intTypePromotion=1

Nâng cao chất lượng kiểm toán ngân hàng chính sách xã hội của kiểm toán nhà nước Việt Nam

Chia sẻ: ViShani2711 ViShani2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

0
19
lượt xem
2
download

Nâng cao chất lượng kiểm toán ngân hàng chính sách xã hội của kiểm toán nhà nước Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết nghiên cứu về các hoạt động của kiểm toán nhà nước trong việc kiểm toán Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam cho các năm tài chính 2014, 2015 và 2017.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nâng cao chất lượng kiểm toán ngân hàng chính sách xã hội của kiểm toán nhà nước Việt Nam

TÖØ LYÙ LUAÄN ÑEÁN THÖÏC TIEÃN<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> NAÂNG CAO CHAÁT LÖÔÏNG KIEÅM TOAÙN NGAÂN HAØNG<br /> CHÍNH SAÙCH XAÕ HOÄI CUÛA KIEÅM TOAÙN NHAØ NÖÔÙC VIEÄT NAM<br /> <br /> Ths. Trương Đức Thành*<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> B<br /> ài viết nghiên cứu về các hoạt động của kiểm toán nhà nước trong việc kiểm toán Ngân<br /> hàng Chính sách xã hội Việt Nam cho các năm tài chính 2014, 2015 và 2017. Bằng việc thu<br /> thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo kiểm toán của KTNN năm 2015, 2016 và 2018 cũng như<br /> báo cáo tài chính của Ngân hàng Chính sách xã hội các năm 2014, 2015 và 2017 cùng các<br /> văn bản Luật, nghị định, thông tư của Nhà nước Việt Nam có liên quan để phân tích thực trạng, ưu nhược<br /> điểm của Kiểm toán nhà nước thông qua kiểm toán các hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội. Từ<br /> thực trạng kiểm toán các hoạt động nghiệp vụ chính của Ngân hàng Chính sách xã hội và các ưu điểm,<br /> hạn chế... bài viết đề xuất các nhóm giải pháp vi mô, vĩ mô nhằm tạo thêm điều kiện, môi trường để hoạt<br /> động kiểm toán Ngân hàng Chính sách xã hội của Kiểm toán nhà nước Việt Nam đạt hiệu quả cao hơn,<br /> qua đó nhằm tạo sự chuyển biến trong công tác quản lý và điều hành góp phần ổn định hệ thống tài chính<br /> quốc gia.<br /> <br /> Từ khóa: Chất lượng kiểm toán, Ngân hàng Chính sách xã hội, Kiểm toán nhà nước.<br /> <br /> Improving the quality of the audit of Social Policy Bank of State Audit of Vietnam<br /> <br /> This article researchs on activities of SAV on audit of Bank of Social Policies in financial years of 2014,<br /> 2015 and 2017. By collecting secondary data from audit reports of SAV in the year of 2015, 2016 and 2018 as<br /> well as financial audit of Social Policies Bank in 2014, 2015 and 2017 and related laws, decrees and circulars<br /> of Vietnam government to analysis situation, advantages and disadvantages of SAV through audit of Bank<br /> of Social Policies. From there, the article suggests micro and macro solutions to create more conditions and<br /> environment to enhance effective of audit of Bank of Social Policies of SAV, thereby, to create a change in the<br /> management and administration, contributing to the stability of the national financial system.<br /> <br /> Keywords: Audit quality, Bank for Social Policies, State Audit of Vietnam.<br /> <br /> <br /> Giới thiệu hiện chính sách phát triển của Nhà nước cũng như<br /> đảm bảo an sinh, xã hội.<br /> Ngân hàng Chính sách xã hội là ngân hàng của<br /> Chính phủ hoạt động vì an sinh xã hội, không vì Đối với một quốc gia, nếu hoạt động kiểm toán<br /> mục đích lợi nhuận, là công cụ thực hiện chính tốt thì tiềm lực kinh tế của quốc gia sẽ được cải<br /> sách xã hội như cho vay hộ nghèo, khó khăn. Do thiện. Hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà<br /> đó, hoạt động kiểm toán đối với việc thực hiện nước tại Ngân hàng Chính sách xã hội đối với các<br /> chức năng nhiệm vụ của Ngân hàng Chính sách xã hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng tài chính<br /> hội hết sức quan trọng và cần thiết cho việc thực công, tài sản công là hoạt động được Kiểm toán<br /> <br /> *Kiểm toán nhà nước Khu vực IX<br /> <br /> 24 Số 145 - tháng 11/2019 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN<br /> nhà nước tiến hành thường xuyên định kỳ. Qua động, mặt khác giúp cho các cơ quan nhà nước có<br /> hoạt động kiểm toán nhằm đánh giá việc tuân thủ thẩm quyền ban hành các cơ chế chính sách đảm<br /> pháp luật, tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả trong bảo phù hợp với tình hình thực tiễn của nền kinh<br /> quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; đánh tế. Qua hơn 25 năm xây dựng và phát triển, hoạt<br /> giá việc chấp hành các quy định của Nhà nước động của Kiểm toán nhà nước ngày càng đáp ứng<br /> trong việc cấp tín dụng ưu đãi, cho vay hộ nghèo, yêu cầu của công cuộc đổi mới, tăng cường kiểm<br /> khó khăn và các chương trình trợ cấp việc làm.. tra, giám sát của Nhà nước trong quản lý, sử dụng<br /> Với nhiệm vụ hết sức quan trọng với nhiều nội tài chính công, tài sản công. Mặc dù, đã có những<br /> dung cần được kiểm tra, xác nhận và đánh giá luôn bước phát triển quan trọng nhưng trước yêu cầu<br /> đòi hỏi hoạt động kiểm toán với chất lượng cao ngày càng cao của công cuộc đổi mới đất nước, tăng<br /> đáp ứng được yêu cầu của hoạt động Kiểm toán cường kiểm soát quyền lực nhà nước, hoạt động<br /> nhà nước. kiểm toán của Kiểm toán nhà nước cũng còn hạn<br /> chế, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong<br /> Với địa vị pháp lý của Kiểm toán nhà nước đã<br /> tình hình mới. Một trong những nguyên nhân dẫn<br /> được quy định trong Hiến pháp 2013, Luật Kiểm<br /> đến tình trạng trên là do phạm vi kiểm toán chưa<br /> toán nhà nước 2015 với địa vị, vai trò mới đem lại<br /> bao quát hết việc kiểm tra, kiểm soát mọi nguồn<br /> cho Kiểm toán nhà nước thẩm quyền rất lớn nhưng<br /> lực tài chính nhà nước và tài sản công đã làm giảm<br /> trách nhiệm cũng rất cao, điều này đòi hỏi Kiểm<br /> hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Kiểm toán nhà<br /> toán nhà nước phải tăng cường năng lực nội tại để<br /> nước với vị thế là cơ quan kiểm tra tài chính nhà<br /> đáp ứng yêu cầu. Kết quả kiểm toán cũng từng bước<br /> nước cao nhất của quốc gia.<br /> được nâng cao qua các lần kiểm toán, qua đó, một<br /> mặt giúp cho đơn vị được kiểm toán chấn chỉnh Hiện nay, các nghiên cứu về Kiểm toán nhà<br /> kịp thời các sai phạm trong quá trình tổ chức hoạt nước và nâng cao chất lượng của Kiểm toán nhà<br /> <br /> NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 145 - tháng 11/2019 25<br /> TÖØ LYÙ LUAÄN ÑEÁN THÖÏC TIEÃN<br /> <br /> nước có thể kể đến như đề tài nghiên cứu khoa học diện tổ chức bộ máy và tổ chức công tác kiểm toán<br /> cấp cơ sở của Nguyễn Thanh Huệ (2018) về “Hoàn ngân sách nhà nước do Kiểm toán nhà nước Việt<br /> thiện hoạt động kiểm soát chất lượng kiểm toán của Nam thực hiện.<br /> Kiểm toán trưởng tại kiểm toán nhà nước”. Nghiên<br /> Ngoài ra, còn một số nghiên cứu khác có liên<br /> cứu đã đã hệ thống được các vấn đề lý luận cơ bản<br /> quan của Vương Văn Quang (2013) nghiên cứu về<br /> liên quan đến hoạt động kiểm soát chất lượng kiểm<br /> “Hoàn thiện Quy chế kiểm soát chất lượng kiểm<br /> toán; đi sâu phân tích các hạn chế, vi phạm hoạt<br /> toán của Kiểm toán nhà nước”; nghiên cứu của<br /> động kiểm soát chất lượng kiểm toán của Kiểm<br /> Vũ Thị Thu Huyền (2019) về “Hoàn thiện công tác<br /> toán trưởng tại cơ quan Kiểm toán nhà nước Việt<br /> kiểm toán hoạt động chi tiêu ngân sách của các<br /> Nam giai đoạn 2013 – 2017. Nghiên cứu của Đỗ<br /> Bộ, ngành”... Có thể nói, các nghiên cứu đề cập ở<br /> Trung Dũng và Cù Hoàng Diệu (2017) về “Tăng<br /> trên về cơ bản đã được ứng dụng trong hoạt động<br /> cường kiểm soát chất lượng kiểm toán nhằm nâng<br /> kiểm toán Ngân hàng Chính sách xã hội của Kiểm<br /> cao chất lượng, hiệu lực kiểm toán ngân sách bộ,<br /> toán nhà nước, và hầu hết các nghiên cứu này chưa<br /> ngành”. Nghiên cứu đã hệ thống được các vấn đề lý<br /> đi sâu vào nghiên cứu lĩnh vực ngân hàng chịu sự<br /> luận liên quan đến công tác kiểm soát chất lượng<br /> quản lý của nhà nước, cụ thể là Ngân hàng Chính<br /> kiểm toán trong mối quan hệ với chất lượng, hiệu<br /> sách xã hội. Bài viết nhằm với mục đích đánh giá<br /> lực kiểm toán ngân sách bộ ngành; đánh giá được<br /> thực trạng kiểm toán Ngân hàng Chính sách xã<br /> thực trạng công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán<br /> hội của Kiểm toán nhà nước và các giải pháp,<br /> ngân sách bộ, ngành. Từ kết quả đạt được, những<br /> khuyến nghị.<br /> hạn chế và nguyên nhân, đưa ra những định hướng<br /> và giải pháp tăng cường kiểm soát chất lượng kiểm 1. Cơ sở lý thuyết<br /> toán nhằm nâng cao chất lượng, hiệu lực kiểm toán 1.1. Khái niệm kiểm toán<br /> ngân sách bộ, ngành ở 3 khía cạnh là: Hoàn thiện<br /> Kiểm toán xuất hiện vào thế kỷ thứ III trước<br /> môi trường kiểm soát chất lượng kiểm toán; hoàn<br /> công nguyên và gắn liền với nền văn minh Ai<br /> thiện tổ chức bộ máy kiểm soát chất lượng kiểm<br /> Cập và La Mã cổ đại. Theo định nghĩa của Liên<br /> toán và hoàn thiện cơ chế hoạt động kiểm soát chất<br /> đoàn Kế toán Quốc tế (International Federation<br /> lượng kiểm toán.<br /> of Accountants –IFAC) thì “Kiểm toán là việc các<br /> Nghiên cứu của Nguyễn Hữu Phúc (2009) về kiểm toán viên độc lập kiểm tra và trình bày ý kiến<br /> “Tổ chức kiểm toán ngân sách nhà nước do Kiểm của mình về các bản báo cáo tài chính”.<br /> toán nhà nước Việt Nam thực hiện”, trình bày thực<br /> Theo Alvin A.Rens và James K.Loebbecker<br /> trạng tổ chức bộ máy kiểm toán ngân sách nhà<br /> (1997) thì: “Kiểm toán là quá trình các chuyên gia<br /> nước và tổ chức công tác kiểm toán, thông qua<br /> độc lập và có thẩm quyền thu thập và đánh giá các<br /> thực hiện quy trình kiểm toán ngân sách nhà nước<br /> bằng chứng về các thông tin có thể định lượng<br /> do Kiểm toán nhà nước Việt Nam thực hiện trong<br /> được của một đơn vị cụ thể nhằm mục đích xác<br /> những năm qua và những tác động của việc đổi<br /> nhận và báo cáo về mức độ phù hợp giữa các thông<br /> mới tổ chức quản lý ngân sách nhà nước của Việt<br /> tin này với các chuẩn mực đã được thiết lập”.<br /> Nam trong tương lai đến việc tổ chức kiểm toán<br /> ngân sách nhà nước. Nghiên cứu cũng đề ra những Theo John Dunn (1996) thì: “Kiểm toán là thủ<br /> định hướng cơ bản và giải pháp hoàn thiện tổ chức pháp xem xét và kiểm tra một cách khách quan<br /> kiểm toán ngân sách nhà nước trên 02 phương về từng khoản mục bao gồm việc thẩm tra những<br /> <br /> 26 Số 145 - tháng 11/2019 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN<br /> thông tin đặc trưng được xác định bởi kiểm toán kiểm toán nghiêm túc và đầy đủ; Cung cấp báo cáo<br /> viên hoặc thiết lập bởi thực hành chung”. Có thể kiểm toán có giá trị, kịp thời; Báo cáo kiểm toán<br /> nói mục đích của kiểm toán là trình bày ý kiến thỏa mãn nhu cầu của các đối tượng khác nhau.<br /> hoặc đi đến kết luận về cái được kiểm toán.<br /> Quy chế Kiểm soát chất lượng kiểm toán<br /> Theo tác giả thì kiểm toán là quá trình các ban hành theo Quyết định 558/QĐ-KTNN ngày<br /> chuyên gia độc lập và có thẩm quyền, có kỹ năng 22/3/2016 của Tổng Kiểm toán nhà nước lại cụ<br /> nghiệp vụ, thu thập và đánh giá các bằng chứng thể hóa chất lượng kiểm toán cho một cuộc kiểm<br /> về các thông tin có thể định lượng của một đơn toán: “Chất lượng cuộc kiểm toán phản ánh mức<br /> vị nhằm mục đích xác nhận và báo cáo về mức độ độ thực hiện các mục tiêu kiểm toán, tuân thủ pháp<br /> phù hợp giữa các thông tin này với các chuẩn mực luật, tuân thủ chuẩn mực, quy trình kiểm toán và<br /> đã được xây dựng. vận dụng phù hợp các phương pháp chuyên môn,<br /> nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu về tính đúng đắn,<br /> 1.2. Khái niệm chất lượng kiểm toán<br /> trung thực, khách quan, kịp thời của kết quả và kết<br /> Theo Ủy ban Chuẩn mực kiểm toán và dịch vụ<br /> luận kiểm toán, đảm bảo cơ sở pháp lý và tính khả<br /> đảm bảo quốc tế (IAASB) thì chất lượng kiểm toán<br /> thi của các kiến nghị kiểm toán”.<br /> là khả năng Kiểm toán viên đưa ra ý kiến hợp lý về<br /> 1.3. Các quan điểm khoa học về chất lượng<br /> báo cáo tài chính được kiểm toán dựa trên việc thu<br /> kiểm toán<br /> thập được bằng chứng kiểm toán đầy đủ, thích hợp<br /> và cuộc kiểm toán được thực hiện đảm bảo: Tuân Theo các nghiên cứu trước có hai quan điểm<br /> thủ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kiểm toán bao chính về chất lượng kiểm toán: Thứ nhất là khả năng<br /> gồm các giá trị đạo đức và hành vi ứng xử phù hợp; phát hiện và báo cáo các sai phạm trọng yếu trên<br /> Có đủ kiến thức, kinh nghiệm và được bố trí thời các báo cáo tài chính được kiểm toán (Krishnan<br /> gian đầy đủ để thực hiện kiểm toán; Áp dụng quy và Schauer, 2001; Bradshaw, 2001; Francis, 2004;<br /> trình, thủ tục kiểm toán và kiểm soát chất lượng Chen, Su và Wang, 2005); thứ hai là quan điểm<br /> <br /> NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 145 - tháng 11/2019 27<br /> TÖØ LYÙ LUAÄN ÑEÁN THÖÏC TIEÃN<br /> <br /> thực hành nhằm thỏa mãn đối tượng sử dụng dịch hội và hệ thống chuẩn mực kiểm toán, Quy trình<br /> vụ kiểm toán. Theo Chuẩn mực Kiểm toán Việt kiểm toán, Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn<br /> Nam số 220 (VSA 220) và Chuẩn mực Kiểm toán Kiểm toán nhà nước. Kết quả kiểm toán cũng chỉ<br /> Quốc tế số 220 (ISA 220), “Chất lượng kiểm toán là ra nhiều tồn tại, hạn chế tại đơn vị, từ đó đưa ra<br /> mức độ thoả mãn về tính khách quan và độ tin cậy được một số kiến nghị giúp đơn vị thực hiện đúng,<br /> vào ý kiến kiểm toán của những đối tượng sử dụng đầy đủ theo quy định của pháp luật.<br /> dịch vụ kiểm toán đồng thời thoả mãn về mong<br /> Tuy nhiên, trong quá trình kiểm toán Ngân<br /> muốn có được những ý kiến đóng góp nhằm nâng<br /> hàng Chính sách xã hội, còn một số hạn chế sau:<br /> cao hiệu quả công tác quản lý tài chính, kế toán<br /> Kiểm toán nhà nước chưa có những quy định,<br /> của đơn vị được kiểm toán với thời gian định trước<br /> và giá phí thích hợp”. Chất lượng kiểm toán ở đây hướng dẫn, tiêu chí cụ thể để đánh giá các nhóm<br /> <br /> được hiểu trên khía cạnh mức độ thỏa mãn của đối chính sách cụ thể như: Kiểm toán cho vay hộ nghèo;<br /> <br /> tượng sử dụng các báo cáo tài chính. Với đặc trưng kiểm toán chương trình cho vay học sinh, sinh viên<br /> <br /> của kiểm toán các chức năng nhiệm vụ của ngân có hoàn cảnh khó khăn; kiểm toán nghiệp vụ cấp<br /> <br /> hàng thương mại... thì đối tượng sử dụng dịch vụ bù lãi suất và chi phí quản lý... từ đó dẫn đến các ý<br /> <br /> kiểm toán phổ biến nhất là các cơ quan quản lý và kiến nhận xét đánh giá chưa bao quát, chưa đầy đủ,<br /> <br /> các ngân hàng thương mại được kiểm toán, các nhà thiếu tính thống nhất giữa các kiểm toán viên trong<br /> <br /> đầu tư cá nhân và tổ chức khác có liên quan. cùng đoàn kiểm toán.<br /> <br /> Mặc dù, chất lượng kiểm toán được nhìn nhận Năng lực của kiểm toán viên chưa đồng đều;<br /> <br /> dưới các quan điểm khác nhau nhưng mục tiêu một số kiểm toán viên còn hạn chế năng lực về lý<br /> <br /> kiểm toán vẫn phải được đảm bảo, đó là kiểm toán luận cũng như kinh nghiệm thực tiễn để tiến hành<br /> viên phải đưa ra ý kiến đúng về độ tin cậy của các kiểm toán. Từ đó, dẫn đến kết quả kiểm toán đối<br /> báo cáo tài chính. Tóm lại, đối với hệ thống các tổ với một số nội dung còn hạn chế.<br /> chức tín dụng thì việc đảm bảo đảm chất lượng Việc khảo sát, thu thập thông tin chưa được chú<br /> kiểm toán của Kiểm toán nhà nước, đặc biệt là đối trọng dẫn đến việc xác định mục tiêu, nội dung,<br /> với Ngân hàng Chính sách xã hội là mối quan tâm phạm vi, phương pháp kiểm toán khi lập kế hoạch<br /> lớn nhất của các cơ quan quản lý. kiểm toán còn hạn chế: Mục tiêu kiểm toán chưa<br /> 2. Thực trạng chất lượng kiểm toán tại Ngân rõ ràng; nội dung kiểm toán chưa đầy đủ; phương<br /> hàng Chính sách xã hội Việt Nam pháp cách thức tiến hành kiểm toán đôi khi chưa<br /> phù hợp.<br /> Quá trình kiểm toán Ngân hàng Chính sách xã<br /> hội, Kiểm toán viên nhà nước căn cứ vào các văn Kiểm toán nhà nước chưa có quy định, hướng<br /> bản như Luật Kiểm toán nhà nước, Luật Kế toán, dẫn về mẫu báo cáo kiểm toán và cách trình bày<br /> các văn bản pháp luật về quản lý kinh tế, tài chính, báo cáo kiểm toán riêng cho một số nội dung trong<br /> kế toán, các văn bản pháp luật khác của Nhà nước cuộc kiểm toán, vì các nội dung này mang tính chất<br /> quy định về chính sách tín dụng đối với người đặc thù nên mỗi chính sách có những nội dung và<br /> nghèo, cận nghèo, các đối tượng chính sách khác tiêu chí đánh giá khác nhau. Do vậy, việc đánh giá<br /> và các văn bản pháp luật khác của Bộ Tài chính, về cùng một nội dung của mỗi kiểm toán viên, mỗi<br /> Ngân hàng Nhà nước, của các Bộ, ngành có liên Tổ kiểm toán trong cùng Đoàn kiểm toán đôi khi<br /> quan đến hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã khác nhau.<br /> <br /> 28 Số 145 - tháng 11/2019 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN<br /> Báo cáo kiểm toán còn dài, thiếu tập trung nên Nghiên cứu để chỉnh sửa Thông tư số 21/2012/<br /> phần lớn chỉ tập trung vào phản ánh, đánh giá TT-NHNN ngày 18/ 06 /2012 về “Quy định về hoạt<br /> thiếu sót, tồn tại và xác định trách nhiệm liên quan động cho vay, đi vay; mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có<br /> nhưng chưa thực sự đánh giá công bằng những mặt giá giữa các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng<br /> làm được cần phát huy và đặc biệt là chưa phân tích nước ngoài” đã được Thống đốc Ngân hàng nhà<br /> những nguyên nhân dẫn đến những thiếu sót, bất nước ban hành Thông tư số 18/2016/TT-NHNN<br /> cập trong quản lý nhằm hướng tới mục tiêu hoàn nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư<br /> thiện chương trình, chính sách, hoạt động được số 21/2012/TT-NHNN ngày 18/6/2012. Tuy nhiên,<br /> kiểm toán. Nhiều kiến nghị trong báo cáo kiểm chưa phù hợp với điều lệ về tổ chức và hoạt động<br /> toán còn chung chung, thiếu bằng chứng nhiều khi của Ngân hàng Chính sách xã hội tại Quyết định<br /> <br /> không có tính thực tiễn và chưa gắn kết với mục của Thủ tướng Chính phủ số 16/2003/QĐ-TTg<br /> <br /> tiêu, nội dung kiểm toán. ngày 22 tháng 01 năm 2003. Cụ thể tại Thông tư số<br /> 18/2016/TT-NHNN, Điều 2 “Đối tượng áp dụng”<br /> 3. Các giải pháp, khuyến nghị<br /> đề nghị bổ sung thêm đối tượng cho vay và đi vay<br /> Qua thực trạng cho thấy còn tồn tại tình trạng là Ngân hàng Chính sách xã hội cho phù hợp với<br /> chồng chéo giữa các văn bản quy phạm pháp luật Quyết định số 16/2003/QĐ-TTg tại Chương 2,<br /> liên quan đến hoạt động của Ngân hàng Chính mục 1 Điều 4 “Nguồn vốn” tiểu mục 2 “Vốn huy<br /> sách xã hội và sự hạn chế trong quá trình vận hành động” gồm: a) Tiền gửi có trả lãi của các tổ chức,<br /> hoạt động kiểm toán Ngân hàng Chính sách xã hội, cá nhân trong và ngoài nước; b) Tiền gửi của các tổ<br /> tác giả có một số giải pháp, khuyến nghị sau: chức tín dụng nhà nước bằng 2% số dư nguồn vốn<br /> huy động bằng đồng Việt Nam có trả lãi theo thoả<br /> 3.1. Nhóm giải pháp vĩ mô<br /> thuận; c) Tiền gửi tự nguyện không lấy lãi của các<br /> Hoàn thiện hệ thống pháp luật: Cần nghiên cứu<br /> tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; d) Phát hành<br /> sửa đổi Luật Kiểm toán nhà nước và các văn bản<br /> trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, chứng chỉ tiền<br /> luật có liên quan để phân định rõ vị trí, chức năng<br /> gửi và các giấy tờ có giá khác; đ) Tiền tiết kiệm của<br /> của Kiểm toán nhà nước với các cơ quan thanh tra, người nghèo.<br /> kiểm tra giám sát khác của Nhà nước; đồng thời,<br /> Đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức Chính<br /> bảo đảm sự đồng bộ và phù hợp giữa Luật Kiểm<br /> phủ số 76/2015/QH13 tại Điều 8 Chương 2 bổ<br /> toán nhà nước với Luật Tổ chức Quốc hội, Luật<br /> sung Mục 8: “Chỉ đạo, tổ chức và quản lý việc thực<br /> Tổ chức Chính phủ, Luật Ngân sách nhà nước...,<br /> hiện công tác kế toán và công tác thống kê của Nhà<br /> cụ thể:<br /> nước” thành: “Chỉ đạo, tổ chức và quản lý việc thực<br /> Hoàn thiện hệ thống pháp luật: Đề xuất Chính hiện công tác kế toán và công tác thống kê, công tác<br /> phủ sửa đổi, bổ sung Luật Dân sự số 91/2015/ kiểm toán của Nhà nước” để phù hợp với Luật Tổ<br /> QH13, Bộ luật Dân sự ngày 24 tháng 11 năm 2015 chức Quốc hội số 57/2014/QH13 tại Điều 6, Mục<br /> tại Điều 282: Thực hiện nghĩa vụ định kỳ: “Nghĩa 2: “Quốc hội giám sát tối cao hoạt động của Chủ<br /> vụ được thực hiện theo định kỳ theo thỏa thuận, tịch nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính<br /> theo quy định của pháp luật hoặc quyết định của phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân<br /> cơ quan có thẩm quyền; Việc chậm thực hiện nghĩa dân tối cao, Hội đồng Bầu cử quốc gia, Kiểm toán<br /> vụ theo từng kỳ cũng bị coi là chậm thực hiện nghĩa nhà nước và cơ quan khác do Quốc hội thành lập”,<br /> vụ” phù hợp với các văn bản về thu hồi nợ vay. nhằm khẳng định Kiểm toán nhà nước là cơ quan<br /> <br /> NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 145 - tháng 11/2019 29<br /> TÖØ LYÙ LUAÄN ÑEÁN THÖÏC TIEÃN<br /> <br /> kiểm tra tài chính nhà nước cao nhất, hoạt động nước) khi tính số dư nguồn vốn bình quân để tính<br /> độc lập và chỉ tuân theo pháp luật; cấp bù lãi suất.<br /> <br /> Nghiên cứu sửa đổi một số quy định của Luật Đề nghị Bộ Tài chính rà soát, căn cứ vào số<br /> Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 tại Điều 23 quyết toán thực tế hàng năm để xem xét việc tạm<br /> bổ sung Mục 3: “Tham gia với Uỷ ban Tài chính, cấp bù chênh lệch lãi suất và phí quản lý hàng quý<br /> Ngân sách và các cơ quan khác của Quốc hội, cho Ngân hàng Chính sách xã hội, tránh tình trạng<br /> Chính phủ trong việc xem xét, thẩm tra báo cáo tạm cấp thừa lớn, gây lãng phí nguồn vốn thuộc<br /> về dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân ngân sách nhà nước.<br /> bổ ngân sách trung ương, phương án điều chỉnh<br /> Bộ Tài chính cần có những chỉ đạo, đôn đốc<br /> dự toán ngân sách nhà nước” thành “Tham gia<br /> Ngân hàng Chính sách xã hội và các đơn vị được<br /> với Ủy ban Tài chính, Ngân sách và các cơ quan<br /> kiểm toán thực hiện nghiêm túc, kịp thời các kiến<br /> khác của Quốc hội, Chính phủ trong việc xem xét,<br /> nghị của Kiểm toán nhà nước và báo cáo kết quả<br /> thẩm tra báo cáo về dự toán ngân sách nhà nước,<br /> thực hiện về Kiểm toán nhà nước. Đề nghị trong<br /> phương án điều chỉnh dự toán ngân sách nhà nước<br /> Báo cáo kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán<br /> và phương án phân bổ ngân sách trung ương của<br /> cần nêu rõ: Những kiến nghị đã thực hiện; kiến<br /> Kiểm toán nhà nước, thời hạn nộp báo cáo quyết<br /> nghị đang thực hiện; kiến nghị chưa thực hiện với<br /> toán ngân sách năm của các bộ, các tỉnh, thành phố<br /> những kiến nghị đã thực hiện cần ghi rõ tên bằng<br /> trực thuộc trung ương” nhằm cho phù hợp với quy<br /> chứng, đính kèm theo bản sao các chứng từ, tài<br /> định của Luật Kiểm toán nhà nước.<br /> liệu... để chứng minh; với kiến nghị đang thực hiện<br /> Các khuyến nghị đối với Bộ Tài chính: Đề xuất và kiến nghị chưa thực hiện phải giải thích rõ lý do.<br /> điều chỉnh, bổ sung Thông tư số 24/2005/TT-BTC,<br /> Đề nghị Bộ Tài chính rà soát, căn cứ vào số<br /> mặc dù Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư Số<br /> quyết toán thực tế hàng năm để xem xét việc tạm<br /> 102/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ<br /> cấp bù chênh lệch lãi suất và phí quản lý hàng quý<br /> sung Thông tư số 24/2005/TT-BTC việc điều chỉnh<br /> cho Ngân hàng Chính sách xã hội, tránh tình trạng<br /> này chưa sát với thực tế hoạt động tại Ngân hàng<br /> tạm cấp thừa lớn, gây lãng phí nguồn vốn thuộc<br /> Chính sách xã hội. Do đó, tác giả đề xuất chỉnh<br /> ngân sách nhà nước.<br /> sửa, bổ sung Thông tư số 24/2005/TT-BTC theo<br /> Các khuyến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước:<br /> hai hướng, cụ thể:<br /> Đề nghị Ngân hàng Nhà nước quy định Ngân hàng<br /> (i) Tại phần IV “Cấp bù chênh lệch lãi suất và phí<br /> Chính sách xã hội chỉ được mở tài khoản tiền gửi<br /> quản lý” khoản mục 3 “Xác định số cấp bù chênh<br /> tại Ngân hàng Nhà nước, Kho bạc Nhà nước, các<br /> lệch lãi suất và phí quản lý thực tế” của Thông tư<br /> tổ chức tín dụng nhà nước phải duy trì tiền gửi 2%<br /> số 24/2005/TT-BTC đề nghị bổ sung, xác định số<br /> tại Ngân hàng Chính sách xã hội theo quy định để<br /> dư nguồn vốn bình quân cần tính đến số dư nguồn<br /> đảm bảo khả năng chi trả, thanh toán và an toàn<br /> vốn ủy thác tạm thời nhàn rỗi chưa giải ngân.<br /> theo Thông tư số 23/2013 TT-NHNN quy định<br /> (ii) Tại phần IV “Cấp bù chênh lệch lãi suất việc tổ chức tín dụng nhà nước duy trì số dư tiền<br /> và phí quản lý” khoản mục 3 “Xác định số cấp bù gửi tại Ngân hàng Chính sách xã hội được Ngân<br /> chênh lệch lãi suất và phí quản lý thực tế” của Thông hàng Nhà nước ban hành ngày 19/11/2013. Đề<br /> tư số 24/2005/TT-BTC đề nghị bổ sung xác định rõ nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối<br /> các khoản giảm trừ (khoản phải thu ngân sách nhà hợp với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề<br /> <br /> 30 Số 145 - tháng 11/2019 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN<br /> xuất phương án, biện pháp xử lý dứt điểm khoản tiêu, nội dung kiểm toán từ khâu lựa chọn chủ đề<br /> Ngân hàng Nhà nước cho Ngân hàng Chính sách kiểm toán, lập kế hoạch kiểm toán đến khâu thực<br /> xã hội vay 9.000 tỷ đồng để cho vay học sinh sinh hiện kiểm toán để áp dụng hiệu quả trong các cuộc<br /> viên theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Văn kiểm toán. Tăng cường khảo sát, thu thập thông tin<br /> bản số 51/VPCP-KTTH, ngày 08/01/2015 của Văn ngay từ khâu khảo sát để có đủ dữ liệu và căn cứ<br /> phòng Chính phủ. xây dựng kế hoạch kiểm toán ngân hàng. Kế hoạch<br /> <br /> Các khuyến nghị đối với UBND các cấp: Tăng kiểm toán Ngân hàng Chính sách xã hội cần được<br /> <br /> cường bố trí vốn từ ngân sách địa phương và các lập với đầy đủ các nội dung đảm bảo bao quát được<br /> <br /> nguồn vốn khác để bổ sung nguồn vốn cho vay các toàn bộ các hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã<br /> đối tượng chính sách xã hội trên địa bàn theo đúng hội, phù hợp tình hình thực tế trong hoạt động của<br /> yêu cầu của Chỉ thị 40-CT/TW ngày 22/11/2014 Ngân hàng Chính sách xã hội. Kiểm toán nhà nước<br /> của Ban Bí thư và Quyết định 401/QĐ-TTg ngày cần phải chủ động phối hợp với cơ quan thanh tra<br /> 14/3/2016 của Thủ tướng Chính phủ. các cấp để khắc phục được tình trạng chồng chéo,<br /> trùng lặp giữa hoạt động thanh tra, kiểm tra của<br /> 3.2. Nhóm giải pháp nghiệp vụ<br /> các bộ, ngành, địa phương và hoạt động kiểm toán.<br /> Chất lượng kiểm toán chịu ảnh hưởng bởi nhiều<br /> Kế hoạch kiểm toán được phổ biến thống nhất đến<br /> yếu tố khác nhau và có nhiều giải pháp để nâng cao<br /> từng thành viên đoàn kiểm toán và được triển khai<br /> chất lượng kiểm toán, nhưng một trong các giải<br /> cụ thể và chi tiết ở từng tổ kiểm toán.<br /> pháp quan trọng đó là liên quan đến nghiệp vụ và<br /> Tại bước 2: Thực hiện kiểm toán: Các thành viên<br /> quy trình kiểm toán của Kiểm toán nhà nước đối<br /> đoàn kiểm toán tại Ngân hàng Chính sách xã hội<br /> với Ngân hàng Chính sách xã hội. Do đó, để nâng<br /> cao chất lượng kiểm toán tại Ngân hàng Chính khi thực hiện kiểm toán cần phải tuân thủ kế hoạch<br /> <br /> sách xã hội, cuộc kiểm toán trước hết phải tuân kiểm toán đã được ban hành, các chuẩn mực kiểm<br /> <br /> thủ đầy đủ các bước trong quy trình kiểm toán của toán của Kiểm toán nhà nước, quy trình kiểm toán<br /> <br /> Kiểm toán nhà nước nói chung, trong đó cần đảm và các quy định về chuyên môn nghiệp vụ kiểm<br /> <br /> các định hướng chung của Kiểm toán nhà nước toán, các quy định nghiệp vụ khác và pháp luật có<br /> <br /> Việt Nam. Cụ thể, hoàn thiện quy trình kiểm toán liên quan đối với các nghiệp vụ trong hoạt động<br /> <br /> tại Ngân hàng Chính sách xã hội theo Quyết định của Ngân hàng Chính sách xã hội. Các kiểm toán<br /> 11/2017/QĐ-KTNN ngày 21/11/2017 của Tổng viên thu thập được đầy đủ các bằng chứng kiểm<br /> Kiểm toán nhà nước về Quy trình kiểm toán các toán thích hợp để làm cơ sở cho việc hình thành<br /> tổ chức tài chính, ngân hàng của Kiểm toán nhà các ý kiến và kết luận kiểm toán. Các bằng chứng<br /> nước như sau: kiểm toán khi thực hiện kiểm toán tại Ngân hàng<br /> Chính sách xã hội đều là các tài liệu quan trọng gắn<br /> Tại bước 1: Chuẩn bị kiểm toán: Kiểm toán nhà<br /> với hoạt động của đơn vị do đó, việc thu thập cũng<br /> nước cần phải tập trung các nội dung kiểm toán<br /> khó khăn hơn. Vì vậy, để đảm bảo ý kiến đưa ra có<br /> có tính thời sự và quan tâm lớn của xã hội trong<br /> đủ cơ sở, kiểm toán viên cần sử dụng các biện pháp<br /> lĩnh vực ngân hàng. Trong đó, hoạt động của Ngân<br /> thu thập bằng chứng theo đúng chuẩn mực về bằng<br /> hàng Chính sách xã hội có tính chất quan trọng<br /> chứng kiểm toán của Kiểm toán nhà nước;<br /> trong việc an sinh xã hội, thúc đẩy phát triển hạ<br /> tầng và đầu tư của xã hội phải được coi là nhiệm vụ Tại bước 3: Lập và gửi báo cáo kiểm toán: Báo<br /> quan trọng. Ban hành hướng dẫn về xây dựng, mục cáo kiểm toán tại Ngân hàng Chính sách xã hội<br /> <br /> NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 145 - tháng 11/2019 31<br /> TÖØ LYÙ LUAÄN ÑEÁN THÖÏC TIEÃN<br /> <br /> <br /> phải phù hợp với chuẩn mực và các quy định về 3. Báo cáo tài chính của Ngân hàng Chính sách<br /> báo cáo kiểm toán do Kiểm toán nhà nước ban xã hội năm 2014, 2015, 2017;<br /> hành; phản ánh đầy đủ tình hình, kết quả kiểm 4. Báo cáo kiểm toán của Kiểm toán nhà nước<br /> năm 2015, 2016, 2018;<br /> toán và kết quả kiểm toán thỏa mãn các mục tiêu<br /> 5. Chen, C. J. P., Su, X., Wu, X., 2005.<br /> kiểm toán đã đề ra trong Kế hoạch kiểm toán, Đề<br /> Abnormal audit fees and the improvement<br /> cương kiểm toán; những vấn đề sai sót, gian lận, of unfavorable audit opinion. China<br /> tồn tại của đơn vị được kiểm toán trình bày trong Accounting and Finance Review 7: 1-28;<br /> báo cáo đã được xem xét, giải quyết thỏa đáng; 6. Đỗ Trung Dũng và Cù Hoàng Diệu (2017),<br /> các ý kiến nhận xét, đánh giá, kết luận kiểm toán Tăng cường kiểm soát chất lượng kiểm toán<br /> được căn cứ vào những bằng chứng kiểm toán đầy nhằm nâng cao chất lượng, hiệu lực kiểm<br /> toán ngân sách Bộ, ngành. Đề tài nghiên<br /> đủ, xác thực và tin cậy, phù hợp với pháp luật hiện<br /> cứu khoa học Cơ sở , Kiểm toán nhà nước;<br /> hành. Bố cục báo cáo cần trình bày cô đọng, súc<br /> 7. Francis, J. R. (2004). What do we know<br /> tích, logic và rõ ràng. about audit quality? The British Accounting<br /> Review, 36(4), 345–368. doi:10.1016/j.<br /> Tại bước 4: Theo dõi, kiểm tra việc thực hiện<br /> bar.2004.09.003;<br /> kiến nghị kiểm toán: Quan tâm công tác theo dõi,<br /> 8. John Dunn (1996). Auditing: Theory and<br /> đôn đốc thực hiện theo kiến nghị của Kiểm toán<br /> Practice Hardcover . Prentice Hall Direct;<br /> nhà nước. Thu thập đầy đủ bằng chứng thực hiện Subsequent edition (November 1).<br /> kiến nghị của đơn vị được kiểm toán, kịp thời giải 9. Krishnan K, J. Raghunandan and V.R.<br /> quyết khiếu nại, thắc mắc của đơn vị được kiểm Dasarathe, 2001. Audit committee<br /> toán nhằm đảm báo các kiến nghị được thực hiện composition, “Gray directions” and<br /> Interaction with internal auditing<br /> nghiêm túc. Nâng cao tính hiệu lực, hiệu quả trong<br /> accounting horizons, 15 : 105;<br /> công tác kiểm toán.<br /> 10. INTOSAI (2004), Hệ thống Chuẩn mực kiểm<br /> Ngoài ra, cần nâng cao công tác đào tạo bồi toán, Tài liệu dịch, Kiểm toán nhà nước;<br /> dưỡng công chức, kiểm toán viên về kiến thức liên 11. Quyết định 558/QĐ-KTNN ngày<br /> quan đến hoạt động ngân hàng; tập huấn, đào tạo 22/3/2016 Ban hành quy chế kiểm soát chất<br /> lượng kiểm toán của Kiểm toán nhà nước;<br /> nâng cao nhận thức cho kiểm toán viên hiểu rõ bản<br /> 12. Nguyễn Hữu Phúc (2009), Tổ chức kiểm<br /> chất, nội dung của các chính sách mà Ngân hàng<br /> toán ngân sách nhà nước do Kiểm toán nhà<br /> Chính sách xã hội thực hiện. Từ đó, trang bị cho nước Việt Nam thực hiện, Luận án Tiến sĩ,<br /> các kiểm toán viên đầy đủ kiến thức, có cách nhìn Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Hà Nội;<br /> tổng thể về hoạt động ngân hàng. 13. Vũ Thị Thu Huyền (2019), Hoàn thiện công<br /> tác kiểm toán hoạt động chi tiêu ngân sách<br /> của các bộ, ngành. Tạp chí Tài chính. http://<br /> TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> tapchitaichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/<br /> 1. Alvin A. Arens, James K. Loebbecke (1997). hoan-thien-cong-tac-kiem-toan-hoat-<br /> Business & Economics. Prentice Hall; dong-chi-tieu-ngan-sach-cua-cac-bo-<br /> 2. Bradshaw, M. T., Richardson, S. A., & Sloan, nganh-302166.html;<br /> R. G. (2001). Do analists and auditors 14. Vương Văn Quang chủ nhiệm (2013),<br /> use information in accruals? Journal of Hoàn thiện Quy chế kiểm soát chất lượng<br /> Accounting Research, 39(1), 45–74. doi: kiểm toán của Kiểm toán nhà nước, Đề tài<br /> 10.1111/1475-679x.00003; nghiên cứu khoa học cấp Bộ, Hà Nội.<br /> <br /> <br /> 32 Số 145 - tháng 11/2019 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2