intTypePromotion=1
ADSENSE

Một số ý kiến về thực trạng áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

9
lượt xem
1
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết Một số ý kiến về thực trạng áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh phân tích thực trạng áp dụng một số quy định pháp luật về việc buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh, từ đó kiến nghị giải pháp góp phần hoàn thiện vấn đề này.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Một số ý kiến về thực trạng áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh

  1. MỘT SỐ Ý KIẾN VỀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI BUÔN BÁN HÀNG HÓA CẤM KINH DOANH Nguyễn Trung Kiên, Nguyễn Thị Thu Thuỷ, Trần Mai Trung Kiên, Phan Hữu Đức* Khoa Luật - Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh (HUTECH) GVHD: ThS. Đoàn Trọng Chỉnh TÓM TẮT Trong nhiều năm qua, các cơ quan chức năng liên tục can thiệp bắt quả tang nhiều đường dây, trang mua bán và đã bị xử phạt rất nặng, thực tế cho thấy tình trạng đó vẫn chưa đã được giải quyết hoàn toàn. Khi Việt Nam phát triển ngày càng nhiều thương mại hàng hóa và các vấn đề liên quan trở nên đáng lo ngại hơn bao giờ hết. Trong những năm gần đây, việc xuất hiện các sản phẩm bị cấm trên thị trường đã trở thành một hiện tượng phổ biến. Hiện nay, vấn đề buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh ngày một nhiều và nó ảnh hưởng rất lớn chất lượng đời sống của người dân. Trong phạm vi bài viết, này nhóm tác giả sẽ phân tích thực trạng áp dụng một số quy định pháp luật về việc buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh, từ đó kiến nghị giải pháp góp phần hoàn thiện vấn đề này. Từ khóa: cấm kinh doanh, vi phạm hành chính, buôn bán, thủ đoạn, pháp luật. 1. ĐẶT VẤN ĐỀ Trong những năm gần đây kinh tế nước ta ngày càng phát triển, kèm theo đó là nhu cầu đời sống của người dân càng nâng cao. Hiện nay, ngành buôn bán có những bước phát triển mạnh mẽ, tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường. Tuy nhiên, biến tướng trong buôn bán xuất hiện rất nhiều trong những năm gần đây, đặc biệt là buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh. Buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh đã và đang trở thành một vấn đề được quan tâm hàng đầu của người tiêu dùng, người quản lý và các cấp chính quyền. Buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh không những ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng, hay sự khó khăn của các cấp chính quyền trong việc quản lý mà nó còn liên quan trực tiếp đến sự phát triển kinh tế, an sinh xã hội, hợp tác quốc tế, an ninh quốc phòng và đối ngoại của đất nước. Giải quyết vấn đề hàng hóa cấm kinh doanh là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị và xã hội, việc ngăn chặn sản xuất và mua bán hàng hoá được thực hiện bằng nhiều biện pháp, trong đó hình phạt là biện pháp nghiêm khắc và hữu hiệu nhất nhằm bảo vệ trật tự quản lý kinh tế, lợi ích của người tiêu dùng. Tuy nhiên, việc chống hàng hóa cấm kinh doanh vẫn còn nhiều bất cập và chưa tạo được hiệu quả. Tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng hóa cấm kinh doanh vẫn còn ngày càng gia tăng, phức tạp về quy mô, địa bàn, phương thức sản xuất, tổ chức tiêu thụ và nhập khẩu từ bên ngoài. 2681
  2. 2. NHỮNG ƯU ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI BUÔN BÁN HÀNG HÓA CẤM KINH DOANH Các cơ quan có thẩm quyền nhất là lực lượng thị trường chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng trên địa bàn để trao đổi thông tin, nắm tình hình kiểm tra các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên địa bàn. Tăng cường kiểm soát các tuyến đường trọng điểm gần các cửa khẩu, lối mở và các khu vực tập kết hàng hóa gần biên giới; chợ đầu mối, trung tâm mua sắm; đường bộ, đường sắt, đường thủy, sân bay. Công tác đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến doanh nghiệp và người tiêu dùng, nâng cao nhận thức về hàng hóa cấm kinh doanh. Ý thức bảo vệ người tiêu dùng và uy tín phối hợp tốt của mình với các lực lượng chức năng và cộng đồng xã hội ngày càng được củng cố. Nghị định số 98/2020/NĐ-CP ngày 26 tháng 8 năm 2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng hóa cấm kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đã thay thế Nghị định số 185/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng hóa cấm kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Nghị định số 98/2020/NĐ-CP đã tăng mức tiền phạt đối với những người vi phạm buôn bán hàng lậu và hàng xách tay, hàng hóa cấm kinh doanh nhưng đây không phải là chìa khóa để giải quyết vấn đề gốc rễ. Việc nâng mức trừng phạt tiền tệ lên gấp đôi lần so với quy định cũ cho thấy biện pháp quyết liệt của Chính phủ trong khi Việt Nam đã là thành viên của các hiệp định đa phương và song phương. Các cơ quan chức năng đã ngăn chặn việc nhập hàng hóa cấm kinh doanh từ khâu kiểm soát tại biên giới, ngăn chặn nguồn hàng này vào thị trường nội địa. Đồng thời, tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương, Ủy ban nhân dân các thành phố thực hiện kiểm tra, kiểm soát các chợ, khu mua sắm, siêu thị, hệ thống trong đó nhấn mạnh đang kiểm soát Kiểm soát bảng giá và bán theo giá hiện tại của các nhu yếu phẩm. “Ban Chỉ đạo 35 Bộ Công Thương, Bộ công thương Việt Nam. Do có các hình phạt cụ thể để xử phạt cơ quan hành chính đối với hành vi buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh, điều này liên quan đến việc bảo vệ tài sản thực, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công ty, đảm bảo cho doanh nghiệp. Vì đã có chế tài cụ thể để xử phạt hành chính đối với hành vi buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh, nên bảo vệ tài sản thực, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các công ty, đảm bảo cho việc kinh doanh, Vì có các chế tài cụ thể để xử phạt các cơ quan quản lý hành chính đối với hành vi buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh, điều này phải bảo vệ tài sản thực , bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp , đảm bảo việc kinh doanh. Bởi vì có các hình phạt cụ thể để xử phạt các cơ quan hành chính đối với hành vi buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh, điều này liên quan đến việc bảo vệ người tiêu dùng, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các công ty, trong đảm bảo kinh doanh, tạo sự ổn định trong môi trường cạnh tranh cũng như trong cơ sở thị trường hàng hóa, xây dựng nền kinh tế quốc dân, giúp bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng an tâm sử dụng sản phẩm hợp pháp không trái với quy định của pháp luật. 3. NHỮNG VƯỚNG MẮC VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VỀ HOẠT ĐỘNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI BUÔN BÁN HÀNG HÓA CẤM KINH DOANH 2682
  3. Vướng mắc về hoạt động áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh: Thứ nhất, do sự bất cập trong cơ chế quản lý, lý giải về tình trạng hàng hóa cấm kinh doanh hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng nguyên nhân quan trọng nhất là do cơ chế phối hợp và chế tài xử lý đối với hành vi vi phạm còn nhẹ. Hiện nay, có tới năm cơ quan hành chính có chức năng và thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính về sở hữu trí tuệ gồm cơ quan quản lý thị trường, thanh tra chuyên ngành Khoa học - Công nghệ, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, công an kinh tế, UBND các cấp cùng cơ quan hải quan kiểm soát hàng nhập khẩu. Lực lượng quản lý, kiểm tra này tuy đông nhưng không mạnh. Do hoạt động rời rạc, thiếu sự đồng bộ về chất lượng cũng như số lượng, chức năng nhiệm vụ giữa các cơ quan lại chồng chéo nên dù chịu sự kiểm tra của năm cơ quan nêu trên nhưng nạn hàng hóa cấm kinh doanh vẫn tràn ngập trên thị trường. Theo quy định của pháp luật, để xử lý được hàng hóa cấm kinh doanh thì bắt buộc phải có giám định kết luận hàng hóa cấm kinh doanh thì phải tiêu hủy. Theo quy định của pháp luật thì chính đương sự vi phạm phải nộp khoản tiền giám định đó nhưng hầu như không có đương sự nào tự nguyệt chịu nộp và việc cưỡng chế thi hành cũng khó khăn. Thứ hai, do sự “tiếp tay” của người sử dụng, người tiêu dùng có thông tin về mặt hàng mình đang mua và sử dụng hằng ngày. Ví dụ như phụ gia thực phẩm, một thứ rất quen thuộc với nhiều nhà sản xuất thực phẩm cho người tiêu dùng, tuy nhiên có nhiều thành phần bị cấm nhưng vẫn được sử dụng tràn lan gây hại đên sức khỏe. Nhiều người đã gián tiếp tiếp tay cho cấm trong việc phân phối và tiêu thụ để rồi ngày càng chiếm thị phần trên thị trường. Mono Natri Glutamate (bột ngọt, viết tắt E621). Phụ gia này thường chứa trong các thực phẩm có nguồn gốc từ khoai tây chiên, các món ăn nhẹ, súp đóng hộp, bánh quy, thức ăn đông lạnh, thịt hộp. Loại chất phụ gia này sẽ kích thích các cơn đau nửa đầu, có nồng độ Natri cao, thường Natri sẽ chiếm 21%.Theo một báo cáo từ Trung tâm Y tế Arizona (Mỹ), bột ngọt thúc đẩy sự tăng trưởng và lan rộng các tế bào ung thư, có thể đẩy nhanh tử vong ở bệnh nhân mắc bệnh tim mạch. Nghiên cứu vào năm 2008 được công bố trên Tạp chí bệnh tự miễn dịch (Mỹ) còn cho thấy, bột ngọt dẫn đến béo phì và chứng viêm trong cơ thể, đặc biệt ở gan. Acesulfame-K (viết tắt E950) là một chất làm ngọt nhân tạo, thường được sử dụng trong các loại nước giải khát và nhiều sản phẩm khác. Nghiên cứu được công bố vào năm 2008 của Cục Y tế Dự phòng Mỹ cho thấy, người sử dụng liên tục 10 năm những thực phẩm chứa chất phụ gia này sẽ tạo cơ hội cho các khối u đường tiết niệu phát triển. BHA (viết tắt E320), BHA thường được tìm thấy trong khoai tây chiên, kẹo cao su, ngũ cốc, xúc xích đông lạnh, kẹo, chất béo dạng rắn. Loại phụ gia này có nguồn gốc từ dầu mỏ. Viện Quốc Gia Mỹ báo cáo, dựa trên các nghiên cứu từ động vật, BHA chính là một chất tiềm ẩn gây bệnh ung thư. Aspartame (viết tắt E951) là một chất làm ngọt nổi tiếng, được tìm thấy nhiều trong các loại đồ uống, nước giải khát, món tráng miệng không đường ở dạng đông lạnh, kẹo cao su, siro ho, kem đánh răng, các loại vitamin dạng viên nhai và cả ở trong ngũ cốc. Aspartame kết hợp cùng các chất phụ gia thực phẩm khác gây béo phì, đau đầu, một số bệnh ung thư, các vấn đề về thần kinh như bị ảo giác. Loại chất làm ngọt 2683
  4. nhân tạo này cũng đảo lộn trật tự cân bằng của các loại vi sinh vật có lợi ở đường ruột cũng như chức năng men vi sinh đường ruột, gây ảnh hưởng đến tâm trạng,... Thứ ba, do xuất phát từ gốc của nền văn minh nông nghiệp và văn hóa trọng tình truyền thống nên người Việt Nam có quan niệm “Một bồ cái lý không bằng một tý cái tình”. Bởi vậy mà ngay cả những người “cầm cân nảy mực” ở nhiều nơi vẫn có tư tưởng thiên về khuyến khích các đương sự “tự dàn xếp”. Và cuối cùng họ tự giải quyết mâu thuẫn trong hòa bình bằng cách “tự thỏa thuận, hòa giải”. Thứ tư, do phần đông người dân hiểu và nắm luật rất hạn chế nên có muốn kiện họ cũng không biết nên bắt đầu từ đâu, thủ tục thế nào, cộng thêm quan niệm sai lầm "vô phúc đáo tụng đình" nên nếu có mua dính phải hàng “lởm” nhiều người chỉ “ngậm bồ hòn làm ngọt” bụng bảo dạ “lần sau chừa cái mặt nó ra” chứ rỗi hơi mà đi “kiện củ khoai” vừa mất thời gian, tiền bạc, không khéo lại vác họa vào thân. Thứ năm, do ý thức tự bảo vệ mình từ phía doanh nghiệp, các doanh nghiệp chưa có các biện pháp bảo vệ chính mình và người tiêu dùng trước các nguy cơ bị làm hàng hóa cấm kinh doanh trong lúc các cơ quan chức năng chưa thể hiện hết vai trò của mình. Các doanh nghiệp chưa triển khai cầu nối xác thực hàng hóa với người tiêu dùng để đưa đầy đủ thông tin của doanh nghiệp lên hàng hóa, ghi nhận phản ánh của người tiêu dùng đối với doanh nghiệp. Doanh nghiệp chân chính hiện tại chỉ có thể cầu cứu các cơ quan chức năng có thẩm quyền mà chưa có nhiều biện pháp giúp khách hàng phân biệt được hàng hóa do mình sản xuất và hàng hóa bị thay đổi. Chưa có nhiều giải pháp giảm chi phí nguồn lực để giải quyết các vấn đề liên quan dẫn đến mất tính cạnh tranh của sản phẩm. Trên hàng hóa của doanh nghiệp chưa thể cung cấp đầy đủ thông tin của hàng hóa cùng với doanh nghiệp sản xuất một cách bảo mật chống sai lệch. Giải pháp hoàn thiện về hoạt động áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh: Tăng cường công tác chỉ đạo, nâng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ công chức thực hiện chống hàng hóa cấm kinh doanh. Nhiệm vụ của các cơ quan chức năng là bảo vệ pháp luật, trong nhiệm vụ đấu tranh chống hàng kếm chất lượng, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ điều đó đồng nghĩa với việc bảo vệ quyền lợi và lợi ích của doanh nghiệp, người tiêu dùng và tòa xã hội. Thường xuyên tổ chức các khóa học tập nâng cao trình độ pháp luật; tập huấn nghiệp vụ, hội thảo, tọa đàm, về công tác chuyên môn nâng cao kỹ năng thực thi cho mỗi công chức thực hiện nhiệm vụ. Chỉ đạo các ngành chức năng tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm các vi phạm. Giao nhiệm vụ đồng thời gắn trách nhiệm cho từng cán bộ công chức thực thi nhiệm vụ, đặc biệt là người đứng đầu cơ quan chức năng và chính quyền cơ sở nếu để tình trạng vi phạm tràn lan, mất kiểm soát. Tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm tra, phát hiện và xử phạt vi phạm. Bảo đảm đúng quy phạm pháp luật hiện hành về chức năng, nhiệm vụ đối với công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại. Phải có cơ chế trách nhiệm, mỗi địa bàn, lĩnh vực do một cơ quan chịu trách nhiệm, mỗi địa bàn, lĩnh vực do cơ quan chịu trách nhiệm chính, chủ trì và tổ chức phối hợp với cơ quan chuyên môn; các cơ quan khác có trách nhiệm phối hợp, tham gia với lực lượng chủ trì theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được 2684
  5. pháp luật quy định. Trường hợp phát hiện hành vi vi phạm trên địa bàn hoặc lĩnh vực cơ quan khác chủ trì thì cơ quan phát hiện thông báo ngay cho cơ quan có trách nhiệm chủ trì xử lý để phối hợp hỗ trợ lẫn nhau hoàn thành tốt nghiệp theo chức năng nhiệm vụ được phân công. Phối hợp kịp thời, hiệu quả; trong quá trình phối hợp không gây khó khăn, phiền hà hoặc kéo dài trong thời gian kiểm tra, xử lý vi phạm. Việc trao đổi thông tin về tình hình vi phạm giữa các cơ quan chức năng đòi hỏi phải đảm bảo tính bảo mật. Theo kinh nghiệm từ các nước cho thấy vai trò tham gia của doanh nghiệp - chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ trong thực thi là rất quan trọng. Luật Sở hữu trí tuệ của Việt Nam cũng đã quy định đây không chỉ là quyền mà còn là trách nhiệm của các doanh nghiệp trong công tác phối hợp và hợp tác với các cơ quan thực thi pháp luật. Sự liên minh giữa các nhà sản xuất trong đấu tranh chống hàng hóa cấm kinh doanh cần tích cực hơn nữa. Doanh nghiệp không được buông lỏng trong quản lý, giám sát tiêu thụ hàng hoá của mình, không nên coi việc chống hàng hóa cấm kinh doanh là của các cơ quan thực thi pháp luật. Khi bị xâm phạm nhãn hiệu, chủ sở hữu cần chủ động gửi đơn khiếu nại hoặc thông qua văn phòng luật sư để khiếu nại lên Cục Sở hữu Trí tuệ. Đối với người tiêu dùng, cần nâng cao tinh thần cảnh giác khi mua hàng và phải nhận thức rõ nhiệm vụ của mình trong việc chống hàng hóa cấm kinh doanh. Việc này không chỉ là bảo vệ quyền lợi của mình mà còn chống lại hành vi phá hoại sản xuất, kìm hãm sự phát triển nền kinh tế đất nước. Việt Nam hiện nay cần phải thiết lập một cầu nối giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Theo đó, nhà sản xuất cần bỏ kinh phí để thông báo đến người tiêu dùng nhằm phân biệt được đâu là hàng tốt đâu là hàng hóa cấm kinh doanh và có chính sách khen thưởng kịp thời cho những người tiêu dùng phát hiện hàng hóa cấm kinh doanh. Hơn nữa, cũng nên có một hành lang pháp lý do Hội bảo vệ người tiêu dùng lập ra để bảo vệ người tiêu dùng sau khi mua hàng. 4. KẾT LUẬN Trong công tác xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh, cũng cần đẩy mạnh sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành chức năng, cải tiến hệ thống máy kiểm tra hàng hóa nhanh. Góp phần đấu tranh chống buôn bán hàng hóa cấm kinh doanh để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, xã hội và người tiêu dùng. Qua thực tế xử lý vi phạm hành chính, có thể kết luận rằng bên cạnh những ưu điểm và những mặt tích cực thì cũng còn nhiều tồn tại, hạn chế trong các văn bản quy phạm pháp luật về vấn đề này. Việc công nhận những thiếu sót này sẽ là tiền đề để các nhà lập pháp thực hiện các sửa đổi, bổ sung cần thiết và đối với công việc cải cách hành chính đang được thực hiện.\ TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 (SĐ, BS 2020) 2. Nghị định số 185/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng hóa cấm kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. 2685
  6. 3. Nghị định số 98/2020/NĐ-CP ngày 26 tháng 8 năm 2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng hóa cấm kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. 2686
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2