BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
Đào Thị Thúy Anh
NGHỆ THUẬT TẠO HÌNH
BIA TIẾN SĨ Ở VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGHỆ THUẬT
Hà Nội - 2018
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
Đào Thị Thúy Anh
NGHỆ THUẬT TẠO HÌNH
BIA TIẾN SĨ Ở VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM
Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử Mỹ thuật
Mã số: 9210101
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGHỆ THUẬT
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Triệu Thế Hùng
Hà Nội - 2018
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. 1
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN ................................ 2
MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 3
Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
CỦA ĐỀ TÀI ..................................................................................................... 9
1.1. Tổng quan về các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài ............................. 9
1.2. Cơ sở lý luận khoa học ....................................................................................... 26
1.3. Một số khái niệm ................................................................................................ 28
Tiểu kết.....................................................................................................................34
Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN BIA TIẾN SĨ Ở VĂN MIẾU -
QUỐC TỬ GIÁM ............................................................................................ 36
2.1. Những mốc lịch sử khoa cử Nho học Việt Nam và ý nghĩa vấn đề dựng bia tiến
sĩ ở VM - QTG ......................................................................................................... 36
2.2. Đôi nét về diễn biến bia ký của người Việt ....................................................... 52
Tiểu kết ..................................................................................................................... 61
Chƣơng 3: ĐẶC TRƢNG NGHỆ THUẬT TẠO HÌNH BIA TIẾN SĨ Ở VĂN
MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM ............................................................................... 63
3.1. Cấu trúc liền khối và các quy thức tỉ lệ bia TS ở VM - QTG ............................ 63
3.2. Phong cách chạm khắc bia TS ở VM - QTG ..................................................... 71
3.3. Sự biến đổi linh hoạt của đường nét trong các mô típ trang trí bia TS ở VM -
QTG ........................................................................................................................... 87
3.4. Sự tương đồng và khác biệt của bia tiến sĩ ở VM - QTG thời Lê so với dòng bia
khác ........................................................................................................................... 98
Tiểu kết ................................................................................................................... 107
Chƣơng 4: GIÁ TRỊ TẠO HÌNH CỦA BIA TIẾN SĨ Ở VM - QTG TRONG
DÕNG CHẢY MỸ THUẬT DÂN TỘC ........................................................ 110
4.1. Nghệ thuật bố cục bia TS ở VM - QTG ........................................................... 112
4.2. Vẻ đẹp tạo hình của các mô típ trang trí .......................................................... 115
4.3. Vai trò của bia TS ở VM - QTG đối với nền tạo hình dân tộc và sự ảnh hưởng
phong cách tạo hình đối với bia tiến sĩ địa phương ................................................ 140
Tiểu kết ................................................................................................................... 148
KẾT LUẬN .................................................................................................... 150
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ...........................153
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................. 154
PHỤ LỤC ............................................................................................................... 166
1
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận án với đề tài Nghệ thuật tạo hình bia tiến sĩ ở
Văn Miếu - Quốc Tử Giám là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện.
Các trích dẫn, số liệu và kết quả nêu trong luận án là trung thực và có xuất xứ
rõ ràng.
Hà Nội, ngày 10 tháng 3 năm 2018
Tác giả luận án
Đào Thị Thúy Anh
2
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
ĐHSP Đại học Sư phạm
H Hình
KHXH Khoa học Xã hội
MT Mỹ thuật
MTVN Mỹ thuật Việt Nam
NCS Nghiên cứu sinh
NTTH Nghệ thuật tạo hình
Nxb Nhà xuất bản
PL Phụ lục
PLBB Phụ lục bảng biểu
STT Số thứ tự
TS Tiến sĩ
Tr Trang
VHNT Văn hóa Nghệ thuật
VM - QTG Văn Miếu - Quốc Tử Giám
