ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------
NGUYỄN THỊ THU HẰNG
Ý THỨC PHÁI TÍNH TRONG THƠ NỮ ĐƢƠNG ĐẠI
(Khảo sát qua hai tác giả Tuyết Nga và Phạm Thị Ngọc Liên)
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Hà Nội - 2016
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------
NGUYỄN THỊ THU HẰNG
Ý THỨC PHÁI TÍNH TRONG THƠ NỮ ĐƢƠNG ĐẠI
(Khảo sát qua hai tác giả Tuyết Nga và Phạm Thị Ngọc Liên)
Luận văn thạc sĩ chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 60 22 01 21
Ngƣời hƣớng dẫn: PGS.TS Lƣu Khánh Thơ
Hà Nội - 2016
LỜI CẢM ƠN
Để có thể hoàn thành luận văn này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới
PGS.TS Lưu Khánh Thơ, người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ rõ những hướng đi
đúng đắn cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện luận văn.
Tiếp đến, tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy Cô giáo trong Khoa Ngữ văn,
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều
kiện thuận lợi giúp đỡ cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình – là nguồn sức mạnh
tinh thần và chỗ dựa vững chắc để tôi có thể đạt được kết quả này.
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Thu Hằng
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................. 1
1. Lí do chọn đề tài ............................................................................................ 1
2. Lịch sử vấn đề ............................................................................................... 4
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu .................................................................... 9
4. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................... 9
5. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................. 10
6. Cấu trúc luận văn ........................................................................................ 10
CHƢƠNG I TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ PHÁI
TÍNH TRONG TIẾN TRÌNH THƠ VIỆT NAM VÀ SỰ NGHIỆP SÁNG
TÁC CỦA TUYẾT NGA, PHẠM THỊ NGỌC LIÊN ............................... 11
1.1. Giới thuyết về phái tính và nữ quyền ................................................... 11
1.1.1. Ý thức phái tính ..................................................................................... 11
1.1.2. Ý thức nữ quyền - một khái niệm liên quan........................................... 12
1.2. Sự hình thành và phát triển ý thức phái tính trong thơ Việt Nam qua
các thời kỳ ...................................................................................................... 16
1.2.1. Ý thức phái tính trong thơ dân gian ...................................................... 16
1.2.2. Ý thức phái tính trong thơ trung đại ..................................................... 18
1.2.3. Ý thức phái tính trong thơ hiện đại ....................................................... 23
1.3. Hành trình sáng tác của hai tác giả Tuyết Nga và Phạm Thị Ngọc Liên ...... 25
1.3.1. Tuyết Nga .............................................................................................. 25
1.3.2. Phạm Thị Ngọc Liên .............................................................................. 26
CHƢƠNG 2 BIỂU HIỆN Ý THỨC PHÁI TÍNH TRONG THƠ TUYẾT
NGA VÀ PHẠM THỊ NGỌC LIÊN ............................................................ 27
2.1. Ý thức về cái tôi bản thể ........................................................................ 27
2.1.1. Ý thức về vẻ đẹp nữ tính ........................................................................ 27
2.1.2. Ý thức về vẻ đẹp cá tính ......................................................................... 33
2.1.3. Ý thức về thiên chức làm mẹ ................................................................. 39
2.2. Ý thức về tình yêu .................................................................................. 44
2.2.1. Khát vọng yêu thương hết mình và cháy bỏng ...................................... 44
2.2.2. Mạnh mẽ vượt qua mọi nỗi đau, bất hạnh trong tình yêu ..................... 47
2.2.3. Khát vọng giải phóng thân xác ............................................................. 51
2.3. Ý thức về cuộc sống xã hội .................................................................... 55
CHƢƠNG 3 NGHỆ THUẬT THỂ HIỆN Ý THỨC PHÁI TÍNH TRONG
THƠ TUYẾT NGA VÀ PHẠM THỊ NGỌC LIÊN ................................... 64
3.1. Hệ thống biểu tƣợng mang tính nữ ...................................................... 64
3.1.1. Biểu tượng Đất ...................................................................................... 64
3.1.2. Biểu tượng Nước ................................................................................... 66
3.1.3. Biểu tượng màn đêm ............................................................................. 69
3.1.4. Biểu tượng thân thể ............................................................................... 71
3.2. Ý thức phái tính và thể thơ.................................................................... 73
3.2.1. Sự nối tiếp mạch nguồn thể thơ truyền thống ....................................... 73
3.2.2. Sự phá vỡ chuẩn mực của thể thơ ......................................................... 75
3.3. Ý thức phái tính và giọng điệu .............................................................. 79
3.3.1. Giọng tha thiết tâm tình ........................................................................ 79
3.3.2. Giọng sôi nổi, mạnh mẽ ........................................................................ 82
3.4. Ý thức phái tính và ngôn ngữ................................................................ 84
3.4.1. Ngôn ngữ thơ dịu dàng nữ tính ............................................................. 84
3.4.2. Ngôn ngữ thơ táo bạo và phá cách ....................................................... 86
KẾT LUẬN .................................................................................................... 90
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 93