BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
ÕÕÕÕÕ
V
VŨ
Ũ
Đ
ĐÌ
ÌN
NH
H
K
KẾ
ẾT
T
ỨNG DỤNG LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH
HÀNH VI ĐỂ LÝ GIẢI CHO NHỮNG BẤT
THƯỜNG TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG
KHOÁN VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
MÃ SỐ: 60.31.12
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.TS NGUYỄN NGỌC ĐỊNH
TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2011
I
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN....................................................................................................... 1
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ 2
DANH MỤC CÁC BẢNG ......................................................................................... 3
DANH MỤC CÁC HÌNH .......................................................................................... 4
BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................. 5
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 6
1. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................................... 6
2. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................ 7
2.1. Mục tiêu chung ..................................................................................................... 7
2.2. Mục tiêu cụ thể ..................................................................................................... 7
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................................................ 8
3. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................................... 8
3.1. Quy trình nghiên cứu ............................................................................................ 8
3.2. Phương pháp thu thập số liệu ................................................................................ 9
3.2.1. Nguồn số liệu ..................................................................................................... 9
3.2.2. Phương pháp thu thập thông tin........................................................................ 10
3.3. Phương pháp xử lý số liệu ................................................................................... 11
4. Những đóng góp của đề tài .................................................................................... 11
5. Kết cấu của đề tài ................................................................................................... 11
Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH HÀNH VI .......................................... 12
1.1. Một số khái niệm ................................................................................................ 12
1.2. Lý thuyết thị trường hiệu quả thông tin .............................................................. 12
1.3. Tài chính hành vi là gì? ....................................................................................... 13
1.4. Những nguyên lý cơ bản của tài chính hành vi .................................................... 13
1.4.1 Hành vi không hợp lý ........................................................................................ 13
1.4.1.1 Sự tự tin quá mức (Overconfidence)............................................................... 13
1.4.1.2 Lệch lạc do tình huống điển hình (representativeness heuristic) ..................... 13
1.4.1.3 Sự an toàn (Conservatism/Loss aversion) ....................................................... 13
II
1.4.1.4 Niềm tin vững chắc (Belief perseverance) ...................................................... 13
1.4.1.5 Sự tham khảo (Anchoring) ............................................................................. 13
1.4.1.6 Sự ưa thích trong các lựa chọn - Lý thuyết triển vọng (Prospect theory) ......... 13
1.4.1.7 Tài khoản tinh thần (Mental accounts). .......................................................... 20
1.4.1.8 Không thích sự mơ hồ (Ambiguity aversion)................................................ 213
1.4.1.9 Sự phản ứng quá mức/quá thận trọng (overreaction/underreaction) .............. 213
1.4.1.10 Tâm lý bầy đàn ............................................................................................ 22
1.4.2. Hành vi không hợp lý mang tính hệ thống. ....................................................... 24
1.4.3. Giới hạn khả năng kinh doanh chênh lệch giá trên thị trường tài chính............. 24
1.5. Các trường hợp bất thường trên TTCK .............................................................. 26
1.5.1. Hiệu ứng ngày trong tuần (Day-of-the-week effect) ......................................... 26
1.5.2. Hiệu ứng tháng trong năm (Monthly effect) ..................................................... 27
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .......................................................................................... 27
Chương 2: NGHIÊN CỨU TÀI CHÍNH HÀNH VI ĐỂ LÝ GIẢI NHỮNG BẤT
THƯỜNG TRÊN TTCK VIỆT NAM .................................................................... 14
2.1. Thực trạng thị trường chứng khoán Việt Nam ..................................................... 28
2.1.1. Sơ lược lịch sử hình thành TTCK Việt Nam .................................................... 28
2.1.2. Một số thành tựu của TTCK Việt Nam đã đạt được ......................................... 29
2.1.3. Một số lệch lạc của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam ............. 33
2.1.4. Tình trạng đầu cơ trên TTCK Việt Nam ........................................................... 35
2.1.5. Đánh giá, phân tích luật chứng khoán hiên hành (tính hoàn hiện của chính sách,
mức độ răn đe,...) ....................................................................................................... 37
2.1.6. Hành vi bầy đàn của nhà đầu tư từ kết quả khảo sát………………………………… 40
2. 2. Tác động của độ nhiễu thông tin đến giá cả (định giá) các cổ phiếu ................... 40
2.2.1. Thông tin thu thập ............................................................................................ 44
2.2.2. Kết quả và giải thích kết quả ............................................................................ 45
2.3. Phân tích tâm lý bầy đàn trên TTCK Việt Nam ................................................... 47
2.3.1. Mô hình định lượng ......................................................................................... 51
2.3.2. Dữ liệu ............................................................................................................. 52
2.3.3. Kết quả thực nghiệm ........................................................................................ 53
III
2.3.3.1 Thống kê mô tả các biến quan sát ................................................................... 53
2.3.3.2 Kết quả kiểm định .......................................................................................... 54
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .......................................................................................... 57
Chương 3: CÁC GIẢI PHÁP NHẰM GIA TĂNG TÍNH HIỆU QUẢ
CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM .............................. 59
3.1. Một số giải pháp nhằm gia tăng tính hiệu quả của TTCK Việt Nam .................... 59
3.1.1. Hạn chế tình trạng đầu cơ lũng đoạn thị trường chứng khoán ........................... 59
3.1.2. Nâng cao tính minh bạch trên TTCK................................................................ 61
3.1.3. Gia tăng giá trị thị trường của vốn cổ phần ....................................................... 63
3.1.4. Phát triển các tổ chức đầu tư chuyên nghiệp ..................................................... 64
3.1.5. Tăng tính chuyên nghiệp của nhà đầu tư cá nhân ............................................. 67
3.1.6. Phát triển chứng khoán phái sinh ………………………………………………68
3.1.7. Triển khai nghiệp vụ bán khống ……………………………………………….70
3.2. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo ............................................... 75
3.2.1. Hạn chế của đề tài ............................................................................................ 75
3.2.2. Hướng phát triển đề tài..................................................................................... 76
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .......................................................................................... 76
KẾT LUẬN .............................................................................................................. 78
TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................... 79
PHỤ LỤC 1 .............................................................................................................. 82
PHỤ LỤC 2 .............................................................................................................. 84
