intTypePromotion=3

Nghiên cứu chính sách an sinh xã hội cho gia đình: Thực trạng và cách tiếp cận

Chia sẻ: Danh Nguyen Tuong Vi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
18
lượt xem
1
download

Nghiên cứu chính sách an sinh xã hội cho gia đình: Thực trạng và cách tiếp cận

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết chỉ ra thực trạng nghiên cứu an sinh xã hội cho gia đình hiện nay, từ đó đặt ra yêu cầu can thiệp chính sách an sinh đối với hộ gia đình và gợi mở một số hướng tiếp cận phù hợp với chủ để cấp thiết này. Để nắm nội dung mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nghiên cứu chính sách an sinh xã hội cho gia đình: Thực trạng và cách tiếp cận

Xahpihpc.<br /> <br /> sol<br /> <br /> (137). 2017<br /> <br /> 3<br /> <br /> NGHIEN CUU CHINH SACH AN SINH XA HOI CHO GIA DINH:<br /> THT/C TRANG VA CACH TIEP CAN'<br /> DANG NGUYEN ANH*<br /> <br /> Tdm tat: Nghien cdu an sinh xa hdi trong bdi cdnh hi^n dat hoa vd hpi nhpp qudc<br /> te a Viet Nam doi hoi phdi chu y din ehinh sdch an sinh ddi vol cdc gia dinh. Tuy nhien,<br /> cd rdt il chinh sdch an sinh xd hpi ddnh rieng cho gia dinh, Idy gia dinh tdm don vi Ihu<br /> hudng hay can thiep. Trong khi do, cdc ehinh sdch an sinh xd hdi ddnh cho ddi tuong cu<br /> the hay nhirng thdnh vien xdc djnh trong moi gia dinh Igi co khd nhiiu. Thuc liphdn dnh<br /> sif thieu hut cdc chinh sdch an sinh cho gia dinh hi^n nay. Bdi viit chi ra thuc Irgng<br /> nghien cuu an sinh xd hpi cho gia dinh hien nay, tir do ddi ra yeu cdu can thiep chinh<br /> sdch an sinh doi vdi ho gia dinh vd gai md mpl so hudng tiep cdn phii hpp vdi chu de<br /> nghien cuu cdp thiil ndy.<br /> Tu khda: an sinh xa hpj, gJa dinh, chinh saeh an sinh gia dinh, phat ttien bdn virng,<br /> <br /> 1. Dat van de<br /> An sinh xa hpi (ASXH) duoc xay dyng tren md hinh quan ly rui ro, trong dd c6<br /> ba chiln luoc: phdng ngda nii ro, giam nh? riii ro va khie phyc rui ro (Ngan hang<br /> Th^ gidi, 2014). H? thdng ASXH dupe hieu la toin bp cic chinh saeh nhi nude<br /> nhSm giup dd cac ca nhan, gia dinh va cac nhdm xa hpi quin ly cac rui ro, bat trie<br /> cua minh va ho tro cho nhung ngudi ngheo, ylu thi nhat. Mpt h? thdng ASXH tdt sS<br /> gop phin quan trpng vao sy phai trien ciia qudc gia. Mat khie, Ihdng qua cac chinh<br /> saeh ASXH, nha nuoc cung thuc hien phan phdi lai ihu nhap vi djch vu cho cac<br /> nhdm xa hpi dS bi tdn thuong va cic gia dinh thu nhap thip, gop phan giim ngheo<br /> va chong nguy co tai ngheo, tiln tdi thu hep bit binh ding xa hpi. Co thi nhan thay<br /> ASXH la mpt trong nhiing hpp phin quan trpng trong cac chuang trinh xi hpi cua<br /> cac qu6c gia nhim muc dich dn djnh xa hpi, giam phan hoi giau ngheo, dieu tiel qua<br /> trinh phan ling xa hpi, tao nen sy ddng ihuan giiia cac giai tang, cic nhdm din cu<br /> • Vien Xa hdl hpc.<br /> ' Bii viei la sin phim cua dg tai, "Chlnh sich an sinh xa hgi cho cSc gia dinh Vi?t Nam thin ky cBng<br /> nghigp Ii6a. hign dgi hda", ma so KHXH-GD/16-19,<br /> <br /> V chinh sdch an smh xa hpi cho gia dinh ..<br /> <br /> ttong tien trinh phat trign. Do dd ASXH vira cd tinh kinh te, vda mang tinh x i h^i va<br /> nhin vin siu sic,<br /> Co sy nhit tri ring mpt he ihong an sinh x3 hpi t6t dupe the hi?n 6 kha ning va cic<br /> bien phip bao vg cac ci nhan va cac nhom xa hpi trudc nhimg nil ro, tdn thuong do tic<br /> ddng thign tai, hay nhimg tic dpng bit loi vg kinh te - xa hpi, nhim duy tri dui?c mdc<br /> song va digu kien sinh kl thigt ylu (Nguyen Hiiu Dung, 2014). ASXH la mpt chinh sich<br /> xa hpi CO ban cua nha nude nhim thyc hign cac chdc nang phdng ngua, hgn che vi khac<br /> phuc rui ro, bao dim an loan thu nhap va cupc sdng cho ngudi dan. Chien luoc ASXH<br /> cua Vigt Nam giai doan 2011 -2020 ngu ro: "An sinh xa hoi la su bao dam mi x i hpi cung<br /> cip cho mpi thanh vign trpng xa hdi thdng qua viec thuc thi he thdng cic co chl, chinh<br /> sich va bign phip can thiep trudc cic nguy ca, riii ro co the dan den suy giim ho^c mit di<br /> nguon sinh ke" (Vien Khoa hpc Lao dpng va Xa hoi, 2009),<br /> 2. Dam bao an sinh xi h^i cho gia dinh<br /> 2.1. An sinh xa hpi cho gia dinh<br /> Cic nghien ciiu xa hpi hpc quoc te da chi ra vai tro cua gia dinh nhu mpt ngu6n<br /> ASXH dinh cho cac thanh vien cua minh. Cherlin (1999) da xem xdt sy tuang trp lan<br /> nhau trong gia dinh, dgc bigt giiia cha me vi eon cai. Con cai trudng thanh se giiip dd<br /> cha me, nhung nhin chung con cai cung itiiin duac sy cham sde td phia cha m?. Theo<br /> tic gia, mdi quan hg tuang trp !an nhau nay Ihl hien su thda thugn "bao cap ngim"<br /> cua gia dinh, cha me ddi vdi con cii. Tuy nhien Cherlin ciing luu y ring quS trinh<br /> cdng nghigp hda mgnh me vao eu6i thg ky XIX d Tay Au da keo cae thanh vien, ma<br /> trudc tien la nam gidi roi sau do li phu nu, ra khdi gia dinh. Cupc sdng gia dinh phu<br /> thupe vap lien cong do lao dpng mang lai. Nhiing su kien nhu dau 5m, tai ngn, hogc<br /> mat vi|c lim, sinh ke khign cho eac ci nhan va gia dinh roi vao tinh trgng khon khd,<br /> tac dpng tigu cyc dgn cupc song ciia cac thanh vign. Parson va Bales (1955) xem xgt<br /> qui trinh chuyin giao hg thOng chiic ning ASXH vi cham soc cua gia dinh tniyen<br /> thong sang cac thilt ehg xa hpi chuygn nghigp nhu tnrdng hpc, benh vien, nhi duong<br /> lao, tnmg tim ttdng giii tre... Qua ttinh niy khi duoc Ihuc hien hieu qua sS gdp phin<br /> giam nhe ginh ning cho cac gia dinh vi tgo dilu kign cho thill chl nay thuc hign tit<br /> han cic chuc nang edn lai,<br /> Gia dinh la mot tiiilt chl ASXH ttuygn thfing, cd vai tto quan trpng ttong vigc chim<br /> sde vi dam bio ddi sdng cho cic tiianh vien. Ngudi dan Viet Nam luon dua vao cac quan<br /> he gia dinh vi ngudi tiian dl tim sy ttp giup khi nil ro (Vu Manh Lpi va ddng nghigp,<br /> 2006). Dd c6n la trach nhigm vi bdn phan ciia vp ching, cha m? va con cai, ttich nhigm<br /> cua ngudi ldn doi vdi tire em, ngudi khoe vdi ngudi ylu, ngudi khuylt tat, ngudi trg vdi<br /> nguoi gia, ngudi co kha nang lao d§ng, cp tiiu nhap dli vdi ngudi mit kha nang lao dpng,<br /> khong CO thu nhip ttong gia dinh (Lg Ngpe Vin, 2002).<br /> <br /> Dpng Nguyen Anh<br /> <br /> 5<br /> <br /> Ngudn trp giiip trudc tien khi gip khd khan ttong cupc sdng la lit nhiing ngudi Ihin<br /> trong gia dinh, sau do mdl md rpng ra hp hang, be ban, roi mdi din cpng ding va nhi<br /> nude. Nha nude thyc hifn phuc Ipi xS hSi thong qua phuong thuc phin phdi va tai phan<br /> phoi ngudn lyc, dudi cac hinh thuc ttp cip, ho trp, djch vy xa hpi dli vdi cac thinh vign<br /> va nhom xi hpi ylu the. Do vgy, noi nao gia dinh hd ttp tit cho nhdng thanh vign khong<br /> tu lo duac cho ban than, noi do ginh ngng ciia hg thing ASXH sS dupe giam bdt dl chia<br /> se. Mdi quan hg giOa gia dinh va hg thong ASXH kha phuc tgp, bdi d6 khong ehi don<br /> thuan la moi quan hg bo sung cho nhau ma cdn co tic dpng qua lai vdi nhau. Nhdng thay<br /> ddi trong ddi song gia dinh sg co nhung tac dpng din ASXH, khiln cho he thong nay phai<br /> cd nhfing dieu chinh tuong dng, va ngupc lai, su van hanh eua hg thing ASXH cung tic<br /> dpng dSn cic quan h^ gia dinh, nhat la khudn mau phan cong lao dong theo gidi ciing nhu<br /> giira cac thanh vien, ke ca tte em vi ngudi cao tuoi, Ngudi gia va tre em ciing co nhiing<br /> ddng gdp nhat dinh doi vdi phtic loi gia dinh va cua cac thanh vien khac. Day la ea ehg<br /> gidp cho hoat dpng ASXH cua cac thanh vien dupe lien tuc va bin vung (Vii Manh Lai<br /> va ding nghiep, 2006).<br /> Tuy nhign, theo thdi gian, thiet che ASXH ttuygn thdng nay bi suy ygu bdi qui ttinh<br /> cong nghiep hoa, do thi hda. Digu nay co thi thiy qua cic bieu hign: I) ngay cang cd<br /> nhilu thanh thilu nien rdi nong thon ra thanh phi hpc tap va lao dpng kiem sdng, va phan<br /> ldn so nay khong quay vl ndng thon; 2) di#n tich dit canh tic ngiy cang hi thu hep khien<br /> cho s6 luang lao dpng bi rait vigc lam tang len; 3) qua trinh cdng nghiep hda tiiuc diy cac<br /> dong di cu trong nude va quoc tl, khiln cho ty trpng cac gia dinh thigu khuygt ting lgn,<br /> 4) xu hudng hat nhin hoa gia dinh ngay eing tang gay nen hien Hrpng gia dinh co cha me<br /> di lam in xa chi con lai ong ba va cic chau. Nhiing ylu tl tten khien cho thg hi con cai<br /> gap nhilu kho khin ttong viec cham soc cha me gia (Hoing Ba Thinh, 2013),<br /> Nhu vay, gia dinh - nguin "an sinh" truyin tiiong - dang bi pha vd ciu tide do tac<br /> dpng cua biln dli kinh tl - xa hoi va nhan khau (Giang Thanh Long, 2010; D ^ g Nguyen<br /> Anh, 2012), Mang ludi ASXH tmyln thing cua Viet Nam dang cd xu huong suy giam<br /> chiic nang va vai tro, song he thing ASXH hign dai lai chua hinh thanh ding bp, chua<br /> dap dng dupe nhu ciu cua xa hpi, nen viec cung c6 Iai chdc ning ciia gia dinh trong viee<br /> dam bao ASXH cho cac thanh vien van rit cin thilt, hoic cin phai chuyen hudng. Mpt<br /> trong nhiing giai phap la diu tu ASXH tir cip ci nhin len cip hp gia dinh va cpng dSng,<br /> nhit li vdi nhiing dli ttipng khdng cd kha ning thay dli hoan cinh va dieu kien song.<br /> Nai nao gia dinh ho trp tot cho nhimg ngudi khong ty lo dupe cho ban than, nai do<br /> ginh nang cua he thing ASXH se dupe giam bdt dl chia se cho nhihig ngudi kem may<br /> min hon, Viec cac gia dinh ty an sinh cho chinh minh thong qua ning lyc ty phong ngua,<br /> thich dng va'khic phyc mi ro cho thiy vai trd quan trpng cua gia dinh doi vdi an sinh xa<br /> h§i Tuy nhien, s\r qui tii vl tiidi gian, ngudn luc doi vdi gia dinh cung bpc Ip rat ro, nhat<br /> la dli vdi cac thanh vien nii do phai lo toan, cham soc cho cac thanh vien khac, Chuc<br /> <br /> 6<br /> <br /> Nghien cuu chinh sdch an sinh xd hpi eho gia dinh .<br /> <br /> nang kinh tl, chdc ning thda min nhu ciu tinh cam dupe nhan manh trong cic gia .finh<br /> hign dai. Tuy nhign, khong phai thinh vien nao trong gia dmh cung dupe thy hudng vi<br /> chia se tinh tiiuong va phiic Ipi m^t cich cong bing. Nguy co dl vS gia dinh lu6n tiem in<br /> do bit binh ding gidi, xung dpt thi hg, tranh chip kinh tl va nhihig miu thuin Irong cupc<br /> song hon nhan.<br /> 2.2. Chinh saeh an sinh xd hpi cho gia dinh<br /> Nghign cihi ASXH ttong boi canh hign dai hda vi hpi nhap quoc le doi hdi phai chii<br /> y den cac vin dl chlnh saeh cung nhu thyc tien ASXH ddi vdi cac gia dinh. Tuy nhien,<br /> cho din nay c6 rit it chinh sich ASXH danh rieng cho gia dinh (theo nghia toan bp gia<br /> (finh, liy gia dinh lam don vi thy hudng hay can can thigp), ngoai trd m§t so chinh sich<br /> ddi vdi gia dinh cd cdng, cae hp ngheo, ho ngudi dan tpc thi^u so, hp cd hoan canh d^c<br /> bigt kho khin (nhu chinh saeh xoa doi giim ngheo, cho vay von, tgo vigc lam, chim soc<br /> siic khoe, tgo dyng sinh ke,... cho hp).<br /> Trong khi do, cac chinh sich an sinh xa hpi dinh cho ddi tupng cy thi hay ca nhan<br /> nhung thanh vign lgi co khi nhieu. Vi dy nhu chinh saeh Irp giiip ngudi cao tuoi, Icham<br /> chfla bgnh mien phi cho tth em dudi 6 tudi, chinh sich h i trp ngudi khuylt tgt, ngudi cd<br /> HIV, phy ntt don than nuoi con nho, v.v... Viec thyc thi cac chinh saeh ho ttp danh rieng<br /> cho doi tupng ca nhan da gop phan giai quyet nhihig khd khan chung ciia gia dinh, song<br /> neu chinh sich dupe ip dyng thyc hien d cip hd gia dinh thi se hpp ly vi higu qua han.<br /> 0 Vigt Nam, hiu hit chinh sich ASXH hien chua tilp can theo hO gia dinh. Cac try<br /> cpt an sinh xi h§i nhu bao hilm, vige lam lien quan chu ylu din ca nhin thanh vien ttong<br /> hp, Trong khi dd, nhilu linh vyc trp giiip xa hpi nhu cham soc ngudi cao tudi, tre em,<br /> ngudi nghign hiit... deu cd till Hep can higu qua tu gdc dp gia dinh. Nhiing tieu chi ngheo<br /> da chieu hign nay nhu giio dye, thong tin, cham s6c sire khoe, nha d, nude saeh, .. nlu<br /> xic djnh tren co sd ca nhan thi rit bit hpp ly va co thi khdng thanh cong, va phu hpp hon<br /> xic djnh tren co sd hp gia dinh. Dilu nay cho thiy can phai bl sung, dilu chinh cac can<br /> tiu?p chinh sich ASXH cho gia dinh va lay hp gia dinh lam don vj.<br /> Chinh sich ASXH cho gia dinh li ein thill, song can dupe xem xgt, danh gia ttong<br /> moi quan hg vol nha nude vdi ttr each la ehii thi chinh ban hanh co chl, chinh saeh quin<br /> ly xa hpi, Khi nhu cau ASXH d muc vupt qua kha ning dap ung ciia cic gia dmh thi sy<br /> can tiugp, ho trp eiia nhi nude la cin thilt Tuy nhign, cau hoi dit ra la nha nude nen can<br /> tiuep dgn mdc dp nio va cac chinh sich ASXH can uu tign va tap tnmg vio cic nhdm gia<br /> dinh nao, doi tupng nao, thanh phin nao, ciu phin nio? Nha nude cin c6 nhung can fliigp<br /> chinh saeh gi de cd thi phat huy dupe vaiti-6ciia gia dinh ttong dam bio ASXH cho cac<br /> tiianh vign? Rit kho tta ldi cho cic cau hdi nay tir cic cong ttinh nghien cuu hign cd vi<br /> cang kho tim dupe ciu tta ldi dimg nlu nhu khong dya tren cac nghien ciru khoa hpc vdi<br /> phuong phip tilp can phu hpp.<br /> <br /> Bang Nguyen Anh<br /> <br /> 7<br /> <br /> 3, Phirong phdp tiep can nghiSa cihi<br /> Nghien ciiu ASXH v i ehinh sich ASXH cho gia dinh ddi hoi nhiing phuong phap<br /> tilp c ^ khac nhau, va cd the vin dung linh hoat va thich hpp vdi doi tupng va n^i dung<br /> nghien ciru. Sau day la mpt so hudng tiep cin ngtiien ciiu chii ylu.<br /> Tiep CQtt h^ thong<br /> Nhu de cap d tren, c6 nhieu chu the tham gia vio dim bio ASXH ma ttong dd gia<br /> dinh cd vai tto quan trpng, dgc bi^t trong moi tuong lac vdi nhi nude, Nhiing chu the tten<br /> cd quan h? tirong tac, hd tig lan nhau, moi chu the la digu kien dam bio cho sy vgn hanh<br /> v i phat trien ben vung cua he thong ASXH. Co the tham khao vg moi quan he tac dong<br /> giQa cac ylu to trong so do "Care Diamonds"ciia Ochiai Emiko (2009) vg 4 chu thi chim<br /> s6c nhu mpt h^ thing (xem so do dudi day).<br /> Hinh 1. MS binh 4 chii the chSm s6c (Care Diamonds)<br /> <br /> cac djch vy, chlnh s^ch cfla NN<br /> Cic l6 chftc HI nguyjn d^c I5p, phi chinh<br /> phu, phi 1^ nhu^, to chirc xa hpi<br /> cac nhfim lu luong KT. thi?n nguylji<br /> cac ta chiic Hi thisn lin nguOng<br /> <br /> Ngudn- Ochiai, 2009.<br /> <br /> Quan he nay dl cap din gia dinh ttong mii ttrong tac vdi cac chu thi con lai, d|c<br /> biet la Nha nude. Cac chinh saeh vl an sinh gia dinh d Vigt Nam dudng nhu ehua can<br /> dli tiiilu ttong tam theo so dl nay. Hi?n co sy nhin mgnh nhieu hon tifn vai tto/ chuc<br /> nai^g cua chu thi nha nude. Xet theo muc do toan dign, diy du ciia hg tiiong chinh sich<br /> ASXH cho gia dinh thi d day con tin tai nhiing "khoang trong" hoic nhung han che nhat<br /> dinh. TTieo each tilp can nay, gia dinh va cpng ding la hai chii the khong kem phan quan<br /> trpng dli vdi cic dli tupng cin cham sde.<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản