intTypePromotion=1
ADSENSE

Một số vấn đề lí luận về đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực người học ở các trường đại học trong quân đội

Chia sẻ: ViColor2711 ViColor2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

53
lượt xem
11
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết tập trung đề cập một số vấn đề lí luận về đổi mới phương pháp dạy học ở các trường đại học trong quân đội theo hướng phát triển năng lực người học. Kết quả nghiên cứu là cơ sở cho việc khảo sát và đề xuất những giải pháp đổi mới, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ sĩ quan đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng quân đội trong tình hình mới.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Một số vấn đề lí luận về đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực người học ở các trường đại học trong quân đội

VJE Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 2 tháng 5/2019, tr 180-184<br /> <br /> <br /> MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC<br /> THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC<br /> Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRONG QUÂN ĐỘI<br /> Trần Hữu Thanh - Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng<br /> <br /> Ngày nhận bài: 08/4/2019; ngày chỉnh sửa: 14/4/2019; ngày duyệt đăng: 22/5/2019.<br /> Abstract: Innovating teaching methods towards developing learners' competencies is a solution to<br /> improve the quality of training to meet practical requirements. This article focuses on addressing<br /> some theoretical issues about innovating teaching methods in military universities in the direction<br /> of developing learners' competencies. Research results are the basis for surveying and proposing<br /> innovative solutions in order to improve the quality of training officers to meet the requirements<br /> of military construction in the new situation.<br /> Keywords: Teaching methods; competency; competency development; teaching process; military<br /> universities.<br /> <br /> 1. Mở đầu ngoài những điểm chung thì PPDH cũng có những điểm<br /> khác nhau.<br /> Phương pháp dạy học (PPDH) là một trong những<br /> nhân tố quan trọng hàng đầu, quyết định đến chất lượng Tiếp cận dạy học ở đại học, các nghiên cứu cho rằng:<br /> GD-ĐT. Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện GD- PPDH ở đại học là tổng hợp các cách thức hoạt động của<br /> ĐT theo hướng “Chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ giảng viên và sinh viên nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ<br /> yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng dạy học ở đại học góp phần đào tạo đội ngũ cán bộ khoa<br /> học, kĩ thuật, cán bộ quản lí, nghiệp vụ có trình độ đại<br /> lực (NL) và phẩm chất người học” [1] hiện nay, đòi hỏi<br /> học [2]. Các nghiên cứu của các tác giả trong quân đội<br /> PPDH cũng cần phải được đổi mới đồng bộ, để góp phần<br /> cũng chỉ rõ: PPDH đại học quân sự là tổng hợp cách thức<br /> nâng cao chất lượng GD-ĐT. Lịch sử vấn đề phương<br /> hoạt động của giảng viên và học viên nhằm thực hiện tốt<br /> pháp dạy học và đổi mới PPDH đã được rất nhiều tác giả mục tiêu, nhiệm vụ dạy học, góp phần đào tạo đội ngũ sĩ<br /> nghiên cứu, luận giải khá công phu với nhiều góc độ khác quan các chuyên ngành khác nhau có trình độ đại học [3].<br /> nhau. Tuy nhiên, dưới góc độ phát triển NL người học<br /> Như vậy, quan niệm về PPDH đại học cho thấy, giáo<br /> còn là vấn đề khá mới mẻ, cần phải được nghiên cứu làm<br /> dục đại học với mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực bậc cao<br /> rõ một cách có hệ thống, nhất là với giáo dục ở các trường<br /> đáp ứng yêu cầu xã hội. Do vậy, khác với giáo dục phổ<br /> đại học trong quân đội.<br /> thông, giáo dục đại học không chỉ dừng lại ở việc cung<br /> 2. Nội dung nghiên cứu<br /> cấp cho người học hệ thống kiến thức khoa học, kĩ năng<br /> 2.1. Phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng hoạt động, mà còn có nhiệm vụ hình thành ở người học<br /> lực người học những phẩm chất và NL cho một nghề nghiệp nhất định<br /> 2.1.1. Phương pháp dạy học đại học phù hợp với chuyên ngành đào tạo. Ngày nay, trước tác<br /> Thuật ngữ “phương pháp” có nguồn gốc từ tiếng Hy động của Cách mạng công nghiệp 4.0 và xu thế học tập<br /> Lạp “Methodos” có nghĩa là con đường, cách thức, suốt đời, đang đặt ra những yêu cầu mới với giáo dục đại<br /> phương tiện để đạt tới mục đích nhất định. học, đòi hỏi việc dạy học không chỉ dừng lại ở dạy kiến<br /> Dưới góc độ dạy học, “PPDH” được hiểu là cách thức thức, kĩ năng, dạy cách học và học cách học mà còn phải<br /> tiến hành hoạt động dạy học mà nhà giáo thiết kế và thực hướng tới bồi dưỡng cho người học có thói quen, niềm<br /> hiện dựa trên cơ sở khoa học cũng như kinh nghiệm nghề say mê và khả năng học suốt đời, để họ tự hoàn thiện bản<br /> nghiệp để tác động trực tiếp đến người học và các hoạt thân đáp ứng yêu cầu phát triển của thực tiễn.<br /> động nhận thức của người học trong quá trình dạy học Từ những quan niệm trên, có thể hiểu: PPDH đại học<br /> (QTDH), nhằm thực hiện nội dung và mục đích dạy học là tổng hợp cách thức phối hợp thống nhất giữa hoạt<br /> đã xác định. Ở mỗi cấp học, bậc học khác nhau tùy thuộc động chỉ đạo, định hướng của giảng viên với hoạt động<br /> vào nội dung, mục tiêu, đối tượng khác nhau, vì vậy, tự chỉ đạo, tự tổ chức của sinh viên nhằm thực hiện mục<br /> <br /> <br /> 180 Email: thanhtranhct@gmail.com<br /> VJE Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 2 tháng 5/2019, tr 180-184<br /> <br /> <br /> tiêu dạy học ở bậc đại học, góp phần đào tạo đội ngũ cán pháp, NL xã hội và NL cá nhân) của người học, xét về<br /> bộ theo các chuyên ngành có trình độ đại học. bản chất và nguồn gốc đó là quá trình tác động làm tăng<br /> 2.1.2. Phát triển năng lực người học ở các trường đại trưởng không ngừng các yếu tố kiến thức, kĩ năng, thái<br /> học trong quân đội độ và những phẩm chất cá nhân cũng như khả năng vận<br /> dụng các yếu tố đó vào thực tiễn cuộc sống và hoạt động<br /> NL của người học ở các trường đại học trong quân<br /> quân sự, đáp ứng kịp thời sự vận động, biến đổi không<br /> đội là tổ hợp thuộc tính tâm lí cá nhân, là khả năng làm<br /> ngừng của thực tiễn. Mặt khác, cũng có thể hiểu là quá<br /> chủ, kết nối, vận hành có hiệu quả hệ thống kiến thức, kĩ<br /> trình tác động làm gia tăng những nhân tố thích ứng với<br /> năng, thái độ của người học vào thực hiện thành công<br /> thực tiễn cuộc sống và hoạt động quân sự của người học<br /> hoạt động học tập và những tình huống trong thực tiễn<br /> viên sau khi ra trường. Sự phát triển này là quá trình liên<br /> hoạt động quân sự và cuộc sống sau khi ra trường.<br /> tục dưới sự tác động tổng hợp của các nhân tố trong<br /> Theo quan điểm triết học Mác - Lênin, “phát triển” QTDH, trong đó có vai trò quan trọng của PPDH thể hiện<br /> được hiểu là sự vận động, biến đổi theo chiều hướng đi thông qua các bước: (1) Cung cấp kiến thức để nâng cao<br /> lên của mọi sự vật, hiện tượng trong cả tự nhiên, xã hội nhận thức cho người học; (2) Rèn luyện hình thành và<br /> và tư duy. Mặt khác, phát triển cũng có thể được hiểu là phát triển kĩ năng cho người học; (3) Đưa người học vào<br /> sự trải qua, tăng trưởng hay lớn lên tự nhiên, phân hoá hoạt động thực tiễn để người học vận dụng kiến thức, kĩ<br /> hoặc tiến hoá tự nhiên với những thay đổi liên tục kế tiếp năng vào giải quyết các tình huống trong thực tiễn và<br /> nhau [4]. Như vậy, phát triển là sự biến đổi hợp quy luật hình thành thái độ cho người học; (4) Kiểm tra đánh giá<br /> theo phương hướng không thể đảo ngược, được đặc kết quả phát triển NL người học.<br /> trưng bởi sự chuyển biến chất lượng sang một trình độ<br /> mới. Phát triển là đặc trưng cơ bản, là phương thức tồn 2.1.3. Phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng<br /> tại của mọi sự vật hiện tượng trong thế giới khách quan. lực người học ở các trường đại học trong quân đội<br /> Phát triển NL của người học trong QTDH là một hình Dạy học định hướng hình thành và phát triển NL<br /> thức đặc biệt trong sự phát triển của thế giới vật chất, là người học về bản chất là việc mở rộng và phát triển mục<br /> sự tiến bộ không ngừng về nhân cách của người học đáp tiêu dạy học hiện tại. Điều này có nghĩa, việc dạy học<br /> ứng với sự vận động liên tục của thực tiễn nghề nghiệp. thay vì chỉ dừng lại ở mục tiêu hình thành kiến thức, kĩ<br /> Sự phát triển này diễn ra trong chính bản thân người học, năng và thái độ tích cực ở người học, mà mục tiêu xa hơn<br /> được biểu hiện thông qua hoạt động và kết quả hoạt động là phát triển khả năng thực hiện các hành động có ý nghĩa<br /> đó luôn phù hợp với thực tiễn và được xã hội thừa nhận. đối với người học. Nói cách khác, việc dạy học định<br /> Phát triển NL người học không chỉ là kết quả tác động hướng phát triển NL người học về bản chất không thay<br /> tích cực, đồng bộ của các nhân tố trong QTDH mà còn thế mà chỉ mở rộng, phát triển hoạt động dạy học định<br /> là kết quả của quá trình hoạt động tích cực, tự giác đầy hướng nội dung bằng cách tạo ra môi trường, bối cảnh cụ<br /> sáng tạo của bản thân người học. Mặt khác cấu trúc NL thể và những điều kiện thuận lợi để người học vận dụng<br /> người học bao gồm kiến thức, kĩ năng và thái độ. Vì vậy, kiến thức, sử dụng kĩ năng và thể hiện thái độ của mình.<br /> phát triển NL người học trước hết là phát triển tất cả Để thực hiện được mục tiêu đó, đòi hỏi phải có những<br /> những yếu tố này. Tuy nhiên, những yếu tố trên chưa PPDH phù hợp.<br /> được gọi là NL, để chuyển hóa thành NL phải thông qua<br /> Kết quả các công trình nghiên cứu về phát triển NL<br /> hoạt động của chủ thể trong việc kết nối, vận hành vào<br /> trong QTDH của các tác giả trong và ngoài quân đội đã<br /> giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn. Do đó, phát triển NL<br /> chỉ ra: PPDH theo quan điểm phát triển NL không chỉ<br /> người học còn bao hàm cả phát triển khả năng vận dụng<br /> chú ý tích cực hoá người học về hoạt động trí tuệ mà còn<br /> kiến thức, kĩ năng thái độ vào giải quyết các nhiệm vụ<br /> chú ý rèn luyện NL giải quyết vấn đề gắn với những tình<br /> thực tiễn đặt ra theo mục tiêu đào tạo đã xác định.<br /> huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt<br /> Với cách hiểu trên, có thể quan niệm: Phát triển NL động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn. Tăng<br /> người học ở các trường đại học trong quân đội là sự mở cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ người<br /> rộng và nâng cao hệ thống NL của người học trong dạy - người học theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan<br /> QTDH, đáp ứng hiệu quả với yêu cầu đặt ra trong quá trọng nhằm phát triển NL xã hội. Bên cạnh việc học tập<br /> trình học tập và hoạt động thực tiễn. những tri thức và kĩ năng riêng lẻ của các môn học<br /> Khái niệm cho thấy, phát triển NL người học là phát chuyên môn cần bổ sung các chủ đề học tập phức hợp<br /> triển hệ thống các NL (NL chuyên môn, NL phương nhằm phát triển NL giải quyết các vấn đề phức hợp [5].<br /> <br /> 181<br /> VJE Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 2 tháng 5/2019, tr 180-184<br /> <br /> <br /> Từ những sự phân tích trên, có thể hiểu: PPDH theo cách học, phát huy được khả năng tư duy sáng tạo và NL<br /> hướng phát triển NL người học là tổng hợp cách thức thực hành, trước hết phải đổi mới cách dạy [9].<br /> phối hợp, thống nhất giữa cách thức dạy và cách thức Như vậy, mặc dù nghiên cứu với nhiều góc độ khác<br /> học nhằm phát huy vai trò chủ thể của người học trong nhau, nhưng nhìn chung các tác giả đều quan tâm đến<br /> hình thành và phát triển hệ thống năng lực theo mục tiêu mặt hành động của phương pháp, đặc biệt là hoạt động<br /> đào tạo đã xác định. của người dạy và người học cũng như hiệu quả của nó<br /> 2.2. Đổi mới phương pháp dạy học ở các trường đại mang lại để đưa ra quan điểm về đổi mới. Bên cạnh đó,<br /> học trong quân đội theo hướng phát triển năng lực các tác giả đều cho rằng đổi mới PPDH không phải là<br /> người học phủ định sạch trơn và loại bỏ những phương pháp truyền<br /> thống thay vào đó bằng những phương pháp mới, vấn đề<br /> 2.2.1. Đổi mới phương pháp dạy học cốt lõi là làm thế nào để các PPDH dù truyền thống hay<br /> hiện đại đều phải phát huy cao hiệu quả trong QTDH, đạt<br /> Đổi mới theo nghĩa thông thường là sự thay đổi được mục đích dạy học đã đề ra.<br /> những cái cũ, đã lạc hậu, lỗi thời bằng một cái mới hơn,<br /> tốt hơn để đáp ứng yêu cầu của sự phát triển [6]. Tuy Bản chất của PPDH ở các trường đại học trong quân<br /> nhiên, tiếp cận về mặt hoạt động đổi mới còn được hiểu đội là hành động phối hợp tương tác giữa người dạy<br /> theo nghĩa là thay đổi cách làm cũ bằng cách làm mới có (giảng viên) và người học (học viên), trong đó người dạy<br /> hiệu quả hơn. Với cách hiểu này, đổi mới là khái niệm là chủ thể của phương pháp dạy, người học vừa là đối<br /> chỉ quá trình hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo của tượng của phương pháp dạy, đồng thời là chủ thể của<br /> chủ thể nhằm tìm ra những cách thức, biện pháp mới tác phương pháp học. Vì vậy, đổi mới PPDH thực chất là đổi<br /> động vào đối tượng, thúc đẩy đối tượng biến đổi theo mới hoạt động của người dạy và người học nhằm thực<br /> chiều hướng tích cực để đáp ứng với sự vận động, phát hiện tốt hơn mục tiêu dạy học.<br /> triển không ngừng của thực tiễn. Từ sự phân tích trên, có thể quan niệm: Đổi mới<br /> PPDH ở các trường đại học trong quân đội là thay đổi<br /> Vấn đề đổi mới PPDH cho đến nay đã được khá cách thức phối hợp, tương tác giữa giảng viên với học<br /> nhiều tác giả bàn đến, với nhiều khía cạnh khác nhau. viên nhằm giúp học viên chiếm lĩnh có hiệu quả hệ thống<br /> Dựa trên những yếu tố tích cực mà PPDH đem lại, đổi kiến thức, kĩ năng nghề nghiệp, hình thành phương pháp<br /> mới PPDH chính là quá trình áp dụng PPDH hiện đại vào tự học sáng tạo và phát triển phẩm chất theo mục tiêu,<br /> nhà trường trên cơ sở phát huy những yếu tố tích cực của yêu cầu đào tạo.<br /> các PPDH truyền thống nhằm thay đổi cách thức,<br /> 2.2.2. Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát<br /> phương pháp học tập của học sinh, chuyển từ học tập thụ<br /> triển năng lực người học<br /> động, ghi nhớ kiến thức là chính sang học tập tích cực,<br /> chủ động, sáng tạo, chú trọng bồi dưỡng phương pháp tự Các nghiên cứu về GD-ĐT theo tiếp cận NL trên thế<br /> học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn giới và trong nước đã chỉ ra GD-ĐT theo tiếp cận NL là<br /> [7]. Dựa trên cách thức làm việc của giáo viên và học kiểu giáo dục có hai mặt: (1) Xem NL của người học là<br /> sinh, đổi mới PPDH là cải tiến những hình thức và cách mục tiêu đào tạo, là kết quả giáo dục; (2) Xem NL là nền<br /> thức làm việc kém hiệu quả của giáo viên và học sinh, sử tảng, là chỗ dựa của giáo dục, tức là giáo dục phải dựa<br /> dụng những hình thức và cách thức thực hiện hiệu quả vào NL người học, đặc biệt là kinh nghiệm nền tảng và<br /> hơn nhằm nâng cao chất lượng dạy học, phát huy tính kinh nghiệm thường trực được huy động thuộc vùng cận<br /> tích cực, tự lực và sáng tạo, phát triển NL của học sinh phát triển.<br /> [5]. Dựa theo tính hiệu quả và tính khoa học trong từng Vấn đề đổi mới PPDH theo định hướng phát triển NL<br /> PPDH thì đổi mới PPDH không phải là thay đổi từng đến nay đã được một số nghiên cứu bàn đến, với những<br /> cách giảng dạy này bằng cách giảng dạy khác mà là sử góc độ khác nhau. Dưới góc độ phát triển NL sáng tạo<br /> dụng những PPDH hiện tại như thế nào để tạo ra những người học các nghiên cứu cho rằng, muốn phát triển NL<br /> giờ học hiệu quả, tự thân từng PPDH sẽ không có ý nghĩa sáng tạo cho người học trong quá trình dạy học thì cần<br /> gì nếu nó không được sử dụng một cách, đúng lúc, đúng phải có một nền giáo dục sáng tạo, trong đó người học<br /> chỗ và đúng cách [8]. Theo mối quan hệ giữa hoạt động được dạy bằng các phương pháp sáng tạo, đòi hỏi ở họ<br /> dạy và hoạt động học của người dạy và người học thì đổi những khả năng sáng tạo [10]. Một số nghiên cứu lại cho<br /> mới PPDH phải bắt đầu từ thay đổi cách dạy của người rằng, để đáp ứng yêu cầu xã hội về nguồn nhân lực, mục<br /> dạy và cách học của người học, muốn người học đổi mới tiêu của nền giáo dục hiện đại phải tập trung vào phát<br /> <br /> 182<br /> VJE Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 2 tháng 5/2019, tr 180-184<br /> <br /> <br /> triển tối đa NL của người lao động. Vì vậy, trong nhà Mục tiêu của đổi mới là làm thay đổi hoạt động của<br /> trường PPGD cần được đổi mới theo định hướng nâng giảng viên và học viên, hướng vào phát triển hệ thống<br /> cao tính tích cực, tự chủ, độc lập, sáng tạo của cá nhân NL cần thiết cho việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của<br /> học sinh, tập trung khai thác tối đa tiềm năng trí tuệ tập người sĩ quan theo mục tiêu đào tạo.<br /> thể học sinh. Đồng thời kết hợp chặt chẽ với việc tăng Chủ thể đổi mới: giảng viên và học viên thông qua<br /> cường sử dụng các thiết bị kĩ thuật, đặc biệt là công nghệ các hoạt động giảng dạy và học tập. Hay nói cách khác,<br /> thông tin vào QTDH và đổi mới kiểm tra đánh giá quá giảng viên và học viên là chủ thể trực tiếp thực hiện hoạt<br /> trình học tập của người học [11]. động đổi mới PPDH ở các trường đại học trong quân đội<br /> Có thể thấy, mặc dù với các cách tiếp cận để lí giải theo hướng PTNL người học<br /> khác nhau nhưng điểm chung các tác giả cho thấy đổi Nội dung đổi mới:<br /> mới PPDH theo định hướng phát triển NL không phải là Một là, vận dụng các PPDH hiện đại trong dạy học.<br /> phủ định sạch trơn và loại bỏ những phương pháp truyền Mấu chốt của đổi mới PPDH là thay đổi cách thức hoạt<br /> thống, thay vào đó bằng những phương pháp mới. Vấn động, cách thức tương tác của giảng viên và học viên, với<br /> đề cốt lõi là ở chỗ phải làm thế nào để các PPDH được việc vận dụng các PPDH hiện đại vào dạy học sẽ làm<br /> sử dụng đều phát huy cao hiệu quả vào phát triển trí tuệ, thay đổi cơ bản cách thức hoạt động, cách thức tương tác<br /> hình thành và phát triển NL giải quyết các vấn thực tiễn, của giảng viên và học viên hiện nay từ thụ động một<br /> NL xã hội, khả năng làm việc nhóm và hình thành chiều sang hiện đại, tích cực hướng đến mục tiêu hình<br /> phương pháp tự học sáng tạo. thành và phát triển NL người học. Theo đó QTDH hoạt<br /> Các trường đại học trong quân đội có nhiệm vụ đào động chủ đạo của giảng viên tập trung giúp học viên đi<br /> tạo đội ngũ cán bộ cho sự nghiệp xây dựng quân đội và từ việc nhớ lại kiến thức cũ, khám phá kiến thức mới và<br /> bảo vệ Tổ quốc. Trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình vận dụng kiến thức đã biết vào thực tiễn. Hoạt động của<br /> mới, đặc biệt thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp học viên chủ yếu là học tập chủ động, sáng tạo, sử dụng<br /> 4.0 đã tác động không nhỏ đến lĩnh vực quân sự luôn đặt đa dạng các phương pháp, hình thức học tập khác nhau<br /> ra yêu cầu rất cao với người cán bộ ở đơn vị cơ sở về phù hợp với khả năng của bản thân, trong đó cần lấy tự<br /> phẩm chất và NL, mà trước hết là NL hành động thực học làm cốt<br /> tiễn, NL tư duy sáng tạo và phương pháp tác phong công Hai là, tăng cường các PPDH thực hành theo chức<br /> tác… Thực tiễn đó đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi trách nhiệm vụ. Muốn phát triển NL nhất thiết phải thông<br /> mới PPDH ở các trường đại học trong quân đội, từ truyền qua thực hành, thực hành vừa giúp người học vận dụng<br /> thụ kiến thức là chủ yếu sang phát triển toàn diện NL và kiến thức vào thực tiễn đồng thời vừa giúp người học rút<br /> phẩm chất người học. ra những kinh nghiệm để bổ sung cho lí thuyết. Lĩnh vực<br /> Từ kết quả các công trình nghiên cứu về đổi mới hoạt động quân sự là lĩnh vực đặc thù, luôn đặt ra yêu cầu<br /> PPDH theo định hướng phát triển NL người học cho rất cao đối với người sĩ quan về NL hành động thực tiễn.<br /> thấy, đổi mới PPDH theo hướng phát triển NL người học Cho nên đi cùng với việc giúp người học tiếp thu được<br /> chính là quá trình thay đổi cách thức hoạt động phối hợp, hệ thống tri thức quân sự, QTDH cần phải tạo điều kiện<br /> tương tác giữa giảng viên và học viên từ thụ động một để người học vận dụng tri thức đó vào thực tiễn, chỉ khi<br /> chiều sang tích cực, hiện đại nhằm phát triển NL tư duy nào tri thức đó được người học vận dụng hiệu quả trên<br /> và NL vận dụng kiến thức, kĩ năng nghề nghiệp của thực tiễn thì NL mới hình thành.<br /> người học lên một trình độ mới, giúp người học có thể Ba là, đổi mới trang thiết bị, PTDH và ứng dụng công<br /> đáp ứng với những đòi hỏi của thực tiễn. Với cách hiểu nghệ thông tin trong QTDH. Sự phát triển mạnh mẽ của<br /> này cho thấy: Đổi mới PPDH ở các trường đại học trong khoa học kĩ thuật và việc ứng dụng nó vào lĩnh vực giáo<br /> quân đội theo hướng phát triển NL người học là quá dục đã tạo ra bước phát triển mới trong GD-ĐT. Trong<br /> trình biến đổi cách thức hoạt động phối hợp, tương tác QTDH ở nhà trường quân đội, cùng với việc ứng dụng<br /> giữa người dạy và người học nhằm phát huy vai trò chủ công nghệ thông tin, việc nghiên cứu, xây dựng các thiết<br /> thể của người học vào nâng cao nhận thức, rèn luyện kĩ bị mô phỏng đặc thù, thì việc trang bị các phương tiện kĩ<br /> năng, hình thành thái độ nghề nghiệp và định hướng vận thuật hiện đại sẽ tạo ra những cơ hội lớn trong việc trợ<br /> dụng vào thực tiễn, tạo ra sự phát triển hệ thống các giúp tìm kiếm tri thức và đổi mới PPDH, đồng thời nó<br /> năng lực của người sĩ quan, đáp ứng kịp thời với chức cũng cho phép tổ chức nhiều hình thức hoạt động dạy<br /> trách, nhiệm vụ sau khi tốt nghiệp. học phong phú, nâng cao hiệu quả hoạt động dạy và học.<br /> <br /> 183<br /> VJE Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 2 tháng 5/2019, tr 180-184<br /> <br /> <br /> Vì vậy, việc đổi mới trang thiết bị, PTDH và ứng dụng đội trong điều kiện sự tác động mạnh mẽ của Cách mạng<br /> công nghệ thông tin vào dạy học ngày càng được xem là công nghiệp 4.0, sự phát triển của khoa học quân sự và<br /> một nội dung quan trọng trong đổi mới PPDH theo xu thế học suốt đời, việc đổi mới PPDH theo hướng phát<br /> hướng phát triển NL người học ở các trường đại học triển NL người học càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.<br /> trong quân đội hiện nay. Bởi vì, thông qua đổi mới PPDH không chỉ góp phần<br /> Bốn là, đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá kết nâng cao chất lượng đào tạo, mà còn góp phần bồi dưỡng<br /> quả học tập. Thực tiễn QTDH ở các trường đại học trong cho người học NL tự học, nâng cao khả năng tìm kiếm<br /> quân đội hiện nay cho thấy, việc kiểm tra đánh giá kết và vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tiễn, tạo ra sự<br /> quả học tập của học viên mới chủ yếu tập trung vào đánh phát triển toàn diện bản thân đáp ứng kịp thời với sự thay<br /> giá việc tái hiện kiến thức, chưa quan tâm đến khả năng đổi không ngừng của cuộc sống và nghề nghiệp. Vì vậy,<br /> vận dụng kiến thức trong thực tế. Do vậy, muốn hình việc nghiên cứu góp phần bổ sung và phát triển lí luận về<br /> thành NL cho học viên trong QTDH cần phải đổi mới đổi mới PPDH theo hướng phát triển NL người học là<br /> khâu kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học. hết sức cần thiết, là cơ sở để đề ra các biện pháp đổi mới<br /> Trong đó, cần tập trung thay đổi cách đánh giá truyền phù hợp, hiệu quả.<br /> thống sang đánh theo NL, từ đánh giá dựa vào cuối kì<br /> sang đánh giá trong suốt tiến trình dạy học, từ đánh giá<br /> kiến thức sang đánh giá khả năng vận dụng kiến thức Tài liệu tham khảo<br /> trong các tình huống thực tiễn. Đồng thời, chú trọng bồi [1] Đảng Cộng sản Việt Nam (2016). Văn kiện Đại hội<br /> dưỡng, phát triển kĩ năng tự đánh giá và đánh giá lẫn Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng. NXB<br /> nhau của người học. Chính trị Quốc gia - Sự thật.<br /> Đổi mới PPDH ở các trường đại học trong quân đội [2] Đặng Vũ Hoạt - Hà Thị Đức (2017). Lí luận dạy học<br /> theo hướng phát triển NL của người học, thực chất là đại học. NXB Đại học Sư phạm.<br /> xem việc phát triển NL của học viên là mục tiêu của đổi [3] Trần Đình Tuấn (2013). Giáo trình Lí luận dạy học<br /> mới PPDH. Điều này cũng có nghĩa là mọi hoạt động đổi đại học quân sự. NXB Quân đội nhân dân.<br /> mới của giảng viên và học viên trong dạy và học cần phải<br /> hướng tới kích thích và phát triển những NL cần thiết cho [4] F. E. Weinert (2001). Comparative performance<br /> người sĩ quan đáp ứng với đòi hỏi từ thực tiễn. Nói cách measurement in schools. Weinheim and Basejl:<br /> khác, đổi mới PPDH ở các trường đại học trong quân đội Beltz Verlag, pp. 17-31.<br /> phải có tác dụng đến phát triển NL nhận thức, NL thực [5] Nguyễn Văn Cường - Bernd Meier (2010). Một số<br /> hành, tư duy sáng tạo, phương pháp tự học suốt đời cũng vấn đề chung về đổi mới phương pháp dạy học ở<br /> như tác động nhằm phát triển NL hành động trong thực trường trung học phổ thông. Dự án Phát triển giáo<br /> tiễn nghề nghiệp của người học. dục trung học phổ thông (Loan No 1979 - VIE).<br /> Từ những phân tích lí luận trên, có thể nhận thấy, mối [6] Hoàng Phê (chủ biên, 2003). Từ điển tiếng Việt.<br /> quan hệ chặt chẽ giữa đổi mới PPDH với phát triển NL NXB Đà Nẵng.<br /> của người học ở các trường đại học trong quân đội, chính [7] Nguyễn Hữu Chí (2004). Định hướng và các giải<br /> là những tác động của đổi mới PPDH đến phát triển NL pháp đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung<br /> nhận thức, NL thực hành của người học, đến phát triển học phổ thông. Đề tài cấp Bộ, mã số B2002-49-TĐ<br /> NL tư duy sáng tạo và phương pháp tự học suốt đời của 37. Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục.<br /> người học, đích cuối cùng là phát triển NL hành động<br /> trong thực tiễn nghề nghiệp của người học sau khi tốt [8] Minh Huệ (2012). Đổi mới phương pháp dạy học và<br /> nghiệp, để họ trở thành những cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, tổ chức lớp học. NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.<br /> giáo viên và cán bộ khoa học thực sự có chất lượng, có [9] Nguyễn Văn Đệ - Lê Kim Oanh (2014). Vấn đề đổi<br /> NL và phẩm chất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. mới phương pháp dạy học trong hoạt động đào tạo<br /> 3. Kết luận giáo viên. Tạp chí Giáo dục, số 332 (2), tr 1-2.<br /> Đổi mới PPDH theo hướng phát triển NL người học [10] Trần Thị Bích Liễu (2013). Giáo dục phát triển năng<br /> là giải pháp quan trọng nhằm tối ưu QTDH ở các trường lực sáng tạo. NXB Giáo dục Việt Nam.<br /> đại học trong quân đội. Trước những yêu cầu về chất [11] Phạm Viết Vượng (2017). Giáo dục học. NXB Đại<br /> lượng của đội ngũ sĩ quan cho sự nghiệp xây dựng quân học Sư phạm.<br /> <br /> 184<br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2