Đ TÀIỀ
Mô hình SWOT đ xây d ng chi n l c đy m nh xu tể ự ế ượ ẩ ạ ấ
kh u hàng thu s n Vi t Nam vào th tr ng Mẩ ỷ ả ệ ị ườ ỹ - M t thộ ị
tr ng m nh ng đy thách th cườ ở ư ầ ứ
L I M ĐUỜ Ở Ầ
Thu s n Vi t Nam đang trên đà phát tri n m nh v i nh ng thành t u to l nỷ ả ệ ể ạ ớ ữ ự ớ
đang góp ph n đa n n kinh t Vi t Nam h i nh p kinh t qu c t . Xu tầ ư ề ế ệ ộ ậ ế ố ế ấ
kh u hàng thu s n Vi t Nam đó cú m t t c đ tăng tr ng t ng đng v iẩ ỷ ả ệ ộ ố ộ ưở ươ ươ ớ
t c đ tăng tr ng c a các ngành công nghi p, d ch v và xây d ng.V i giáố ộ ưở ủ ệ ị ụ ự ớ
tr xu t kh u hàng năm có chi u h ng tăng lên và đã v t qua gi i h n 10%ị ấ ẩ ề ướ ượ ớ ạ
( g n 12%) c a giá tr xu t kh u qu c gia vào năm 2001 thì ph i nói đây làầ ủ ị ấ ẩ ố ả
th m nh th c s c a qu c gia.ế ạ ự ự ủ ố
Cùng v i nh ng c h i r ng m , hàng thu s n Vi t Nam đang ph i điớ ữ ơ ộ ộ ở ỷ ả ệ ả ố
m t v i nh ng thách th c l n đt ra trong sân ch i chung th ng m i qu cặ ớ ữ ứ ớ ặ ơ ươ ạ ố
t . Khi hàng thu s n Vi t Nam đó cú ch đng trên m t s th tr ng l nế ỷ ả ệ ỗ ứ ộ ố ị ườ ớ
nh M , EU, Nh t B n...th đi kèm theo nó là r t nhi u r i ro. M đc coiư ỹ ậ ả ỡ ấ ề ủ ỹ ượ
là th tr ng chi n l c c a hàng thu s n Vi t Nam v i kim ng ch xu tị ườ ế ượ ủ ỷ ả ệ ớ ạ ấ
kh u nh t, nhì so v i t ng kim ng ch xu t kh u hàng thu s n Vi t Nam vàẩ ấ ớ ổ ạ ấ ẩ ỷ ả ệ
đang chi m m t th ph n đáng k trên th tr ng thu s n M . Vi c ti p t cế ộ ị ầ ể ị ườ ỷ ả ỹ ệ ế ụ
đy m nh xu t kh u và nâng cao th ph n trên th tr ng này không d n gi nẩ ạ ấ ẩ ị ầ ị ườ ơ ả
trong khi c nh tranh ngày càng gay g t, h n n a th tr ng M luôn ch aạ ắ ơ ữ ị ườ ỹ ứ
đng nh ng y u t r i ro b t ng , đòi h i ph i có s nghiên c u kĩ l ngự ữ ế ố ủ ấ ờ ỏ ả ự ứ ưỡ
môi tr ng kinh doanh đ xây d ng chi n l c cho phù h p trong t ng th iườ ể ự ế ượ ợ ừ ờ
kì. Vi c phân tích đi m m nh, đi m y u, c h i, thách th c c a vi c xu tệ ể ạ ể ế ơ ộ ứ ủ ệ ấ
kh u thu s n Vi t Nam vào th tr ng M s giúp chúng ta đánh giá t t h nẩ ỷ ả ệ ị ườ ỹ ẽ ố ơ
v hi n tr ng, xem xét các y u t n i t i cũng nh các tác đng khách quanề ệ ạ ế ố ộ ạ ư ộ
1
t phía th tr ng M đ đa ra nh ng chi n l c th c hi n m c tiêu đ ra,ừ ị ườ ỹ ể ư ữ ế ượ ự ệ ụ ề
nâng cao l i nhu n, giành nhi u th ph n h n trên đt M . Đó là lợ ậ ề ị ầ ơ ấ ỹ ý do tôi
ch n mô hình SWOT đ xây d ng chi n l c đy m nh xu t kh u hàng thuọ ể ự ế ượ ẩ ạ ấ ẩ ỷ
s n Vi t Nam vào th tr ng M - m t th tr ng m nh ng đy thách th c.ả ệ ị ườ ỹ ộ ị ườ ở ư ầ ứ
2
Ch ng 1:ươ mô hình swot và v n d ng xây d ng chi n l c đyậ ụ ự ế ượ ẩ
m nh xu t kh u hàng thu s n vi t nam vào th tr ng mạ ấ ẩ ỷ ả ệ ị ườ ỹ
1.Kh i quát v chi n l c kinh doanh và mô hình SWOTỏ ề ế ượ
1.1.Chi n l c kinh doanhế ượ
Trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t hi n nay, th ng m i qu c tố ả ộ ậ ế ố ế ệ ươ ạ ố ế
đang có xu h ng tăng t c đ cao h n so v i t c đ tăng tr ng c a n n s nướ ố ộ ơ ớ ố ộ ưở ủ ề ả
xu t. Đi u này d n đn t tr ng c a kim ng ch xu t nh p kh u trong t ngấ ề ẫ ế ỷ ọ ủ ạ ấ ậ ẩ ổ
s n ph m qu c n i c a các qu c gia ngày càng gia tăng. Tr c xu h ng đúả ẩ ố ộ ủ ố ướ ướ
th v n đ đy m nh xu t kh u, thâm nh p th tr ng n c ngoài là y u tỡ ấ ề ẩ ạ ấ ẩ ậ ị ườ ướ ế ố
quan tr ng quy t đnh s phát tri n c a ngành hàng và c a n n kinh t nóiọ ế ị ự ể ủ ủ ề ế
chung. Đi u đó đòi h i ph i có chi n l c kinh doanh rõ ràng, phù h p vàề ỏ ả ế ượ ợ
hi u qu . ệ ả
Chi n l c kinh doanh th ng m i qu c t là m t t p h p các m c tiêu,ế ượ ươ ạ ố ế ộ ậ ợ ụ
b c đi và các bi n pháp đ th c hi n m c tiêu m t cách th ng nh t. Chi nướ ệ ể ự ệ ụ ộ ố ấ ế
l c kinh doanh th ng m i qu c t g n li n v i vi c khai thác các l i thượ ươ ạ ố ế ắ ề ớ ệ ợ ế
so sánh và gia tăng kh năng c nh tranh c a s n ph m trên th tr ng qu c t .ả ạ ủ ả ẩ ị ườ ố ế
Đ xây d ng chi n l c kinh doanh, các nhà qu n lí ph i ti n hành phân tíchể ự ế ượ ả ả ế
môi tr ng kinh doanh, đánh giá th c tr ng đ đ ra các m c tiêu phù h p vàườ ự ạ ể ề ụ ợ
cú c c gi i pháp đ th c hi n m c tiêu v i hi u qu cao nh t.ỏ ả ể ự ệ ụ ớ ệ ả ấ
Môi tr ng kinh doanh là t ng h p các y u t bên trong và bên ngoài. Môiườ ổ ợ ế ố
tr ng bên trong là t ng h p các y u t n i t i c a m t hàng, c a doanhườ ổ ợ ế ố ộ ạ ủ ặ ủ
nghi p nh : đi m m nh, đi m y u...M i tr ng bên ngoài bao g m các y uệ ư ể ạ ể ế ụ ườ ồ ế
t kinh t , chính tr , pháp lu t...đem đn nh ng c h i, thách th c tác đngố ế ị ậ ế ữ ơ ộ ứ ộ
khách quan đn s phát tri n c a ngành hàng, hay c a doanh nghi p. Vi cế ự ể ủ ủ ệ ệ
phân tích môi tr ng kinh doanh là vi c làm c n thi t đ xác đnh r c c m cườ ệ ầ ế ể ị ừ ỏ ụ
tiêu c a chi n l c, t o đi u ki n c n thi t đ xây d ng và th c hi n chi nủ ế ượ ạ ề ệ ầ ế ể ự ự ệ ế
3
l c thành công còng nh đi u ch nh chi n l c trong nh ng tr ng h p c nượ ư ề ỉ ế ượ ữ ườ ợ ầ
thi t. Có r t nhi u công c đ phân tích môi tr ng kinh doanh nh mô hìnhế ấ ề ụ ể ườ ư
c nh tranh 5 nhân t c a M. Porter; mô hình SWOT; mô hình BCG (ma tr nạ ố ủ ậ
th ph n-tăng tr ng), mô hình chu i giá tr ... M i công c phân tích s cho taị ầ ưở ỗ ị ỗ ụ ẽ
cách nhìn môi tr ng kinh doanh d i các góc đ khác nhau. Trong ph m viườ ướ ộ ạ
nghiên c u c a đ tài thì mô hình SWOT là thích h p h n c .ứ ủ ề ợ ơ ả
1.2.Kh i quát v mô hình SWOTỏ ề
Mô hình SWOT ch ra các đi m m nh, đi m y u, c h i và thách th c điỉ ể ạ ể ế ơ ộ ứ ố
v i ngành hàng, doanh nghi p t đó k t h p phát tri n các lo i chi n l c,ớ ệ ừ ế ợ ể ạ ế ượ
đ xu t các gi i pháp đ phát huy nh ng đi m m nh, khai thác nh ng c h i,ề ấ ả ể ữ ể ạ ữ ơ ộ
t i thi u hoá nh ng đi m y u và h n ch nh ng thách th c đ ho t đngố ể ữ ể ế ạ ế ữ ứ ể ạ ộ
kinh doanh đt hi u qu cao, l i nhu n l n và tránh đc các r i ro. Các lo iạ ệ ả ợ ậ ớ ượ ủ ạ
chi n l c là: chi n l c th m nh-c h i (SO); chi n l c đi m y u-cế ượ ế ượ ế ạ ơ ộ ế ượ ể ế ơ
h i (WO); chi n l c th m nh-đe do (ST); chi n l c đi m y u-đe doộ ế ượ ế ạ ạ ế ượ ể ế ạ
(WT). Ngoài ra cũn cú c c chi n l c m r ng k t h p nhi u y u tè nh :ỏ ế ượ ở ộ ế ợ ề ế ư
SOT, SWT, OWT, SWOT.
Các y u t đi m m nh, đi m y u là các y u t bên trong (môi tr ng bênế ố ể ạ ể ế ế ố ườ
trong) cũn c c y u t c h i, thách th c (môi tr ng bên ngoài). S k t h pỏ ế ố ơ ộ ứ ườ ự ế ợ
các y u t bên trong và bên ngoài là v n đ c b n nh t và khó khăn nh t c aế ố ấ ề ơ ả ấ ấ ủ
vi c xây d ng và s d nh ma tr n SWOT. Đi u này đòi h i ph i có s phánệ ự ử ụ ậ ề ỏ ả ự
đoán t t v m i quan h gi a các y u t .ố ề ố ệ ữ ế ố
Ma tr n SWOTậ
Y u t bên trong\ y uế ố ế
t bên ngoàiố
O: c h iơ ộ T: thách th cứ
S: th m nhế ạ Chi n l c SO: sế ượ ử
d ng nh ng đi mụ ữ ể
m nh đ khai thác cạ ể ơ
h i.ộ
Chi n l c ST: khaiế ượ
thác đi m m nh để ạ ể
v t qua thách th c.ượ ứ
4
W: đi m y uể ế Chi n l c WO: t nế ượ ậ
d ng c h i đ v tụ ơ ộ ể ượ
qua nh ng đi m y u.ữ ể ế
Chi n l c WT: t iế ượ ố
thi u hoá nh ng đi mể ữ ể
y u, tránh đe do .ế ạ
Đ thi t l p ma tr n SWOT c n tr i qua các b c sau: ể ế ậ ậ ầ ả ướ
-Xác đnh các th m nh c a ngành hàng hay c a doanh nghi p.ị ế ạ ủ ủ ệ
-Xác đnh các đi m y u c a s n ph m, c a doanh nghi p.ị ể ế ủ ả ẩ ủ ệ
-Phõn tích môi tr ng và xác đnh các c h i đ phát tri n ngành hàng,ườ ị ơ ộ ể ể
doanh nghi p.ệ
-Phõn tích và tìm ra nh ng m i đe do t bên ngoài. Các m i đe do này cóữ ố ạ ừ ố ạ
th là đi th c nh tranh thay đi chi n l c, th tr ng bi n đng th tể ố ủ ạ ổ ế ượ ị ườ ế ộ ấ
th ng chuy n h ng m u d ch, chính ph thay đi chính sách theo h ngườ ể ướ ậ ị ủ ổ ướ
b t l i.ấ ợ
-K t h p các y u t :ế ợ ế ố
+K t h p các đi m m nh và c h i, ghi k t qu chi n l c SO.ế ợ ể ạ ơ ộ ế ả ế ượ
+K t h p các đi m m nh và m i đe do , ghi k t qu chi n l c ST.ế ợ ể ạ ố ạ ế ả ế ượ
+K t h p đi m y u và c h i, ghi k t qu chi n l c WO.ế ợ ể ế ơ ộ ế ả ế ượ
+K t h p đi m y u và thách th c, ghi k t qu chi n l c ST.ế ợ ể ế ứ ế ả ế ượ
Ngoài ra còn có th xây d ng, m r ng ma tr n k t h p nhi u y u t .ể ự ở ộ ậ ế ợ ề ế ố
2.V n d ng mô hình SWOT trong xây d ng xu t kh u hàng thu s nậ ụ ự ấ ẩ ỷ ả
Vi t Nam vào th tr ng Mệ ị ườ ỹ
Mô hình SWOT đc s d ng trong phân tích môi tr ng kinh doanh c aượ ử ụ ườ ủ
r t nhi u ngành hàng nh d t may, thu s n... đ xây d ng chi n l c kinhấ ề ư ệ ỷ ả ể ự ế ượ
doanh. Xu t kh u hàng thu s n Vi t Nam vào M đã đc đy m nh trongấ ẩ ỷ ả ệ ỹ ượ ẩ ạ
nh ng năm qua đc bi t t khi hi p đnh th ng m i Vi t-M có hi u l c.ữ ặ ệ ừ ệ ị ươ ạ ệ ỹ ệ ự
Bên c nh nh ng k t qu đã đt đc còn r t nhi u v n đ c n quan tâm đạ ữ ế ả ạ ượ ấ ề ấ ề ầ ể
hàng thu s n Vi t Nam đng v ng và nâng cao th ph n trong th tr ng này.ỷ ả ệ ứ ữ ị ầ ị ườ
5