BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
HỌC VIỆN Y DƢỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
TRẦN HỒNG NHUNG
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG
HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ THOÁI HÓA
KHỚP GỐI NGUYÊN PHÁT BẰNG
PHƢƠNG PHÁP TẬP DƢỠNG SINH
NGUYỄN VĂN HƢỞNG
LUẬN VĂN THẠC SỸ Y HỌC
Chuyên ngành: Y học cổ truyền
Mã số: 8720115
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS Lê Thị Kim Dung
HÀ NỘI, NĂM 2020
LỜI CẢM ƠN
Luận văn thạc sĩ Y khoa chuyên ngành Y học cổ truyền với đề tài “Đánh giá
tác dụng hỗ trợ điều trị thoái hóa khớp gối nguyên phát bằng phƣơng pháp tập
dƣỡng sinh Nguyễn Văn Hƣởng” là kết quả quá trình cố gắng không ngừng của
bản thân và đƣợc sự giúp đỡ, động viên khích lệ của các thầy cô, bạn bè đồng
nghiệp và ngƣời thân. Qua trang viết này tôi xin gửi lời cảm ơn tới những ngƣời đã
giúp đỡ mình trong thời gian học tập - nghiên cứu khoa học vừa qua.
Tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến: Đảng ủy, ban giám đốc, phòng đào tạo
sau đại học và các thầy cô trong Học viện Y Dƣợc học Cổ truyền Việt Nam. Đảng
ủy, Ban giám đốc, phòng Kế hoạch tổng hợp, các khoa phòng và các đồng nghiệp
trong trong Học viện Y Dƣợc học Cổ truyền Việt Nam đã hƣớng dẫn, chỉ bảo tận
tình, tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Tôi xin đặc biệt tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đối tới TS Lê Thị Kim
Dung, cô đã trực tiếp hƣớng dẫn, chỉ bảo tận tình cũng nhƣ cung cấp tài liệu thông
tin khoa học cần thiết cho luận văn này. Không có cô, tôi không thể có sự trƣởng
thành ngày hôm nay.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới tập thể các giáo sƣ, phó giáo sƣ, tiến sĩ
trong Hội đồng: là những ngƣời thầy, những nhà khoa học đã luôn hƣớng dẫn chỉ
bảo cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, đã đóng góp cho tôi những
ý kiến quý báu để tôi hoàn thiện và bảo vệ thành công luận văn này.
Cuối cùng tôi rất biết ơn những ngƣời thân trong gia đình cùng toàn thể bạn
bè đã luôn ở bên ủng hộ tinh thần và giúp đỡ tôi trong suốt khoá học này.
Hà Nội, ngày tháng năm 20
Trần Hồng Nhung
LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên là: Trần Hồng Nhung
Là học viên lớp Cao học khóa 10 – Học viện Y Dƣợc học cổ truyền Việt Nam
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng
tôi dƣới sự hƣớng dẫn của Tiến sỹ Lê Thị Kim Dung
Các số liệu sử dụng phân tích trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, đã công
bố theo đúng quy định. Các kết quả nghiên cứu trong luận văn do tôi tự tìm hiểu,
phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn của Việt Nam.
Kết quả của nghiên cứu này chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ nghiên cứu
nào khác.
Hà Nội, ngày tháng năm 20
Ngƣời cam đoan
Trần Hồng Nhung
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ACR (American College of Rheumatology)
: Hội khớp học Mỹ
BN
: Bệnh nhân
CLCS
: Chất lƣợng cuộc sống
DS
ĐC
: Dƣỡng sinh
: Đối chứng
KC
NC
: Khí công
: Nghiên cứu
NSAID
(Nonsteroidal anti-inflammatory drug)
: Thuốc chống viêm không Steroid
NXB
: Nhà xuất bản
PP
THK
: Phƣơng pháp
: Thoái hóa khớp
TVĐ
: Tầm vận động
VAS (Visual Analog Scale)
: Thang điểm VAS
WHO (World Health Organization)
: Tổ chức Y tế thế giới
XQ
: X quang
YHCT
: Y học cổ truyền
YHHĐ
: Y học hiện đại
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ......................................................................................................... 1
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.....................................................................................2
Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU .................................................................... 3
1.1. THOÁI HÓA KHỚP GỐI THEO Y HỌC HIỆN ĐẠI .................................3
1.1.1. Thoái hóa khớp gối .............................................................................3
1.1.2. Nguyên nhân thoái hóa khớp gối ........................................................3
1.1.3. Cơ chế bệnh sinh và các yếu tố liên quan ...........................................4
1.1.4. Triệu chứng của thoái hóa khớp gối ....................................................7
1.1.5. Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa khớp gối ..........................................9
1.1.6. Các phƣơng pháp điều trị thoái hóa khớp gối......................................9
1.1.7. Theo dõi và quản lý ...........................................................................10
1.2. THOÁI HÓA KHỚP GỐI THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN...........................10
1.2.1. Thể phong hàn thấp tý .......................................................................11
1.2.2. Thể phong thấp nhiệt tý ....................................................................12
1.3. PHƢƠNG PHÁP DƢỠNG SINH.......………............................................13
1.3.1. Vài nét về nguồn gốc, lịch sử của phƣơng pháp Dƣỡng sinh............13
1.3.2. Cơ sở lý luận của phƣơng pháp dƣỡng sinh.......................................15
1.3.3. Tác dụng của dƣỡng sinh...................................................................17
1.3.4 Phƣơng pháp dƣỡng sinh Nguyễn Văn Hƣởng..................................18
1.4. GLUCOSAMIN ………………………………………………………….19
1.5. MỘT SỐ NGHIÊN CỨU ĐIỀU TRỊ THOÁI HÓA KHỚP GỐI...............21
1.6. CÔNG CỤ XÁC ĐỊNH CHẤT LƢỢNG CUỘC SỐNG...........................22
1.6.1 Khái niệm Chất lƣợng cuộc sống ..................................................... 22
1.6.2. Chất lƣợng cuộc sống của bệnh nhân thoái hóa khớp gối ................22
1.6.3. Giới thiệu bộ câu hỏi SF 36 .............................................................23
Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.......................24
2.1. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU..................................................................24
2.1.1. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân nghiên cứu...........................................24
2.1.2. Tiêu chuẩn loại bệnh nhân khỏi nghiên cứu....................................25
2.2. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU .....................................................................25
2.3. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU ...................................................................25