BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ CÔNG THƢƠNG
VIỆN NGHIÊN CỨU CHIẾN LƢỢC, CHÍNH SÁCH CÔNG THƢƠNG
TRẦN ĐỨC DŨNG
NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI
CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM TRONG
HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THƢƠNG MẠI
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
HÀ NỘI - 2022
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ CÔNG THƢƠNG
VIỆN NGHIÊN CỨU CHIẾN LƢỢC, CHÍNH SÁCH CÔNG THƢƠNG
TRẦN ĐỨC DŨNG
NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI
CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM TRONG
HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THƢƠNG MẠI
Chuyên ngành: Kinh doanh thƣơng mại
Mã số: 9.34.01.21
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS. NGUYỄN VĂN LỊCH
2.TS. LÊ XUÂN SINH
HÀ NỘI - 2022
i
LỜI CAM ĐOAN
Kính gửi Quý vị,
Tôi là Trần Đức Dũng tác giả bản Luận án này. Tôi đã hiểu những quy
định đề ra liên quan đến học thuật trong quá trình làm luận án. Tôi xin cam kết
rằng, việc nghiên cứu để có kết quả luận án là do chính bản thân tôi tiến hành
nghiên cứu, điều tra, phân tích, đánh giá và tổng hợp. Tôi đã trung thực, không
vi phạm trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận án.
Tôi xin trân trọng cảm ơn.
TÁC GIẢ LUẬN ÁN
Trần Đức Dũng
ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
MỤC LỤC ............................................................................................................ ii
DANH MỤC BẢNG BIỂU ................................................................................ iv
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ........................................................................ vii
PHẦN MỞ ĐẦU .................................................................................................. 1
PHẦN MỞ ĐẦU ................................................................................................ 16
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ................................................. 17
1.1. Tài liệu nghiên cứu nƣớc ngoài ................................................................. 17
1.2. Tài liệu nghiên cứu trong nƣớc. ................................................................ 20
1.3. Khoảng trống và hƣớng nghiên cứu của luận án .................................... 23
CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM MỘT SỐ NƢỚC VỀ
TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG
KINH DOANH THƢƠNG MẠI ...................................................................... 24
2.1. Khái niệm và nội dung trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong hoạt
động kinh doanh thƣơng mại. .......................................................................... 24
2.1.1. Một số nội dung trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong kinh
doanh thƣơng mại. ....................................................................................... 24
2.1.2. Quá trình ra đời các khái niệm về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp . 29
2.3. Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam ....................................... 42
2.3.1. Kinh nghiệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại Nhật Bản .... 42
2.3.2. Kinh nghiệm về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại Hàn Quốc ...... 53
2.3.3. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp một số nƣớc thuộc Liên Minh
Châu Âu....................................................................................................... 58
2.3.4. Một số bài học cho Việt Nam về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp .. 63
Kết luận chƣơng ................................................................................................ 67
CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH
NGHIỆP VIỆT NAM TRONG TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
THƢƠNG MẠI .................................................................................................. 68
3.1. Khái quát khảo sát tình hình thực hiện trách nhiệm xã hội của các
doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động kinh doanh. .................................. 68
3.1.1. Quá trình thu thập số liệu điều tra ..................................................... 70
3.1.2. Phân tích các thông số đo lƣờng thực trạng trách nhiệm xã hội của
doanh nghiệp. .............................................................................................. 73
3.2. Phân tích thực trạng trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Việt Nam
trong hoạt động kinh doanh qua giá trị trung bình ....................................... 78
iii
3.2.1. Phân tích giá trị trung bình trách nhiệm xã với ngƣời lao động ....... 78
3.2.2. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp với khách hàng .................... 83
3.2.3. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp với môi trƣờng ..................... 88
3.2.4 Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp qua chính sách đối với cộng
đồng dân cƣ địa phƣơng .............................................................................. 93
3.3. Đánh giá chung về thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp
Việt Nam ............................................................................................................. 94
3.3.1. Những kết quả đạt đƣợc .................................................................... 94
3.3.2. Những hạn chế việc thực hiện trách nhiệm xã hội. ........................... 96
CHƢƠNG 4: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
THƢƠNG MẠI CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM ................................ 102
4.1. Một số dự báo về sự thay đổi môi trường kinh danh thương mại hiện nay.
........................................................................................................................... 102
4.1.1. Những hiệp định thƣơng mại ngày càng đề cao trách nhiệm xã hội
của doanh nghiệp. ...................................................................................... 102
4.1.2. Dự báo những tác động của trách nhiệm xã hội đến hoạt động kinh
doanh thƣơng mại ..................................................................................... 106
4.2. Quan điểm, mục tiêu, định hướng nâng cao trách nhiệm xã hội của
doanh nghiệp ................................................................................................... 113
4.2.1. Quan điểm. ...................................................................................... 114
4.2.2. Định hƣớng ..................................................................................... 118
4.2.3. Mục tiêu nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong kinh
doanh thƣơng mại ...................................................................................... 122
4.3. Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh
nghiệp trong kinh doanh ................................................................................ 125
4.3.1. Giải pháp ......................................................................................... 125
4.3.2 Một số kiến nghị nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp . 145
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ NGHIÊN CỨU TIẾP THEO ...................... 149
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ
CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
