Nghệ thuật ẩm thực
Nhật trong bánh wagashi
Những chiếc bánh ngọt này tuy nhỏ nhưng vô cùng tinh tế và ẩn chứa
rất nhiều ý nghĩa thú vị đấy!
Wagashi là từ dùng để chỉ các loại đồ ngọt được trình bày đẹp mắt, mang
tính thẩm mĩ cao chứ không đơn thuần là ngon miệng. Người dân xứ anh
đào vốn có quan niệm mĩ học rất sâu sắc, do đó cái đẹp trở thành chuẩn mực
hàng đầu trong từng lĩnh vực của đời sống Nhật Bản.
Wagashi – Bánh của giới thượng lưu Nhật Bản
Wagashi xuất hiện ở Nhật từ rất sớm, vào thời Yayoi (300 TCN – 300), với
mục đích ban đầu là món ăn tế thần. Nhưng phải đến thời Edo (1603-1867),
wagashi mới được phát triển thành nghệ thuật đỉnh cao.
Nghề làm wagashi phổ biến khắp nước Nhật, các cửa hiệu làm bánh mọc
khắp Kyoto cho đến các vùng lân cận. Mục đích sử dụng bánh cũng đa dạng
hơn. Chúng xuất hiện như món tráng miệng kích thích vị giác sau buổi tiệc
trà thanh đạm, góp mặt vào bữa ăn của quý tộc như sự khẳng định đẳng cấp,
được dùng như quà biếu trong các dịp trọng đại,…
Tới thời Minh Trị (1868-1912), chính sách ngoại giao mở cửa đã giới thiệu
món bánh này đến với phương Tây. Kể từ đó, wagashi luôn được thế giới
nhìn nhận như một trong những đại diện tiêu biểu cho ẩm thực Nhật Bản.
Ý nghĩa đằng sau bánh wagashi
Ở mảng ẩm thực, cái tên wagashi xuất hiện không chỉ là món bánh ngọt
thông thường, mà còn là bộ môn nghệ thuật đặc biệt tinh tế và độc đáo.
Wagashi có tên Tiếng Hán là “Hòa quả Tử”, tức vẻ đẹp của tự nhiên. Do đó
mỗi chiếc wagashi đều được ví như một tiểu vũ trụ tổng hòa những yếu tố
tươi đẹp trong đất trời: Bột bánh thường được nhuộm màu theo các mùa
trong năm, hình dạng bánh đa dạng tương ứng với các hình ảnh thiên nhiên
(hoa anh đào, hoa mơ, lá phong, bông tuyết...) và đặc biệt là nhân bánh từ
đậu đỏ tượng trưng cho con người đứng ở trung tâm.
Với ý nghĩa triết học phương Đông sâu sắc ẩn trong từng món ăn nhỏ bé,
wagashi trở thành một nghệ thuật ẩm thực đặc trưng và đáng tự hào của
người Nhật.
Nghệ thuật wagashi trong đời sống hiện đại
Ngày nay, wagashi truyền thống vẫn gắn liền với đời sống người Nhật. Một
mặt wagashi tiếp tục lưu giữ những bản sắc độc đáo thời xưa, mặt khác được
biến tấu cho phù hợp với đời sống công nghiệp và cả mục đích truyền bá đến
nước ngoài.
Với công thức chính là những nguyên liệu quen thuộc, giản dị như: Bột nếp,
bột gạo, đậu đỏ, đường mía... nghệ nhân làm bánh sẽ biến hóa thành hàng
trăm tác phẩm nghệ thuật khác nhau.
Wagashi có thể mang vẻ đẹp cổ điển của phong, hoa, tuyết, nguyệt, nhưng
cũng có thể đầy chất hiện đại với hình dạng những nhân vật manga, hoạt
hình nổi tiếng, v..v...
Cùng điểm qua một vài loại wagashi điển hình để hiểu thêm về văn hóa ẩm
thực đặc sắc này các bạn nhé!
1. Mochi