ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
NGUYỄN HÙNG ANH
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MÔ HÌNH PHÂN BỔ NƢỚC
MẶT PHỤC VỤ QUẢN LÝ TỔNG HỢP TÀI NGUYÊN NƢỚC
LƢU VỰC SÔNG CẦU
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
HÀ NỘI - 2017
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
NGUYỄN HÙNG ANH
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MÔ HÌNH PHÂN BỔ NƢỚC
MẶT PHỤC VỤ QUẢN LÝ TỔNG HỢP TÀI NGUYÊN NƢỚC
LƢU VỰC SÔNG CẦU
Chuyên nghành: Thủy văn học
Mã số: 60440224
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Lê Văn Chính
HÀ NỘI - 2017
1
LỜI CẢM ƠN
Luận văn này đƣợc hoàn thành tại Khoa Khí tƣợng – Thủy văn và Hải dƣơng
học, Trƣờng Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
Học viên xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Lê Văn Chính, ngƣời thầy đã
luôn tận tình hƣớng dẫn, góp ý,chỉ bảo trong suốt quá trình học tập và hoàn thành
luận văn này. Đặc biệt là sự hỗ trợ về phƣơng pháp, kỹ thuật nghiên cứu từ Đề tài
nghiên cứu cơ bản trong khoa học tự nhiên đƣợc Quỹ Phát triển Khoa học và Công
nghệ Quốc gia tài trợ năm 2013 ―Nghiên cứu thiết lập mô hình phân phối thông số
GIS để mô phỏng và dự báo dòng chảy, lan truyền các chất ô nhiễm và đề xuất các
giải pháp trong qui hoạch và quản lý tổng hợp nguồn nước tại lưu vực sông
Cầu‖,Mã số 105.08-2013.02.
Học viên cũng xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các Thầy, Cô giáo
trong khoa Khoa Khí tƣợng – Thủy văn và Hải dƣơng học; Bộ môn Thủy văn đã tận
tình giúp đỡ, truyền đạt kiến thức chuyên môn kỹ thuật trong suốt quá trình học tập
Cảm ởn gia đình, cơ quan, bạn bè và dòng nghiệp đã cổ vũ, khích lệ và tạo
điều kiện thuận lợi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này.
Do thời gian và kinh nghiệm còn hạn chế nên luận văn không tránh khỏi
những thiếu sót, vì vậy mong nhận đƣợc sự góp ý của các Thầy, Cô và các bạn để
luận văn đƣợc hoàn thiện hơn.
Học viên
Nguyễn Hùng Anh
2
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................................ 3
DANH MỤC CÁC BẢNG ........................................................................................ 4
DANH MỤC HÌNH ................................................................................................... 6
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 8
CHƢƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU .................................................... 10
1.1. Giới thiệu về lƣu vực sông Cầu ............................................................... 10
1.2. Tổng quan về phân bổ nguồn nƣớc ......................................................... 20
1.3. Tổng quan nghiên cứu tài nguyên nƣớc lƣu vực sông Cầu ................... 28
1.4. Tổng quan nghiên cứu giá trị kinh tế nƣớc ............................................. 29
1.5. Tổng quan phƣơng pháp phân bổ nguồn nƣớc ........................................ 34
1.6. Tổng quan phƣơng pháp xác định giá trị kinh tế nƣớc ........................... 35
1.7. Kết luận chƣơng I .................................................................................... 41
CHƢƠNG II: PHƢƠNG PHÁP TIẾP CẬN BÀI TOÁN PHÂN BỔ NGUỒN
NƢỚC MẶT TRÊN LƢU VỰC SÔNG CẦU ...................................................... 44
2.1. Phƣơng pháp,công cụ phân bổ nguồn nƣớcmặt lƣu vực sông Cầu ......... 44
2.2. Quy trình phân bổ tài nguyên nƣớc ......................................................... 45
2.3. Phƣơng pháp xác định giá trị kinh tế sử dụng nƣớc ............................... 47
2.4. Quy trình xác định giá trị kinh tế sử dụng nƣớc ..................................... 48
2.5. Phân vùng tính tính toán tài nguyên nƣớc lƣu vực ................................. 51
2.6. Nhu cầu dùng nƣớc tại các tiểu lƣu vực .................................................. 58
CHƢƠNG III: KẾT QUẢ PH N Ổ NGUỒN NƢỚC MẶT LƢU VỰC SÔNG
CẦU ........................................................................................................ 62
3.1. Tính toán lƣợng nƣớc có thể phân bổ trên các tiểu lƣu vực.................... 62
3.2. Cân bằng nƣớchiện trạng lƣu vực ........................................................... 73
3.3. Tính toán giá trị kinh tế sử dụng nƣớc tại các tiểu lƣu vực .................... 78
3.4. Xây dựng kịch bản phân bổ nguồn nƣớc mặt trên lƣu vực sông Cầu ..... 83
KẾT LUẬN&KIẾN NGHỊ ..................................................................................... 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................... 102
PHỤ LỤC ...................................................................................................... 105
3
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
ACM
: Phƣơng pháp chi phí thiệt hại tránh đƣợc
AEM
: Phƣơng pháp tiêu dùng đảm bảo
CEM
: Phƣơng pháp thí nghiệm lựa chọn
CN
: Công nghiệp
CM
: Phƣơng pháp lựa chọn mô hình
CVM
: Phƣơng pháp đánh giá ngẫu nhiên
COI
: Chi phí cho bệnh tật
CVM
: Phƣơng pháp đánh giá ngẫu nhiên
FAO
: Tổ chức Lƣơng thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc
GTKTSDN
: Giá trị kinh tế sử dụng nƣớc
HPM
: Phƣơng pháp giá cả hƣởng thụ
KB
: Kịch bản
KTSD
: Khai thác sử dụng
LVS
: Lƣu vực sông
MP
: Giá thị trƣờng
NN
: Nông nghiệp
PFA
: Phƣơng pháp tiếp cận hàm sản xuất
QHTNN
: Quy hoạch tài nguyên nƣớc
RCM
: Phƣơng pháp chi phí thay thế
RIM
: Phƣơng pháp số dƣ
PFA
:Phƣơng pháp tiếp cận hàm sản xuất
SH
: Sinh hoạt
TCM
: Phƣơng pháp chi phí du lịch
TS
: Thủy sản
WTA
: Sẵn sàng chấp nhận
WTP
: Sắn sàng chi trả