø toát” chieám tæ leä cao.
Baûng 2.19: Thöïc traïng keát quaû thöïc hieän quaûn lyù cô sôû vaät chaát vaø thieát bò daïy hoïc
KEÁT QUAÛ THÖÏC HIEÄN
TS
Soá thoáng
Nhoùm
NOÄI DUNG QUAÛN LYÙ
keâ
ñaùnh
T
KH
TB
Y
K
giaù
SL
35
16
14
5
0
0
CBQL
a. Nhaø tröôøng coù keá hoaïch mua saém ñoà
duøng daïy hoïc, thieát bò hieän ñaïi theo höôùng
%
100
45,7
40,0
14,3
0
0
0.398
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc
SL
181
64
76
41
0
0
GV
sinh.
%
100
35,4
42,0
22,6
0
0
SL
35
6
8
21
0
0
CBQL
b. Giôùi thieäu saùch taøi lieäu tham khaùo
%
100
22,9
0
0
0.000
17,1
60,0
chuyeân saâu veà phaùt huy tính tích cöïc nhaän
SL
181
75
65
41
0
0
GV
thöùc ngöôøi hoïc cho giaùo vieân
%
100
35,9
0
0
41,4
22,7
SL
35
35
0
0
0
0
CBQL
c. Toå chöùc khuyeán khích giaùo vieân laøm ñoà
%
100
0
0
0
0
0.000
100
duøng daïy hoïc phuïc vuï tieát daïy theo höôùng
SL
181
108
27
46
0
0
GV
phaùt huy tính tích cöïc ngöôøi hoïc.
%
100
59,7
0
0
14,9
25,4
SL
35
12
14
9
0
0
CBQL
d. Ñaùnh giaù vieäc thöïc hieän chöông trình qua
%
100
34,3
40,0
25,7
0
0
0.437
döï giôø,ñeà cöông baøi giaûng, thôøi khoaù bieåu,
SL
181
54
60
67
0
0
GV
phieáu baùo giaûng cuûa giaùo vieân.
%
100
29,8
33,1
37,1
0
0
SL
35
15
8
12
0
0
CBQL
e. Kieåm tra vieäc thöïc hieän chöông trình qua
%
100
42,9
22,9
34,2
0
0
0.939
vieäc kieåm tra caùc bieân baûn sinh hoaït toå,
SL
181
72
45
64
0
0
GV
khoái chuyeân moân.
%
100
39,8
24,9
35,3
0
0
Rieâng noäi dung b thì phaàn lôùn ñöôïc ñaùnh giaù ôû möùc ñoä “khoâng thöôøng xuyeân” vaø
“trung bình”; coøn noäi dung e thì laïi nghieâng veà möùc ñoä “khoâng thöôøng xuyeân” nhöng keát
quaû thöïc hieän laïi ñaït ôû möùc ñoä “Toát – Khaù”.
2.4. Ñeà xuaát caùc bieän phaùp naâng cao coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu
tröôûng theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh taïi caùc tröôøng
Tieåu hoïc quaän Thuû Ñöùc – thaønh phoá Hoà Chí Minh
2.4.1. Taêng cöôøng boài döôõng veà lyù luaän daïy hoïc vaø nghieäp vuï quaûn lyù hoaït ñoäng daïy
hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh cho Hieäu tröôûng caùc
tröôøng TH
Muïc tieâu bieän phaùp
- Hieäu tröôûng naém vöõng lyù luaän chính trò nhaèm thöïc hieän ñuùng ñaéng caùc chuû tröông,
ñöôøng loái, chính saùch vaø phaùp luaät cuûa Ñaûng vaø nhaø nöôùc.
- Naém chaéc lyù luaän daïy hoïc hieän ñaïi vaø kieán thöùc veà khoa hoïc quaûn lyù giaùo duïc, nhaèm
vaän duïng vaøo coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa nhaø tröôøng ñaït hieäu quaû.
Caùch toå chöùc thöïc hieän
Töø thöïc traïng naêng löïc quaûn lyù cuûa Hieäu tröôûng caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc- TP.Hoà
Chí Minh vaø yeâu caàu naâng cao naêng löïc cuûa ñoäi nguõ caùn boä quaûn lyù giaùo duïc, ñaùp öùng yeâu
caàu ñoåi môùi giaùo duïc hieän nay, chuùng toâi ñeà xuaát noäi dung chöông trình boài döôõng caùn boä
quaûn lyù tröôøng TH bao goàm caùc khoái kieán thöùc sau ñaây:
- Kieán thöùc veà lyù luaän chính trò, quaûn lyù haønh chính nhaø nöôùc.
- Kieán thöùc veà khoa hoïc quaûn lyù giaùo duïc, veà nghieäp vuï quaûn lyù nhaø tröôøng, ñaëc bieät
naém vöõng vaø thöïc hieän thaønh thaïo caùc chöùc naêng quaûn lyù giaùo duïc.
+ Chöùc naêng xaây döïng keá hoaïch: Thu thaäp vaø xöû lyù thoâng tin; xaùc ñònh muïc tieâu; xaây
döïng caùc loaïi keá hoaïch (keá hoaïch daøi haïn; keá hoaïch xaây döïng ñoäi nguõ; keá hoaïch naêm hoïc;
keá hoaïch töøng hoaït ñoäng giaùo duïc).
+ Chöùc naêng toå chöùc: Boá trí nhaân löïc; thieát laäp cô cheá phoái hôïp; phaân boå nguoàn löïc.
+ Chöùc naêng chæ ñaïo: Höôùng daãn thöïc hieän; theo doõi hoaït ñoäng; uoán naén naém sai leäch;
ñoäng vieân.
+ Chöùc naêng kieåm tra: Thu thaäp thoâng tin; ñaùnh giaù xeáp loaïi; phaùt huy thaønh tích; xöû lyù
sai phaïm.
- Boài döôõng kieán thöùc veà taâm lyù hoïc löùa tuoåi; taâm lyù hoïc quaûn lyù.
- Kieán thöùc veà ñoåi môùi giaùo duïc TH hieän nay. Ñaëc bieät, ñoåi môùi quaûn lyù daïy hoïc theo
höôùng phaùt huy tính tích cöïc hoùa hoaït ñoäng nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
- Boài döôõng kieán thöùc veà ngoaïi ngöõ, tin hoïc, giuùp CBQL coù theå tieáp caän ñöôïc kieán thöùc
môùi veà quaûn lyù nhaø tröôøng vaø öùng duïng coâng ngheä thoâng tin trong coâng taùc quaûn lyù.
Caùc hình thöùc boài döôõng
Ñeå boài döôõng nhöõng kieán thöùc treân, chuùng toâi ñeà xuaát caùc hình thöùc toå chöùc boài
döôõng:
- Thoâng qua caùc lôùp boài döôõng veà lyù luaän chính trò, veà quaûn lyù nhaø nöôùc do tröôøng
Ñaûng Thaønh phoá toå chöùc. Ngoaøi ra phaûi thöôøng xuyeân hoïc taäp chính trò theo yeâu caàu cuûa
caùc ñôït sinh hoaït chính trò.
- Boài döôõng nghieäp vuï quaûn lyù tröôøng TH cho taát caû caùc CBQL taïi tröôøng Caùn boä Quaûn
lyù giaùo duïc cuûa thaønh phoá, vôùi hình thöùc khoâng taäp trung nhaèm boài döôõng nhöõng kieán thöùc
khoa hoïc môùi veà quaûn lyù giaùo duïc vaø quaûn lyù nhaø tröôøng.
- Beân caïnh vieäc boài döôõng theo caùc chöông trình cuûa Boä Giaùo duïc vaø Ñaøo taïo, caàn chuù
yù ñeán hình thöùc töï hoïc vaø töï boài döôõng thoâng qua caùc phöông tieän hieän ñaïi nhö Internet,
truyeàn hình... Ñaây laø hình thöùc boài döôõng hieäu quaû nhaát, giuùp cho CBQL nhaø tröôøng luoân
caäp nhaät ñöôïc nhöõng kieán thöùc môùi veà quaûn lyù, vaän duïng phuø hôïp vaøo ñieàu kieän nhaø tröôøng.
Toå chöùc tham quan, tìm hieåu, hoïc hoûi kinh nghieäm quaûn lyù cuûa caùc tröôøng tieân tieán trong
nöôùc vaø nöôùc ngoaøi, toång keát ruùt kinh nghieäm ñeå vaän duïng moät caùch phuø hôïp vaøo coâng taùc
quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh ôû
tröôøng.
Caùc ñieàu kieän thöïc hieän
- Phaûi coù söï quan taâm, taïo ñieàu kieän cuûa caáp uûy ñaûng vaø chính quyeàn ñòa phöông trong
ñaøo taïo, boài döôõng naâng cao naêng löïc quaûn lyù nhaø tröôøng cuûa ñoäi nguõ caùn boä quaûn lyù giaùo
duïc.
- Phoøng Giaùo duïc vaø UBND Quaän taïo ñieàu kieän veà thôøi gian vaø caáp kinh phí ñaøo taïo,
boài döôõng cho caùn boä quaûn lyù tham gia caùc lôùp boài döôõng taäp trung.
2.4.2. Taêng cöôøng coâng taùc quaûn lyù, boài döôõng nghieäp vuï chuyeân moân veà daïy hoïc
theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh cho giaùo vieân
2.4.2.1. Taêng cöôøng quaûn lyù chöông trình, keá hoaïch daïy hoïc cuûa GV
Muïc tieâu bieän phaùp
- Nhaèm quaûn lyù vieäc thöïc hieän noäi dung chöông trình daïy hoïc cuûa giaùo vieân.
- Traùnh ñöôïc söï tuøy tieän cuûa GV trong vieäc thöïc hieän noäi dung vaø tieán ñoä chöông trình.
- Giuùp Hieäu tröôûng quaûn lyù chaát löôïng giôø leân lôùp cuûa giaùo vieân.
Caùch thöùc toå chöùc thöïc hieän
- Hieäu tröôûng caàn quaùn trieät yeâu caàu sau: Ñaûm baûo thöïc hieän ñaày ñuû chöông trình, keá
hoaïch ñaøo taïo taát caû caùc khoái lôùp, khoâng coi nheï hoaëc boû bôùt moân hoïc naøo ôû baát cöù lôùp naøo.
- Phaân coâng Phoù Hieäu tröôûng vaø Toå tröôûng chuyeân moân kieåm tra keá hoaïch baøi daïy cuûa
GV vaøo moãi tuaàn hoaëc ñònh kì moãi thaùng. Ñaëc bieät khi kieåm tra keá hoaïch baøi daïy caàn kieåm
tra saâu vaøo thieát keá caùc hoaït ñoäng hoïc taäp cuûa GV vaø cuûa HS sao cho phaùt huy tính tích cöïc
nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
- Keát hôïp kieåm tra baèng nhieàu hình thuùc khaùc nhau: giaùn tieáp thoâng qua boä phaän giuùp
vieäc HT, kieåm tra tröïc tieáp GV(thoâng qua döï giôø ñoät xuaát), kieåm tra ñònh kì.
Qua coâng taùc kieåm tra giuùp HT kòp thôøi phaùt hieän nhöõng sai soùt caàn ñieàu chænh, uoán naén
ñeå ñaûm baûo vieäc thöïc hieän ñuùng, ñaày ñuû chöông trình, keá hoaïch daïy hoïc theo quy ñònh cuûa
Boä GD&ÑT.
Ñieàu kieän thöïc hieän
- Hieäu tröôûng phaûi xaây döïng ñöôïc löïc löôïng Ban kieåm tra chuyeân moân coù naêng löïc, coù
uy tín, thöïc söï laø caùnh chim ñaàu ñaøn trong toå chuyeân moân.
- Cung caáp cho taát caû giaùo vieân trong hoäi ñoàng sö phaïm tröôøng naém vöõng caùc vaên baûn:
luaät giaùo duïc naêm 2005; Ñieàu leä tröôøng TH; höôùng daãn phaân phoái chöông trình caùc moân hoïc
ôû TH.
2.4.2.2. Taêng cöôøng coâng taùc quaûn lyù vieäc soaïn baøi vaø chuaån bò baøi daïy theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
Muïc tieâu bieän phaùp
- Taêng cöôøng neà neáp giaûng daïy ñoái vôùi GV, goùp phaàn ñoåi môùi phöông phaùp giaûng daïy
vaø naâng cao chaát löôïng giôø daïy.
- Ñaùnh giaù thi ñua trong GV, laøm ñoäng löïc thuùc ñaåy hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
Ñoäng löïc cuûa quaù trình daïy hoïc ñöôïc xaây döïng treân hai ñieàu quan troïng:
- Phaûi bieán yeâu caàu cuûa chöông trình daïy hoïc thaønh nhu caàu nhaän thöùc cuûa ngöôøi hoïc
baèng caùch taïo döïng caùc tình huoáng nhaän thöùc, ñöa hoïc sinh tôùi ñænh ñieåm cuûa nhöõng maâu
thuaãn chöùa ñöïng nhöõng khoù khaên vöøa söùc ñoái vôùi hoïc sinh.
- Phaûi giaùo duïc tính tích cöïc, töï giaùc hoïc taäp vaø taïo ñieàu kieän cho nhöõng coá gaéng vöôn
tôùi cuûa hoïc sinh baèng khaû naêng cuûa mình.
Hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh laø daïy
hoïc khoâng chæ taäp trung vaøo noäi dung, maø coøn taäp trung ñeán hình thaønh phöông phaùp hoïc
taäp, töï phaùt hieän, töï giaûi quyeát vaán ñeà, töï chieám lónh tri thöùc. GV vaø HS ñeàu laø chuû theå cuûa
hoaït ñoäng daïy hoïc, phöông phaùp töông taùc giöõa GV vaø HS giöõ vai troø quan troïng trong quaù
trình daïy hoïc. Ngöôøi daïy laø ngöôøi toå chöùc, höôùng daãn, tö vaán cho HS theo phöông
chaâm”thaày toå chöùc, troø hoaït ñoäng” ñeå thöïc hieän keá hoaïch baøi hoïc. Ngöôøi thaày caàn quan taâm
ñeán ñaëc ñieåm naêng löïc cuûa töøng HS, ñeán moâi tröôøng daïy hoïc… Ngöôøi hoïc laø ngöôøi tham gia
vaøo quaù trình daïy hoïc ñeå töï phaùt hieän vaø giaûi quyeát vaán ñeà cuûa noäi dung baøi hoïc. Do ñoù,
vieäc chuaån bò giôø leân lôùp laø moät yeâu caàu raát quan troïng, ñoøi hoûi GV phaûi coù söï chuaån bò keá
hoaïch daïy hoïc cho caû naêm hoïc, töøng hoïc kyø vaø trong töøng baøi daïy. Vì vaäy, caàn taêng cöôøng
caùc bieän phaùp quaûn lyù vieäc soaïn baøi vaø chuaån bò tieát daïy theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích
cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
Caùch thöùc toå chöùc thöïc hieän
- Quaùn trieät cho GV caùc vaên baûn chæ ñaïo nhieäm vuï naêm hoïc cuûa Boä GD&ÑT; Höôùng
daãn thöïc hieän nhieäm vuï naêm hoïc cuûa Sôû, Phoøng GD&ÑT; nhöõng yeâu caàu cuûa tröôøng veà
thöïc hieän nhieäm vuï naêm hoïc. Ñaëc bieät nhöõng yeâu caàu veà ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc, tích
cöïc hoùa hoaït ñoäng cuûa ngöôøi ngöôøi hoïc theo phöông phaùp daïy hoïc caù theå hoùa nhaèm naâng
cao chaát löôïng giaùo duïc.
- Ngay töø ñaàu naêm hoïc, Hieäu tröôûng trieån khai, höôùng daãn giaùo vieân caùch soaïn baøi,
chuaån bò ÑDDH cho moät tieát daïy theo maãu giaùo aùn cuï theå.
- Cung caáp ñaày ñuû saùch giaùo khoa, saùch GV, taøi lieäu tham khaûo vaø caùc phöông tieän,
thieát bò daïy hoïc ñeå GV chuaån bò toát khaâu soaïn baøi vaø chuaån bò giôø daïy.
- Tham khaûo caùc giaùo aùn maãu, giaùo aùn coù chaát löôïng cuûa ñoàng nghieäp trong tröôøng vaø
caùc tröôøng khaùc.
- Hoã trôï kinh phí cho GV töï laøm ÑDDH boå sung cho tieát daïy.
- Khuyeán khích GV hoïc tin hoïc nhaèm taïo ñieàu kieän cho GV tieáp caän vôùi maùy tính phuïc
vuï cho vieäc soaïn baøi vaø öùng duïng trong daïy hoïc.
- Kieåm tra ñònh kì vaø ñoät xuaát baøi soaïn cuûa GV, coù ñaùnh giaù, xeáp loaïi vaø thoâng baùo
trong sinh hoaït toå chuyeân moân vaø trong hoäi ñoàng sö phaïm. Hieäu tröôûng phaân coâng PHT
chuyeân moân kieåm tra ñònh kì, ñoät xuaát. Yeâu caàu kieåm tra giaùo aùn phaûi chuù troïng ñeán chaát
löôïng töøng hoaït ñoäng cuûa tieát daïy, traùnh beänh hình thöùc.
Ñieàu kieän thöïc hieän
Chuaån bò giaùo aùn vaø caùc thieát bò daïy hoïc laø khaâu quan troïng, goùp phaàn naâng cao chaát
löôïng giôø daïy. Vì vaäy, Hieäu tröôûng caàn phaûi xaây döïng nhieàu bieän phaùp quaûn lyù phuø hôïp,
taêng cöôøng coâng taùc kieåm tra vaø xaây döïng thaønh tieâu chí ñaùnh giaù thi ñua trong nhaø tröôøng.
2.4.2.3. Taêng cöôøng vai troø cuûa toå chuyeân moân trong hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh
höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Ñieàu leä tröôøng TH quy ñònh veà nhieäm vuï cuûa toå chuyeân moân laø:
- Xaây döïng keá hoaïch hoaït ñoäng chung cuûa toå theo tuaàn, thaùng, naêm hoïc nhaèm thöïc
hieän thöïc hieän chöông trình,keá hoaïch daïy hoïc vaø caùc hoaït ñoäng giaùo duïc khaùc;
- Thöïc hieän boài döôõng chuyeân moân, nghieäp vuï, kieåm tra, ñaùnh giaù chaát löôïng, hieäu quaû
giaûng daïy, giaùo duïc vaø quaûn lyù söû duïng saùch, thieát bò cuûa caùc thaønh vieân trong toå theo keá
hoaïch cuûa nhaø tröôøng;
- Tham gia ñaùnh giaù, xeáp loaïi giaùo vieân theo quy ñònh Chuaån ngheà nghieäp giaùo vieân
TH vaø giôùi thieäu toå tröôûng, toå phoù.
- Toå chuyeân moân sinh hoaït ñònh kyø hai tuaàn moät laàn.
Nhieäm vuï cuûa toå chuyeân moân ñöôïc xaùc ñònh roõ trong Ñieàu leä tröôøng TH, theå hieän roõ vai
troø, vò trí quan troïng cuûa toå chuyeân moân trong heä thoáng toå chöùc nhaø tröôøng. Hoaït ñoäng cuûa
toå chuyeân moân taäp trung vaøo hoaït ñoäng giaûng daïy cuûa giaùo vieân, vaøo vieäc naâng cao chaát
löôïng giôø daïy vaø giuùp Hieäu tröôûng quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc trong nhaø tröôøng. Do ñoù vieäc
taêng cöôøng quaûn lyù sinh hoaït toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm tieát daïy, phaùt huy
vai troø cuûa toå tröôûng chuyeân moân laø moät nhieäm vuï thieát yeáu nhaát cuûa Hieäu tröôûng trong
quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
Muïc tieâu bieän phaùp
- Giuùp Hieäu tröôûng quaûn lyù chaët cheõ neàn neáp chuyeân moân ñoái vôùi giaùo vieân, cuï theå
quaûn lyù vieäc thöïc hieän chöông trình; toå chöùc caùc hoaït ñoäng chuyeân moân; kieåm tra hoà sô giaùo
vieân; ñaùnh giaù thi ñua.
- Laøm cho sinh hoaït toå chuyeân moân ñi vaøo chieàu saâu, phaùt huy ñöôïc taùc duïng thöïc söï
trong vieäc naâng cao chaát löôïng ñoäi nguõ vaø chaát löôïng giôø daïy.
Caùch thöùc toå chöùc thöïc hieän
- Höôùng daãn caùc toå chuyeân moân xaây döïng keá hoaïch naêm hoïc, hoïc kyø vaø töøng thaùng
theo keá hoaïch chung cuûa nhaø tröôøng. Toå chöùc duyeät keá hoaïch vaø tieán haønh kieåm tra vieäc
thöïc hieän keá hoaïch theo ñònh kyø.
- Quy ñònh thôøi gian sinh hoaït toå, nhoùm chuyeân moân, Hieäu tröôûng chæ ñaïo thoáng nhaát
noäi dung sinh hoaït.
- Noäi dung sinh hoaït toå chuyeân moân phaûi höôùng tôùi vieäc trao ñoåi, thaûo luaän vaø ñi ñeán
thoáng nhaát noäi dung, phöông phaùp cho töøng loaïi baøi; höôùng daãn caùc hình thöùc toå chöùc lôùp
hoïc theo höôùng ñoåi môùi caùch daïy cuûa thaày vaø caùch hoïc cuûa troø; söû duïng phöông tieän, thieát
bò daïy hoïc phuø hôïp.
- Toå chuyeân moân quaûn lyù vieäc döï giôø, thao giaûng ruùt kinh nghieäm baøi daïy. Toå chöùc
hoaït ñoäng boài döôõng hoïc sinh gioûi, phuï ñaïo hoïc sinh yeáu, keùm, toå chöùc hoaït ñoäng ngoaïi
khoaù.
- Toå chuyeân moân quaûn lyù vieäc soaïn giaùo aùn theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc cuûa hoïc sinh, vaø khuyeán khích giaùo vieân vieát saùng kieán kinh nghieäm veà moät baøi daïy
theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh trong phaïm vi toaøn toå. Trao
ñoåi veà noäi dung kieán thöùc baøi daïy saùch giaùo khoa, phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc phuø hôïp
vôùi trình ñoä hoïc sinh vaø vaän duïng vaøo ñieàu kieän thöïc teá ñaûm baûo chaát löôïng baøi daïy.
Thöôøng xuyeân khai thaùc thoâng tin treân maïngveà phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc, trao ñoåi
phöông phaùp daïy hoïc qua maïng Internet. Haøng tuaàn, haøng thaùng toå chuyeân moân coù theå
kieåm tra ñònh kyø, ñoät xuaát, coù toång keát ruùt kinh nghieäm, naâng cao yù thöùc giaùo vieân trong
vieäc chuaån bò giôø daïy.
- Toå chuyeân moân cuøng vôùi laõnh ñaïo nhaø tröôøng quaûn lyù giôø daïy leân lôùp cuûa giaùo vieân
theo quy cheá chuyeân moân, kieåm tra vieäc thöïc hieän nghieâm tuùc giôø leân lôùp theo thôøi khoaù
bieåu vaø neà neáp ra vaøo lôùp cuûa giaùo vieân. Toå tröôûng chuyeân moân quaûn lyù vieäc döï giôø vaø trao
ñoåi hoïc taäp kinh nghieäm laãn nhau.
- Toå chuyeân moân quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù hoïc sinh theo quy cheá, ñaûm baûo tính
coâng baèng, khaùch quan trong khaâu kieåm tra, ñaùnh giaù xeáp loaïi hoïc sinh.
- Hieäu tröôûng phaûi thöôøng xuyeân kieåm tra keá hoaïch vaø noäi dung sinh hoaït toå chuyeân
moân. Taêng cöôøng vai troø cuûa toå tröôûng chuyeân moân trong ñieàu haønh hoaït ñoäng chuyeân moân
cuûa toå.
Ñieàu kieän thöïc hieän
Toå chuyeân moân coù vai troø quan troïng trong vieäc quaûn lyù thöïc hieän quy cheá chyeân
moân, giuùp Hieäu tröôûng theo doõi chaët cheõ vieäc thöïc hieän chöông trình, neà neáp giaûng daïy,
chaát löôïng giôø daïy, ñaùnh giaù thi ñua giaùo vieân. Vì vaäy khi boå nhieäm toå tröôûng chuyeân moân,
Hieäu tröôûng caàn chuù yù ñeán naêng löïc vaø uy tín thöïc söï cuûa toå tröôûng vaø tham khaûo tín nhieäm
töø hoäi ñoàng sö phaïm, traùnh vieäc boå nhieäm theo caûm tính caù nhaân.
2.4.2.4. Taêng cöôøng quaûn lyù vieäc boài döôõng ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc
Muïc tieâu bieän phaùp
- Giuùp giaùo vieân naém ñöôïc caùc phöông phaùp daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc
cuûa hoïc sinh.
- Giaùo vieân vaän duïng caùc phöông tieän, thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi vaøo trong caùc tieát daïy.
- Naâng cao tay ngheà chuyeân moân cho giaùo vieân trong vieäc toå chöùc caùc hoaït ñoäng daïy
hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
Caùch thöùc toå chöùc thöïc hieän
- Toå chöùc taäp huaán, boài döôõng ñoäi nguõ giaùo vieân veà caùc phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc.
- Toå chöùc caùc hoaït ñoäng thaûo luaän nhoùm, thaûo luaän toå giaùo vieân veà: löïa choïn caùc
phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc phuø hôïp vôùi taâm lí, sinh lí hoïc sinh TH vaø phuø hôïp vôùi noäi
dung baøi daïy; thoáng nhaát trong toå chuyeân moân veà caùc phöông phaùp daïy hoïc phuø hôïp vôùi
töøng moân hoïc, töøng chöông, töøng baøi vaø töøng tieát hoïc.
- Tieán haønh toå chöùc caùc buoåi giaûng maãu (thao giaûng) veà löïa choïn vaø söû duïng phöông
phaùp daïy hoïc phuø hôïp vôùi noäi dung chöông trình:
Cöû giaùo vieân coù kinh nghieäm soaïn baøi maãu, giaûng maãu vaø toå chöùc cho moïi giaùo vieân
khaùc tham döï, hoïp ruùt kinh nghieäm.
Nhaân roäng hình thöùc thao giaûng vôùi vieäc löïa choïn ñuùng vaø vaän duïng hieäu quaû phöông
phaùp daïy hoïc trong toaøn tröôøng.
- Duy trì vaø phaùt trieån hoaït ñoäng thao giaûng:
Moïi giaùo vieân ñaêng kí toå chöùc caùc giôø giaûng veà daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc cuûa cuûa hoïc sinh.
Coù bieän phaùp khuyeán khích thi ñua trieån khai veà soá löôïng, chaát löôïng vaø môû roäng
dieän trong toaøn tröôøng, ñoàng thôøi hoïc taäp kinh nghieäm cuûa caùc tröôøng khaùc.
Ñieàu kieän tieán haønh
Hieäu tröôûng phaûi coù keá hoaïch chæ ñaïo vaø söû duïng phöông tieän daïy hoïc saün coù, ñoàng
thôøi khuyeán khuyeán khích giaùo vieân laøm theâm ñoà duøng daïy hoïc, thöôøng xuyeân boå sung cô
sôû vaät chaát trang thieát bò daïy hoïc, hoã trôï giaùo vieân kinh phí laøm ñoà duøng daïy hoïc boå sung.
Coù thöïc hieän nhö vaäy môùi coù theå trieån khai coù hieäu quaû vieäc ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc.
2.4.2.5. Taêng cöôøng quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh
Kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh laø höôùng ñeán xaùc ñònh keát quaû hoïc
taäp caàn ñaït ñöôïc moät caùch ñaày ñuû, roõ raøng nhaát nhöõng ñieàu nhaø tröôøng vaø xaõ hoäi mong ñôïi
töø hoïc sinh vaø theå hieän nhöõng mong ñôïi ñoù trong quaù trình hoïc taäp cuûa caùc em. Kieåm tra,
ñaùnh giaù hoïc sinh laø khaâu cuoái cuøng, kheùp kín cuûa moät quy trình giaùo duïc, noù traû lôøi caùc caâu
hoûi: phöông phaùp giaûng daïy coù ñaït yeâu caàu hay khoâng? Chöông trình phuø hôïp chöa? Phöông
tieän daïy hoïc hoã trôï nhö theá naøo trong vieäc naâng cao kyõ naêng cho hoïc sinh? Vieäc quaûn lyù daïy
hoïc coù chaët cheõ hay khoâng?.. Nhö vaäy, kieåm tra ñaùnh giaù coù yù nghóa phaûn aùnh keát quaû giaûng
daïy cuûa giaùo vieân vaø hoïc taäp cuûa hoïc sinh.
Muïc tieâu bieän phaùp
- Giuùp giaùo vieân coù kó naêng toát veà ñaùnh giaù, xeáp loaïi hoïc sinh theo chöông trình môùi.
- Giaùo vieân naém vöõng Ñieàu 16 cuûa quyeát ñònh 30/2005:
- Ñaùnh giaù ñuùng keát quaû hoïc taäp, reøn luyeän cuûa hoïc sinh ñeå Hieäu tröôûng tìm ra caùc
bieän phaùp phuø hôïp naâng cao chaát löôïng giaûng daïy vaø hoïc taäp.
Caùch thöùc toå chöùc thöïc hieän
- Hieäu tröôûng toå chöùc cho giaùo vieân hoïc taäp naém vöõng quy cheá kieåm tra, ñaùnh giaù hoïc
sinh cuûa Boä GD&ÑT. Moãi giaùo vieân ñeàu phaûi naém vöõng caùc yeâu caàu cô baûn trong kieåm tra,
ñaùnh giaù hoïc sinh, ñeà kieåm tra phaûi döïa treân cô sôû chuaån caùc moân hoïc.
- Ñoåi môùi kieåm tra, ñaùnh giaù höôùng tôùi xaùc ñònh keát quaû hoïc taäp hoïc sinh caàn ñaït ñöôïc
maø nhaø tröôøng vaø xaõ hoäi mong ñôïi. Ngoaøi noäi dung kieåm tra kieán thöùc theo chuaån kieán thöùc,
kó naêng caùc moân hoïc, phaàn coøn laïi daønh ñeå ñaùnh giaù naêng löïc saùng taïo, naêng löïc vaän duïng
kieán thöùc vaøo cuoäc soáng.
- Toå chöùc, ñoân ñoác, kieåm tra vieäc thöïc hieän caùc quy ñònh veà ñaùnh giaù, xeáp loaïi hoïc sinh
cuûa giaùo vieân.
Ñieàu kieän thöïïc hieän
- Phaûi coù söï thay ñoåi nhaän thöùc cuûa caùn boä quaûn lyù, giaùo vieân vaø phuï huynh veà muïc
ñích kieåm tra, ñaùnh giaù, choáng beänh thaønh tích, gian laän trong kieåm tra, ñaùnh giaù.
- Toaøn xaõ hoäi phaûi chaáp nhaän vaø uûng hoä caùc giaûi phaùp cuûa ngaønh giaùo duïc veà ñoåi môùi
kieåm tra, ñaùnh giaù höôùng tôùi ñaûm baûo tính khaùch quan, coâng baèng.
2.4.3. Taêng cöôøng ñaàu tö cô sôû vaät chaát, trang thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi.
Muïc tieâu bieän phaùp
- Ñaùp öùng yeâu caàu thöïc hieän “chuaån hoaù, hieän ñaïi hoaù” heä thoáng cô sôû vaät chaát- trang
thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi cuûa nhaø tröôøng. Tröôùc maét, heä thoáng cô sôû vaät chaát kyõ thuaät,
phöông tieän, caùc trang thieát bò daïy hoïc, trang bò ñaày ñuû ñeå ñaûm baûo cho vieäc trieån khai thöïc
hieän toát chöông trình saùch giaùo khoa.
Caùch thöùc toå chöùc thöïc hieän
Hieäu tröôûng caùc tröôøng TH caàn:
- Ñaåy maïnh vieäc thöïc hieän chuû tröông xaõ hoäi hoaù giaùo duïc, tham möu cho caáp uûy Ñaûng
vaø chính quyeàn ñòa phöông taêng cöôøng ñaàu tö cô sôû vaät chaát, trang thieát bò phuïc vuï cho hoaït
ñoäng giaûng daïy vaø hoïc taäp cuûa nhaø tröôøng theo höôùng tích cöïc hoaù hoaït ñoäng nhaän thöùc cuûa
hoïc sinh.
- Ñònh kyø boå sung, söûa chöõa, trang bò theâm caùc trang thieát bò, phöông tieän daïy hoïc ñuùng
quy caùch; ñaûm baûo chaát löôïng, theo höôùng hieän ñaïi hoaù; ñaàu tö cho thö vieän nhaø tröôøng coù
ñuû caùc loaïi saùch giaùo khoa, saùch tham khaûo veà phöông phaùp daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc
nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
- Laäp tuû ñoà duøng daïy hoïc taïi moãi lôùp; ñoäng vieân, khen thöôûng giaùo vieân tham gia tích
cöïc laøm ñoà duøng daïy hoïc, hoaëc caûi tieán ñoà duøng daïy hoïc ñem laïi hieäu quaû toát trong giaûng
daïy.
- Taäp huaán cho ñoäi nguõ giaùo vieân bieát caùch söû duïng caùc trang thieát bò, phöông tieän, ñoà
duøng daïy hoïc hieän ñaïi; toå chöùc söû duïng coù hieäu quaû vaø phaùt huy toái ña cô sôû vaät chaát, caùc
trang thieát bò, phöông tieän vaø ñoà duøng daïy hoïc hieän coù;
- Phaân coâng traùch nhieäm cho töøng toå chuyeân moân vaø töøng caù nhaân trong vieäc giöõ gìn vaø
baûo quaûn caùc trang thieát bò, phöông tieän vaø ñoà duøng daïy hoïc ñöôïc trang bò cho toå chyeân moân
cuûa mình.
Ñieàu kieän thöïc hieän:
- Hieäâu tröôûng phaûi coù keá hoaïch saép xeáp, toå chöùc heä thoáng phoøng hoïc, phoøng laøm vieäc
cho phuø hôïp vôùi thöïc teá cuûa ñôn vò mình; quaûn lyù, taïo ñieàu kieän phuïc vuï toát nhaát cho giaùo
vieân trong giaûng daïy nhaèm phaùt huy toái ña tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
- Ñoäi nguõ giaùo vieân phaûi coù yù thöùc vaø tinh thaàn traùch nhieäm trong coâng vieäc, trong vieäc
baûo quaûn, giöõ gìn ñoà duøng daïy hoïc, ñoàng thôøi söû duïng hieäu quaû caùc trang thieát bò hieän coù vaø
tích cöïc tham gia töï laøm ñoà duøng daïy hoïc.
Toùm laïi, vieäc ñaàu tö trang thieát bò, cô sôû vaät chaát phuïc vuï cho vieäc daïy vaø hoïc laø moät
quaù trình laâu daøi, ñoøi hoûi hieäu tröôûng caàn coù keá hoaïch ñeå huy ñoäng moïi nguoàn löïc, töøng
böôùc xaây döïng heä thoáng cô sôû vaät chaát, trang thieát bò ngaøy caøng ñoàng boä, hieän ñaïi ñaùp öùng
ñöôïc yeâu caàu cuûa phöông phaùp daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc, chuû ñoäng, saùng taïo cuûa ngöôøi
hoïc.
2.4.4. Phoái hôïp chaët cheõ vôùi caùc toå chöùc ñoaøn theå trong nhaø tröôøng vaø chính quyeàn
ñòa phöông thuùc ñaåy phong traøo daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc cuûa hoïc sinh
Muïc tieâu bieän phaùp
- Taïo ñoäng löïc thi ñua daïy toát, hoïc toát trong giaùo vieân vaø hoïc sinh nhaèm naâng cao chaát
löôïng hoaït ñoäng giaûng daïy vaø hoïc taäp trong nhaø tröôøng theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích
cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
- Thöïc hieän toát coâng taùc xaõ hoäi hoaù giaùo duïc, huy ñoäng moïi nguoàn löïc xaõ hoäi tham gia
vaøo hoaït ñoäng giaùo duïc nhaèm naâng cao chaát löôïng giaûng daïy cuûa nhaø tröôøng theo ñònh
höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
Caùch thöùc thöïc hieän
- Hieäu tröôûng phoái hôïp vôùi Coâng ñoaøn, Ñoaøn thanh nieân laäp keá hoaïch toå chöùc caùc hoäi
thi tay ngheà giaùo vieân nhaân caùc ngaøy leã.
- Ban chaáp haønh Coâng ñoaøn vaän ñoäng vaø coù keá hoaïch hoã trôï kinh phí , khen thöôûng
khuyeán khích giaùo vieân ñaêng kyù töï hoïc, boài döôõng chuyeân moân nghieäp vuï.
- Hieäu tröôûng chæ ñaïo Ñoaøn thanh nieân tích cöïc ñaêng kyù thao giaûng caùc chuyeân ñeà veà
daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh hoaëc daïy hoïc caù theå hoùa.
- Phoái hôïp vôùi chính quyeàn ñòa phöông vaø Ban ñaïi dieän cha meï hoïc sinh chaêm lo, hoã
trôï cho giaùo vieân vaø hoïc sinh nhaèm taïo ñoäng löïc cho ngöôøi daïy, ngöôøi hoïc.
Ñieàu kieän thöïc hieän
- Hieäu tröôûng phaûi thöïc hieän ñuùng caùc moái quan heä vôùi ñoaøn theå, taïo ñieàu kieän veà thôøi
gian, kinh phí ñeå hoã trôï caùc phong traøo ño Coâng Ñoaøn, Chi Ñoaøn phaùt ñoäng nhaèm taïo ñoäng
löïc thi ñua trong giaùo vieân.
- Duy trì vaø gìn giöõ moái quan heä vôùi chính quyeàn ñòa phöông vaø Hoäi cha meï hoïc sinh
nhaèm chaêm lo toát cho hoaït ñoäng giaûng daïy vaø hoïc taäp cuûa nhaø tröôøng.
2.5. Moái quan heä giöõa caùc nhoùm bieän phaùp
Sô ñoà 2.1: Moái quan heä giöõa caùc bieän phaùp quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng theo
ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Bieän phaùp 3: Taêng cöôøng ñaàu tö cô sôû vaät chaát, trang thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi
Bieän phaùp 1 : Taêng cöôøng boài döôõng lyù luaän daïy hoïc vaø nghieäp vuï quaûn lyù cho hieäu tröôûng
Bieän phaùp 2: Taêng cöôøng coâng taùc quaûn lyù, boài döôõng nghieäp vuï chuyeân moân cho giaùo vieân
Bieän phaùp 4 :Phoái hôïp chaët cheõ vôùi caùc toå chöùc ñoaøn theå trong nhaø tröôøng vaø chính quyeàn ñòa phöông thuùc ñaåy phong traøo daïy hoïc theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
Ñeà taøi ñeà xuaát 4 nhoùm bieän phaùp caûi tieán quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc cuûa Hieäu tröôûng
caùc tröôøng TH theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh (Sô ñoà 2.1):
caùc nhoùm bieän phaùp coù moái quan heä nhöng cuõng coù tính ñoäc laäp töông ñoái cuûa noù. Chuùng toâi
coi nhoùm bieän phaùp moät laø nhoùm coù vai troø then choát chi phoái caùc nhoùm bieän phaùp coøn laïi;
nhoùm bieän phaùp hai laø nhoùm bieän phaùp troïng taâm, nhoùm bieän phaùp ba, boán laø nhöõng nhoùm
coù tính ñieàu kieän vaø ñoäng löïc. Trong nhoùm caùc bieän phaùp troïng taâm thì chuùng toâi cho raèng
bieän phaùp taêng cöôøng vai troø cuûa toå chuyeân moân trong hoaït ñoäng daïy hoïc phaùt huy tính tích
cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh; taêng cöôøng boài döôõng veà ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc vaø ñoåi
môùi phöông phaùp ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp vaø reøn luyeän cuûa hoïc sinh laø nhöõng bieän phaùp
mang tính ñoät phaù ñeå naâng cao chaát löôïng hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính
tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh ôû caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc trong thôøi gian tôùi.
2.6. YÙ kieán veà tính khaû thi cuûa caùc bieän phaùp ñaõ ñeà xuaát
Ñeå ñaùnh giaù veà caùc bieän phaùp quaûn lyù ñeà xuaát, chuùng toâi ñaõ toång hôïp yù kieán cuûa 35
caùn boä quaûn lyù vaø 181 giaùo vieân baèng phieáu tröng caàu. Keát quaû tröng caàu ñöôïc theå hieän
trong baûng 2.20. Qua soá lieäu thu ñöôïc ôû baûng 2.20, coù theå nhaän xeùt:
- Taát caû 8 bieän phaùp maø chuùng toâi ñeà xuaát ñeàu ñöôïc haàu heát caùn boä quaûn lyù caùc tröôøng
raát ñoàng yù vaø ñoàng yù (100%). Caùc bieän phaùp 3, 4, 5 coù tæ leä thaùi ñoä ñoàng yù vaø raát khaû thi cao
nhaát. Bieän phaùp 7, 8 möùc ñoä raát khaû thi thaáp nhaát 42,9% (CBQL) vaø 39,8% (GV) vì hoï cho
caùc bieän phaùp naøy ít nhieàu phuï thuoäc vaøo ñieàu kieän khaùch quan, ñoù laø vieäc ñaàu tö caùc trang
thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi, coù ñuû caùc phoøng hoïc, phoøng chöùc naêng ñeå giaûng daïy laø do söï quan
taâm ñaàu tö cuûa UBND quaän, neân khoù thöïc hieän ñöôïc theo yù chuû quan cuûa nhaø tröôøng veà
trang bò maùy moùc, phöông tieän daïy hoïc hieän ñaïi cuõng nhö coù söï chaêm lo, ñaõi ngoä ñoäi nguõ
caùn boä giaùo vieân hoïc naâng chuaån laø ñeàu phaûi tuøy thuoäc vaøo quyeát ñònh cuûa UBND quaän.
Baûng 2.20. Keát quaû thaêm doø thaùi ñoä vaø möùc ñoä khaû thi cuûa caùc bieän phaùp ñoái vôùi caùn boä
quaûn lyù vaø giaùo vieân
YÙ kieán thaùi ñoä
Möùc ñoä thöïc hieän
Nhoùm
khaûo
Raát ñoàng yù
ñoàng yù
Khoâng
Raát khaû thi
Khaû thi
Khoâng khaû
Bieän phaùp
saùt
ñoàng yù
thi
SL %
SL %
SL %
SL
%
SL %
SL %
Bieän phaùp 1
CBQL
35
100
35
100%
0
0
0
0
0
0
0
0
GV
172
95.0
169
100
12
6.6
0
0
9
0
0
0
Bieän phaùp 2
CBQL
15
42.9
20
57,1
23
65.7
12
34.3
0
0
0
0
GV
102
56.4
79
43.6
114
63.0
67
37.0
0
0
0
0
Bieän phaùp 3
CBQL
35
100
27
77.1
8
22.9
0
0
0
0
0
0
GV
178
98.3
178
98.3
3
1.7
0
0
3
1.7
0
0
Bieän phaùp 4
CBQL
35
100
30
85.7
5
14.3
0
0
0
0
0
0
GV
175
96.7
153
84.5
28
15.5
0
0
6
3.3
0
0
Bieän phaùp 5.
CNQL
35
100
32
91.4
3
8.6
0
0
0
0
0
0
GV
176
97.2
163
90.1
18
9.9
0
0
5
2.8
0
0
Bieän phaùp 6
CBQL
23
65.7
12
34.3
71.4
10
28.6
0
0
0
0
25
Bieän phaùp 7
CBQL
35
100
42.9
0
0
20
57.1
0
0
0
0
15
GV
173
95.6
1.7
72
39.8
27
14,9
82
45.3
5
2.8
3
Bieän phaùp 8
CBQL
11
31.4
24
68.6
15
42.9
20
57.1
0
0
0
0
GV
145
80.1
36
19.9
136
75.1
0
0
45
24.9
0
0
KEÁT LUAÄN VAØ KIEÁN NGHÒ
1. Keát luaän
Ñeå ñaùp öùng yeâu caàu ñaøo taïo nguoàn nhaân löïc cho söï nghieäp coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi
hoùa ñaát nöôùc thì giaùo duïc phaûi ñöôïc naâng cao chaát löôïng. Tröôøng TH laø baäc hoïc neàn taûng
cuûa heä thoáng giaùo duïc phoå thoâng. Ñeå naâng cao chaát löôïng giaùo duïc ôû baäc TH ñoøi hoûi nhieàu
bieän phaùp ñoàng boä, song bieän phaùp chuû yeáu laø naâng cao chaát löôïng hoaït ñoäng daïy hoïc theo
ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh trong nhaø tröôøng của Hiệu trưởng.
Đây là vấn đề nghieân cöùu lyù thú và cấp bách.
Kết quả nghiên cứu thực trạng cho thấy: Hieäu tröôûng caùc tröôøng, nhìn chung, ñaõ naém
ñöôïc noäi dung quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc
cuûa hoïc sinh vaø thöôøng xuyeân quaûn lyù vieäc chuaån bò baøi leân lôùp, laäp keá hoaïch baøi daïy, kieåm
tra vieäc laäp keá hoaïch baøi daïy, thöôøng xuyeân toå chöùc chuyeân ñeà veà daïy hoïc phaùt huy tính
tích cöïc nhaän thöùc hoïc sinh ôû toå, khoái chuyeân moân caáp tröôøng vaø caáp quaän.
Tuy nhieân, vaãn coøn moät soá bieän phaùp quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh ôû caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc, thaønh phoá Hoà
Chí Minh của người Hiệu trưởng chöa thöïc söï ñaït hieäu quaû cao. Vieäc quaûn lyù kieåm tra sinh
hoaït toå chuyeân moân, döï giôø vaø ruùt kinh nghieäm sö phaïm ôû moät soá tröôøng chöa thaät söï ñi vaøo
chieàu saâu, coøn naëng veà tính haønh chính, söï vuï. Vieäc höôùng daãn vaø toå chöùc taäp huaán cho giaùo
vieân veà thöïc haønh, söû duïng caùc trang thieát bò, phöông tieän daïy hoïc hieän ñaïi chöa ñöôïc caùc
tröôøng chuû ñoäng thöïc hieän maø chuû yeáu laø döïa vaøo caùc lôùp taäp huaán, boài döôõng haøng naêm do
Sôû giaùo duïc vaø ñaøo taïo toå chöùc. Coâng taùc quaûn lyù, khai thaùc söû duïng cô sôû vaät chaát vaø söû
duïng caùc phöông tieän hoã trôï daïy vaø hoïc chöa ñöôïc caùc tröôøng quan taâm. Coâng vieäc naøy hieän
nay chæ môùi döøng laïi ôû choã: duøng ñeå söû duïng cho caùc tieát daïy chuyeân ñeà, hoäi thi caáp tröôøng,
caáp quaän chöa thöïc söï aùp duïng vaøo daïy hoïc thöïc teá, thường nhật. Nhöõng haïn cheá naøy ñaõ aûnh
höôûng khoâng nhoû ñeán ñeán chaát löôïng giaûng daïy cuûa giaùo vieân vaø hoïc taäp cuûa hoïc sinh. Ñoù
cuõng chính laø nhöõng nguyeân nhaân ñeå caùc caùc caáp quaûn lyù giaùo duïc ñòa phöông tìm ra nhöõng
bieän phaùp coù tính khaû thi nhaèm naâng cao chaát löôïng giaùo duïc.
Treân cô sôû lyù luaän, vaø thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh taïi caùc tröôøng TH quaän Thuû Ñöùc, thaønh phoá
Hoà Chí Minh, ñeà taøi ñeà xuaát moät soá bieän phaùp quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh như sau:
- Taêng cöôøng boài döôõng veà lyù luaän daïy hoïc vaø nghieäp vuï quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc
theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh cho Hieäu tröôûng caùc tröôøng
TH.
- Taêng cöôøng quaûn lyù chöông trình, keá hoaïch daïy hoïc cuûa GV;
- Taêng cöôøng coâng taùc quaûn lyù vieäc soaïn baøi vaø chuaån bò baøi daïy theo ñònh höôùng phaùt
huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh;
- Taêng cöôøng vai troø cuûa toå chuyeân moân trong hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt
huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh;
- Taêng cöôøng quaûn lyù vieäc boài döôõng ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc;
- Taêng cöôøng ñaàu tö cô sôû vaät chaát, trang thieát bò daïy hoïc hieän ñaïi;
- Taêng cöôøng quaûn lyù vieäc kieåm tra, ñaùnh giaù keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh;
- Phoái hôïp chaët cheõ vôùi caùc toå chöùc ñoaøn theå trong nhaø tröôøng vaø chính quyeàn ñòa
phöông thuùc ñaåy phong traøo daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa
hoïc sinh.
Nhöõng keát quaû khaûo nghieäm ñaõ xaùc nhaän thaùi ñoä ñoàng yù vôùi tính khaû thi cuûa caùc bieän
phaùp ñeà xuaát, noäi dung cuûa luaän vaên ñaõ ñaùp öùng ñöôïc muïc ñích nghieân cöùu vaø giaûi quyeát
caùc nhieäm vuï cuûa ñeà taøi ñaõ ñaët ra.
2. Kieán nghò
Ñeå giuùp cho Hieäu tröôûng caùc tröôøng TH ngaøy caøng naâng cao hôn nöõa chaát löôïng quaûn lyù
nhaø tröôøng noùi chung, quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc
nhaän thöùc cuûa hoïc sinh noùi rieâng, ñoàng thôøi coù theå phaùt huy taùc duïng cuûa caùc bieän phaùp maø
luaän vaên ñeà xuaát, xin ñöa ra một số kiến nghị sau:
2.1. Ñoái vôùi Boä GD&ÑT
- Tieáp tuïc chænh lyù chöông trình vaø saùch giaùo khoa baäc TH nhaèm giaûm söï quaù taûi cuûa
noäi dung chöông trình saùch giaùo khoa hieän nay.
- Boä Giaùo duïc vaø Ñaøo taïo caàn phaûi ñoåi môùi vieäc kieåm tra ñaùnh giaù hoïc taäp vaø reøn
luyeän cuûa hoïc sinh töø chuû tröông ñeán bieän phaùp cuï theå, phaûi xuaát phaùt töø cô sôû khoa hoïc
mang tính khaû thi ñeå ngöôøi quaûn lyù coù ñònh höôùng vaø giaûi phaùp quaûn lyù phuø hôïp, oån ñònh vaø
mang tính chieán löôïc.
- Xem xeùt vaø ban haønh quy cheá ñaùnh giaù xeáp loaïi hoïc sinh TH cho phuø hôïp hôn.
2.2. Ñoái vôùi Sôû GD&ÑT
- Taêng cöôøng ñoåi môùi vieäc chæ ñaïo coâng taùc quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc theo ñònh höôùng
phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh ñi vaøo chiều saâu chuyeân moân;
- Taêng cöôøng ñi thöïc teá cô sôû, döï giôø giaùo vieân ñoät xuaát ñeå naém baét ñuùng vôùi tình hình
thöïc chaát cuûa hoaït ñoäng daïy cuûa giaùo vieân vaø hoaït ñoäng hoïc cuûa hoïc sinh ôû caùc tröôøng;
- Thöôøng xuyeân toå chöùc caùc lôùp taäp huaán, hoäi thaûo veà phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc
cho hieäu tröôûng vaø ñoäi nguõ giaùo vieân coát caùn cuûa caùc tröôøng.
2.3. Ñoái vôùi Phoøng GD&ÑT
- Caàn chuù troïng hôn nöõa coâng taùc quy hoaïch ñoäi nguõ caùn boä quaûn lyù cuûa caùc tröôøng TH,
phaùt hieän vaø boài döôõng nguoàn caùn boä keá caän töø löïc löôïng toå tröôûng chuyeân moân, caùn boä
Ñoaøn vaø taïo ñieàu kieän cho theo hoïc lôùp quaûn lyù giaùo duïc tröôùc khi ñeà baït.
- Coù keá hoaïch vaø bieän phaùp cuï theå trong vieäc chæ ñaïo, kieåm tra coâng taùc quaûn lyù hoaït
ñoäng daïy hoïc cuûa hieäu tröôûng caùc tröôøng TH theo ñònh höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän
thöùc cuûa hoïc sinh.
- Thöôøng xuyeân toå chöùc chuyeân ñeà, hoäi thaûo veà quaûn lyù hoaït ñoäng daïy hoïc phaùt huy
tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh cho hieäu tröôûng vaø giaùo vieân caùc tröôøng tham döï.
- Tham möu UBND Quaän xaây döïng ñaày ñuû caùc phoøng hoïc, phoøng chöùc naêng, trang bò
phöông tieän hoã trôï daïy hoïc hieän ñaïi cho taát caû caùc tröôøng nhaèm giaûm só soá hoïc sinh trong
moät lôùp vaø thöïc hieän coù chaát löôïng veà ñoåi môùi phöông phaùp giaûng daïy.
2.4 . Ñoái vôùi caùc tröôøng TH cuûa quaän Thuû Ñöùc
- Hieäu tröôûng tröôøng TH caàn phaûi phaân tích ñuùng thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù cuûa nhaø
tröôøng. Treân cô sôû ñöôïc trang bò kieán thöùc lyù luaän khoa hoïc quaûn lyù vaø khoa hoïc giaùo duïc,
Hieäu tröôûng caùc tröôøng phaûi thöôøng xuyeân nghieân cöùu vaø caäp nhaät, aùp duïng caùc bieän phaùp
quaûn lyù phuø hôïp ñeå naâng cao chaát löôïng coâng taùc quaûn lyù.
- Tích cöïc chæ ñaïo hoaït ñoäng daïy hoïc phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh
trong giaùo vieân.
- Taêng cöôøng vieäc boài döôõng, taäp huaán cho giaùo vieân veà lyù luaän daïy hoïc hieän ñaïi, kyõ
naêng toå chöùc hoaït ñoäng daïy hoïc theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc nhaän thöùc cuûa hoïc sinh.
- Taêng cöôøng coâng taùc xaõ hoäi hoùa giaùo duïc, thu huùt caùc nguoàn löïc tham gia vaøo hoaït
ñoäng giaùo duïc nhaèm taêng cöôøng cô sôû vaät chaát vaø trang thieát bò daïy hoïc ñeå phuïc vuï cho hoaït
ñoäng daïy hoïc cuûa nhaø tröôøng.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006)– Dự án Phát triển GV Tiểu học: Đổi mới phương pháp dạy
học ở Tiểu học, NXB Giáo dục, Hà Nội.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006) – Dự án Phát triển GV Tiểu học: Quản lý chuyên môn theo
chương trình tiểu học mới, NXB Giáo dục, Hà Nội.
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Điều lệ trường tiểu học, ban hành kèm theo Quyết định số
51/2007/QĐ-BGD&ĐT,Hà Nội, ngày 31/8/2007.
4. Nguyễn Ngọc Bảo (1983), Một vài suy nghĩ về khái niệm tính tích cực, tính độc lập nhận
thức và mối quan hệ giữa chúng, Thông tin khoa học giáo dục, Viện khoa học Giáo
dục.
5. Nguyễn Ngọc Bảo (1995), Phát triển tính tích cực tự lực của học sinh trong quá trình dạy
học, Bộ Giáo dục và Đào tạo – Vụ Giáo viên, Hà Nội.
6. Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2001), Chiến
lược phát triển giáo dục 2001 – 2010, Ban hành kèm theo quyết định số 201/2001/QĐ-TTg
ngày 28/12/2001 của Thủ tướng Chính phủ.
7. Chỉ thị số 14/2001/CT-TTg ngày 11/6/2001 của Thủ tướng Chính phủ.
8. Nguyễn Thị Doan (Chủ biên) (1996), Các học thuyết quản lý, NXB Chính trị Quốc Gia, Hà
Nội.
9. Đảng cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, NXB
Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
10. Đảng cộng sản Việt Nam (1997), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ II, Ban chấp
hành Trung ương khoá VIII, NXB Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
11. Đảng cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, NXB
Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
12. Đảng cộng sản Việt Nam (2004), “ Về xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và
cán bộ QLGD”, ban hành theo chỉ thị số 40/CT-TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư.
13. Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, NXB
Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
14. Đặng Hữu Giang (1998), “Bản chất tâm lý của tính tích cực nhận thức”, Tạp chí tâm lý học,
số 04.
15. Đỗ Đình Hoan (2002), Một số vấn đề cơ bản của chương trình tiểu học mới, NXB Giáo
dục, Hà Nội.
16. Hà Sĩ Hồ – Lê Tuấn (1987), Những bài giảng về quản lý trường học, NXB Giáo dục.
17. Harold Koontz – Cyril Odonnell – Heinz Weihrich (1992), “ Những vấn đề cốt yếu của
quản lý”, NXB Khoa học kỹ thuật, Hà Nội.
18. James H. Donnell, IR – James L Gibson – John M. Ivancevich (2001), “Quản trị học căn
bản”, NXB Khoa học kỹ thuật, TP. Hồ Chí Minh.
19. Kharlômôv I.F (1979), Phát huy tính tích cực học tập của học sinh như thế nào, NXB Giáo
dục.
20. Trần Kiểm (2004), “ Khoa học quản lý giáo dục – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, NXB
Giáo dục, TP. Hồ Chí Minh.
21. Nguyễn Kỳ (1996), Mô hình dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm, Hà Nội.
22. Lêônchiev A.N (1980), Sự phát triển trẻ em, Trường Cao đẳng mẫu giáo TW 3.
23. Nguyễn Văn Lê (1985), Khoa học quản lý nhà trường, NXB TP. Hồ Chí Minh.
24. Liublinxkaia A.A (1980), Tâm lý học trẻ em. NXB Giáo dục
25. Luật Giáo dục (2005), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
26. Phan Trọng Ngọc (2005), Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường, NXB Đại
học sư phạm.
27. Hà Thế Ngữ – Đặng Vũ Hoạt (1987), Giáo dục học, một số vấn đề quản lý trường học,
Trường CBQLGD-ĐT I, Hà Nội.
28. P.V Zimin – M.I Kondahôp – N.I Saxerdôtop (1985), “Những vấn đề quản lý trường học”,
Trường CBQLGD – ĐT I, Hà Nội.
29. Nguyễn Ngọc Quang (1989), “Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục”,
Trường CBQLGD-ĐT I, Hà Nội.
30. M.I. Kondakop (1984), Cơ sở lý luận của khoa học quản lý giáo dục, Tủ sách Trường Cán
bộ Quản lý Giáo dục trung ương II, Tp.Hồ Chí Minh.
31. Hoàng Tâm Sơn (lược dịch), V.A. XukhanLinxki (1984), Một số kinh nghiệm lãnh đạo của
hiệu trưởng trường phổ thông, Tủ sách Trường cán bộ quản lý giáo dục trung ương II,
Tp.HCM.
32. Piaget J (1990), Tâm lý học và Giáo dục học, NXB Giáo dục, Hà Nội.
33. Từ điển sư phạm bách khoa toàn thư (1987), NXB Liên Xô.
35. Từ điển giáo dục học (1989), NXB Từ điển bách khoa
36. Thái Duy Tuyên (1/2003), “Phát huy tính tích cực hoạt động nhận thức của người học”, Tạp
chí giáo dục, số 48.
37. Thái Duy Tuyên (1998), Những vấn đề cơ bản của giáo dục học hiện đại, NXB Giáo dục,
Hà Nội.
38. Thái Duy Tuyên (2001), Giáo dục hiện đại (Những nội dung cơ bản), NXB Đại học Quốc
gia, Hà Nội.
39. Trường cán bộ quản lý Giáo dục – Đào tạo TW II, khoa học quản lý nhà trường, NXB
Thành phố Hồ Chí Minh.
40. Từ điển Tiếng Việt (1994), NXB Khoa học và xã hội, Hà Nội.
41. PV.Zimin, MI. Konđaop, N.I. Saxerđôtôp (1985), “Những vấn đề quản lý trường học”,
Trường CBQLGD-ĐT Tp.HCM.
42. V. A. Xukhom Linxki (1984), Một số kinh nghiệm lãnh đạo của Hiệu trưởng trường phổ
thông, Tủ sách cán bộ quản lý và nghiệp vụ Bộ giáo dục.
Tiếng Anh
43. E.Mavis Hetherington, Ross D.Parker (1990), Child Psychology, International Edition.
44. Peter K.Smith, Helen CoWie, Mark Blades (2003), Understanding children’s development,
Blackwell Publishing.
45. Susan Bromber Kleisinger (2001), Learning through play Science, A practical guide for
teaching young children, International Edition.
PHỤ LỤC
Phụ lục 1: Phiếu trưng cầu ý kiến cán bộ quản lý trường tiểu học
(Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng)
Để giúp chúng tôi đánh giá đúng thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh ở các trường tiểu học của Quận Thủ Đức TP. HCM, góp phần nâng cao chất lượng quản lý của cán bộ quản lý đối với hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh trong trường tiểu học, xin thầy(cô)vui lòng cho biết ý kiến của mình bằng cách đánh dấu (x) vào từng dòng ở mỗi cột dưới đây phù hợp với ý kiến . Câu 1 : Theo thầy(cô) để quản lý tốt hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tich cực nhận thức của
học sinh, đâu là những nội dung mà nhà quản lý cần thực hiện:
Ý KIẾN
STT
NỘI DUNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC NHẬN THỨC
Đang phân vân
Đồng ý
Không đồng ý
1
Phát triển chuyên môn cho đội ngũ giáo viên theo định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh.
2
Đầu tư mua sắm các trang thiết bị dạy học hiện đại
3
Phân công giáo viên phù hợp với định hướng phát huy tính tích cực nhận thức
4
Quản lý giờ dạy trên lớp của giáo viên theo định hướng phát huy tính tích cực người học
5
Tổ chức sinh hoạt tổ CM, dự giờ và rút kinh nghiệm về dạy học phát huy tính tích cực của học sinh
6
Triển khai lập kế hoạch bài dạy theo định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
7
Tổ chức các hội thảo, chuyên đề về dạy học học phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
8
Tổ chức giáo viên giao lưu học hỏi trao đổi kinh nghiệm về dạy học phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
9
Tổ chức giáo viên tự học, tự bồi dưỡng kiến thức về dạy học hiện đại.
10
Trang bị ĐDDH và phương tiện, các điều kiện hỗ trợ giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh.
Câu 2 : Xin thầy (cô) vui lòng cho biết mức độ thực hiện và đánh giá kết quả thực hiện về những nội dung
quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh ở trường tiểu học
(TX: thường xuyên; KTX: không thường xuyên; ĐK: định kì; KHT: không hoàn toàn; KTH: không thực hiện; T:
tốt; K: khá ; TB: trung bình; Y: yếu; K: kém).
MỨC ĐỘ
KẾT QUẢ
TT
NỘI DUNG QUẢN LÝ
THỰC HIỆN
THỰC HIỆN
TX KTX ĐK KHT KTH
T K TB Y K
1
Quản lý việc phát triển chuyên môn nghiệp
vụ cho giáo viên
a. Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ giáo
viên về phương pháp dạy học tích cực
b. Tổ chức các hoạt động thảo luận nhóm, thảo luận tổ giáo viên về:
+ Lựa chọn các phương pháp dạy học tích cực
phù hợp tâm lí tiểu học.
+ Thống nhất tổ chuyên môn về các phương
pháp dạy học tích cực phù hợp với từng môn,
từng bài, từng tiết học.
2
Quản lý việc đầu tư mua sắm trang thiết bị
dạy học hiện đại
a. Nhà trường có kế hoạch mua sắm đồ dùng
dạy học, thiết bị hiện đại theo hướng phát huy
tính tích cực nhận thức của học sinh.
b. Giới thiệu sách tài liệu tham kháo chuyên
sâu về phát huy tính tích cực nhận thức người
học cho giáo viên
c. Tổ chức khuyến khích giáo viên làm đồ
dùng dạy học phục vụ tiết dạy theo hướng phát
huy tính tích cực người học.
d. Đánh giá việc thực hiện chương trình qua
dự giờ, đề cương bài giảng, thời khoá biểu,
phiếu báo giảng của giáo viên.
e. Kiểm tra việc thực hiện chương trình qua
việc kiểm tra các biên bản sinh hoạt tổ, khối
chuyên môn.
3
Quản lý việc chuẩn bị bài lên lớp của GV
a. Hướng dẫn, bồi dưỡng giáo viên về phương
pháp, cách soạn bài.
b. Quy định cụ thể về việc soạn bài và chuẩn
bị bài lên lớp theo hướng phát huy tính tích
cực nhận thức người học.
c. Có kế hoạch kiểm tra việc soạn bài và chuẩn
bị bài lên lớp.
d. Kiểm tra hồ sơ giảng dạy, chuẩn bị phương
tiện, đồ dùng dạy học trước khi lên lớp của
giáo viên theo hướng phát huy tính tính cực
nhận thức của người học.
e. Kiểm tra hồ sơ giảng dạy định kỳ và đột
xuất có chú ý đến việc phát huy tính tích cực
nhận thức của người học.
4 Quản lý giờ dạy trên lớp của giáo viên
a. Quy định cụ thể việc lập kế hoạch bài dạy
của giáo viên theo hướng phát huy tính tích
cực nhận thức của học sinh. về quản lý, tổ
chức và điều khiển học sinh.
b. Có qui định về quản lý, tổ chức và điều
khiển học sinh theo nề nếp kỷ luật.
c. Có kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp.
5
Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn dự giờ và
rút kinh nghiệm
a. Phổ biến, chỉ đạo triển khai phương pháp
dạy học tích cực trong nội dung sinh hoạt của
tổ chuyên môn.
b. Tổ chức hội thảo chuyên đề về dạy học
phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh.
c. Tổ chức dự giờ thường xuyên, thao giảng,
hội giảng rút kinh nghiệm trong tổ chuyên
môn.
d. Khuyến khích giáo viên viết sáng kiến kinh
nghiệm về một bài dạy theo hướng phát huy
tính tích cực học sinh
e. Giáo viên khai thác thông tin, trao đổi
phương pháp dạy học, sử dụng phương pháp
dạy học tích cực qua mạng Internet.
6
Quản lý việc lập kế hoạch bài dạy
a. Triển khai việc lập kế hoạch bài dạy cho
giáo viên.
b. Kiểm tra kế hoạch bài dạy của giáo viên
theo hướng phát huy tính tích cực nhận thức
của người học.
c. Đánh giá cụ thể kế hoạch theo hướng phát
huy tính tích cực nhận thức của người học và
yêu cầu điều chỉnh sau khi kiểm tra
7
Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học
a. Tổ chức cho giáo viên học tập, nghiên cứu
các phương pháp phát huy tính tích cực nhận
thức.
b. Tạo điều kiện cho giáo viên tiếp cận, thực
hành, sử dụng các trang thiết bị dạy học hiện
đại.
c. Tổ chức hội giảng, thao giảng, trao đổi, trao
đổi phương pháp dạy học theo hướng tích cực.
8
Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học
tập của học sinh.
a. Phổ biến các văn bản, quy định về chế độ
kiểm tra, đánh giá xếp loại học sinh.
b. Chỉ đạo giáo viên tổ chức kiểm tra, nghiêm
túc, đánh giá đúng chất lượng đảm bảo công
bằng.
c. Kiểm tra việc chấm bài của giáo viên.
d. Kiểm tra sổ điểm, học bạ, sổ liên lạc.
e. Xây dựng chế độ thông tin hai chiều giữa
nhà trường và gia đình học sinh
f. Xử lý các trường hợp sai phạm về điểm số,
về kết quả đánh giá xếp loại HS.
g. Động viên, khen thưởng GV và HS có kết
quả tốt nhằm kích thích cho việc dạy và học
tốt hơn.
Câu 3 : Xin thầy (cô) vui lòng cho biết những thuận lợi và khó khăn nào dưới đây đối với trường tiểu học học
của thầy (cô) đang công tác?.
Ý kiến
Đồng ý Phân vân
Không Đồng ý
*Khó khăn:
- Đội ngũ giáo viên lớn tuổi, trình độ đào tạo còn thấp.
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động dạy học theo định hướng phát
huy tính tích cực nhận thức người học rất tốn kém.
-Phương tiện, thiết bị dạy học hiện đại chưa đầy đủ
- Trình độ đầu vào học sinh còn thấp
- Sĩ số học sinh trong một lớp cao
- Phòng học, phòng chức năng còn thiếu
* Thuận lợi:
- Đội ngũ giáo viên có nhiều kinh nghiệm, năng lực giảng dạy tốt
- Phương tiện, thiết bị dạy học đầy đủ
- Sĩ số học sinh trong một lớp ít
- Phòng học, phòng chức năng đầy đủ
- Phụ huynh quan tâm hỗ trợ
- Giáo viên tích cực tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn
Câu 4 : Xin thầy (cô) vui lòng cho biết những nguyên nhân hiện nay làm cho người cán bộ quản lý các trường
tiểu học quản lý tốt và chưa tốt các nội dung trong quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính
tích cực nhận thức của học sinh.
Các nguyên nhân
Xếp hạng
1
2
3
4
5
- Trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ dạy học
- Trình độ, năng lực sư phạm của GV
- Chất lượng đầu vào của học sinh
- Chế độ chính sách đãi ngộ GV
-Trình độ, năng lực đội ngũ CBQL..
Nguyên nhân khác:
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
Câu 5 : Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận
thức của học sinh ở trường tiểu học hiện nay, theo thầy (cô) cần có những biện pháp nào?
Thái độ
Biện pháp
Đồng ý
Phân vân
Rất đồng ý
K Đồng ý
Hoàn Toàn không
Bồi dưỡng thêm kiến thức tâm lý về tính tích cực nhận thức của học sinh tiểu
học và biện pháp phát huy TTCNT của học sinh tiểu học.
Bồi dưỡng chuyên đề về phương pháp dạy học tích cực hay lý luận dạy học hiện
đại.
Bồi dưỡng kỹ năng quản lý hoạt động dạy học theo hướng lấy học sinh làm
trung tâm.
Cung cấp những mẫu kế hoạch bài dạy, mẫu đánh giá giảng dạy theo định
hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
Cải tiến việc đánh giá học sinh dựa trên biểu hiện thực chất và sự phát triển chứ
không chỉ là tri thức.
Biện pháp khác:
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
Câu 6 : Dưới góc độ là nhà QLGD, thầy cô thực hiện những hoạt động sau ở mức nào?
Nội dung
Mức độ
Tốt
Khá TB
Y
K
1. Kiểm tra giáo án giáo viên.
2. Nhắc nhở GV khi thấy buổi dạy lớp quá ồn
3. Quy định GV phải sử dụng đồ dùng dạy học trong mỗi tiết dạy
4. Trang bị, tạo điều kiện cho giáo viên tiếp cận phương tiện dạy
học hiện đại.
Xin chân thành cảm ơn thầy(cô)
Phụ lục 2: Phiếu trưng cầu ý kiến giáo viên trường tiểu học
Câu 1 : Theo thầy (cô) để quản lý tốt hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tich cực nhận thức của
học sinh, đâu là những nội dung mà nhà quản lý cần thực hiện:
Ý KIẾN
NỘI DUNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO ĐỊNH
Đang
Không
STT
HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC NHẬN THỨC
Đồng ý
phân
đồng ý
vân
Phát triển chuyên môn cho đội ngũ giáo viên theo định hướng phát
1
huy tính tích cực nhận thức của học sinh.
Đầu tư mua sắm các trang thiết bị dạy học hiện đại
2
Phân công giáo viên phù hợp với định hướng phát huy tính tích cực
3
nhận thức
Quản lý giờ dạy trên lớp của giáo viên theo định hướng phát huy tính
4
tích cực người học
Tổ chức sinh hoạt tổ CM, dự giờ và rút kinh nghiệm về dạy học phát
5
huy tính tích cực của học sinh
Triển khai lập kế hoạch bài dạy theo định hướng phát huy tính tích
6
cực nhận thức của học sinh
Tổ chức các hội thảo, chuyên đề về dạy học học phát huy tính tích
7
cực nhận thức của học sinh
Tổ chức giáo viên giao lưu học hỏi trao đổi kinh nghiệm về dạy học
8
phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
Tổ chức giáo viên tự học, tự bồi dưỡng kiến thức về dạy học hiện đại.
9
Trang bị ĐDDH và phương tiện, các điều kiện hỗ trợ giảng dạy theo
10
hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh.
Câu 2 : Xin thầy (cô) vui lòng cho biết mức độ thực hiện và đánh giá kết quả thực hiện về những nội dung
quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh ở trường tiểu học
(TX: thường xuyên; KTX: không thường xuyên; ĐK: định kì; KHT: không hoàn toàn; KTH: không thực hiện; T:
tốt; K: khá ; TB: trung bình; Y: yếu; K: kém).
MỨC ĐỘ
KẾT QUẢ
THỰC HIỆN
THỰC HIỆN
SốTT
NỘI DUNG QUẢN LÝ
TX KTX ĐK KHT KTH T K TB Y K
1
Quản lý việc phát triển chuyên môn
nghiệp vụ cho giáo viên
a. Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ
giáo viên về phương pháp dạy học tích cực
b. Tổ chức các hoạt động thảo luận nhóm, thảo luận tổ giáo viên về:
+ Lựa chọn các phương pháp dạy học tích
cực phù hợp tâm lí tiểu học.
+ Thống nhất tổ chuyên môn về các
phương pháp dạy học tích cực phù hợp với
từng môn, từng bài, từng tiết học.
2
Quản lý việc đầu tư mua sắm trang thiết
bị dạy học hiện đại
a. Nhà trường có kế hoạch mua sắm đồ
dùng dạy học, thiết bị hiện đại theo hướng
phát huy tính tích cựcnhận thức của học
sinh.
b. Giới thiệu sách tài liệu tham kháo
chuyên sâu về phát huy tính tích cực nhận
thức người học cho giáo viên
c. Tổ chức khuyến khích giáo viên làm đồ
dùng dạy học phục vụ tiết dạy theo hướng
phát huy tính tích cực người học.
d. Đánh giá việc thực hiện chương trình
qua dự giờ, đề cương bài giảng, thời khoá
biểu, phiếu báo giảng của giáo viên.
e. Kiểm tra việc thực hiện chương trình
qua việc kiểm tra các biên bản sinh hoạt tổ,
khối chuyên môn.
3
Quản lý việc chuẩn bị bài lên lớp của
GV
a. Hướng dẫn, bồi dưỡng giáo viên về
phương pháp, cách soạn bài.
b. Quy định cụ thể về việc soạn bài và
chuẩn bị bài lên lớp theo hướng phát huy
tính tích cực nhận thức người học.
c. Có kế hoạch kiểm tra việc soạn bài và
chuẩn bị bài lên lớp.
d. Kiểm tra hồ sơ giảng dạy, chuẩn bị
phương tiện, đồ dùng dạy học trước khi lên
lớp của giáo viên theo hướng phát huy tính
tính cực nhận thức của người học.
e. Kiểm tra hồ sơ giảng dạy định kỳ và đột
xuất có chú ý đến việc phát huy tính tích
cực nhận thức của người học.
4
Quản lý giờ dạy trên lớp của giáo viên
a. Quy định cụ thể việc lập kế hoạch bài
dạy của giáo viên theo hướng phát huy tính
tích cực nhận thức của học sinh. về quản
lý, tổ chức và điều khiển học sinh.
b. Có qui định về quản lý, tổ chức và điều
khiển học sinh theo nề nếp kỷ luật.
c. Có kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp.
5
Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn dự giờ
và rút kinh nghiệm
a. Phổ biến, chỉ đạo triển khai phương
pháp dạy học tích cực trong nội dung sinh
hoạt của tổ chuyên môn.
b.Tổ chức hội thảo chuyên đề về dạy học
phát huy tính tích cực nhận thức của học
sinh .
c. Tổ chức dự giờ thường xuyên, thao
giảng, hội giảng rút kinh nghiệm trong tổ
chuyên môn.
d. Khuyến khích giáo viên viết sáng kiến
kinh nghiệm về một bài dạy theo hướng
phát huy tính tích cực học sinh
e.Giáo viên khai thác thông tin, trao đổi
phương pháp dạy học, sử dụng phương
pháp dạy học tích cực qua mạng Internet.
6
Quản lý việc lập kế hoạch bài dạy
a. Triển khai việc việc lập kế hoạch bài dạy
cho giáo viên.
b. Kiểm tra kế hoạch bài dạy của giáo viên
theo hướng phát huy tính tích cực nhận
thức của người học.
c.Đánh giá cụ thể kế hoạch theo hướng
phát huy tính tích cực nhận thức của người
học và yêu cầu điều chỉnh sau khi kiểm tra
7
Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy
học
a. Tổ chức cho giáo viên học tập, nghiên
cứu các phương pháp phát huy tính tích
cực nhận thức.
b. Tạo điều kiện cho giáo viên tiếp cận,
thực hành, sử dụng các trang thiết bị dạy
học hiện đại.
c. Tổ chức hội giảng, thao giảng, trao đổi,
trao đổi phương pháp dạy học theo hướng
tích cực.
8
Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập của học sinh.
a. Phổ biến các văn bản, quy định về chế
độ kiểm tra, đánh giá xếp loại học sinh.
b. Chỉ đạo giáo viên tổ chức kiểm tra,
nghiêm túc, đánh giá đúng chất lượng đảm
bảo công bằng.
c. Kiểm tra việc chấm bài của giáo viên.
d. Kiểm tra sổ điểm, học bạ, sổ liên lạc.
e. Xây dựng chế độ thông tin hai chiều
giữa nhà trường và gia đình học sinh
f. Xử lý các trường hợp sai phạm về điểm
số, về kết quả đánh giá xếp loại HS.
g. Động viên, khen thưởng GV và HS có
kết quả tốt nhằm kích thích cho việc dạy
và học tốt hơn.
Câu 3 : Xin Thầy (cô) vui lòng tự đánh giá về việc thực hiện các hoạt động dạy học theo định hướng phát huy
tính tích cực nhận thức của học sinh của bản thân :
TT
NỘI DUNG THỰC HIỆN
TỐT KHÁ TRUNG
YẾU KÉM
BÌNH
Giáo viên nắm vững chương trình, không tự ý thay
1
đổi, cắt xén hoặc dạy sai lệch nội dung chương trình.
Giáo viên lập kế hoạch bài dạy theo hoạt động của
2
thầy và hoạt động của trò trong đó hướng đến hoạt
động của học sinh là trung tâm
Giáo viên chuẩn bị đồ dùng dạy học và kế hoạch dạy
3
học trước khi lên lớp phù hợp với định hướng phát
huy TTCNT
Tham gia thao giảng, dự giờ và thảo luận, rút kinh
4
nghiệm giờ dạy theo định hướng phát huy tính tích
cực nhận thức của học sinh.
Ứng dụng kỹ thuật công nghệ vào hoạt động dạy học
5
để phát huy TTCNT
Trao đổi phương pháp dạy học tích cực, khai thác
6
thông tin về đổi mới phương pháp dạy học qua mạng
Internet
Tự học bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn
7
nghiệp vụ về phát huy dạy học theo hướng phát huy
TTCNT.
Tập huấn về phương pháp dạy học phát huy tính tích
8
cực nhận thức của học sinh
Thường xuyên tìm tòi bổ sung các thiết bị, tự làm đồ
9
dùng dạy học.
Tổ chức nhiều hoạt động khác nhau trong một giờ
10
dạy: thảo luận nhóm, xử lý tình huống, trò chơi ,sắm
vai…
Tổ chức học sinh tham gia các hoạt động sinh hoạt
11
ngoài giờ.
Tham gia các chuyên đề bồi dưỡng chuyên môn do
12
nhà trường, Phòng Giáo dục và Sở Giáo dục và Đào
tạo tổ chức.
Câu 4 : Trong quá trình thực tế dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh ở nhà
trường, Thầy (cô) thường gặp những thuận lợi và khó khăn nào?
- Khó khăn:
Trễ chương trình.
a.
Lớp quá đông.
b.
BGH kiểm tra nề nếp 1 cách nguyên tắc.
c.
Cơ sở thiết bị dạy học còn thiếu.
d.
- Thuận lợi:
Trang thiết bị dạy học đầy đủ.
a.
BGH quan tâm, tạo điều kiện GV làm ĐDDH.
b.
Thiết bị dạy học hiện đại.
c.
GV được tập huấn PPDH phát huy TTCNT HS.
d.
GV được bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
e.
Câu 5 : Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận
thức của học sinh ở trường tiểu học hiện nay, theo Thầy ( cô ) cần có những biện pháp nào sau đây:
Mức độ
Biện pháp
TX ĐK KTH
a. Chuẩn bị kế hoạch bài dạy theo hướng phát huy tính TCNT của người học.
b. Tổ chức các hoạt động của người học 1 cách tối đa nhằm phát huy TTCNT của
người học.
c. Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin vào việc
giảng dạy.
d. Bồi dưỡng cgo GV kiến thức về tin học và việc sử dụng phần mềm Power Point để
soạn giáo án điện tử.
e. Tổ chức chuyên đề về hoạt động dạy học phát huy tính tích cực nhận thức của HS, có
ứng dụng công nghệ thông tin để giáo viên học hỏi, rút kinh nghiệm.
f. Tổ chức Hội thi giáo viên dạy tốt với sự hỗ trợ của các phương tiện kỹ thuật hiện
đại.
Xin chân thành cảm ơn quý Thầy ( Cô )
Phụ lục 3 : Phiếu trưng cầu ý kiến cán bộ quản lý và giáo viên các trường tiểu
học quận Thủ Đức
Để ứng dụng các biện pháp vào việc quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực
nhận thức của học sinh tại các trường tiểu học của quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh có hiệu quả, xin thầy
(cô) vui lòng cho biết ý kiến về thái độ và tính khả thi của các biện pháp sau đây bằng cách đánh dấu (x) vào
các cột tương ứng:
Ý kiến thái độ
Mức độ thực hiện
Biện pháp
Rất Đồng ý
Đồng ý
Không đồng ý
Khả thi
KhôngKhả thi
Rất Khả thi
1. Bồi dưỡng lý luận dạy học và nghiệp vụ quản lý hoạt
động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận
thức của học sinh cho Hiệu trưởng các trường tiểu học.
2. Tăng cường quản lý chương trình, kế hoạch dạy học của
giáo viên
3. Tăng cường quản lý việc soạn và chuẩn bị bài dạy theo
định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
4. Tăng cường vai trò của tổ chuyên môn trong hoạt động
dạy học phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
5. Tăng cường bồi dưỡng đổi mới phương pháp dạy học cho
giáo viên.
6. Tăng cường quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập của
học sinh
7. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học
hiện đại
8. Phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể trong nhà
trường và chính quyền địa phương.
Phụ lục 4
Phiếu đánh giá tiết dạy
Họ tên người dạy: .............................................................Trường: ...............................................
Lớp: .................. Môn: ............................. Bài: ............................................................................
Họ tên người dự: ........................................................................................ Chức vụ & Đơn vị: ..............................................
Điểm
Điểm
Các
Đánh
TIÊU CHÍ
tối
lĩnh
giá
đa
vực
1
1.1 Xác định được vị trí, mục tiêu, chuẩn kiến thức và kỹ năng, nội dung cơ bản, trọng tâm bài.
I
KIẾN
1.2 Giảng dạy kiến thức cơ bản chính xác, có hệ thống.
1
THỨC
1.3 Nội dung dạy học đảm bảo giáo dục toàn diện (thái độ, tình cảm, thẩm mỹ).
0.5
( 5đ)
1.4 Khai thác nội dung dạy học nhằm phát triển năng lực học tập của HS.
1
1.5 Nội dung dạy học phù hợp tâm lý lưa tuổi, tác động tới các đối tượng, kể cả HS khuyết tật, HS lớp ghép (nếu có).
1
1.6 Nội dung dạy học cập nhật những vấn đề xã hội, nhân văn gắn với thực tế đời
sống HS.
0.5
II
2.1 Dạy đúng đặc trưng bộ môn, đúng loại bài ( lý thuyết, luyện tập, thực hành,
1
KỸ
ôn tập…)
NĂNG
2.2 Vận dụng PP và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với các đối tương theo
2
( 7đ)
hướng phát huy tính tích cực, chủ động của HS.
1
2.3 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS đảm bảo chuẩn kiến thức, kỹ năng môn học và theo hướng đổi mới.
2.4 Xử lý các tình huống sư phạm phù hợp đối tượng và có tác dụng giáo dục.
0.5
2.5 Sử dụng thiết bị, ĐDDH kể cả ĐDDH tự làm thiết thực, hiệu quả.
1
2.6 Lời giảng mạch lạc, truyền cảm, chữ viết đúng, đẹp, trình bày bảng hợp lý.
0.5
2.7 Phân bố thời gian đảm bảo tiến trình tiết dạy, đạt mục tiêu bài dạy và phù hợp
1
thực tế lớp.
1
3.1 Tác phong sư phạm chuẩn mực, gần gũi, ân cần với HS.
III
1
3.2 Tôn trọng và đối xử công bằng với HS.
THÁI
1
3.3 Kịp thời giúp đỡ HS có khó khăn trong học tập, động viên để mỗi HS đều được
ĐỘ SƯ
phát triển năng lực học tập.
PHẠM
( 3đ)
1
4.1 Tiến trình tiết dạy hợp lý, nhẹ nhàng, các hoạt động học tập diễn ra tự nhiên, hiệu quả và phù hợp với đặc điểm HS tiểu
IV
học.
HIỆU
1
4.2 HS tích cực chủ động tiếp thu bài học, có t2nh cảm, thái độ đúng.
QUẢ
3
4.3 HS nắm được kiến thức, kỹ năng cơ bản của bài học và biết vận dụng vào các bài luyện tập, thực hành.
( 5 đ)
CỘNG
20
Điểm: ............ / 20, Xếp loại: ........................
Tốt: 18 – 20
Khá: 14 – 17.5
TB: 10 – 13.5
Chưa đạt: < 10 Phụ lục 5
Câu hỏi phỏng vấn CBQL và giáo viên về công tác quản lý hoạt động dạy học theo định
hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
A. Câu hỏi cho CBQL
Câu 1: Theo thầy (cô) việc mua sắm trang thiết bị dạy học hiện dại cho hoạt động dạy học theo định
hướng phát huy tính tích cực của học sinh là điều rất cần thiết ?
Câu 2: Theo thầy (cô) để bồi dưỡng giáo viên phát triển nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận
thức của học sinh, cần bồi dưỡng về những nội dung nào?
Câu 3: Thầy (cô) cho biết về điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện nay có đáp ứng cho
hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh không?
B. Câu hỏi cho GV
Câu 1: Thầy (cô) có nhận xét gì về công tác kiểm tra kế hoạch bài dạy của BGH?
Câu 2: Thầy (cô) có thường sử dụng phương tiện công nghệ thông tin trong các tiết dạy mỗi ngày
không?
Câu 3: Xin thầy (cô) cho biết ý kiến về việc học bồi dưỡng tin học và nâng cao về thiết kế bài dạy
bằng giáo án điện tử ?
Số liệu thống kê
Phụ lục 6 1/ Kết quả ý kiến của cán bộ quản lý và giáo viên về nội dung quản lý hoạt động dạy học phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
C1
NHOM
CBQL GV
dong y 29 135 164
phan van 6 46 52
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
dong y 21 105 126
C2 phan van 14 0 14
khong dong y 0 76 76
Total 35 181 216
Total
C3
NHOM
CBQL GV
dong y 31 175 206
khong dong y 4 6 10
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
dong y 32 119 151
C4 phan van 3 0 3
khong dong y 0 62 62
Total 35 181 216
Total
C5
NHOM
CBQL GV
dong y 35 162 197
khong dong y 0 19 19
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
C6 dong y 35 181 216
Total 35 181 216
Total
C7
NHOM
CBQL GV
dong y 35 165
khong dong y 0 16
Total 35 181
200
16
216
Total
C8
NHOM
CBQL GV
dong y 26 159 185
phan van 9 22 31
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
dong y 5 36 41
C9 phan van 20 114 134
khong dong y 10 31 41
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
C10 dong y 35 181 216
Total 35 181 216
Total 2/ Đánh giá của CBQL và GV về mức độ thực hiện những nội dung quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh ở trường tiểu học
NHOM
CBQL GV
TX 20 81 101
C1 KTX 6 18 24
DK 9 82 91
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
TX 19 109 128
C2 KTX 6 36 42
DK 10 36 46
Total 35 181 216
Total
C3
NHOM
CBQL GV
Total 35 181 216
TX 35 169 204
KTX 0 12 12
Total 3/ Đánh giá của CBQL và GV về kết quả thực hiện những nội dung quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh ở trường tiểu học
NHOM
CBQL GV
Tot 12 46 58
C1 Kha 17 117 134
Trung binh 6 18 24
Total 35 181 216
Total
Total
Tot
C2 Kha
Trung binh
NHOM
CBQL GV
15 64 79
20 81 101
0 36 36
35 181 216
Total
Total
Tot
C3 Kha
Trung binh
NHOM
CBQL GV
16 72 88
15 63 78
4 46 50
35 181 216
Total 4/ Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về mức độ công tác quản lý việc lập kế hoạch bài dạy của giáo viên
C1
NHOM
CBQL GV
Total 35 181 216
KTX 4 28 32
TX 31 153 184
Total
C2
NHOM
CBQL GV
Total 35 181 216
KTX 4 28 32
TX 31 153 184
Total
C3
NHOM
CBQL GV
Total 35 181 216
KTX 9 59 68
TX 26 122 148
Total
NHOM
CBQL GV
C4 KTX 6 32 38
TX 15 63 78
DK 14 86 100
Total 35 181 216
Total 5/ Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về thực trạng công tác quản lý việc lập kế hoạch bài dạy của giáo viên
NHOM
CBQL GV
Total
Tot 26 120 146
Trung binh 0 25 25
Total 35 181 216
NHOM
CBQL GV
Tot 26 120 146
C1 Kha 9 36 45 C2 Kha 9 36 45
Trung binh 0 25 25
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
Total
Tot 16 73 89
Trung binh 11 53 64
Total 35 181 216
NHOM
CBQL GV
Tot 15 70 85
C3 Kha 8 55 63 C4 Kha 14 66 80
Trung binh 6 45 51
Total 35 181 216
Total 6/ Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về mức độ quản lý giờ lên lớp của giáo viên
NHOM
CBQL GV
TX 5 0 5
C1 KTX 19 109 128
KHT 11 72 83
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
TX 15 136 151
C2 KTX 5 25 30
KTH 15 20 35
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
TX 18 105 123
C3 KTX 8 32 40
DK 7 44 51
Total 33 181 214
Total 7/ Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về kết quả quản lý giờ lên lớp của giáo viên
NHOM
CBQL GV
Total
Tot 12 46 58
C1 Kha 12 87 99
Trung binh 11 48 59
Total 35 181 216
NHOM
CBQL GV
Tot 25 130 155
Trung binh 3 30 33
Total 35 175 210
C2 Kha 7 15 22
CBQL GV
Trung binh 0 32 32
Total 35 181 216
C3 Kha 8 29 37
Tot 25 120 145
Total NHOM Total 8/ Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về mức độ quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn, dự giờ và rút kinh nghiệm sư phạm của giáo viên quận Thủ Đức.
C1
NHOM
CBQL GV
TX 35 169 204
KTX 0 12 12
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
TX 35 118 153
DK 0 46 46
Total 35 181 216
C2 KTX 0 17 17
Total
C3
NHOM
CBQL GV
TX 21 135 156
KTX 14 46 60
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
TX 12 64 76
DK 8 34 42
Total 35 181 216
C4 KTX 15 83 98
Total
C5
NHOM
CBQL GV
KTX 11 45 56
KHT 24 136 160
Total 35 181 216
Total 8/ Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về kết quả quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn, dự giờ và rút kinh nghiệm sư phạm của giáo viên quận Thủ Đức.
Total
Tot
Trung binh
C1 Kha
NHOM
CBQL GV
0 20 20
22 78 100
35 181 216
13 83 96
Total
NHOM
CBQL GV
Trung binh 0 21 21
Tot 21 78 99
Total 35 181 216
C2 Kha 14 82 96
Total
NHOM
CBQL GV
Trung binh 8 39 47
Tot 15 100 115
Total 35 181 216
C3 Kha 12 42 54
Total
NHOM
CBQL GV
Trung binh 11 73 84
Tot 12 57 69
Total
Total 35 181 216
C4 Kha 12 51 63 C5
NHOM
CBQL GV
Tot 5 0 5
Kha 5 0 5
Trung binh 25 24 49
Yeu 0 157 157
Total 35 181 216
Total 9/ Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về mức độ quản lý cơ sở vật chất, phương tiện và thiết bị dạy học
C1
NHOM
CBQL GV
TX 20 62 82
KTX 15 23 38
DK 0 84 84
KHT 0 12 12
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
TX 11 36 47
KTH 0 27 27
Total 35 181 216
C2 KTX 24 118 142
Total
C3
NHOM
CBQL GV
TX 35 168 203
KTX 0 13 13
Total 35 181 216
Total
NHOM
CBQL GV
TX 12 64 76
DK 8 34 42
Total 35 181 216
C4 KTX 15 83 98
Total
C5
NHOM
CBQL GV
TX 25 118 143
KTX 10 63 73
Total 35 181 216
Total 10/ Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về kết quả quản lý cơ sở vật chất, phương tiện và thiết bị dạy học
NHOM
CBQL GV
Tot 16 64 80
Trung binh 5 41 46
Total 35 181 216
C1 Kha 14 76 90
Total
NHOM
CBQL GV
Tot 6 75 81
Trung binh 21 41 62
Total 35 181 216
C2 Kha 8 65 73
Total
NHOM
CBQL GV
Tot 35 108 143
Trung binh 0 46 46
Total 35 181 216
C3 Kha 0 27 27
Total
NHOM
CBQL GV
Tot 12 54 66
Trung binh 9 67 76
Total 35 181 216
C4 Kha 14 60 74
Total
NHOM
CBQL GV
Tot 15 72 87
Trung binh 12 64 76
Total 35 181 216
C5 Kha 8 45 53
Total

