intTypePromotion=1

Môn Địa lý - Tài liệu luyện thi Đại học - Cao đẳng: Phần 1

Chia sẻ: Liên Minh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:73

0
30
lượt xem
2
download

Môn Địa lý - Tài liệu luyện thi Đại học - Cao đẳng: Phần 1

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Phần 1 tài liệu Tài liệu luyện thi Đại học - Cao đẳng môn Địa lý cung cấp cho người đọc các nội dung: Nguồn lực tự nhiên - Kinh tế - Xã hội của Việt Nam, những vấn đề của nền kinh tế nước ta. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Môn Địa lý - Tài liệu luyện thi Đại học - Cao đẳng: Phần 1

  1. PHAN M6T CAC NGUON Ll/C PHAN BON Tl/ NHIEN - KINH TE - XA HOI VIET NAM V I E T N A M V6\U V L / C D O N G N A M A 206 A. N G U O N L l / C TV N H I E N V I E T N A M • Van de 9^t: P H U L U C 1: HUdNG DAN THlfC HANH DIA I.Y 212 Hay phan tich y nghla nguon luc cua vj tri dja ly tu" nhien niidc ta. I. DAT VAN DE P H U L U C 2: V i t r i dia ly tif nhien la mot trong nhufng nguon liic ben trong tac CAC LUaC DO DIA LY VIET NAM 228 dong SLf ph^t t r i e n k i n h te, xa hoi. V i t r i dia ly t i i nhien niidc ta kha dSc biet vdi nhufng thufin loi cof ban va nhufng han che c6 t i n h qui P H U L U C 3: luat trong yeu cau xay diTng va phat t r i e n k i n h te. Gidl THIEU DE THI TUYEN SINH VAO CAO DANG - II. GIAI QUYET VAN DE DAI HOC vA cAc DAP AN TIEU BIEU : 254 1. X a c d i n h v i tri dia ly ttf n h i e n Vi$t Nam: a) Ve toa do dia ly phdn ddt lien: - Diem c\ic Bac: 23"23' BSc bdn cau (Xa Lung Cu - Dong VSn). - Diem ciic Nam: 8°27' Bac ban cau (Xom M u i - Nam Can). - Diem ciic Tay: 102°8' Dong ban cau (A-pa-chai - Lai Chau). - Diem C L T C Dong: 109''27' Dong ban cau (Ban dac Hon gom). Nhtf vay: nifdrc ta thuoc vung nhiet ddfi Bac ban cau, nam a phia Dong ban cau. b) Ve tiep gidp khu vUc: - Phia Bac gan lien vdri Trung Qudc. - Phia Nam htfdfng ra Bien Dong va V i n h Thai Lan. - Phia Tay gan lien vdri Lao va Campuchia. - Phia Dong hifdrng ra Bien Dong.
  2. NhU vay: Vi§t nam d phia Dong bdn dao Dong Duong, gdn trung - Nude ta d vao v i t r i chien luge v i the nen hoa binh Viet N a m tam Dong Nam A. g6p phan quyet dinh sii o n dinh cua vung Dong Nam A va Chau A. TCr toa do dia ly tiep gidp khu V L T C nufdc ta nkm trong vung b) Kho khan: nhiet ddi gio miia, vifa c6 t i n h chat luc dia va dai di/cfng, noi gap - T i n h cha't v a t\i nhien nhiet ddri gi6 mua, dien ra theo mua tao nhau cua h a i vanh dai sinh - khoang: Thai B i n h Difcfng v a D i a n§n nhieu bien dong: kho han, lu lut, a p tha'p v a bao nhigt ddi... gay Trung Hai. nhieu ton that do'i vdi sdn xua't v a ddi song. 2. Y n g h l a nguon lijfc c i i a v i t r i d i a ly V i ^ t Nam: - T i n h cha't t\i nhien nhiet ddri am l a dieu ki§n gay ra sau b§nh ... a) Thudn Igi: dnh hifdng xa'u den san xua't. - Nude t a thuoc vung n h i ^ t ddi gio mua A Chau; - TiT nhien phan h o a theo miia, anh hudng gi6 mCia Dong Bac l a m + K h i hau nifdc ta c6 t i n h cha't nhiet ddri am, nhiet do trung xAo t r o n t i n h chat nhiet ddri da gay r a nhijfng ton that trong san xua't b i n h nam cao, nhiet lUcfng lorn, lircrng nang doi dao, lucfng mtfa trung n6ng nghiep. binh nam k h a cao - mot vung k h i hau khong c6 t i n h chat sa mac - L a v i t r i C O y nghia dau cau tiep nhan c a c trdo liftj, t\i ttidng... tCr hay ban sa mac, c6 nhieu thuan \ai de phat trien nen nong nghiep c a c khu V L T C , v a C O y. nghia chie'n liTgc v i the c^n phai canh giac iTxidc nhiet ddri toan dien. c a c trao liftj, i\i tifdng, van hda xa'u; triidc c a c am mou thCi dich. + Do v i t r i dia ly da tao nen trong k h i hau ntfdrc ta c6n c6 t i n h III. K E T T H O C VAN DE cha't k h i hau can nhiet ddri d nhOfng vung qua ve phat trien phia Bac Vdri v i t r i dia ly t i i nhien nifdrc t a da sdm h i n h thanh v a phat v a nhOfng vung c6 cao do lorn, v i vay c6 the h i n h thanh va phat t r i e n trien, hien nay trong xay difng v a phat t r i e n k i n h te can phai c0 giai c a c loai cay trong v a vat nuoi can nhiet ddri, on ddri. p h a p phat huy nhcmg thuan Igi vk han che nhOfng kho khan. + TCf yeu to' v i t r i dia ly vdi hai loai k h i hfiu n6i tren da tao r a m6t quan t h i thuc vat, dong vfit... nguon l a m san, thuy san, hdi sdn • fO^n dk « a l : niidrc ta ra't doi ddo, da dang. - Gan lien vdri Bien Dong, thuoc trung tSm khu vUc Dong Nam A Ve nguon li/c khi hau. nUdrc t a c6 nhieu thuan Igi ve: 1) Trinh bay nhUng ddc diem chinh cua khi hau nUdc ta. + Giao ILTU vdri nhieu nUdrc tren the gidri bang nhieu loai h i n h 2) Phan tich sU tdc dong cua khi hau dot vdi san xudt nong giao thong khac nhau. nghiep, ngu nghiep, Idm nghiep. + L a dieu kien tot de phat t r i e n giao thdng van t a i diTdng bien, Bien Dong d v i t r i trung do trong giao thong dudng bien qu6'c te t i l • Caa 1: D A C D I E M KHI HAU. Bac den Nam va i\i Dong sang Tay. I. D A T VAN DE + Ra't nhieu thuan Igi de phat t r i e n k i n h tS" bien: khai thdc, danh bat, nuoi trong hai san; khai thac, che bien khoang sdn bien va T i n h chat n e n tang ciia k h i hau niJdrc t a la nhiet ddri am va chiu day bien; khai thdc va phat trien du lich bien ^nh hudng gio mCia A Chau vdi d a c diem phan hda theo mua, theo hudng Bac - Nam v a theo cao do. + Tao ra mot t h i trugng nhieu ha'p dSn dau de dang hoi nhap vdi k h u vifc va the gidri.
  3. II. GIAI QUYET VAN DE c) Khi hau niiac ta chiu diih hudng gio mua A Chdu: 1. T i n h chat nhi$t ddfi t h e o m u a ciia nv^ofc ta . H - Trong nam k h i hau nUdc ta chiu anh hucfng cac loai gio miia: a) Khi hau ciia niCac ta c6 tinh chat nhiet d&i cao, diin ra theo miia: + Gio miia Bong Bdc: - Tinh nhiet dcd cao ciia k h i hau: ^ La loai gio mua anh hu'omg cxic doan nhat, keo dai nhat. La loai gio dUcfc h i n h thanh do sii chuyen dong ciia khoi k h i lanh phia Bac A Nhiet do trung b i n h nam Idn hcfn 23°C. Chau di chuyen ve phia Nam theo chuyen dong bieu kien ciia mat Hang nam c6 tren 1200 gicf ndng, so ngay nang trong nam xe dich t r d i vao nhufng thang cuoi nam da anh hifdng den niTdc ta . i\i 200 den 240 ngay. Gio mija Dong Bac anh hifdng den ntfcJc ta lam xdo tron den tinh Can can bufc xa quanh nam diicfng, tong nhiet boat dong giao dong chat k h i hau nhiet ddi, lam giam nhiet do, gay nen cai ret. K h i c6 tCrS.OOO^C den 10.000° C. anh hiTcfng gio mua Dong Bac nhieu ncfi cr mien Bac c6 nhiet do rat - D i i n bien theo mija ciia t i n h nhiet ddi: thap, t h i du c6 nam Ha Noi nhiet do la ti^ 7°C den 8°C, Sapa c6 nhiet Ve can ban k h i hau nhiet ddi nirdc ta c6 hai mua trong nam la do ti^ 4°C den 5°C, hien taong strong muoi xuat hien. mija kho va mija miia; c( cdc vCing xa ve phia Bac mdri c6 h i n h thai + Gio Nam, Dong Nam: k h i hau bo'n mua. Do sir chenh lech ap suat giOfa dai dirong va dai luc vao nhOng Mot mua kho keo dai tii 7 den 8 thang, tiep theo la mot mua mifa thang nang (miia kho d duyen hai Trung B6) c6 gi6 tii Bien Dong keo dai tii 4 den 5 thang. (Thai B i n h Dtfong) anh hijfong den niTdtc ta . Gio Dong Nam da lam (Xem h i n h 3 phu luc 2) tang them do am, li/Ong mifa cho viing duyen hai Trung Bo, c6 tac b) Khi hau niCac ta c6 tinJi chat dm cao, mUa nhieu vd theo mua: dung lam diu bdt t i n h cha't nhiet ddi, tao nen sir mat me. * Tinh chat dm, miCa nhieu: + Gio miia: Do am trong khong k h i cao, thiicfng tCr 75% t r d len. vao nhOng thang miia he 0 Trung Bo va cao nguyen Nam Trung Do am cao la tac to chu yeu tao nen iLfcfng mtfa phong phu, liiong Bo nhan duoc gio Tay Nam. mifa t r u n g b i n h nam xe dich tii 1.500mm den 2.500mm, nhOfng vijng Gio Tay Nam da tao nen miJa mira a cao nguyen Nam Trung Bo va CO lugng vrnia thap trong nam chi la ngoai le, thadng la cac vCing Nam Bo; sau k h i virgt day Trifcfng Son da bien thanh hien tifcfng chan gio hay do yeu to cue bo ciia cac anh hiTdng khac nhiT d N i n h phon - Tay Nam gay r a gio nong, kho han anh hirdng cufc doan nha't Thuan lifgng mifa trung binh nam nho diidi 700mm. d cac t i n h Bac Trung Bo tii thang 5 den thang 8. * Tinh chat dm vd mila cila khi hau nUac ta diin ra theo mHa: d) Khi hau nUac ta chiu anh hudng dp thap vd baa nhiet ddi: MiJa mira trong mot nam thucrng dien ra lien tuc va k6o dai tiT 4 Hang nam ni/dc ta luon bi anh hiTOng cac dot ap thap v a bao nhiet den 5 thang.
  4. 2. K h i h|iu nifdc ta phSn hoa theo chi^u BSc - Nam (theo vT dO) Dp am Idn, lucfng mUa phong phu cung cap doi dao lupng nifdc cho va theo dp cao: cay trong, vat nuoi; tao nen nhieu dong chay (song ng6i) la nguon cung cSp phu sa lam tang dp mau m8 cua da't trong. a) Phdn hoa theo chieu Bdc - Nam: K h i hau c6 sii phan hoa theo hirdrng B^c Nam (theo v i dp) va theo Chng ve phia BSc k h i hau c6 t i n h chat can nhiet dcJi vdri mua cao dp da lam cho k h i hau c6 them t i n h cha't can nhiet ddi c6 the dong lanh, nhiet dp trung binh nam khoang 20°C. phat t r i e n cac nganh trong trpt va chan nuoi can nhiet ddi , on ddfi. Ckng ve phia Nam k h i hau c6 t i n h chat cAn xich dao, nhiet d6 Nhiet dp cao, lifpng nang phong phu la dieu kien can thiet va ra't trung binh nSm khoang 25°C, vdfi hai mua kho va mifa khd ro ret. t6t do'i vdri ygu c l u lam dat, cham bon, thu hoach, b^o quan va che b) Phdn hoa theo cao d6:_ bien nong san. d c^c vung c6 cao do thS'p k h i hau c6 t i n h chat nhiet ddi ro net, b) Kho khan: nhiet do trung binh nam cao tii 20°C den 25°C tuy theo sif phan hoa - T i n h cha't k h i hau nhiet ddri theo mua vdi hai mua kho va mifa Bac - Nam. doi khang tao ra mot mua k h 6 han va mot mua miia lu keo dai deu la 6 cac vung CO cao dp Icm k h i hau c6 tinh chat can nhiet dcfi - on dcfi, nhufng kho khan. nhiet dp trung binh nam ttr 15°C den 20°C, t h i du viing k h i hau Da Lat. - K h i hau vdri t i n h trang lu lut, ap tha'p va bao nhiet ddi da gay III. K E T T H U C V A N DE ra nhieu ton tha't doi v(Ji cay trong, vat nuoi, nguon nong san. K h i hau niJdc ta vdri dac diem ndi bat la nhiet ddi am, chiu anh - Chiu anh hi/dng gio miia Dong Bac lam nhiet dp giam tha'p gay hudng gio mua A Chau, dien bien theo mua, phan h6a theo hifdrng tac hai doi vdri cay trong va vat nuoi nhiet ddi; hien tiTpng phia Tay , Bac Nam va theo cao dp. Nam tang them si/ kho han, thie'u ntfdc do'i vdri san xua't. • Caa 2: TAC D O N G CUA KHf HAU DO! VCS SAN XUAT N 6 N G NGHIEP, - T i n h cha't nong am lam cho sau benh de phat t r i e n . K h i hfiu NGLfNGHllP.lAMNGHIEP. vdri lifgng mUa Idrn thifdrng tap trung vao mCia ha, trong k h i dat tr6ng CO dp do'c nen da lam rijfa troi, xoi mon lam bac mau da't trong. I. D A T V A N D E Vi vay can nghien cufu ky dac diem k h i hau cua tC/ng dia phLfcrng K h i hau nifdc ta c6 tac dong trifc tigp, vUa thulin \ai vita c6 han de CO c0 ca'u miia vu, ccf cau cay trong va vat nuoi phu hap. ch6' doi vdi s&n xuat nong nghiep, nga nghiep va lam nghiep. II. G I A I Q U Y E T V A N DE 2. T a c dpng c u a k h i h a u doi vdfi hoat dpng ngu" nghi$p: a) Thudn lai: 1. T a c dpng ciia khi h$u doi vdi s^n xuat ndng nghiep: ~ T i n h cha't nhiet ddri vdri nhiet dp, nhiet liipng, lifpng ndng doi a) Thudn lai: d^o la nhflng tac to' quan trpng cua sii sinh san va phat t r i e n cdc loai T i n h cha't khi hSu nhi$t d(5i cao t^c dpng sU phat t r i e n to^n di#n, thuy, hai san. manh me nen ndng nghiep nhi§t M\ - Ltfpng miia Idrn tao nen nhieu ao, ho, dam, nhieu song ngoi... la t a c dieu ki$n tham canh, tang vu, goi vu, xen canh... de nfing cao c^c dien tich mat nudrc de nuoi trong thuy san ntfdrc ngpt. • nang sua't va san liTpng. - Dieu kien nang nhieu va mCia nang k6o dai tao dieu kien t6't * o qua t r i n h nuoi trong, danh b^t va ch6' bien thuy, hai san, va cung 1^ dieu ki§n thuan Ipi de day manh nganh lam muoi. -8- p.
  5. b) Kho khan.: - M u a niLfa keo dai k e m theo l u l u t da l a m t o n t h a t cac h o a t d o n g V e n g u o n liTc daft t r o n g . n u o i t r o n g t h i i y san. - K h i h a u n h i e u miJa l u , ap t h a p va bao n h i e t ddi gay k h o k h a n 1) Trinh bay nguSn luc ddt trong ciia nildc ta . t r o n g viec d a n h b a t t h i i y , h a i san. 2) N&u len hi$n trang sii dung va nhUng giai phap can thie't - B e n canh t i n h chat k h i hau c6 do a m cao de gay t o n t h a t , a m doi vai nguon von ddt trong. mo'c do'i v d i san p h a m t h i i y , h a i san. • Cau 1: NGUON LL/C DAT TRONG 3. T a c d p n g c i i a k h i h a u d o i v6*i h o a t d p n g l a m nghiep: I. DAT VAN D E a) Thuqn Igi: Ni/dc t a CO d i e n t i c h k h o n g I d n n h t i n g t r e n be m S t da h i n h t h a n h - T i n h chat k h i hau nhiet ddi am, nhieu nhiet, nhieu nSng, m o t he t h o n g d a t t r o n g p h o n g p h u v a c6 gia t r i stf d u n g cao. li/ong miJa p h o n g p h u la cac tac to' quan t r o n g do'i v d i sif s i n h s a n , II. GIAI Q U Y E T VAN D E p h a t t r i e n ciia thiJc vat, t a i n g u y e n ri^ng, thuc v a t niidc t a l a m o t Da't t r o n g \k n g u o n t ^ i n g u y e n quy gia, bao g o m 2 n h o m c h i n h l a q u a n t h e v d i hcfn 14.000 l o a i . dat t r o n g cf d o n g b a n g va d m i e n n u i - cao nguyen. - K h i h a u p h a n boa theo do cao da h i n h t h a n h n e n cac v o n g d a i t h i i c v a t n h i e t d d i , can n h i e t ddri va o n d d i , l a m t a n g l e n t i n h da 1. d a t t r o n g of d o n g b a n g : d a n g cua t ^ i n g u y e n l a m san. - L a he t h o n g dat phij sa, c h i e m k h o a n g 1/5 d i e n t i c h l a n h t h o . - V d i lacfng n a n g , l u o n g mi/a p h o n g p h u keo d a i l a nhiJng t h u a n - Da't p h i i sa p h a n bo d cac d o n g bang: I m de p h a t t r i e n t r o n g rtrng, b e n c a n h dieu k i e n n S n g n h i e u tao + D o n g bang song H o n g c6 d i e n t i c h g a n 1,5 t r i e u h a . t h u a n l o i cho qua t r i n h k h a i thac, che b i e n l a m san. + T o n g d i e n t i c h cac dong bang duyen h a i T r u n g Bo c6 d i e n b) Kho khdiii t i c h k h o a n g 1,456 t r i e u ha. - Liiang mUa Idfn t r e n cAc v i i n g dat n u i - cao n g u y e n co do doc de - D o n g b a n g song Ctfu L o n g c6 d i e n t i c h 4 t r i e u h a . l a m x o i m o n , rufa t r o i chat m a u . Ngoai cac d o n g b a n g phCi sa I d n nay, c6n c6 m o t so^ da't p h u sa - T i n h t r a n g mifa l u keo d a i v^ ciTc doan gay n h i e u k h o k h S n xua't h i e n d cac t h u n g l u n g c h a n n u i nhiT D i e n B i e n , Tha't Khe... t r o n g k h a i thac, che b i e n va bao q u a n s a n p h a m l a m n g h i e p . n h i f n g d i e n t i c h k h o n g d a n g ke. III. K E T T H U C VAN D E - H i e n t r a n g cac vCmg d a t p h i j sa nifdc t a : K h i h a u c6 s i i tac d o n g triTc t i e p den b o a t d o n g n o n g n g h i e p , n g u Phat t r i e n b ckc v i m g c6 cao do t h a p (dong bang), do qua t r i n h boi n g h i e p , l a m n g h i e p , v i t h e t r o n g qua t r i n h to chufc san x u a t , k h a i (Jap phu sa CLia song ngoi. He dat phij sa ve co ban c6 3 n h o m c h i n h : t h d c vk che b i e n can p h a i c6 n h f f n g ke hoach v ^ g i a i p h a p p h u hcfp. + Ddt phu sa c6 - l a p h a n d i e n t i c h t i e p giap v d i v i m g t r u n g du, k h o n g con dtfcfc boi dap, da bac m a u - c h i t h i c h h o p v d i cSy hoa n^^u v a m o t so' cay cong n g h i e p . + Ddt phu sa mai: la p h a n d i e n t j c h I d n , quan t r o n g nha't cua
  6. cSy lucfng thiJc ( l u a nifdd), cay thifc p h a m , n h i l u l o a i cay c6ng III. K E T T H U C VAN DE n g h i e p ngSn ngay. H e d a t t r o n g ni/dc t a k h a p h o n g p h u , vSn de k h a i t h a c v a sur d u n g D a t p h u sa con ch iu a n h hiTdng niidc b i e n cf cdc v u n g t r u n g t h a p , can p h a i g^n l i e n v d i c h a m b o n v a cai tao, quy hoach. v e n b i e n do qua t r i n h b o i dap chifa h o a n t h a n h , l o a i d a t n a y b i «Caa2: HIENTRANGSCTDUNGVAGIAIPHAP n h i e m p h e n , n h i i m m a n , n h i e u n h a t cr cac v u n g t r u n g ven bien DOI V d l NGUON LL/C DAT TRONG. ciaa d 6 n g b a n g song CiJfu L o n g . N e u dirge cai t a o c6 t h e diia vao s a n x u a t l i i o n g thiJc, t h i i c pham.,., l a nhufng d i e n t i c h t h u a n I q i de n u o i I. DAT VAN DE t r o n g t h u y san. H i e n t r a n g suf d u n g nguon liic d a t t r o n g cua nxidc t a h i e n n a y chi/a C6 m o t p h a n n h o d a t don g b a n g phCi sa v e n b i e n - n h i e u n h a t 1^ that t o t v i v a y c a n p h a i co nhufng g i a i p h a p p h u h o p de phat b u y day d u y e n h a i m i e n T r u n g - l a d a t p h u sa p h a cat v a m o t p h a n d i e n t i c h du nguon liic nay. n a y l a cac d o i cat do n a n cat b i e n b a y I a n c h i e m . D a y l a l o a i d a t c6 II. GIAI Q U Y E T VAN DE h i e u qua suf d u n g t h a p . NiTdc t a c6 d i e n t i c h d a t i\i n h i e n k h o a n g 33, 1 t r i e u h a n h t f t i g dfin ( X e m h i n h 1 p h u luc 2). so dong, t a o n e n m o t d i e n t i c h h i n h quSn t r g n d i u ngiTdi t h a p v i v^y 2. H $ d a t t r o n g b m i e n n u i v a c a o n g u y e n : can p h d i c6 b i e n p h d p suf d u n g da't h o p l y , c6 h i e u q u i . - D a t m i e n n u i - cao n gu yen c h i e m k h o a n g 4/5 d i e n t i c h ck mS6c, 1. V e n g u o n v o n da't d a i : p h a n \6n l a l o a i d a t f e r a l i t . V o n d a t niidrc t a phan r a cac n h 6 m s a u : - D a t f e r a l i t c6 dac d i e m chung: cau t a o ben, k h a t o i xo'p, d i t h a m + H i e n nay dien tich dat sCf dung trong san xuat n6ng nghi&p la 24%. ntfofc; t r o n g d a t l u g n g k h o a n g n g u y e n s i n h thSp n h i f n g liiOng k i m l o a i + D i e n t i c h da't suf d u n g t r o n g l a m nghifp 1^ 3 5 % . v ^ m i i n h5a t a n t r o n g dat k h a cao. + D i e n t i c h da't chuyen d u n g v a t h d cif 1^ 5,9%. * Bat feralit phan ra cac iihom chinh: m + D i e n t i c h dat chifa suf d u n g l a 3 5 , 1 % . + hk dot badan c6 m a u v a n g do, mau nau, rakn x a m , p h a n b6' t a p t r u n g t h k n h n h i t o g dien t i c h 1dm d Ta y Nguyen, M i l n D o n g T r u n g Bo, - T r o n g 2 4 % d i e n t i c h suf d u n g vao san xua't n 6 n g n g h i § p ( k h o d n g ngoai r a c6n c6 r a i r^c d Quang T r i , v i j n g n u i - cao nguyen Nghe A n . 8 t r i e u h a ) p h S n r a cac n h 6 m c h i n h : da't tr6ng cay h ^ n g n a m v ^ lau n a m ; d a t d o n g c6 c h a n n u o i ; da't chuyen d u n g v ^ t h d ciT; di§n t i c h + L o a i dat feralit h i n h t h a n h t r e n d a v o i chij y e u t a p t r u n g d n u o i tr6ng t h u y san. m i e n n u i v a t r u n g du p h i a Bac. - T r o n g 8 t r i e u h a da't n 6 n g n g h i e p c6 k h o a n g 5,9 t r i e u h a suf D a t f e r a l i t t h i c h h o p vdri n h i e u l o a i cay cong n g h i e p h a n g n a m dung de t r o n g cfiy h k n g n a m t h i c h i c6 h o n 2 t r i e u h a thuoc l o a i t o t , v ^ l a u n a m , m o t so cay t h i i c p h a m , p h a t t r i e n d o n g c6 c h a n n u o i v.v... c6n l a i hcfn 3 t r i ^ u h a la' l o a i xau c^n cai tao. H a n che cua d a t f e r a l i t l a h i n h t h a n h t r e n cdc do d6c n § n de b i x 6 i m 6 n , rufa t r 6 i chat m a u , n e u k h o n g difoc p h i j xEmh se de h j l a - t e - r i t - T r o n g d i e n t i c h d a t n o n g nghiep c6n d a n g boc 16 t i n h t r a n g : hoa (dd ong hoa).
  7. + d dong bdng duyen hdi Trung Bp: 2 . H i ^ n t r a n g suT d u n g v a g i a i p h a p d o i vcA n g u o n hXc d a t t r o n g : V d i d i e n t i c h 1,456 t r i e u h a , d a n so' k h a d o n g v i vay b i n h q u a n T o a n bo d i e n t i c h d a t v a m a t niSdc deu l a n g u o n v o n d a t de phuc di§n t i c h c a n h tac t r e n n g U d i n h d . v u s a n x u a t , v a p h a n I d n d i e n t i c h n a y sijf d u n g vao san x u a t n o n g n g h i e p . V a n de can p h a i diigc x e m x e t v a dua r a g i a i p h a p ve viec silf - D o n g b a n g d u y e n h a i T r u n g bo r a t thie'u n U d c vao m u a k h o , dung dat nong nghiep. nha't l a v u n g c i i c N a m T r u n g Bo. D a t n o n g n g h i e p cua ni/dc t a p h a n l a m 2 k h u vi/c: dait d o n g b a n g - T r o n g v u n g , doc theo d u y e n h a i n h i e u d i e n t i c h da b i n a n cat v a d a t m i e n n u i - cao n g u y e n . b i e n bay I a n c h i e m v d i nhCfng d a i doi cat I d n . a) Hien trang sii dung ud giai phap doi vdi dat ndng nghiep d ^ Vi vay, sii dung ddt nong nghiep viing dong bdng Trung Bg dong bdng: cdn thUc hien cdc gidi phdp: B i n h q u a n d i e n t i c h d a t n o n g n g h i e p d d o n g b a n g t r e n dau n g i i d i • Xay diTng v i j n g rCrng p h o n g h p doc theo b d b i e n de ngan la t h a p c h i k h o a n g 0,1 h a , c6 ncfi b i n h q u a n n a y r a t tha'p t h i du n h u c h a n n a n cat bay. d d o n g hhng song H o n g c h i d a t k h o a n g 0,05 ha. V i vay v a n de suf • T a n g C L f d n g he tho'ng t h u y Icfi de chu d o n g t u d i t i e u , nha't l a d u n g d a t n o n g n g h i e p d d o n g b a n g p h a i diigc t i n h toAn p h u h o p ve ccf yeu cau cung ca'p n g u o n nifdc vao mCia k h o . cau m u a v u , co cau cay t r o n g - v a t n u o i k e t h o p v d i t h a m c a n h . • D a y m a n h viec k h a i h o a n g de du'a vao san xua't cac d i e n t i c h + O dong bdng song Hong: chiia sd d u n g . V d i d i e n t i c h g a n 1,5 t r i e u h a n h u n g d a n so' t a p t r u n g den 15 • T i e n h a n h t h a y doi cO ca'u m u a v u , ca ca'u cay t r o n g v a t n u o i t r i e u n g u d i ( n a m 2000) da tao n e n m o t sufc ep d a n so qua I d n t r e n p h u h o p v d i k h i h a u v a da't t r o n g . dien tich canh tac, tao nen binh quan dat nong nghiep difdi • T a n d u n g d i e n t i c h m a t niJdc de n u o i t r o n g t h u y san nifdc 0,05ha/ngircfi. Hcfn niJa, t a i d o n g b a n g nay c6n cd m o t p h a n d i d n t i c h ngot, nu'dc Icf, n U d c m a n . da't c h i e m t r O n g , d a t nhi§m m a n v e n b i e n h i e u qua s a n x u a t tha'p. + d dong bdng song Cihi Long: T a i d o n g b a n g con k h o a n g 10 n g h i n h a da't h o a n g hoa v i v a y k h a V d i d i e n t i c h 4 t r i $ u h a , c h i e m k h o a n g 11,9% d i e n t i c h ca n U d c , n a n g m d r o n g d i e n t i c h da't n o n g n g h i e p l a h a n che. t a i day cii t r u k h o a n g 16,5 t r i e u d a n ( n a m 2000), tao n e n m o t d i e n * Tii hien trang tren, van de sit dung ddt nong nghiep d dong t i c h c a n h tac b i n h q u a n t r e n n g i T d i k h o a n g 0,18ha. bhng song Hong can thUc hien cdc giai phap sau: * Ddt trong a dong bdng song Ciiu Long vai cdc hien trang: • T r o n g san x u a t p h a i day m a n h t h a m c a n h , sijf d u n g gid'ng • P h a n thircmg chau tho la k h u V L T C t u o n g doi cao (tir 2 den 4 m so m d i c6 n a n g sua't cao. v d i m i i c niidc bien) n h i t o g vSn b i ngap niidc vao mua m i T a . Day • C a i tao co ca'u m u a v u va ccf ca'u cay t r 6 n g , v d t n u o i p h u hcfp la v u n g CO d i e n t i c h rong, thUa dan, chifa difcfc k h a i thac n h i e u . v d i dieu k i e n da't t r o n g , k h i h a u v u n g , difa v u d o n g t r d t h a n h • P h a n h a chau t h o tha'p, t h u d n g x u y e n c h i u sif tac d o n g cua vu chinh. t h u y t r i e u , song b i e n , ntfdc m a n nga'm vao t r o n g da't. • T a n d u n g dieu k i e n m a t niTdc de n u o i t r o n g t h u y san. • P h i n d o n g b a n g p h u sa d r i a n h i i d o n g b a n g cijfa song D o n g • Day manh thiTc hien md hinh san xua't nong nghiep N a i , d o n g b a n g Ca M a u k h o n g c h i u tac d o n g trifc t i e p cua V.A.C.R. song Cdu L o n g . N h i i vay, d o n g b a n g song Cdu L o n g c6 3 l o a i da't c h i i yeu l a : -14- -15-
  8. + Ddt phu sa ngot ven song chay thanh mot dai doc song T i l n , ; lut C L T C doan. Vi c d c h i e n t r a n g t r e n , t r o n g suT d u n g d a t t r o n g m i e n n u i - song Hau la loai dat tot nhat. * cao n g u y e n c a n t h u c h i e n cac giai phap sau. + Ddt phen phan bo' t h ^ n h c ^ c vung tap trung d Dong T M p - Tich cUc b a o ve ritog, day manh trong rCfng nha't la d cdc vung MLfdi, Ha Tien, Can Thcf... vdi dien tich Idn nhat. dat trS'ng, d o i n i i i t r o c v a r i T n g d a u nguon. + Ddt man phan bo'd ctfc Nam Ca Mau ddi Mt duyen h d i - Quy hoach va to chufc k h a i thac, san xua't, p h a t t r i e n cac vung Go Cong, Ben Tre. c h u y e n c a n h c a y c o n g n g h i e p , n h a ' t la cay cong nghiep lau nam. Dat phen, dat mSn c6 trd ngai 1^ dat thie'u dinh dLf8ng, thi§'u c ^ c - Xay d i T n g , m d rong dien tich dong c6 chan nuoi de da'y manh nguyen to v i lifcfng, dat qua chat, kho thoat niTdfc. nganh chan n u o i g i a sue Idn. * Vdi tinh chat tu nhien cua ddt trong d dong b&ng song Ciiu - Tan d u n g cac di§n tich p h u hop (dat p h u sa c h a n n u i . . ) de trong Long, trong qua trinh khai thdc vd t6 chiCc sdn xudt cdn tien hdnh cay li/cfng t h i i c , thtfc p h a m . . . nh^m giai q u y e t t6't hern n h u cau liTong cdc gidi phdp: thu'c, t h y c p h a ' m t a i ch6. • Day manh tham canh, tSng so mua vu tren dien tich dSit III. K E T T H U C VAN DE phu sa ngot. Ngu6n lire d a t trong la ca s& b a n dau c6 gia t i i dac biet quan trong • Cai tao cac vung dat n h i i m phen, mSn de dUa \ko san xuS't ma khong mot n g u o n life nao thay the dtfgfc; t r o n g sijf d u n g n g u o n v6h li/Ong thiTc, thiTc pham. dat c a n phai c6 nhOng giai p h a p hop ly de tan dung di/Oc n g u o n liic nay. • Tan dung cac vung trung, cac dien tich mat nudc de nuoi trong thuy san ni/dc ngot, nifdc lor, nirdrc mSn. • Van de
  9. - M o t v t i n g b i e n c6 n h i e t do t r u n g b i n h k h a cao, n h a n duac n h i e u p h a t t r i e n n g a n h n u o i t r o n g t h u y san niJdc Ip, nvidc m a n , d§'n nay ca n h i e t l i i g n g , a n h sang n h i e t ddi l a cac dieu k i e n can t h i e t de s i n h v a t ntfdc da C O b a n 400 n g h i n ha m a t nirPc n u o i t r o n g t h i i y s a n . bien ton tai phat trien. - Nu'dc b i e n v d i dp m a n t r u n g b i n h ke't h p p v d i dieu k i e n k h i h a u - B i e n D o n g v d i nifdrc b i e n c6 do m a n t r u n g b i n h tCr 2 5 % d e n 3 5 % , n h i e u n h i e t , n h i e u n a n g da tac d p n g n g h e m u o i p h a t t r i e n , nufdc B i e n la do m a n t h i c h horp do'i v d i s i n h v a t b i e n , l a n g u o n cung cap Itfcfng D o n g c u n g cap muo'i c6 h a m lifpng N a C l t i n h k h i e t r a t cao. muo'i a n doi dao. - 6 cac b d b i e n va h a i dao c6n k h a i t h a c diJpc y e n sao, l a m o t - B i e n D o n g c6 m o t he t h o n g dao, quan dao p h o n g p h u : C a t B ^ , n g u o n thifc p h a m cao cS'p, cd gia t r i xua't k h a u . B a c h L o n g V i , H o a n g Sa, T r u d n g Sa, Con Scfn, P h u Quoc. b) Bien Dong doi vai hoqt dgng ngU nghiep: - T h e m luc d i a B i e n D o n g ( p h a n day b i e n gSn l i e n v d i niidc ta) - B i e n D o n g v d i tri? liTpng h a i san t\i 3,0 den 3,5 t r i e u t a n , cho k h ^ r o n g va nong, d h a i dau BSc va N a m t h e m luc d i a m d r o n g v a phep k h a i t h a c h a n g n a m tCr 1,2 d e n 1,5 t r i e u ta'n. hcfi t h a t l a i d m i e n T r u n g . T h e m luc d i a r o n g va n o n g l a dieu k i e n - B i e n niidc t a c6 m o t q u a n t h e s i n h v a t p h o n g p h u . t h i c h hcfp cho cac q u a n t h e s i n h v a t ciJ t r u va p h a t t r i e n . + Co h o n 2000 l o a i ca, t r o n g do c6 k h o a n g 100 l o a i c6 gia tri - B i e n D o n g v d i cac h i e n t i f g n g t h i i y t r i e u tCr b a n n h a t den t h U c p h a m va k i n h te cao n h i i : ca t r i c h , t h u , ngi^, c h i m t o a n n h a t , v d i n h i e u d o n g h a i lu'u n h o - Idn... l a n h C n g y e u to' cd t h e v a n d u n g t r o n g giao t h o n g d i i d n g b i e n va m o t so' n g a n h khac. h o n g , bac m a ca b i e n v d i du cac t a n g ca n o i , ca t a n g giufa, ca day; n h i e u h p n ca la ca n o i c h i e m den 6 3 % t o n g trijf liipng - B i e n D o n g l a m o t b i e n n h i e t ddi v d i n h i e u dao, q u a n dao. V i vay ca b i e n l a t h u a n Ipi t r o n g k h a i thac, d a n h bat. c u n g l a ncfi h i n h t h a n h cac ccfn bao n h i e t ddi gay n h i e u k h o k h S n va t o n t h a t doi v d i k h a i thac, san x u a t v a s i n h boat. + B i e n D o n g cd t d i 1647 l o a i g i a p xac t r o n g do cd h P n 70 l o a i t o m , cac l o a i t o m cd g i a t r i xua't k h a u cao n h t f t o m he, - B i e n D o n g l a m o t b i e n k i n (he t h o n g cac q u a n dao n S m x a d t o m h u m , t o m r o n g ... p h i a Bac, D o n g va N a m n h u b a n dao M a l a y s i a , q u a n dao Indonexia, + B i e n Dong vdi hcfn 2500 loai nhuyen the, rong bien hcfn 600 loai. q u a n dao P h i l i p p i n , dao H a i Nam..., tao n e n m o t v o n g cung d i a h i n h che c h a n nhufng n h i i u d p n g tCr T h a i B i n h DiTPng) t h u a n I p i t r o n g giao + B i e n con cung ca'p n h i e u h a i san, bao ngU, so, diep, san ho, t h o n g diJdng b i e n . ngpc trai... V d i n g u o n h a i san n a y n g a n h k h a i thac, d a n h b ^ t , che b i e n da 2. Y nghia nguon l\ic ciia B i e n Dong: p h a t t r i e n , g i a i quye't t o t n h u cau thi/c p h a m va xua't k h a u . Nifdc t a g a n l i e n v d i B i e n D o n g tao r a nhufng n g u o n liJc tuf n h i e n , c) Bien Dong vai giao thong van tdi: k i n h t e q u a n t r p n g va quy gia. - B i e n D o n g v d i dirdng b d hiin d a i 3 2 0 0 k m , dpc b d b i e n cd cac cufa a) Bien Dong vai sdn xudt nong nghiep: song, v i n h b i e n t i ; n h i e n t h u a n l a i xay diTng cac cang b i e n nhi/: H 6 n - B i e n D o n g v d i b d b i e n d a i 3 . 2 6 0 k m , doc duyen h a i v d i cac b a i Gai, C a m P h a , H a i P h o n g , Cufa L 6 , Da N a n g , D u n g Quat, Quy N h p n , t r i e u , b a i can... cac v i j n g dat m a n l a nhijfng d i e n t i c h t h i c h hpp vdi C a m R a n h , S a i Gon... phuc v u giao t h o n g dudng b i e n . n h i e u l o a i cay cong n g h i e p n h i / coi..., n h i e u l o a i ri^ng niidc m a n n h i f - B i e n D o n g c6 t h e giao t h o n g q u a n h n a m v i l a b i e n n h i e t d d i , cac rCmg t r a m , b a n , diidc, su vet... k h o n g dong bang. - V d i m o t so lifpng va d i e n t i c h I d n cua cac b a i can, b a i t r i l u , - L a m o t b i e n k i n , l u o n g lach o n d i n h r a t t h u a n I p i cho S L T d i l a i d a m , pha... sap xe'p t h e o b d b i e n l a nhijfng d i e n t i c h r a t t h i c h hop M cua tau, thuyen. -18- -19-
  10. * Vdi nguon litc vd han che trong khai thdc Bien Dong cdn thicc - Bien Dong c6 v i t r i trung dp trong giao thSng du&ng bien quoc t§' tif hien cdc gidi phdp: B^c den Nam, t\i Dong sang Tay vk ngUtfc lai; d vao v i t r i n^y hoat dong dtf&ng bien se ph^t trien manh keo theo nhieu boat dong khkc. • Qua t r i n h khai thac phai g^n lien vdi yeu cAu bao ve nguon hai san va moi trifdrng sinh thai bien. d) Bien Dong doi vai hoat dong cong nghiep: • Dau ttf phat t r i e n c6 trong diem cac ng^nh nuoi trong thiiy * Bien Dong c6 tiem ndng khodng sdn Ian: san nutdc Ig, ni/crc man vdi ca ca'u mCia vu, co cau vat nuoi - Cung cap nguon cAi trSng t i n h khiet cho ng^nh cong nghiep thich hop. vat lieu xay dUng, nganh thuy t i n h ... • G a n lien khai thac gan b^ vdi xa bd, g^n khai thac vdi che - Cung cap mot lifcfng AA voi cho ng^nh vat lieu xay diftig. bien va xua't khau. • T a n g ciicfng hieu qua thong giao d i f ^ g bien bang sii dau tir - Them luc dia vdi tiem nSng dau mo va k h i dot Idn n h u c^c xay dqng cau - cang, phiTOng tien tau thuyen, kho tang, ben vung dau t r a m tich duyen hai Trung Bo, N a m Con Son, Tho Chu - bai... theo hiidng quy mo Idn va hien dai h6a. Ma Lai. • Dau ttf phat t r i e n dich vu, du lich bien gan vdi yeu cau bao - O cac hai dao vdi liJOng phan chia Idn la nguyen lieu cua nganh v^ moi trqcfng sinh thai bien. phan bon. III. K E T T H U G V A N D E e) Bien Dong vai cdc hoat dong dich vu: Bien Dong di/a l a i nhufng nguon Iqc k i n h t§' r a t Idn, trong k h a i - Bien Dong la mot bo phan tv! nhien cua nifdc ta, gdn lien vdi thac can tang len ve hieu qua gan lien vdi y§u c^u bao v^ cac nguon Bien Dong k h i hau nifdc ta c6 t i n h h a i di/ong cao, bien lam diu bdt liic va sinh thai B i e n Dong. t i n h chat nhiet ddri, day lui anh hifdng gio mua dong Bkc, cung cap do am v^ lifcrng niidrc nhat 1^ vao mCia kho. - Bien vdfi nhiJng canh quan, hang dong, bai t ^ m ... x i n h dep vk Nguon li/c khoang san. sach se ve moi trqdng sinh thai 1^ nguon t a i nguyen Idn cua ng^nh du lich nhii: V i n h Ha Long, Do son, Sam Scfn, Nha Trang ... • Trinh bay vd neu len cdc gidi phdp vi nguon lUc khodng sdn cua nuac ta. 3. Nhfing giai p h a p trong k h a i thac B i e n Dong: I. DAT V A N Ben canh y nghia nguon liic, Bien Dong cbn ton tai nhijfng ban che: + M o t vung bien vdfi nhieu kp thap va bao nhiet ddi gay k h 6 Ni/dc ta CO nguon tai nguyen khoang san phong phu vdi gia t r i cao, khan v^ ton that trong giao thong, trong ddnh bat hai san... trong khai thac v a sijf dung can phai c6 nhOfng giai phap tich ciTc v a hop ly. + Nguon tai nguyen hai san c6 nguy ccf can kiet v i sif dknh bat v6 to chufc, v i pham c^c nguyen tac quy dinh nhU bien tifcrng danh II. G I A I Q U Y ^ T V A N D E b^t bang thuo'c no, min... 1. Nguon li^c k h o a n g s a n : + Nhieu khoang san nam sau dudri ckc ting cua them luc dia Nude t a c6 ngu6n tai nguyen khoang san doi dao, nhieu chung loai, gay kho khan ve khai thac. phan bo r a i rac tr§n be mat, dadi cac tang da't, cac tdng day bien l a "^hOhg nguydn v a nhien lieu ra't quy d6l ydi cac nganh k i n h t§'. -21-
  11. N g u o n k h o a n g san cua niidc t a dugc p h a n r a cjic n h o m c h i n h 1^: c) Ve khoang san kim loai mau: k h o a n g san n a n g Iticfng, k h o a n g san k i m loai den, k h o a n g san k i m , - D o n g CO n h i e u cf Lao C a i , L a n g San. l o a i m a u , k h o a n g san v a t lieu xay d i i n g va k h o a n g san p h i k i m l o a i . - V a n g t a p t r u n g cf Cao B a n g , T h a i N g u y e n , Son L a , Q u a n g N a m , ( X e m h i n h 5 p h u luc 2). T h a n h Hoa. a) Ve khoang san ndng lugng: - Thie'c CO n h i e u cf Cao B a n g , T h a n h Hoa. - M o t trfl liiong t h a n a n - t r a - x i t r a t Wn den h a n g t r S m t i t a n , - C h i - k e m cf Cao B k n g , T h a n h Hoa. c h a t Itrgng r a t cao t i f 8.000 calo/kg d e n 8.300calo/kg. Than an- _ B 6 - x i t CO n h i e u d cac t i n h H a G i a n g , Cao B a n g , L a n g San, t r a - x i t p h a n bo' t a p t r u n g of k h u vufc D o n g BSc v a v u n g t h u n g l u n g Qu^ng Ngai, Tay Nguyen. song Hong. ( X e m h i n h 8 p h u luc 2) - M o t liicfng t h a n m 5 c6 trijf krcfng t h a p , c h a t Itrcfng k h o n g cao cf d) Ve khoang san vat lieu xdy dUng: m i e n n u i - cao nguyen T h a n h Hoa, Q u a n g N a m . - D a v o i CO n h i e u d v i j n g D o n g Bac, N a m Dinh, Ninh Binh, - LLfgng t h a n n a u k h a l(Jn a v u n g dong b a n g song H o n g . T h a n h |loa'. H a T i n h . - R a t n h i e u t h a n bijn cf v i i n g Tay N a m d o n g b k n g song Cufu L o n g . - Set, x i m a n g : c6 n h i e u cf H a i P h o n g , T h a i B i n h , T h a n h Hoa, - Dac b i e t niidc t a c6 trff l u g n g dau mo va k h i dot r a t ItJn; theo Ha T i n h , D o n g N a i , L o n g X u y e n . k h a o sdt t o n g trOf l u g n g dau mo khoang 10 t i t a n , trO lu'cfng k h i dong e) Ve khoang san phi kim loai: h a n h khoang 250 - 300 t i m"'. Dau mo va k h i dot t a p t r u n g d cac be - Co t r f f Iffgng A - p a - t i t Icfn d Lao C a i . t r a m tich. - P h o t pho d H a T i n h . + Be t r a m t i c h song H o n g : k h u vyc T i e n H a i , T h a i B i n h . - P i r i t d V i n h Phiic, P h u T h o , H o a B i n h . + Cac be t r a m t i c h d T r u n g Bo: cf p h i a d o n g H u e , D a Ning, P h u Y e n , K h a n h Hoa... - N h i e u cat t i n h k h i e t a cac be; b i e n v a day b i e n . + Be t r a m t i c h Cufu L o n g . - G r a - p h i t c6 n h i e u a Lao C a i , H o a n g L i e n San, Q u a n g N a m . + Be t r a m t i c h N a m Con Son: c6 t r f f Iffong r a t Idfn. ( X e m h i n h 9 p h u luc 2) + Be t r a m t i c h T h o C h u - M a L a i : c6 trff Iffgng k h o n g n h i e u . 2. N h a n g giai phap ve nguon li^c k h o a n g san: ( X e m h i n h 6 p h u luc 2) Nguon liic khoang san is nffcfc t a la nguon t a i nguyen r a t quy, tuy b) Ve khoang san kim loai den: n h i e n nguon Iffc nay van c6 nhffng m a t ban che nhat d i n h : Nffcfc t a CO m o t trff Iffcfng sSt lorn, hkm Iffcfng sat t r o n g quang cao, - Co n h i e u l o a i nhffng p h a n I d n la p h a n tan r a i rac, n h i e u k h o a n g p h a n bo n h i e u a Cao B k n g , T h a i Nguyen, H o a n g L i e n Scfn, Hoa B i n h . san n a m sau dffori cac t a n g d i a chat, cac t a n g day bien... k h o k h a n - V 6 i m o t trff Iffgng crom k h a Icfn, t a p t r u n g chii yeu d T h a n h Hoa. t r o n g k h a i thac. - M a n - g a n c6 n h i e u H a G i a n g , Cao B a n g , N g h e A n . - M o t so k h o a n g san da b i ngffdi P h a p k h a i thac, da d a n can k i e t , - T i - t a n x u a t h i e n n h i e u a T h a i N g u y e n , T h a n h Hoa, B i n h D i n h . v a t o n h a i den m o i trffcfng tff nhien..., t h i du nhff d m o t so mo ciia vCing t h a n D o n g Bac. ( X e m h i n h 7 p h u luc 2). -22- -23-
  12. flt + Ritng nhiet dcri: phat t r i e n cf cac vung cao do thap diidi tan diing c6 hieu qua ngu6n lUc k h o a n g san can dong bo thUC W 1.500m, rCtog nhiet ddri nguyen sinh g6m nhieu tang cay nhu t^ng h i e n c^c g i ^ phap: 1 tham c6, tang day leo vdri cay bui, tang cay khep t k n va tang cay cao. + 'Tang ci/dng, t h a m do phat^hien c a c n g u o n k h o a n g san mdri. + RiCng nhiet ddi nUac mdn: phat t r i e n trong dieu kien k h i + Tang cudng k h a n a n g k h a i thac gan Hen vdri che bien va hku nhiet ddi d cac vimg n h i i m man (anh hudng niidc bien). t h a m d6 phat hien. + Riing nhiet ddi kho han: xuat hien d viing cifc Nam Trung Bo + Khai thdc cac trpng d i e m de d a m bao hieu qua ddu ttf. phan Idn Ik cay bui thap, thua thdt. + Khai thac, che bien, phai gan vdi bao ve mpi trtififng s i n h thai. + RiCng can nhiet dai - on dai: phkt t r i e n tren vung c6 cao do + Khai thac, che bien k h o a n g san phai d a m bao doc lap chu \6n hcfn 1500m. quyen dat nifofc. - Lam san cua ntfdc ta giau ve chung loai nhiftig ngh^o ve ck the, I I I . K E T T H U C VAN DE t6ng so' chung loai thiic vat hom 14.000 loai cCia 260 ho cay nhumg moi Nguon san nifdc t a r a t q u a n t r o n g vk q u y , n g u o n lufc li/c k h o a n g nay loai t h i it ve so li/cmg. g o p p h a n q u y e t d i n h si/ p h a t t r i e n c o n g n g h i e p t h e o hu'dng h i e n dai; b) Hien trang nguon lam san nUac ta: t r o n g t6 chCfc k h a i t h a c vh c h e b i e n can c6 n h O h g g i a i p h a p p h t i h o p . * Tki nguyen lam san nuicfc ta vdi nhieu loai vk quy gia: • ^)an de S^^« - Chu yeu la rC/ng cay g6 Ik rong c6 dieft tich khoang 4,2 trieu ha, nhifng hien nay dien tich rCrng giau vk trung binh ve chat li/ong Nguon lUc lam san. (rC/ng giau c6 trfl li/png hon 1 5 0 m % a , rCfng trung binh tCr 80 - 150m%a) con i t dien tich rCtog nghfeo (trOr Itfcrng difdri 8 0 m % a ) vk * T r i n h bay ve hien trang va nhiJng giai phap doi v6i tai nguyen lam san nUdc rifng phuc hoi chiem den 68%. ta. - Ngoki ra, c6n c6 han 900 nghin ha rCrng tre nufa. I. O A T VAN DE - Tren vijng nui cao c6 h i n h t h k i rCrng can nhiet ddi vdi ckc ho Nude ta CO nguon thi nguyen lam san phong phu vk c6 gia tri cao cfiy g6 l a k i m nhiT thong, tiing... nhung qua m6t qua khijf d k i n g u o n tai nguyen nky d a bi ton that nhieu, - Veri bi^n c6 vung ngap man, chua phen vdi dien gan 10 nghin ha. c a n C O n h i J C n g g i a i p h a p t r o n g k h a i t h a c , S L T d u n g va phat trien. - NiJdc ta c6n c6 mot he thong riTng dac dung. D6 Ik cac viidn rCtog II. G I A I Q U Y E T V A N DE quoc gia nhiT Cue Phiicfng, Ba V i , Ba Be, Bach Ma, Nam Ckt Tien, Tai nguyen lam san n i T d c t a Ik 1dm, vcd 4/5 di§n t i c h Ik c a o n g u y e n vk CAn Gid ... la ckc khu rCrng dii truf t i i nhien c6 gia t r i ve vkn hoa va nui da h i n h thknh cac d i e n t i c h r i f n g dtfa l a i r a t n h i e u Icfi i c h k i n h t e , xa moi tri/cfng sinh t h k i cao. hoi. Nguon t k i nguyen rCmg cho nhieu loai g6 quy. RCtog vdi hon 50 1. V e nguon Irfc l a m s a n : loki cay go c6 chat li/gng cao nhiT l i m , gu, Ikt hoa, trkc, hifcmg, cam lai, pcfmu ... Ben canh con c6 nhieu dkc san nhif tre, nufa, song may... a) Dac diem nguon Idm san: 1^ nguyen lieu cua nhieu ngknh che bien, rCtog c6n cho nhieu cay *Ngu6n l a m san v(A. cac dac diem sau: dugc lieu quy, ckc loai cay lay dau, lay t a - n a n h , t i n h dau ... - Nguon l a m san n i i d c ta p h a n hoa theo dieu k i e n k h i h a u vk dat Ben canh riing t\i nhien c5n c6 mot dien tich gan 1 trieu ha rCfng t r o n g v(Ji cac l o a i rifng sau d a y : .tr6ng vk hkng trieu cay phan tan khac. -25- -24-
  13. R t o g vdri nhOfng g i a t r i q u a n t r o n g v e g6, n g u y e n l i e u che' bien, III. KET THUC VAN DE n g o a i r a rCfng c6n c6 y n g h i a p h b n g h o , d i e u t i e t n g u o n nudrc, c h o n g Nguon luc lam san la mot bp phan quan trong cua tiT nhien, la tai l u l u t , c h o n g x o i m o n , c h a n s o n g , c h o n g n a n c a t b a y . RCi'ng c6 y n g h i a nguyen k i n h te quy gia, trong khai thac va sijf dung can phai c6 r a t q u a n t r o n g t r o n g m o i triTcfng s i n h t h a i t U n h i e n . nhOfng giai phap trudc mat v a lau dai de bao ve, phuc hoi va phat * Hien trang tdi nguyen riing niCac ta dd can kiet di nhieu: t r i l n nguon tai nguyen nay. - Yko nam 1943 nUdc t a c6 13,4 t r i e u h a rCfng, p h a n Idn l a ri^ng g i a u , t i l e c h e p h i i l a 40,7% d i e n t i c h c a niidc; nam 1975 l a 9,1 t r i e u B . N G U O N LVC X A H O I V I E T N A M h a ; nam 1993 l a 8,6 t r i § u h a ; n a m 1997 l a 8,9 t r i e u h a . Dudi d a y l a bieu do do c h e p h i j r i t o g q u a c a c nam: Neu len nhu'ng dac diem tinh hinh va giai phap doi v6i van de dan so nUdc ta. I. OAJ VAN DE m:i 1975 1993 1997 Dan so' l a mot nguon l a c C|uan trong de phat trien k i n h t e , dan so Den nam 1993 trong tong so dat lam nghiep la 20 trieu ha c h i c6 nxidc ta d o n g dao la mot n g u o n liic l a o d o n g doi dao n h i M g s\i d o n g khoang 9 trieu ha da't c6 rtftig, con 11 trieu ha la dat trong doi trpc. Dp dao va tang nhanh ciia dan so' la mot t r a n g a i Idrn trong yeu cau p h a t che phii ciia rCftig tinh chung toan quoc la 29%. trien k i n h te va ddi so'ng xa hoi. Tai nguyen afng can kiet keo theo sii ton that ve phong ho - nha't la II. GIAI QUYET VAN DE viing rifng dau nguon, moi taicfng sinh thai tii nhien bi xao tron, lu lut d i l n ra cUfc doan, dat dai bi xoi mon, bac mau, da ong hoa..., dong vat 1. Dac diem d a n so: riftig thi&u ncfi CLT tru va sinh song da gay nen nhCifng hau qua rat tram a) Nicac ta c6 ddn so dong dao: trong doi voi san xuat va con ngLfcd. - Theo so' lieu ciia cuoc tong dieu tra dan so ngay 1 - 4 -1999, dan e) Gidi phdp doi vai nguon Idm sdn: so Viet Nam la 76,3 trieu ngirdi. Vdi s o dan nay nirdc ta dufng thiJ 2 a - Tang ciicfng cohg tac bao ve nguon lam san, can thiet va cap khu vuc Dong Nam A va dufng thuf 13 tren the gidi ve dan so. bach phai c6 nhCifng luat le nghiem khsic de nghiem cam te nan pha - Dan so' niidc ta dong dao la s i i hcfp thanh ciia mot cong dong dan riing, khai thac go trai phep. tpc gom 54 thanh phan d a n toe, trong do ngi/cfi K i n h (ngUcfi Viet) la - Day manh trong rCmg nha't la rCfng dau nguon, ri^ng chdn gio va dong nha't. cat, ri/ng d vijng da't trong d6i troc. b) Niiac ta c6 ddn so tre: ' - Tien hanh quy hoach tong the cac dien tich rCtog vdi dien tich ~ Ca cau n h o m tuoi trong dan s o c i i a n\idc ta n h i i sau dong C O chan nuoi, dien tich cay cong nghiep de tan dung hop l y cdc + Dirdfi do tuoi lao dong: 33,1% dien tich da't trong. + Trong do tuoi lao dong: 59,3% - Xay diftig va bao ton cac viicfn riing quoc gia. + Tren do tuoi lao dong: 7,6% - Gan qua t r i n h khai thac v6i tu bo rCtog, vdi boat dong che' bien xua't khau de tang l e n gia t r i nguon l a m san. -26-
  14. T r i e u ngtfcji 80-- 76,3 70-- 70,9 66^2 60-- 53,7 Diftiti tudi lao dgng 50-- Trong tuQi lao dpng 41,9 40- - T r e n tuoi lao dong 30-- 30,2 - D a n so' t r e da tao r a m o t life l i f o n g lao d o n g c h i e m den 59,3% 20-- 15,6 d a n so' v 6 i k h o a n g 45,2 t r i e u ngifc/i, h a n g n a m x a h o i difdc bo sung i_L 10-- t h e m h o n 1,1 t r i e u lao d o n g t r e . 1921 1939 1960 1970 1980 1990 1993 1999 NSm 2. T i n h h i n h d a n so: Bieu do: Siigia tdng dan nuac ta tit 1901 -1999. D a n so niTdfc t a d o n g dao vdfi nhOfng t i n h h i n h v a y n g h I a dang q u a n t a r n sau: - Ydi t i le g i a t a n g d a n so n 6 i t r e n thcfi g i a n M dan so niTdrc t a t a n g ga'p doi l u o n r u t n g ^ n l a i : a) SiC gia tang ddn so: -I- Thfri k y 1921 - 1960: dan so t a n g gap doi t r o n g 40 nam. - Qua n h i e u thcfi k y cua th§' k y 20 d a n so na
  15. b) Ve y nghla nguon hie dan so: •> b) NhijCng giai phap doi vdri van de dan so : * D a n so la mot nguon ILTC rat quan t r o n g : TCr nhOrng h a n che ciia t i n h h i n h d a n so' d o n g va t a n g n h a n h can - L a iqc l i i o n g lao dong doi d^o de to chijfc k h a i t h d c , sdn x u a t xay t h i e t p h a i c6 nhCrng g i a i p h a p ve d a n so'. d i i n g va p h a t t r i e n k i n h te. - D a y m a n h thqc h i e n c h i n h sach d a n so, b a n g n h i e u b i e n p h a p - Lqc lifofng lao dong nqcJc t a doi dao v ^ t r e t u o i , l u o n dqgfc bo di g i a m t i le gia t a n g d a n so, h i e n nay la 1,7% can p h a i g i a m den sung l a nguon t a i nguyen n h a n life rait quy gia. 1,5% vao n a m 2010. - Lao d o n g ntforc t a giau k i n h n g h i e m , can cu, sang tao, t i e p t h u * De thuc hien tot chinh sdch ddn so can dong bo thuc hien cdc va v a n d u n g khoa hoc k y t h u a t n h a n h la nhOng difc t i n h tot dep t r o n g bien phap: san xuat, t r o n g xay diftig. + T a n g cqdng giao due, t u y e n t r u y e n ke't h o p vdri nhOfng t h a n h 3. G i a i p h a p ve d a n so: t q u ve k h o a hoc, y te de n a n g cao n h a n thufc va y thufc t q giac c h i n h sdch d a n so' ciia t o a n xa h o i . a) NhUng hgii che ve dan so ud gia tang ddn so: + P h a n bo' l a i d a n cd va lao d o n g giufa cac v i j n g va cae n g a n h - D a n so d o n g t o r a k h o n g p h u hcfp vdfi dieu k i e n k i n h t e , xa h o i t r o n g p h a m v i ea nqdc de' tao n e n sq can b a n g giufa d a n so lao d o n g nqdfc t a , n h a t 1^ doi v6i m o t nUdtc viia t h o d t k h o i .chien t r a n h , n e n vdri d i e n t i c h c a n h tac, v d i cac n g a n h nghe. k i n h te chqa p h a t t r i e n m a n h . - Nhdr vao viee thqc h i e n c h i n h sach d a n so, t r o n g thcfi g i a n g a n - D a n so t a n g qud n h a n h h tao n e n sufc ep qua I d n doi vdri sir p h a t day da d a t dqqe nhufng ke't qua ccf b a n : t r i e n k i n h t e , x a h o i va n h i e u v a n de khac. + T i le t a n g dan so dang giam dan, thdri k y 1979 - 1989 t i le giam t r u n g b i n h n a m la 0,06%, gan day t y le gia t a n g t q n h i e n con 1,7%. SLfC E P D A N SO + N h a n thufc ciia t o a n xa l i o i da c6 sq ehuyen b i e n t i e h eqc, y thufc cua m 6 i gia d i n h c h i n e n c6 2 con da c6 t i n h cha't pho b i e n va difqc xa h o i cha'p n h a n , d o n g t i n h . C H A T LIJ0NG TAINGUYEN PHAT TRIEN III. K E T T H U C V A N DE CUOC SONG M O I TRlJOlNG KINH T E D a n so' nqdrc t a dong vdi nhufng dufe t i n h t o t dep l a n g u o n t a i nguyen n h a n Iqc v6 cijng quy gia, v a n de h i e n nay la p h a i c6 nhCifng g i a i p h a p t i c h eqc de thqc h i e n c h i n h sach d a n so' , dieu tie't t i le Theo t i n h t o a n neu t i le t a n g d a n so 1^ 1 % t h i toe do t a n g t r q d n g t a n g d a n phCi h o p vdi toe dp t a n g t r q o n g ciia n e n k i n h te. k i n h te p h a i dat tii 3 - 4 % . T r o n g k h i do h i e n nay t i le t a n g d a n la 1,7% l a k h o n g can Mi vdri toe do t a n g cua n e n k i n h t e , a n h hudng • (Don de STam: x a u d e n c h a t Itfcfng cuoe song. - Sd gia t a n g dan so n h a n h l a m h a n ehe r a t Icfn d e n sU dau t q phat Trinh bay tinh hinh phan bo va neu len nhuhg giai phap ve dan ai nd6c ta. t r i e n eiia the he t r e , nay s i n h t i n h t r a n g thi/a lao dong, t h i e u viee l a m I. D A T V A N DE va n h i e u v a n de xa h o i khac, l a m t o n h a i m o i trqcfng s i n h t h a i . Sq p h a n bo d a n cii t r o n g thqc te ciia nqdc t a c6 n h i e u ba't h q p l y S^y n h i e u h a n che t r o n g san xua't va s i n h boat. V i vay can p h a i t h q c ^ i e n cae g i a i p h a p dieu tie't l a i sq p h a n bo d a n cd. -30- -31-
  16. II. GIAI Q U Y E T V A N D E b) NhQng nguyen nhdn ciia sU phan bo dan cU: 1. H i $ n t r a n g t r o n g p h a n b o d a n cii nvidc t a : - L a he qua l a u d a i cua n e n s a n x u a t n o n g n g h i e p cu v d i cay l u a •(Jc c h i e m v i t r i doc t o n , ngUdi d a n p h a i b a m l a y d o n g r u o n g t r e n a) Phan bo dan cU cua niiac ta khong hap ly: c^c d o n g b a n g de s a n xuat va t o n t a i . - D i e n t i c h niTdc t a 1^ 331.360km^ v 6 i d a n so 76,3 t r i e u ngircfi ( n a m - L a he qua ciia m o t qua khtf dai t r e n d i a b a n m i e n n u i v a cao 1999) da tao n e n m o t m a t do d a n ai t r u n g b i n h den hcfn 230 ngucfi/km^, nguyen m o t p h a n v i chien t r a n h , n h u h g p h a n quan t r o n g l a chifa diigc day l a m o t m a t do thuoc vao loai r a t cao so v d i n h i e u ntfdc t r e n t h e gidi. quan t a m p h a t t i e n . - T r o n g thifc te sif p h a n b d d a n c\i r a t k h o n g deu, k h o n g h o p l y - V u n g dong bang vcfi dieu k i e n dia h i n h thuan Igi, da sdm phat t r i e n giaa cac d i a b a n s a n x u a t , giaa t h a n h t h i v&i n o n g t h o n , do l a : ve ha t a n g co sd va dieu k i e n c J t r u giao luu da tao r a stfc t h u quan cii. * Phan bo dan cU khong hap ly gitta dong bang vai mien nui ud - D i a b a n m i e n n u i cao n g u y e n h i e m t r d , b i cat xe, cac dieu k i e n cao nguyen nhU: h a t a n g co sd, s i n h boat., chira day d i i b a n che dieu k i e n cif t r u . + M a t do d a n ciT t r u n g b i n h b dong bSAg l a hcfn 900 ngiftfi/km^. - H i e n n a y m o t s d t h i x a v a nha't l a d cac t h a n h phd" I d n d a n g t h u + M a t do d a n cM t r u n g b i n h d m i e n n u i v a cao n g u y e n c h i g a n h u t m a n h d a n cif, lao d o n g dieu do m o t m a t p h a n a n h sU p h a t t r i e n 55 ngircfi/km^ k i n h t e ciia cac d i a d i e m n a y nhi/ng m a t k h a c c o n bpc 16 t i n h c h a t * Trong mot dia ban sU phan bo dan cU cung khong deu, khong "do t h i b o a " vLfgt q u a b a n t h a n ciia t h i x a v a t h a n h p h o ' do, do hap ly nhU: h i e n t i i p n g d i d a n t i i do t i m viec l a m t d n o n g t h o n d e n t h a n h p h d . M a t do d a n cif t r u n g b i n h 6 dong bang song H o n g l a 1157 ngif^ri/km^. c) Nhang han che ciia tin!) hinh phan bo dan cU: M a t do d a n cxi t r u n g b i n h d d o n g b a n g song Cufu L o n g c h i l a 408 - Sir p h a n b d d a n c i i k h o n g deu, k h o n g h o p l y giufa cac d i a b a n , ngiJofi/km^. giufa cac v u n g da gay n e n h a n che p h a t t r i e n gifla cac v u n g , cac d i a b a n k i n h t e ni/dc t a . Hoac la: M a t do d a n c i i t r u n g b i n h a m i e n n u i v a t r u n g du Bac B o l a 127 - D a n ciT t a p t r u n g qua d o n g d dong b a n g d a l a m cho d i e n t i c h canh tac b i n h q u a n t r e n ngifdi qua t h a p , n h i f d v u n g d o n g b a n g song ngLfcfi/km^ n h i i n g cf T a y N g u y e n c h i 67 ngiicfi/km^ H o n g n h i e u n o i d i e n t i c h n a y c h i l a 491m^/ngLfdi. H o n nOfa t a i cac * Ngay trong mot viing cua mot dia ban sU phan bo vdn khong dong b a n g t i n h h i n h gia t a n g d a n s d n h a n h cang l a m cho d i e n t i c h hap ly nhU: canh tac b i n h quan co nguy co g i a m xudng, h i e u qua s a n xua't n o n g - T r e n d o n g b a n g song H o n g m a t dp d a n c i i t i n h T h a i B i n h l a n g h i e p k h o n g p h a t t r i e n diTpc. 1180 ngUcfi/km^ n h i f n g 6 N i n h B i n h c h i l a 780 ngiidi/km^ v a t r e n - D a n ciT t a p t r u n g qua d o n g d d o n g b a n g t r o n g dieu k i e n d i e n d o n g b a n g song CiJfu L o n g m a t dp d a n cU t i n h V i n h L o n g g a n 700 t i c h n h o , da t a o n e n t i n h t r a n g t h d a lao dong, h i e n n a y t h d i g i a n ngi/cfi/km^ t h i d t i n h K i e n G i a n g m a t do n a y l a 240 ngiicJi/km^. i i o n g n h a n ciia lao d o n g n o n g n g h i e p d n o n g t h o n ngay cang t a n g . - Sif p h a n b d d a n c i i giOa n o n g t h o n v a t h a n h t h i v i n chiia h o p - D a n c i i t a p t r u n g dong d d o n g b a n g d a t r a yeu cau ve d i e n t i c h ly. H i e n n a y c6 k h o a n g 76% d a n s d t a p t r u n g d n o n g t h o n v a 24^/ t h d cir v a d a t chuyen d u n g I a n c h i e m d i e n t i c h c a n h t a c , b e n c a n h sU d a n s d CLf t r u d t h a n h t h i . T i n h h i n h p h a n a n h n e n k i n h t e n\i6c t a t^P t r u n g qua d o n g l a dieu k i e n n a y s i n h cac v a n de x a h o i . chu y e u l a s a n x u a t n o n g n g h i e p , boat d o n g cong n g h i e p v a d i c h v u - C u n g can b i e t r a n g d d o n g b a n g song Cijfu L o n g m a t do d a n c i i chtfa p h a t t r i e n m a n h . ^^n t h a p , v u n g n a y con t h i e u lao dOng de t o chdc t h a m c a n h . ( X e m h i n h 10 p h u luc 2). -32- -33-
  17. - C h i n h s a c h p h a n bo d a n c U da d a t duqc ke't qua n h a t d i n h . - d m i e n n u i - cao nguyen dan cii thi/a thcrt gdy nin nhCtng han che: T r o n g 15 n&m (1976 - 1990) da c6 k h o a n g 4 t r i e u n g i i d i t a i d i n h C L T + T h i e u lao d o n g de t o chuTc k h a i thac, p h ^ t t r i e n san x u a t , s\i t r S n n h u f n g d i a b a n mdfi m a chu yeu l a T a y N g u y e n v a D o n g N a m B o . d u n g h o p l y cAc t h e m a n h ciaa d i a b a n nay. III. K E T T H U G V A N DE + K 6 o d a i s\i c h e n h lech t r o n g p h a t t r i e n k i n h t e - x a h o i giOfa d o n g b a n g vdri m i e n n u i - cao n g u y e n . ^jjjll Sir p h a n b d d a n cii t r o n g t h u c te ciia nifdc t a c6n n h i 4 u h a n che, - M o t so t h i xa, t h a n h pho' c6 d a n CLf q u ^ dong VLfcft qud k h a n S n g de x a y diTng m o t n e n k i n h te - x a h o i p h a t t r i e n can p h a i t h q c h i e n k i n h te' - x a h o i thqc te da gay n e n n h i e u v a n de x a h o i gay gSt, l a c h i n h sach phan bd lai dan cii. • ^)dn de Chin: t dieu k i e n cua c a c te n a n x a h o i p h ^ t t r i e n . 2 . N h f l n g g i a i p h a p d o ' i v6"i s i ^ p h a n b o d a n cvli Lao dong va viec lam. H i e n n a y v a t r o n g nhufng n a m sSp t d i nifcJc ta phai tien hanh cac 1) Trinh bay hien trong vd neu len cac giai phap vk lao dong nUac ta, g i a i p h ^ p v e p h a n b d d a n c\i gom: 2) Tai sao viec lam la mot van de xa hoi gay gdt, neu huang * D a y m a n h chinh sach phan bd lai dan ci/ theo d i n h hiicfng: giai quyet viec lam cho lao dong nUdc ta. - P h a n b d d a n C L T v a lao d o n g t r e n p h a m v i c a rwidc de tao n e n s q can d d i , h o p l y v e d a n c i f giOfa c a c d i a b a n , cAc v u n g . I. DATVANDE - P h a n b d d a n c\i theo h u d n g dieu chuyen d a n so' tCr c a c v u n g n o n g Lao dong ntfdc t a dong dao la ngu6n t a i nguyen n h a n Iqc r a t quan t h o n d o n g b a n g dong d a n d i t h a m g i a x a y diJng c a c v u n g d i n h c a n h , t r o n g dang c6 sq chuyen doi theo hiidng t i c h cqc t r o n g dieu k i e n viec l a m d i n h c\i, v u n g k i n h t e m d i d m i e n n u i v a cao n g u y e n . cua xa hoi con nhieu h a n che can c6 bien phap giai quyet. - P h a n b d l a i d a n c i i giufa c a c v u n g dong b a n g de bo s u n g lao II. G I A I Q U Y E T V A N DE d o n g cho v u n g d o n g b a n g song Cijfu L o n g , n h a t l a c a c t i n h c6 m a t dp d a n CLf con tha'p. Lao dong v a viec l a m l a h a i v a n de x a h o i - k i n h te g a n l i e n v a - Co b i e n phap quan l y d i d a n t q do giufa c a c d i a ban, c a c v u n g , thuc day n h a u , giufa lao dong v a viec l a m cua nifdfc t a c 6 n c6 nhufng giufa n o n g t h o n v a t h a n h t h i . v a n de bufc xuc c i n dtfqc ca'p bach g i a i quyet. * Tie nam 1975 den nay qua trinh phan bo lai dan ciC nuac ta 1. V e v a n d e n g u o n l a o d o n g nu'dc t a : chia lam 2 giai doan vd hieu qua nhdt dinh: a) Dae diem nguon lao dong niiac ta: - Giai doan tricac nam 1984: Mufc chuyen dan ai t h d i k y nay k h a cao * N g u 6 n lao dong nifcrc t a la dong dao: do viec dieu dong dan cvl v a lao dong c6 to chufc v a quan l y ciia n h a nifdc - V d i d a n s d 76,3 t i e u ngUcfi ( n a m 1999), t i le ngUcfi t r o n g do t u o i d i xay dqng c a c v u n g k i n l i te m d i . T r o n g giai doan nay moi n a m n h a lao d o n g l a 5 9 , 3 % da t a o n e n m o t Iqc lirqng lao d o n g ca nUdc l a niicfc dieu dong khoang 30 van ngiTcfi den c a c v u n g k i n h te mdi. k h o a n g 45,2 t r i e u n g u d i . - Giai doan sau 1984: Co cUcfng do chuyen cif tha'p han, chu y e u l a - Vdri t i le t a n g d a n h a n g n a m l a 1,7%, niTdc t a m o i n a m di/qc b d • t q p h a t . T r o n g nhufng n S m tiT 1984 - 1989 s d ngtrdi chuyen cif t r u n g sung t h e m k h o a n g 1,1 t r i e u lao d o n g t r e . b i n h h a n g n a m l a 2 1 v a n , tU n a m 1991 d e n n a y mrdtc t a da t h q c h i e n c h u y e n c i f theo cac dU' a n dau tii p h d t t r i e n v u n g . -34-
  18. Theo cac thanh phdn kinh te: - Lao d o n g niTcJc t a v d i t r u y e n t h o n g va dijfc t i n h t o t dep, gia u k i n h n g h i e m t r o n g san x u a t , can cu, chiu k h o , k h e o t a y, sang tao, t i e p t h u B- N i n k i n h te nxidc t a h i e n nay c6 n h i e u t h a n h p h d n (qudc d o a n h , v a v a n d u n g k h o a hoc k y t h u a t n h a n h . t ^ p t h e , tLf n h a n , ca t h e va g i a d i n h , t i i b a n t\i n h ^ n , tiC b a n n h a xv\idc), CO t h e c h i a t h a n h ba k h u VLTC c h i n h l a : k h u viic n h a ntrdc, k h u * T r i n h do lao dong ngay cang di/gc nang len: vUc t a p t h e v a k h u viic t i i n h a n . T r o n g n h d n g n a m g a n day c6 s i i - T r i n h do lao d o n g ngay cang diJpc n a n g cao, dpi ngu lao d o n g c6 chuyen d i c h lao d o n g t i f k h u VLTC n h ^ niTdc sang k h u vac n g o a i qudc c h u y e n m o n k y t h a t ngay cang dong. D e n nay liic l i i p n g lao d o n g c6 d o a n h , t he o so l i e u . c h u y e n m o n k y t h u a t k h o a n g 4 t r i e u ngUcfi, t r o n g do so' ngifcfi c6 t i n h ( T i le %) dp cao d i n g va d a i hpc c h i e m h o n 2 0 % . - TCr m o t nddc n o n g n g h i e p d i l e n , n h i n c h u n g lao d o n g n h a niJdc K h u viic n h ^ niJdc K h u vLfc ngo ^i qudc d o a n h con t h i e u tac p h o n g cong n g h i e p , d p i n g u can bp k h o a hpc k y t h u a t , cong n h a n c6 t a y nghe cao con m o n g n h a t la do'i vdfi cac n g a n h k i n h t e , cong nghe mcfi. 1985 15,0 85,0 b) Tinh hinh phdn cong va si'C dung lao dong: 1990 11,3 88,7 * Theo nganh nghe: 1992 9,5 90,5 - TCr k h i ddi md\n d i e n n e n k i n h te t r o n g luc liJpng lao d o n g 1998 9,0 91,0 giOfa cac n g a n h nghe c6 sif chuyen doi k h a n h a n h , theo so l i e u : Khu VLfc ngoai quoc d o a n h k h o n g c h i t h u h i i t t u y e t d d i lao do ng (1ri le %) n o n g l a m n g h i e p m a cang ngay cang t h u h u t n h i e u lao d o n g cong Nganh 1993 1999 nghiep va dich vu. , - N o n g - l a m - ngu' 74 63,5 * Theo lanh tho: - C o n g n g h i e p - xay d o n g 13 11,9 L i i c liTpng lao d o n g dac b i e t l a lao d o n g c6 k y t h u ^ t t a p t r u n g chii - D i c h vu 13 24,6 yeu P v u n g d o n g b a n g . T r o n g vCmg d o n g bSng lao d o n g c6 k y t h u a t t a p t r u n g cao n h a t cf dong b a n g song H o n g va v u n g D o n g N a m Bp. T r o n g do t a p t r u n g n h a t la a cac t h a n h p h d I d n n h a H a N p i , t h a n h p h d H o C h i M i n h , H a i P h o n g , D a N S n g , C a n ThP... Sa t a p t r u n g do tao d i e u k i e n de p h a t t r i e n cac n g a n h cong n g h i e p , d i c h v u d 6 i h o i t r i n h dp cao. N h a n g sa t a p t r u n g qua dp lao d o n g c6 k y t h u a t of cac v u n g d o n g b a n g , t h a n h p h d l a i gay c a n g t h i n g ve v i e c l a m , t r o n g k h i m i e n n u i ~ cao n g u y e n g i a u t a i n g u y e n l a i t h i e u lao d o n g , n h a t l a 1 ! DiL'li v u lao d o n g c6 k y t h u a t . 1 1 N o n g l a n i - n!.;ii 1 1 C o n g n g h i e p - x a y ckfng c) Ve nang siidt lao dong: N a n g suat lao d o n g xa h o i n o i c h u n g con t h a p da l a m cho t h u Bieu do: SyC chuyen doi ti le lao dong gWa cac nganh nghe n h a p cua p h a n Icfn lao d o n g nadc t a k h o n g cao. nam 1993-1999 - 3 7 - - 3 6 -
  19. - Quy thori gian lao dong p h a n I d n con thiTa, d nong thon thori gian nong nh^n cang lorn; or co quan - x i nghiep quy thdi gian van chiia suf Tinh hinh thieu viec lam cua khu vUc nong thon ndm 1998 nhu sair dung he't. Neu lao dong dqoc to chuTc tot t h i day chinh 1^ nguon du (so li§u dieu t r a cua Bo L D - T B X H ) : trCif lorn de nang cao n&ng s u a t lao dong. Vung T i le thieu viec lam (%) 2. V a n de v i ^ c l a m : Tong so' 28,19 a) Hien trang tinh hinh viec lam d nuac ta: Dong Bac 22,71 Viec lam dang la mot v&n de k i n h te - xa hoi gay gSt d nUdrc t a , Tay Bac 14,98 dac biet la d cac thanh pho'. Dong bang song Hong 37,78 Nam 1998 c a nUcfc c6 den 9,4 trieu ngifcfi thieu viec lam va 856.000 Bac Trung Bo 33,61 ngircri that nghiep. T i le thieu viec lam cf nong thon l a 28,2%, t i le that Duyen hai Nam Trung Bo 29,77 nghiep d thanh t h i l a 6,8%. (Theo dieu tra cua Bo Lao dong - Thtfong Tay Nguyen 18,12 binh v a Xa hoi). Dong Nam Bo 19,22 Hien nay t i l e thieu viec lam d nong thon v a t i le that nghiep a Dong bang song Cifu Long 27,05 thanh t h i cao nhat l a dong bang song Hong tiep den l a Bac Trung Bo, van de viec lam d Dong Nam Bo tri/dc day cSng t h i n g nay da dqgc cai thien nhieu. Dqdi day la so lieu the hien t i n h trang viec lam nam 1998 cua D o n g Bdc nUdrc ta (dieu t r a ciia bo L D - TBXH): T a y Bac Dcfn vi tinh: nghin ngUefi D o n g bang song H o n g Bac T r u n g Bo Ca nqdrc Nong t h o n Thanh t h i D u y e n h a i N a m T r u n g Bo Lire \\i
  20. qua cua di chuyen dan so' va lao dong tCr dong bflng song Hong va Ben canh tl le thdt nghiep d thdnh thi cac uiing nhu saw. (so lieu duyen hai mien Trung den Tay Nguyen va Dong Nam Bo la mot dieu t r a cua Bo L D - T B X H - nam 1998): chiJfng minh. i — Tang cuang to chi'Cc vd phdt ti-ien cac ngdnh nghe: Vung Ca ntr

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản