LUẬN VĂN:
Thực trạng và giải pháp tăng cường
thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
ở Vĩnh Phúc
Mở đầu
1. Sự cần thiết của việc nghiên cứu.
Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo ra nhiều hàng hoá và dịch vụ, góp phần
chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Điều kiện
cần thiết và quan trọng nhất là phải thu hút được các nguồn vốn đầu tư trong nước cũng
như của nước ngoài. Đối với Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, Đảng ta xác định vốn
trong nước là quyết định nhưng vốn đầu tư nước ngoài cũng có vai trò hết sức quan
trọng. Hơn nữa ngoài ý nghĩa về vốn, thì đầu tư trực tiếp nước ngoài còn giúp cho chúng
ta tiếp thu các công nghệ hiện đại và những kinh nghiệm quản lý tiên tiến của các nước
phát triển.
Vĩnh Phúc là một tỉnh Trung du miền núi, điều kiện kinh tế xã hội còn khó khăn,
nguồn vốn đầu tư cho phát triển kinh tế còn hạn hẹp, có thể nói là thiếu vốn trầm trọng. ở
các cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh thiết bị và công nghệ đều lạc hậu, trình
độ quản lý yếu kém, hiệu quả sản xuất kinh doanh thấp. Do vậy việc thu hút vốn đầu tư
nói chung, vốn đầu tư nước ngoài nói riêng là vấn đề cấp thiết đối với tỉnh.
Kể từ khi có Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (1987) đến nay, việc thu hút
vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ở tỉnh Vĩnh Phúc đã thu được những kết quả khả quan.
Đầu tư trực tiếp nước ngoài bước đầu đã góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội của
tỉnh, làm thay đổi hẳn cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên kết quả đạt được còn rất hạn chế, chưa
tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của Tỉnh. Đã đến lúc cần phải xem xét lại toàn bộ
thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Vĩnh Phúc, tìm ra các nguyên nhân yếu kém,
trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp phù hợp nhằm thu hút nhiều hơn nữa nguồn vốn quan
trọng này.
Từ trước đến nay chưa có một đề tài nào đề cập một cách toàn diện về công tác
đầu tư trực tiếp nước ngoài ở tỉnh Vĩnh Phúc. Trong bối cảnh đó việc nghiên cứu đề tài:
"Thực trạng và giải pháp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài ở Vĩnh
Phúc", hy vọng sẽ góp phần nhất định vào việc giải quyết những vấn đề cơ bản và cấp
bách đặt ra trong việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Vĩnh Phúc.
2. Mục tiêu của đề tài.
- Hệ thống hoá một số vấn đề có tính chất lý luận và thực tiễn về đầu tư trực tiếp
nước ngoài.
- Đánh giá toàn diện thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài, chỉ ra các nguyên
nhân hạn chế việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Vĩnh Phúc.
- Đề xuất một số giải pháp phù hợp để nâng cao khả năng thu hút vốn đầu tư trực
tiếp nước ngoài vào tỉnh Vĩnh Phúc.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Một số vấn đề cơ bản trong đầu tư trực tiếp nước ngoài
của tỉnh Vĩnh Phúc.
- Phạm vi nghiên cứu
+ Về không gian: Nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, có tham chiếu, so sánh
với một số địa phương điển hình khác
+ Về thời gian: Giai đoạn 1997 - 2004
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận nghiên cứu: Tác giả sử dụng phương pháp luận nghiên cứu là
chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử.
- Các phương pháp nghiên cứu cụ thể: Tác giả sử dụng phối hợp phương pháp
thống kê, phương pháp trừu tượng hoá, phương pháp phân tích tổng hợp, và phương pháp
so sánh để phân tích, đối chiếu, xử lý số liệu, tình hình và khái quát thành những luận
điểm có căn cứ và lý luận thực tiễn.
Tác giả cũng kế thừa các kết quả nghiên cứu đã có bổ sung những số liệu mới theo
thực tiễn nghiên cứu của đề tài, nhằm làm cho luận văn rõ ràng có tính khoa học và logic
hơn.
5. Dự kiến đóng góp mới của luận văn
- Hệ thống hoá và làm rõ những vấn đề lý luận về thu hút FDI, vai trò của FDI đối
với phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.
- Phân tích, đánh giá về thực trạng thu hút FDI ở Vĩnh Phúc
- Trên cơ sở kinh nghiệm của một số địa phương trong thu hút FDI rút ra những
bài học cho thu hút FDI ở tỉnh Vĩnh Phúc.
- Đưa ra một số nguyên tắc cơ bản trong thu hút FDI vào địa phương, và vận dụng
vào thực trạng thu hút FDI ở Vĩnh Phúc từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường
thu hút FDI vào tỉnh Vĩnh Phúc.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu và phần Kết luận, luận văn được kết cấu thành 3 chương như
sau:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về thu hút FDI
Chương 2: Thực trạng thu hút FDI ở Vĩnh Phúc
Chương 3: Một số giải pháp nhằm tăng cường thu hút FDI vào tỉnh
Vĩnh Phúc
Chương 1
Một số vấn đề lý luận cơ bản về thu hút FDI
1.1. Khái niệm và các hình thức của FDI
1.1.1. Khái niệm
Đầu tư quốc tế hay còn gọi là đầu tư nước ngoài, là một quá trình kinh doanh
trong đó vốn đầu tư được di chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác với mục đích
sinh lời. Trong đầu tư quốc tế thường có 2 hoặc nhiều bên có quốc tịch khác nhau cùng
phối hợp với nhau, để triển khai một dự án đầu tư nhằm đem lại lợi ích cho tất cả các bên.
Lợi ích do hoạt động đầu tư quốc tế mang lại thường là lợi ích kinh tế, đồng thời có cả lợi
ích chính trị, lợi ích văn hoá - xã hội, lợi ích về bảo vệ môi trường sinh thái. Đó là những
lợi ích mà các nhà đầu tư nói riêng và các nước đầu tư trên thế giới nói chung đều hết sức
quan tâm. Do vậy ngày nay hoạt động đầu tư quốc tế hình thành và phát triển với quy mô
ngày càng lớn.
Đầu tư quốc tế có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức cụ thể khác nhau.
Trong đó người ta có thể phân loại nó theo nguồn vốn là đầu tư của tư nhân (kể cả các
doanh nghiệp), đầu tư của Chính phủ và các tổ chức quốc tế hoặc có thể phân loại theo
vai trò của người chủ đầu tư trong quá trình triển khai dự án đầu tư và sử dụng nguồn vốn
đầu tư. Tức là phân chia thành đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp. Mỗi cách phân loại
này có ý nghĩa khoa học và thực tiễn riêng và nó có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt
động đầu tư quốc tế đối với từng quốc gia trong từng giai đoạn cụ thể. Tuy nhiên trong
phạm vi của luận văn tác giả chỉ xin đề cập đến loại hình đầu tư trực tiếp trong đầu tư
quốc tế.
Đầu tư trực tiếp trong đầu tư quốc tế còn gọi là đầu tư trực tiếp nước ngoài
(Forgein Direct Investment - FDI) là một loại hình di chuyển vốn quốc tế, trong đó người
chủ sở hữu vốn đồng thời là người trực tiếp điều hành và quản lý hoạt động sử dụng vốn.
Về thực chất FDI là sự đầu tư của các công ty nước ngoài vào nước sở tại nhằm xây dựng
các cơ sở sản xuất kinh doanh, các chi nhánh ở nước sở tại và làm chủ toàn bộ hoặc một
phần cơ sở đó. Hay nói cụ thể các chủ đầu tư nước ngoài phải đóng góp một số vốn tối
thiểu vào vốn pháp định tuỳ theo luật đầu tư của mỗi nước, từ đó chủ đầu tư nước ngoài
