Ti u lu n tri tể ậ ế
M C L CỤ Ụ
A-Gi i thi u đ tài: ớ ệ ề
* ..................Lý do chon đ tài:ề
*....................Ph m vi nghiên c u:ạ ứ
B - N i dung chính:ộ
I - C s đ tài:ơ ở ề
1)...................C s lý lu n:ơ ở ậ
2).................... C s th c ti n:ơ ở ư ễ
* Khái ni m kinh t hành hóa: ệ ế
* M t s đ c tr ng c a n n kinh t hàng hoá nhi u thành ph n n cộ ố ặ ư ủ ề ế ề ầ ở ướ
ta:
II - Th c tr ng và gi i pháp nh ng v n đ nghiên c u:ự ạ ả ữ ấ ề ứ
a)Mâu thu n gi a yêu c u n đ nh và phát tri n n n kinh t v i tìnhẫ ữ ầ ổ ị ể ề ế ớ
tr ng trì tr c a n n kinh t .ạ ệ ủ ề ế
b) Mâu thu n gi a trình đ phát tri n xã h i còn th p v i yêu c u tíchẫ ữ ộ ể ộ ấ ớ ầ
lu , tiêu dùng cao.ỹ
c) Mâu thu n trong quá trình m c a kinh t v i bên ngoài v i tínhẫ ở ử ế ớ ớ
ph c t p v kinh t , chính tr , xã h i ngày càng gia tăng, năng l cứ ạ ề ế ị ộ ự
đi u hành, qu n lý còn th p kém.ề ả ấ
d) Mâu thu n gi a yêu c u phát tri n n n kinh t v i vi c gi i quy t cácẫ ữ ầ ể ề ế ớ ệ ả ế
v n đ xã h i. Mấ ề ộ âu thu n gi a các t ng l p khác nhau trong xã h i.ẫ ữ ầ ớ ộ
C - K t lu nế ậ
1
A- GI I THI U Đ TÀIỚ Ệ Ề
* Lý do chon đ tài:ề
Nh ta đã bi t theo lí lu n c a ch nghĩa Mác-Lênin thì t t c cácư ế ậ ủ ủ ấ ả
n c trên th gi i đ u ph i tr i qua th i kỳ quá đ lên CNXH.ướ ế ớ ề ả ả ờ ộ
N c ta đang trong th i kỳ quá đ lên CNXH,t đ i h i Đ ng l n 6 đ nướ ờ ộ ừ ạ ộ ả ầ ế
đ i h i Đ ng l n 10 đã kh ng đ nh vi c phát tri n n n kinh t nhi uạ ộ ả ầ ẳ ị ệ ể ề ế ề
thành ph n là m t ch ch ng chi n l c lâu dài và là m t đ c tr ngầ ộ ủ ươ ế ượ ồ ặ ư
c a th i kỳ quá đ lên CNXH. Mô hình n n kinh t Vi t Nam đ c xácủ ờ ộ ề ế ệ ượ
đ nh là n n kinh t hàng hoá nhi u thành ph n, v n đ ng theo c ch thị ề ế ề ầ ậ ộ ơ ế ị
tr ng có s qu n lý c a Nhà n c, đ nh h ng xã h i ch nghĩa.ườ ự ả ủ ướ ị ướ ộ ủ
Là m t sinh viên thu c chuyên ngành kinh t . Vi c tìm hi u cũng nhộ ộ ế ệ ể ư
n m đ c ch ch ng chính sách c a Đ ng và nhà n c ta, n m b tắ ượ ủ ươ ủ ả ướ ắ ắ
đ c nh ng m t thu n l i, khó khăn, nh ng y u t khách quan, chượ ữ ặ ậ ợ ữ ế ố ủ
quan trong quá trình c i t o n n kinh t nh m thoát kh i tình tr ng th pả ạ ề ế ằ ỏ ạ ấ
kém trì tr là m t y u t c n thi t không th thi u đ c. Chính nh ngệ ộ ế ố ầ ế ể ế ượ ữ
ki n th c, ph ng pháp lu n đó s giúp đ ta r t nhi u trong quá trìnhế ứ ươ ậ ẽ ỡ ấ ề
h c t p cũng nh công tác sau này.ọ ậ ư
Chính vì v y nên em đã ch n đ tài: “ậ ọ ề Mâu thu n biên ch ng trongẫ ứ
quá trình xây d ng n n kinh t hàng hóa nhi u thành ph n Vi tự ề ế ề ầ ở ệ
Nam”
*Ph m vi nghiên c u:ạ ứ
Th c tr ng m i quan h m t s nghành, lĩnh v c kinh t n c taự ạ ố ệ ộ ố ự ế ướ
hi n nayệ
Công tác ch đ o, lãnh đ o c a Đ ng và Nhà n c ta trong thòi kỳỉ ạ ạ ủ ả ướ
m i.ớ
2
Ti u lu n tri tể ậ ế
B N I DUNG CHÍNH:Ộ
I - C s đ tài:ơ ở ề
1)C s lý lu n:ơ ở ậ
T t c nh ng s v t hi n t ng trên th gi i đ u ch a đ ng nh ngấ ả ữ ự ậ ệ ượ ế ớ ề ứ ự ữ
m t trái ng c mâu thu n v i nhau. Nh ng m t trái ng c nhau đó theoặ ượ ẫ ớ ữ ặ ượ
phép biên ch ng duy v t g i là các m t đ i l p.ứ ậ ọ ặ ố ậ
M t đ i l p là nh ng m t có nh ng đ c đi m,nh ng thu c tínhặ ố ậ ữ ặ ữ ặ ể ữ ộ
nh ng quy đ nh có khuynh h ng bi n đ i trái ng c nhau. S t n t iữ ị ướ ế ổ ượ ự ồ ạ
các m t đ i l p là khách quan và là ph bi n trong t t c các s v tặ ố ậ ổ ế ấ ả ự ậ
Các m t đ i l p n m trong liên h tác đ ng qua l i l n nhau t oặ ố ậ ằ ệ ộ ạ ẫ ạ
thành mâu thu n biên ch ng. Mâu thu n bi n ch ng t n t i m t cáchẫ ứ ẫ ệ ứ ồ ạ ộ
khách quan và ph bi n trong t nhiên,xã h i và t duy.Mâu thu n bi nổ ế ự ộ ư ẫ ệ
ch ng trong t duy là ph n ánh mâu thu n trong hi n th c và là ngu nứ ư ả ẫ ệ ự ồ
g c phát tri n c a nh n th c.ố ể ủ ậ ứ
Các m t đ i l p v a th ng nh t v i nhau l i vùa đ u tranh v iặ ố ậ ừ ố ấ ớ ạ ấ ớ
nhau.
S th ng nh t gi a các m t đ i l p là s n ng t a vào nhau,ự ố ấ ữ ặ ố ậ ự ươ ự
không tách r i nhau gi a các m t đ i l p, s t n t i c a các m t nàyờ ữ ặ ố ậ ự ồ ạ ủ ặ
ph i láy s t n t i c a các m t kia làm tìên đ .ả ự ồ ạ ủ ặ ề
Đ u tranh c a các m t đ i l p là s tác đ ng qua l i theo xu h ngấ ủ ặ ố ậ ự ộ ạ ướ
bài tr ph đ nh l n nhau. Hình th c đ u tranh c a các m t đ i l p h từ ủ ị ẫ ứ ấ ủ ặ ố ậ ế
s c phong phú đa d ng, tuỳ thu c vào tính ch t vào m i quan h qua l iứ ạ ộ ấ ố ệ ạ
gi a các m t đ i l p và tuỳ đi u ki n c th di n ra cuu c đ u trangữ ặ ố ậ ề ệ ụ ể ễ ộ ấ
gi a chúng.ữ
S th ng nh t và đ u tranh c a các m t đ i l p là hự ố ấ ấ ủ ặ ố ậ
ai xu h ng tác đ ng khác nhau c a các m t đ i l p t o thành mâuướ ộ ủ ặ ố ậ ạ
thu n. Nh v y mâu thu n biên ch ng bao hàm c s th ng nh t l nẫ ư ậ ẫ ứ ả ự ố ấ ẫ
đ u tranh c a các m t đ i l p. S th ng nh t g n li n v i s đ ng imấ ủ ặ ố ậ ự ố ấ ắ ề ớ ự ứ
s n đ nh t m th i c a s v t. S đ u tranh gán li n v i tính tuy t đ iự ổ ị ạ ờ ủ ự ậ ự ấ ề ớ ệ ố
3
c a s v n đ ng và phát tri n đi u đó có nghĩa là s đ u tranh c a cácủ ự ậ ộ ể ề ự ấ ủ
m t đ i l p bài tr l n nhau là tuy t đ i cũng nh s phát tri n s v nặ ố ậ ừ ẫ ệ ố ư ự ể ự ậ
đ ng là tuy t đ i.ộ ệ ố
Trong s tác đ ng qua l i c a các m t đ i l p thì đ u tranh c a cácự ộ ạ ủ ặ ố ậ ấ ủ
m t đ i l p quy đ nh m t cách t t y u s thay đ i c a các m t đang tácặ ố ậ ị ộ ấ ế ự ổ ủ ặ
đ ng và làm cho mâu thu n phát tri n. Lúc đ u m i xu t hi n mâu thu nộ ẫ ể ầ ớ ấ ệ ẫ
ch là s khác nhau căn b n nh ng theo khuynh h ng trái ng c nhau.ỉ ự ả ư ướ ượ
S khác nhau đó càng ngày càng phát tri n và đi đ n đ i l p. Khi hai m tự ể ế ố ậ ặ
đ i l p xung đ t gay g t đã đ đi u k n chúng s chuy n hoá l n nhau,ố ậ ộ ắ ủ ề ệ ẽ ể ẫ
mâu thu n đ c gi i quy t. Nh đó mà th th ng nh t cũ đ c thay thẫ ượ ả ế ờ ể ố ấ ượ ế
b ng th th ng nh t m i,s v t cũ đ c thay th b i s v t m i. ằ ể ố ấ ớ ự ậ ượ ế ở ự ậ ớ
2- C s th c ti n:ơ ở ư ễ
Trong quá trình phát tri n, xã h i luôn n y sinh các mâu thu n. Khiể ộ ả ẫ
m t l p mâu thu n đ c gi i quy t ho c d u đi thì m t l p mâu thu nộ ớ ẫ ượ ả ế ặ ị ộ ớ ẫ
khác xu t hi n, l p n kấ ệ ớ ọ ế ti p l p kia đòi h i gi i quy t. Gi i quy tế ớ ỏ ả ế ả ế
mâu thu n chính là đ ng l c c a s phát tri n và ph i đ t m c tiêu hàiẫ ộ ự ủ ự ể ả ạ ụ
hòa v l i ích gi a các nhóm, giai t ng xã h i ch không ph i tri t tiêuề ợ ữ ầ ộ ứ ả ệ
l i ích c a b t c nhóm, giai t ng nào. L i ích c a t t c các nhóm, giaiợ ủ ấ ứ ầ ợ ủ ấ ả
t ng trong xã h i đ u c n đ c tôn tr ng và b o v nh ng l i ích dânầ ộ ề ầ ượ ọ ả ệ ư ợ
t c v n ph i đ c đ t lên trên h t.ộ ẫ ả ượ ặ ế
N u gi i quy t t t nh ng mâu thu n không đ i kháng thì xã h i sế ả ế ố ữ ẫ ố ộ ẽ
phát tri n, n u gi i quy t không t t thì mâu thu n có th tr thành đ iể ế ả ế ố ẫ ể ở ố
kháng và có th d n xã h i đi t i thoái hóa, th m chí suy s p. Gi i quy tể ẫ ộ ớ ậ ụ ả ế
t t mâu thu n chính là làm tăng s th ng nh t hài hòa gi a l i ích đ iố ẫ ự ố ấ ữ ợ ố
l p đ n t t đ nh, tri t gi m s xung đ t đ u tranh gi a chúng đ n m cậ ế ộ ỉ ệ ả ự ộ ấ ữ ế ứ
nh nh t có th . C s đ gi i quy t t t m i mâu thu n trong xã h iỏ ấ ể ơ ở ể ả ế ố ọ ẫ ộ
chính là văn hóa và do đó bi n pháp dân ch s là thích h p và hi u quệ ủ ẽ ợ ệ ả
nh t.ấ
* Khái ni m kinh t hành hóa: ệ ế
Kinh t hàng hoá là m t ki u t ch c kinh t xã h i mà trong đó s nế ộ ể ổ ứ ế ộ ả
ph m làm ra dùng đ trao đ i ho c đ bán trên th tr ng. Kinh t thẩ ể ổ ặ ể ị ườ ế ị
tr ng là trình đ phát tri n cao c a kinh t hàng hoá trong đó toàn bườ ộ ể ủ ế ộ
các y u t đ u vào và đ u ra c a s n xu t đ u thông qua th tr ng.ế ố ầ ầ ủ ả ấ ề ị ườ
4
Ti u lu n tri tể ậ ế
Theo C.Mác s n xu t l u thông hàng hoá là hi n t ng v n có c aả ấ ư ệ ượ ố ủ
nhi u hình thái kinh t xã h i. Nh ng đi u ki n ra đ i và t n t i c aề ế ộ ữ ề ệ ờ ồ ạ ủ
kinh t hàng hoá nhi u thành ph n cũng nh trình đ phát tri n c a nó doế ề ầ ư ộ ể ủ
s phát tri n c a l c l ng s n xu t t o ra. M c đích c a kinh t thự ể ủ ự ượ ả ấ ạ ụ ủ ế ị
tr ng chính là phát tri n l c l ng s n xu t phát tri n kinh t đ xâyườ ể ự ượ ả ấ ể ế ể
d ng c s v t ch t k thu t c a ch nghĩa xã h i, nâng cao đ i s ngự ơ ở ậ ấ ỹ ậ ủ ủ ộ ờ ố
nhân dân.
Chính vì v y đ i h i đ ng l n IX c a đ ng c ng s n Vi t Nam đãậ ậ ộ ả ầ ủ ả ộ ả ệ
ch rõ: Kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch nghĩa Vi t Nam làỉ ế ị ườ ị ướ ộ ủ ở ệ
m t ki u t ch c kinh t v a tuân theo nh ng quy lu t kinh t th tr ngộ ể ổ ứ ế ừ ữ ậ ế ị ườ
vùa d a trên c s v a d n d t , chi ph i b i các nguyên t c và b n ch tự ơ ở ừ ẫ ắ ố ở ắ ẩ ấ
c a ch nghĩa xã h i, th hiên c trên ba m t: s h u t ch c qu n lý vàủ ủ ộ ể ả ặ ở ữ ổ ứ ả
phân ph i. Nói cách khác, kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch nghĩaố ế ị ườ ị ướ ộ ủ
chíng là n n kinh t hàng hoá nhi u thành ph n, v n đ ng theo c chề ế ề ầ ậ ộ ơ ế
th tr ng có s qu n lý c a nhà n c nh m m c tiêu dân giàu n cị ườ ự ả ủ ướ ằ ụ ướ
m nh, xã h i công b ng, dân ch , văn minhạ ộ ằ ủ
* M t s đ c tr ng c a n n kinh t hàng hoá nhi u thành ph n ộ ố ặ ư ủ ề ế ề ầ ở
n c ta:ướ
a)Vi c xây d ng n n kinh t hàng hóa nhi u thành ph n hi n nay ệ ự ề ế ề ầ ệ ở
n c ta m i giai đo n đ u, xu t phát đi m còn th p, n n kinh t hàngướ ớ ở ạ ầ ấ ể ấ ề ế
hoá ch a phát tri n; s n xu t còn mang n ng tính t nhiên, t cung, tư ể ả ấ ặ ự ự ự
c p. Th hi n c s v t ch t, k thu t nghèo nàn l c h u, ch a đápấ ể ệ ở ơ ở ậ ấ ỹ ậ ạ ậ ư
ng đ c yêu c u phát tri n kinh t nói chung và t ng thành ph n kinhứ ượ ầ ể ế ừ ầ
t nói riêng. Nhìn chung, s n xu t còn th công; năng su t lao đ ng th p,ế ả ấ ủ ấ ộ ấ
kh i l ng ít, ch t l ng và t su t hàng hoá th p, ch a đ s c c nhố ượ ấ ượ ỷ ấ ấ ư ủ ứ ạ
tranh v i hàng ngo i. Vi c hình thành các thành ph n kinh t mang n ngớ ạ ệ ầ ế ặ
tính t phát.ự
b) C ch t p trung quan liêu bao c p ch a đ c xoá b tri t đ ,ơ ế ậ ấ ư ượ ỏ ệ ể
tác phong, l l i, thói quen cũ trong qu n lý c a c quan nhà n c nhề ố ả ủ ơ ướ ả
h ng tr c ti p đ n các thành ph n kinh t . S đan xen c ch qu n lýưở ự ế ế ầ ế ự ơ ế ả
cũ và c ch qu n lý m i v a c n tr s phát tri n các thành ph n kinhơ ế ả ớ ừ ả ở ự ể ầ
t , v a t o môi tr ng c nh tranh không bình đ ng, phát sinh nhi u hi nế ừ ạ ườ ạ ẳ ề ệ
5
