LU N VĂN TH C SẬ Ạ Ỹ
CHUYÊN NGÀNH: TÔN GIÁO H CỌ
Đ tàiề:
Nâng cao hi u qu qu n lý nhà n c v ho tệ ả ả ướ ề ạ
đng tôn giáo Thành ph H Chí Minh trongộ ở ố ồ
giai đo n hi n nay.ạ ệ
Trang 1
M C L CỤ Ụ
M ĐUỞ Ầ 3
CH NG 1ƯƠ : QU N LÝ NHÀ N C V HO T ĐNG TÔN GIÁO -Ả ƯỚ Ề Ạ Ộ
M T S V N Đ LÝ LU N VÀ TH C TI NỘ Ố Ấ Ề Ậ Ự Ễ
9
1.1. Qu n lý nhà n c và qu n lý nhà n c v ho t đng tôn giáoả ướ ả ướ ề ạ ộ 9
1.2. Qu n lý nhà n c v ho t đng tôn giáo trên th gi i và trongả ướ ề ạ ộ ế ớ
quá trình xây d ng CNXH Vi t Nam th i k tr c năm 1990ự ở ệ ờ ỳ ướ
16
CH NG 2ƯƠ : QU N LÝ NHÀ N C V HO T ĐNG TÔN GIÁO Ả ƯỚ Ề Ạ Ộ Ở
THÀNH PH H CHÍ MINH – THÀNH T U, H N CH VÀ V NỐ Ồ Ự Ạ Ế Ấ
Đ ĐT RAỀ Ặ
40
2.1. Th c tr ng Qu n lý nhà n c v ho t đng tôn giáo Thànhự ạ ả ướ ề ạ ộ ở
ph H Chí Minh (2000 – 2005)ố ồ
40
2.2. M t s v n đ đang đt ra hi n nayộ ố ấ ề ặ ệ 57
CH NG 3ƯƠ : PH NG H NG VÀ GI I PHÁP CH Y U NÂNGƯƠ ƯỚ Ả Ủ Ế
CAO HI U QU QU N LÝ NHÀ N C V HO T ĐNG TÔNỆ Ả Ả ƯỚ Ề Ạ Ộ
GIÁO THÀNH PH H CHÍ MINH TRONG GIAI ĐO N HI NỞ Ố Ồ Ạ Ệ
NAY
67
3.1. Ph ng h ng ch y uươ ướ ủ ế 67
3.2. M t s gi i pháp ch y u đ nâng cao hi u qu qu n lý nhàộ ố ả ủ ế ể ệ ả ả
n c đi v i ho t đng tôn giáoướ ố ớ ạ ộ
71
3.3. Ki n nghế ị 76
K T LU NẾ Ậ 79
DANH M C TÀI LI U THAM KH OỤ Ệ Ả 82
PH L CỤ Ụ 87
Trang 2
M ĐUỞ Ầ
1. Tính c p thi t c a đ tàiấ ế ủ ề
Tôn giáo là hi n t ng xã h i tác đng h t s c ph c t p và sâu s cệ ượ ộ ộ ế ứ ứ ạ ắ
đn m i m t c a đi s ng nhân lo i. Hi n nay, tôn giáo ngày càng can thi pế ọ ặ ủ ờ ố ạ ệ ệ
sâu h n vào đi s ng chính tr v i nhi u hình th c khác nhau; là m t trongơ ờ ố ị ớ ề ứ ộ
nh ng v n đ nh y c m không ch riêng Vi t Nam mà c trên th gi i; tônữ ấ ề ạ ả ỉ ở ệ ả ế ớ
giáo và dân t c là m t trong nh ng nhân t ti m n nguy c gây m t n đnhộ ộ ữ ố ề ẩ ơ ấ ổ ị
nhi u qu c gia, trong đó có Vi t Nam. B i v y, không m t qu c gia nàoở ề ố ệ ở ậ ộ ố
không đt ra v n đ ph i nâng cao hi u qu qu n lý nhà n c v ho t đngặ ấ ề ả ệ ả ả ướ ề ạ ộ
tôn giáo.
Vi t Nam là m t qu c gia đa tôn giáo, s l ng ng i theo tôn giáoệ ộ ố ố ượ ườ
khá đông (ch tính riêng 6 tôn giáo l n, s tín đ đã chi m kho ng 1/4 dân s ).ỉ ớ ố ồ ế ả ố
Do đó, vi c đ ra chính sách tôn giáo đúng đn và th c hi n có hi u quệ ề ắ ự ệ ệ ả
chính sách đó là m t v n đ h tr ng, không nh ng nh h ng tr c ti p đnộ ấ ề ệ ọ ữ ả ưở ự ế ế
quy n l i h p pháp và nhu c u c a m t b ph n nhân dân, mà còn tác đngề ợ ợ ầ ủ ộ ộ ậ ộ
không nh đn tình hình chính tr - kinh t - xã h i c a đt n c. Nh n th cỏ ế ị ế ộ ủ ấ ướ ậ ứ
rõ đi u đó, Đng và Nhà n c Vi t Nam luôn đa ra và th c hi n đc chínhề ả ướ ệ ư ự ệ ượ
sách đúng đn v t do tín ng ng, tôn giáo c a nhân dân. Ngh quy t sắ ề ự ưỡ ủ ị ế ố
24/NQ-TW c a B Chính tr ngày 16/10/1990 là m t d u m c quan tr ng vủ ộ ị ộ ấ ố ọ ề
đi m i nh n th c c a Đng v v n đ tôn giáo. Ngày 18/6/2004 ổ ớ ậ ứ ủ ả ề ấ ề Pháp l nhệ
tín ng ngưỡ , tôn giáo đc y ban Th ng v Qu c h i thông qua và có hi uượ ủ ườ ụ ố ộ ệ
l c thi hành t ngày 15/11/2004; ti p theo, ngày 01/3/2005 Chính ph banự ừ ế ủ
hành Ngh đnh s 22 nh m c th hóa t t ng - tinh th n Pháp l nh, h ngị ị ố ằ ụ ể ư ưở ầ ệ ướ
d n các ngành, các c p th c hi n t t công tác qu n lý nhà n c v tôn giáoẫ ấ ự ệ ố ả ướ ề
trong tình hình hi n nay. Nh ng văn b n trên đã th hi n nh ng b c ti n r tệ ữ ả ể ệ ữ ướ ế ấ
quan tr ng trong vi c đi m i ch tr ng, chính sách c a Đng, Nhà n cọ ệ ổ ớ ủ ươ ủ ả ướ
Trang 3
v ho t đng tôn giáo; th hi n s tôn tr ng t do tín ng ng, tôn giáo c aề ạ ộ ể ệ ự ọ ự ưỡ ủ
nhân dân và đáp ng yêu c u c a công tác qu n lý nhà n c v ho t đng tônứ ầ ủ ả ướ ề ạ ộ
giáo ngày càng ch t ch và hi u qu h n.ặ ẽ ệ ả ơ
Trong xu th đi m i chung c a đt n c, trong nh ng năm g n đây,ế ổ ớ ủ ấ ướ ữ ầ
s đng hành c a các tôn giáo cùng dân t c trên con đng xây d ng chự ồ ủ ộ ườ ự ủ
nghĩa xã h i đã tăng lên; h u h t m i ho t đng tôn giáo đu di n ra trongộ ầ ế ọ ạ ộ ề ễ
khuôn kh chính sách, pháp lu t và tuân th vi c qu n lý c a chính quy n.ổ ậ ủ ệ ả ủ ề
Nh vờ ậy, kh i đi đoàn k t toàn dân t c đc c ng c . Tuy nhiên, hi n nayố ạ ế ộ ượ ủ ố ệ
cũng còn nhi u b t c p liên quan đn công tác qu n lý nhà n c, nh gi i quy tề ấ ậ ế ả ướ ư ả ế
nh ng ho t đng truy n đo trái phép đã và đang di n ra m t s n i, tình hìnhữ ạ ộ ề ạ ễ ở ộ ố ơ
khi u ki n v đt đai, c s th t c a tôn giáo có xu h ng gia tăng...ế ệ ề ấ ơ ở ờ ự ủ ướ
Đ gi i quy t nh ng b t c p này, ph i nâng cao hi u qu công tácể ả ế ữ ấ ậ ả ệ ả
qu n lý nhà n c v ho t đng tôn giáo. Đây là m t v n đ h t s c c n thi tả ướ ề ạ ộ ộ ấ ề ế ứ ầ ế
trong tình hình hi n nay.ệ
Thành ph H Chí Minh là đô th l n nh t n c, m t trung tâm vố ồ ị ớ ấ ướ ộ ề
kinh t , văn hóa, khoa h c - công ngh , đu m i giao l u qu c t , có v tríế ọ ệ ầ ố ư ố ế ị
chính tr quan tr ng c a c n c. V i di n tích t nhiên 2.095kmị ọ ủ ả ướ ớ ệ ự 2, dân số
6.117.000 ng i, có 2.383.679 tín đ c a 6 tôn giáo l n (Ph t giáo, Công giáo,ườ ồ ủ ớ ậ
Tin lành, Hòa h o, H i giáo, Cao Đài). Trong nhi u năm qua, công tác qu n lýả ồ ề ả
nhà n c v ho t đng tôn giáo Thành ph H Chí Minh đã đt nh ng k tướ ề ạ ộ ở ố ồ ạ ữ ế
qu kh quan, đông đo tín đ các tôn giáo đã cùng nhân dân Thành ph gópả ả ả ồ ố
s c xây d ng Thành ph H Chí Minh x ng đáng danh hi u "Thành ph mangứ ự ố ồ ứ ệ ố
tên Bác - Thành ph Anh hùng". M t khác, do v trí kinh t , văn hóa - xã h iố ặ ị ế ộ
đc bi t quan tr ng hi n nay cũng nh nh ng v n đ l ch s đ l i, thànhặ ệ ọ ệ ư ữ ấ ề ị ử ể ạ
ph này cũng là đa bàn tr ng đi m ch ng phá c a các th l c thù đch trongố ị ọ ể ố ủ ế ự ị
âm m u th c hi n "di n bi n hòa bình" đi v i n c ta nói chung, đi v iư ự ệ ễ ế ố ớ ướ ố ớ
Thành ph nói riêng. Trong b i c nh đó, v n đ tôn giáo trên đa bàn Thànhố ố ả ấ ề ị
ph cũng có nh ng di n bi n ph c t p, có lúc đã gây ra nh ng m t n đnhố ữ ễ ế ứ ạ ữ ấ ổ ị
c c b . Theo ụ ộ Báo cáo t ng k t công tác qu n lý nhà n c v tôn giáo nămổ ế ả ướ ề
Trang 4
2005 c a Ban Tôn giáo Thành ph H Chí Minh, nhi u đoàn khách n củ ố ồ ề ướ
ngoài đn thành ph vì lý do tôn giáo, trong đó có B tr ng l u đng v tế ố ộ ưở ư ộ ề ự
do tôn giáo qu c t Hoa K , Ch t ch H i đng lãnh đo v nhân quy n Hoaố ế ỳ ủ ị ộ ồ ạ ề ề
K , Ngh vi n châu Âu, H ngh sĩ Christopher Smith, Phó Ch t ch Ti u banỳ ị ệ ạ ị ủ ị ể
Châu á - Thái Bình D ng, H ngh vi n Hoa K ... Các đoàn này đã nhi u l nươ ạ ị ệ ỳ ề ầ
g p g chính quy n và Giáo h i các tôn giáo đ tìm hi u tình hình tôn giáo vàặ ỡ ề ộ ể ể
có nh ng tác đng tiêu c c đn tình hình tôn giáo. C th , t i Thành ph Hữ ộ ự ế ụ ể ạ ố ồ
Chí Minh, Lê Quang Liêm và nhóm x u trong Ph t giáo Hòa H o ra "tuyênấ ậ ả
cáo" tái ho t đng, đòi đu tranh cho t do tôn giáo và vu cáo Nhà n c ta đànạ ộ ấ ự ướ
áp Ph t giáo Hòa H o, đòi công khai s tín đ b chính quy n b t t m giam.ậ ả ố ồ ị ề ắ ạ
Đc bi t, tình hình Tin lành Thành ph trong năm 2005 có nh ng d u hi uặ ệ ở ố ữ ấ ệ
ti m n nhi u ph c t p, trong đó đáng chú ý nh t là các th l c thù đch trongề ẩ ề ứ ạ ấ ế ự ị
và ngoài n c luôn tìm m i cách liên l c, ti p xúc và h tr đ s x u trongướ ọ ạ ế ỗ ợ ể ố ấ
đo Tin lành ho t đng... Đ h n ch , ngăn ch n và gi i quy t có hi u quạ ạ ộ ể ạ ế ặ ả ế ệ ả
v n đ này nh m góp ph n ti p t c phát huy và gi v ng nh ng thành t u đãấ ề ằ ầ ế ụ ữ ữ ữ ự
đt đc theo tinh th n Ngh quy t c a B Chính tr ạ ượ ầ ị ế ủ ộ ị V ph ng h ng vàề ươ ướ
nhi m v phát tri n Thành ph H Chí Minh đn năm 2010ệ ụ ể ố ồ ế , bên c nh nh ngạ ữ
lĩnh v c c n ph i đu t v kinh t , văn hóa, xã h i, khoa h c - k thu t, anự ầ ả ầ ư ề ế ộ ọ ỹ ậ
ninh - qu c phòng,... công tác qu n lý nhà n c v tôn giáo - nhu c u tínố ả ướ ề ầ
ng ng và tinh th n c a m t b ph n l n c dân Thành ph - cũng c n đcưỡ ầ ủ ộ ộ ậ ớ ư ố ầ ượ
quan tâm m t cách thi t th c và c th h n.ộ ế ự ụ ể ơ
V i ý nghĩa đó, tác gi ch n đ tài: "ớ ả ọ ề Nâng cao hi u qu qu n lýệ ả ả
nhà n c v ho t đng tôn giáo Thành ph H Chí Minh trong giaiướ ề ạ ộ ở ố ồ
đo n hi n nayạ ệ " làm ch đ nghiên c u cho lu n văn th c sĩ khoa h củ ề ứ ậ ạ ọ
chuyên ngành Tôn giáo h c.ọ
2. Tình hình nghiên c u đ tàiứ ề
Hi n nay có nhi u công trình, nhi u bài vi t v tôn giáo và nh h ngệ ề ề ế ề ả ưở
c a tôn giáo đi v i các lĩnh v c khác nhau c a đi s ng xã h i. Có th nêuủ ố ớ ự ủ ờ ố ộ ể
Trang 5
