intTypePromotion=3

Nghiên cứu ảnh hưởng của mức phù hợp HLA đến chức năng thận sau ghép 6 tháng

Chia sẻ: Nguyễn Triềuu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
12
lượt xem
0
download

Nghiên cứu ảnh hưởng của mức phù hợp HLA đến chức năng thận sau ghép 6 tháng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu nghiên cứu cả bài viết nhằm bước đầu đánh giá ảnh hưởng của HLA đến chức năng thận tại thời điểm 6 tháng sau ghép ở bệnh nhân được ghép thận từ người hiến thận sống hoặc chết não tại bệnh viện Quân y 103.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nghiên cứu ảnh hưởng của mức phù hợp HLA đến chức năng thận sau ghép 6 tháng

TẠP CHÍ Y - DƯỢC HỌC QUÂN SỰ SỐ 5-2015<br /> <br /> H<br /> <br /> ỨU Ả H HƯỞ<br /> MỨ<br /> PH HỢP H<br /> HỨ<br /> THẬ S U H P TH<br /> Bùi Văn Mạnh*; Tô Vũ Khương*<br /> <br /> T MT T<br /> Mục tiêu: bước đầu đánh giá ảnh hưởng của HLA đến chức năng thận tại thời điểm 6 tháng<br /> sau ghép tại Bệnh viện Quân y 103. Phương pháp: phân tích hồi cứu 190 bệnh nhân (BN) nhận<br /> thận. Thu thập dữ liệu mức độ phù hợp HLA giữa người hiến-nhận và chức năng thận 6 tháng<br /> sau ghép. Sử dụng phác đồ điều trị ức chế miễn dịch thường quy (3 thuốc); sử dụng kháng thể<br /> điều trị dẫn nhập cho BN nhận thận từ người không cùng huyết thống. Kết quả: 126 BN nhận<br /> thận từ người cùng huyết thống và 64 BN nhận thận từ người cùng không huyết thống. Tại thời<br /> điểm 6 tháng sau ghép, giá trị trung bình creatinin máu (mo / ) chưa thấy khác biệt có ý nghĩa<br /> thống kê giữa các nhóm BN hoàn toàn không phù hợp, phù hợp HLA lớp I và phù hợp HLA lớp<br /> I-II (139,3 ± 45,2 so với 131,9 ± 51,6 và 141,6 ± 42,5). Tương tự, giá trị trung bình ure máu<br /> (mmo / ) cũng chưa thấy khác biệt có ý nghĩa (9,55 ± 6,34 so với 6,87 ± 2,39 và 8,11 ± 4,32).<br /> Tuy nhiên, với thời gian nghiên cứu còn ngắn và số ượng BN chưa nhiều nên cần tiếp tục theo<br /> dõi thêm. Kết luận: tại thời điểm 6 tháng sau ghép, chưa thấy có i n quan có ý nghĩa giữa mức<br /> độ phù hợp HLA với chức năng thận sau ghép.<br /> * Từ khoá: Ghép thận; HLA; Mức độ phù hợp; Ure máu; Creatinin máu.<br /> <br /> Study of Impact of HLA Mismatch on Graft Function after 6 Months<br /> of Kidney Transplantation<br /> Summary<br /> th<br /> <br /> Objectives: To evaluate the impact of HLA mismatch on kidney graft function at 6 month<br /> post-transplantation. Patients and methods: 190 kidney transplant recipients were included in<br /> this retrospective study. Data of HLA specifities, kidney fuction tests were collected and analyzed.<br /> All patient underwent conventional immunosuppressive therapy; for those whose graft was from<br /> unrelated donor, an induction therapy of basiliximab was adopted. Results: There were 126 cases<br /> received the kidney from related donor and 64 from unrelated donor. At 6 month posttransplantation, the mean value of plasma creatinine (mol/l) between groups fully mismatched,<br /> class I matched and both classes I-II matched had no significant difference (139.3 ± 45.2 vs<br /> 131.9 ± 51.6 and 141.6 ± 42.5). Similarly, the mean value of plasma urea (mmol/l) had no<br /> significant difference between the groups (9.55 ± 6.34 vs 6.87 ± 2.39 and 8.11 ± 4.32). However,<br /> the results would be taken more time for following up. Conclusion: At 6 month post-transplantation,<br /> there was no significant relationship between HLA mismatch and kidney graft function.<br /> * Key words: Kidney transplant; HLA mismatch; Plasma urea; Plasma creatinine.<br /> * Bệnh viện Quân y 103<br /> Người phản hồi (Corresponding): Bùi Văn Mạnh (hanhmanh103@yahoo.com)<br /> Ngày nhận bài: 08/04/2015; Ngày phản biện đánh giá bài báo: 24/04/2015<br /> Ngày bài báo được đăng: 06/05/2015<br /> <br /> 62<br /> <br /> TẠP<br /> <br /> ẶT VẤ<br /> <br /> HÍ Y DƯỢC HỌC QUÂN SỰ SỐ 5-2015<br /> <br /> Ề<br /> <br /> Phù hợp HLA (Human Leucocyte Antigen kháng nguyên bạch cầu người) là yếu tố<br /> quan trọng trong ghép tạng, có ảnh hưởng<br /> đến chức năng của tạng ghép [1, 2, 3].<br /> Trước đây, phù hợp kháng nguyên HLA<br /> từng được xem là yêu cầu bắt buộc trong<br /> ghép thận vì nó là yếu tố nguy cơ quan<br /> trọng gây thải ghép. Nhiều nghiên cứu<br /> trước đây cho thấy mức độ phù hợp HLA<br /> càng cao, tỷ lệ thải ghép cấp càng thấp<br /> và chức năng của thận ghép càng tốt,<br /> đồng thời cũng giảm thiểu tác dụng phụ<br /> do thuốc ức chế miễn dịch gây ra. Tuy<br /> nhiên, với sự phát triển của kỹ thuật miễn<br /> dịch, thuốc chống chống thải ghép và tình<br /> trạng thiếu tạng ghép hiện nay, nhiều BN<br /> được ghép thận từ người hiến, thậm chí<br /> hoàn toàn không phù hợp HLA. Nhiều<br /> báo cáo cho thấy kết quả sau ghép ở<br /> nhóm BN này cũng tương đương với<br /> nhóm BN được tuyển chọn theo yêu cầu<br /> phải phù hợp HLA. Ở Bệnh viện Quân y<br /> 103, vấn đề lựa chọn các cặp ghép phù<br /> hợp HLA tốt vẫn là yêu cầu quan trọng.<br /> Tuy nhiên, do thiếu tạng ghép nên những<br /> năm gần đây chúng tôi đã thực hiện<br /> nhiều BN được nhận thận ghép từ người<br /> hiến thận sống hoặc chết não hoàn toàn<br /> không phù hợp hoặc với mức độ phù hợp<br /> HLA rất thấp.<br /> Chúng tôi tiến hành nghiên cứu này<br /> nhằm: Bước đầu đánh giá ảnh hưởng của<br /> HLA đến chức năng thận tại thời điểm 6<br /> tháng sau ghép ở BN được ghép thận từ<br /> người hiến thận sống hoặc chết não tại<br /> Bệnh viện Quân y 103.<br /> <br /> Ố TƯỜ<br /> 1.<br /> <br /> V PHƯ<br /> H<br /> ỨU<br /> <br /> PH P<br /> <br /> ối tượng nghiên cứu.<br /> <br /> 190 BN (155 nam và 45 nữ), tuổi trung<br /> bình 34,6 ± 10,1, được ghép thận lần đầu<br /> từ người hiến thận sống và người hiến<br /> thận chết não.<br /> Loại trừ: BN theo dõi không liên tục theo<br /> yêu cầu.<br /> 2. Phương pháp nghiên cứu.<br /> - Thiết kế nghiên cứu: tiến cứu, theo<br /> dõi dọc.<br /> - BN được điều trị chống thải ghép với<br /> phác đồ 3 thuốc: ức chế calcineurin,<br /> mycophenolate mofetil và prednisolone.<br /> BN nhận thận không cùng huyết thống<br /> được điều trị dẫn nhập bằng basiliximab.<br /> - Thu thập dữ liệu HLA trước ghép; ure<br /> và creatinin máu 1 lần/tháng sau ghép,<br /> liên tục trong 6 tháng đầu.<br /> * Xử lý số liệu: bằng chương trình SPSS<br /> 16.0; khác biệt có ý nghĩa khi p < 0,05.<br /> T QUẢ<br /> <br /> H<br /> <br /> ỨU<br /> <br /> Biểu đồ 1: Phân bố về tuổi và giới.<br /> Hầu hết người ghép thận đều đang<br /> trong độ tuổi ao động (20 - 50 tuổi), BN<br /> nam chiếm đa số ở tất cả các lứa tuổi.<br /> <br /> 63<br /> <br /> TẠP CHÍ Y - DƯỢC HỌC QUÂN SỰ SỐ 5-2015<br /> <br /> Biểu đồ 2: Phân bố nguồn thận ghép.<br /> BN nhận thận từ người hiến không cùng huyết thống chiếm tỷ lệ chủ yếu (65,32%).<br /> Bảng 1: Mức độ phù hợp HLA theo nguồn thận ghép.<br /> NGU N TH N GH P<br /> <br /> S<br /> <br /> ALEN PH H P<br /> <br /> T NG<br /> <br /> 0<br /> <br /> 1<br /> <br /> 2<br /> <br /> 3<br /> <br /> 4<br /> <br /> 5<br /> <br /> 6<br /> <br /> Cùng huyết thống (n = 126),<br /> n (%)<br /> <br /> 1<br /> (0,79)<br /> <br /> 4<br /> (3,17)<br /> <br /> 5<br /> (3,97)<br /> <br /> 81<br /> (64,29)<br /> <br /> 26<br /> (20,64)<br /> <br /> 5<br /> (3,97)<br /> <br /> 4<br /> (3,17)<br /> <br /> 126<br /> <br /> Không cùng huyết thống<br /> (n = 64), n (%)<br /> <br /> 11<br /> (17,19)<br /> <br /> 15<br /> (23,44)<br /> <br /> 19<br /> (29,69)<br /> <br /> 18<br /> (28,12)<br /> <br /> 1<br /> (1,56)<br /> <br /> 0<br /> (0)<br /> <br /> 0<br /> (0)<br /> <br /> 64<br /> <br /> 12<br /> <br /> 19<br /> <br /> 24<br /> <br /> 99<br /> <br /> 27<br /> <br /> 5<br /> <br /> 4<br /> <br /> 190<br /> <br /> Tổng<br /> <br /> Số cặp ghép phù hợp 3/6 alen chiếm chủ yếu ở cả 2 nhóm.<br /> Bảng 2: Mức độ phù hợp HLA số alen HLA của mỗi lớp.<br /> L PI<br /> <br /> HLA<br /> <br /> L P II<br /> <br /> Số phù hợp<br /> <br /> 0<br /> <br /> 1<br /> <br /> 2<br /> <br /> 3<br /> <br /> 4<br /> <br /> 0<br /> <br /> 1<br /> <br /> 2<br /> <br /> Số cặp BN<br /> <br /> 15<br /> <br /> 40<br /> <br /> 108<br /> <br /> 21<br /> <br /> 6<br /> <br /> 22<br /> <br /> 139<br /> <br /> 29<br /> <br /> % (n = 380)<br /> <br /> 3,95<br /> <br /> 10,56<br /> <br /> 28,42<br /> <br /> 5,53<br /> <br /> 1,58<br /> <br /> 5,79<br /> <br /> 36,59<br /> <br /> 7,63<br /> <br /> Số cặp phù hợp 2 alen lớp I và 1 alen lớp II chiếm tỷ lệ cao nhất.<br /> Bảng 3: Mức độ phù hợp HLA theo lớp.<br /> M CĐ<br /> <br /> n (%)<br /> <br /> PH H P<br /> <br /> HO N TO N<br /> KH NG PH H P<br /> <br /> CH PH H P<br /> L PI<br /> <br /> CH PH H P<br /> L P II<br /> <br /> PH H P C V I<br /> L P I V II<br /> <br /> 12 (6,32%)<br /> <br /> 22 (11,58%)<br /> <br /> 3 (1,58%)<br /> <br /> 153 (80,52%)<br /> <br /> Số cặp phù hợp cả lớp I và II chiếm phần lớn; 6,32% hoàn toàn không phù hợp HLA.<br /> <br /> 64<br /> <br /> TẠP<br /> <br /> HÍ Y DƯỢC HỌC QUÂN SỰ SỐ 5-2015<br /> <br /> Bảng 4: Giá trị trung bình ure sau ghép (mmol/l).<br /> M CĐ<br /> PH H P<br /> <br /> 1 THÁNG<br /> <br /> 2 THÁNG<br /> <br /> 3 THÁNG<br /> <br /> p<br /> <br /> 6 THÁNG<br /> <br /> anova<br /> <br /> 7,67 ± 2,01<br /> <br /> 6,85 ± 3,23<br /> <br /> 10,21 ± 4,47<br /> <br /> 9,55 ± 6,34<br /> <br /> *<br /> <br /> 9,08 ± 3,24<br /> <br /> 7,21 ± 1,94<br /> <br /> 7,13 ± 2,31<br /> <br /> 7,98 ± 3,56<br /> <br /> *<br /> <br /> > 0,05<br /> <br /> Chỉ lớp II<br /> <br /> 7,78 ± 2,43<br /> <br /> 6,95 ± 1,97<br /> <br /> 8,47 ± 2,67<br /> <br /> 6,87 ± 2,39<br /> <br /> *<br /> <br /> > 0,05<br /> <br /> Cả 2 lớp<br /> <br /> 7,69 ± 1,89<br /> <br /> 8,65 ± 1,89<br /> <br /> 7,46 ± 4,01<br /> <br /> 8,11 ± 4,32<br /> <br /> *<br /> <br /> > 0,05<br /> <br /> Không<br /> Chỉ lớp I<br /> <br /> Ure<br /> (trung bình ± SD)<br /> (mmol/l)<br /> <br /> > 0,05<br /> <br /> * p ANOVA > 0,05<br /> Giá trị trung bình ure ở thời điểm 6 tháng sau ghép của BN giữa các nhóm khác biệt<br /> chưa có ý nghĩa thống kê (p > 0,05).<br /> Bảng 5: Giá trị trung bình creatinin sau ghép (µmol/l).<br /> M C Đ PH<br /> H P<br /> <br /> 1 THÁNG<br /> <br /> 2 THÁNG<br /> <br /> 3 THÁNG<br /> <br /> 6 THÁNG<br /> <br /> Không<br /> <br /> Creatinin<br /> <br /> 121,2 ± 29,4<br /> <br /> 119,5 ± 26,8<br /> <br /> 121,2 ± 29,4<br /> <br /> 139,3 ± 45,2<br /> <br /> *<br /> <br /> Chỉ lớp I<br /> <br /> (trung bình ± SD)<br /> (µmol/l)<br /> <br /> 128,6 ± 35,3<br /> <br /> 121,2 ± 29,4<br /> <br /> 132,4 ± 39,1<br /> <br /> 131,9 ± 51,6<br /> <br /> *<br /> <br /> Chỉ lớp II<br /> <br /> 119,4 ± 27,9<br /> <br /> 121,2 ± 29,4<br /> <br /> 119,2 ± 25,9<br /> <br /> 119,7 ± 59,8<br /> <br /> *<br /> <br /> Cả 2 lớp<br /> <br /> 121,3 ± 29,6<br /> <br /> 121,2 ± 29,4<br /> <br /> 118,2 ± 20,7<br /> <br /> 141,6 ± 42,5<br /> <br /> *<br /> <br /> * p ANOVA > 0,05<br /> Giá trị trung bình creatinin ở thời điểm 6 tháng sau ghép của BN giữa các nhóm<br /> khác biệt chưa có ý nghĩa thống kê (p > 0,05).<br /> Bảng 6: Kết quả chung 6 tháng sau ghép.<br /> K T QU CHUNG<br /> <br /> % C A NH M<br /> <br /> n = 190<br /> <br /> Chức năng thận ổn định<br /> - Nhóm hoàn toàn không phù hợp HLA (n = 12)<br /> - Nhóm phù hợp ít nhất 1 alen (n = 178)<br /> <br /> *<br /> <br /> 181<br /> <br /> 12<br /> <br /> 100<br /> <br /> (95,26)<br /> <br /> 172<br /> <br /> 96,63<br /> <br /> 9<br /> <br /> 0<br /> <br /> 0<br /> <br /> Mất chức năng thận<br /> - Nhóm hoàn toàn không phù hợp HLA (n = 12)<br /> - Nhóm phù hợp ít nhất 1 alen (n = 178)<br /> <br /> (4,74)<br /> <br /> 6<br /> <br /> **<br /> <br /> 3,37<br /> <br /> ** 3 BN tử vong khi thận còn chức năng<br /> 6 BN ở nhóm phù hợp ít nhất 1 alen mất chức năng, trong đó 3 BN tử vong khi thận<br /> ghép vẫn còn chức năng.<br /> 65<br /> <br /> TẠP CHÍ Y - DƯỢC HỌC QUÂN SỰ SỐ 5-2015<br /> <br /> UẬ<br /> Độ tuổi của người nhận thận khá trẻ và<br /> hầu hết trong độ tuổi ao động (biểu đồ 1).<br /> Nguồn thận chủ yếu từ người hiến cùng<br /> huyết thống. Kết quả này tương tự nhiều<br /> nghiên cứu tại các nước đang phát triển.<br /> Xu hướng hiến tạng từ người sống không<br /> cùng huyết thống ngày càng tăng. Số<br /> ượng BN được ghép thận từ người hiến<br /> chết não tại nước ta hiện nay còn rất ít.<br /> Việc tuyên truyền phổ biến pháp luật liên<br /> quan đến hiến, ghép mô tạng còn hạn<br /> chế. Vì vậy, nguồn thận ghép chủ yếu tại<br /> Bệnh viện Quân y 103 vẫn là từ người<br /> cùng huyết thống, phần lớn là bố mẹ hiến<br /> cho con. Tuy nhi n, vì người hiến không<br /> cùng huyết thống chiếm tỷ lệ đáng kể nên<br /> mức độ phù hợp kháng nguyên HLA rất<br /> đa dạng, từ mức phù hợp hoàn toàn đến<br /> mức hoàn toàn không có alen HLA nào<br /> phù hợp.<br /> Từ những năm cuối của thế kỷ trước,<br /> Reisaeter AV và CS đã nghi n cứu ảnh<br /> hưởng của HLA đến kết quả ghép thận.<br /> Kết quả nghiên cứu cho thấy: mức độ<br /> hoà hợp các alen HLA-DR ảnh hưởng rõ<br /> nhất đến chức năng thận. Khi có sự hoà<br /> hợp HLA-DR hoàn toàn, tỷ lệ sống thêm 1<br /> năm sau ghép của thận ghép là 90%,<br /> trong khi đó, nếu có 1 hoặc 2 HLA-DR<br /> không phù hợp, tỷ lệ này giảm xuống chỉ<br /> còn 82% và 73%. Số kháng nguyên HLADR không phù hợp càng nhiều, tỷ lệ thải<br /> ghép cấp càng cao. Nhiều nghiên cứu<br /> cho thấy mức độ phù hợp HLA có ảnh<br /> hưởng đến kết quả ghép cả ngắn hạn và<br /> dài hạn, nhưng vai trò của mỗi alen lại rất<br /> khác nhau giữa các alen A, B, DR. Mức<br /> độ hoà hợp về HLA lớp I (các alen A và B)<br /> 66<br /> <br /> dường như ảnh hưởng không đáng kể<br /> đến chức năng thận ghép và tỷ lệ thải<br /> ghép cấp [1, 6]. Takemoto S và CS phân<br /> tích kết quả thu được sau khi tiến hành<br /> chương trình phân phối tạng của Mạng<br /> ưới chia sẻ tạng ghép Hoa Kỳ lấy từ<br /> người hiến đã ngừng tim trong suốt 12<br /> năm cho thấy: BN nhận thận từ người<br /> hiến có độ phù hợp HLA tốt thì tỷ lệ sống<br /> th m 10 năm của thận ghép và BN cao<br /> hơn có ý nghĩa so với những người nhận<br /> thận không phù hợp HLA [2]. So sánh kết<br /> quả ghép thận giữa 2 giai đoạn 1985 1994 và 1995 - 2004 cho thấy: mặc dù kết<br /> quả ghép thận đã có những cải thiện<br /> đáng kể, nhưng nghi n cứu của Opelz và<br /> CS cho thấy sự phù hợp HLA vẫn có ảnh<br /> hưởng rõ rệt đến thời gian sống thêm của<br /> thận ghép cũng như tần suất xảy ra thải<br /> ghép cấp [3]. Nghiên cứu của Robert JP<br /> và CS cho thấy không hoà hợp HLA-B<br /> (được xem như à yếu tố ưu ti n) chỉ làm<br /> tăng nhẹ tỷ lệ BN mất chức năng ghép<br /> [4]. Trong báo cáo của Hội nghị thường<br /> niên lần thứ 9 của Hội Phẫu thuật viên<br /> ghép tạng Hoa Kỳ (2009), Locke J thông<br /> báo kết quả nghiên cứu 76.346 BN nhận<br /> thận từ người sống hiến thận trong giai<br /> đoạn 1990 - 2007. Kết quả cho thấy: việc<br /> tăng số ượng alen HLA không phù hợp<br /> không tương quan có ý nghĩa với tỷ lệ<br /> mất chức năng thận ghép. Vì vậy, nhiều<br /> tác giả cho rằng không nên xem phù hợp<br /> HLA như yếu tố bắt buộc trong lựa chọn<br /> người nhận và người hiến thận [5].<br /> Kết quả nghiên cứu ngắn hạn của<br /> chúng tôi cũng cho thấy khác biệt chưa<br /> có ý nghĩa về chức năng thận giữa các<br /> nhóm BN có phù hợp HLA ở những mức<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản