TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA THỦY SẢN
QUÁCH THANH TRÚC
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH TRƯỞNG
CỦA CÁ NGÁT (Plotosus canius Hamilton, 1822)
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ NGHỀ CÁ
2009
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA THỦY SẢN
QUÁCH THANH TRÚC
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH TRƯỞNG
CỦA CÁ NGÁT (Plotosus canius Hamilton, 1822)
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ NGHỀ CÁ
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
Ths. NGUYỄN BẠCH LOAN
Ts. TRẦN ĐẮC ĐỊNH
2009
i
LỜI CẢM TẠ
Sau bốn năm cố gắng dưới mái trường Đại học Cần Thơ, cuối cùng tôi cũng đã
được làm luận văn ra trường. Đối với bản thân tôi thì đây thật sự là thời khắc quan
trọng và có ý nghĩa, nó đánh giá lại kết quả mà tôi đã từng cố gắng, đồng thời
cũng là hành trang để bước vào đời. Để hoàn thành cuốn luận văn này ngoài sự cố
gắng của bản thân, sự động viên chia sẻ của cha mẹ và bạn bè thì còn có sự đóng
góp của rất nhiều người.
Trước nhất tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trường Đại học Cần Thơ đã tận
tình truyền đạt những kiến thức cho tôi. Đặc biệt là thầy cô Khoa Thủy Sản, Thầy
Nguyễn Văn Thường cố vấn học tập lớp Quản lý Nghề cá k31 không chỉ truyền
đạt kiến thức mà còn truyền đạt những kinh nghiệm thực tế để giúp tôi bước chân
vào đời với một hành trang vững chắc hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn thầy cô và các anh chị Bộ môn Thủy sinh học ứng
dụng và Bộ môn Quản lý và Kinh tế Nghề cá, Khoa Thủy sản, Trường Đại học
Cần Thơ đã tạo điều kiện, động viên tin thần và hỗ trợ các thiết bị cho tôi trong
suốt thời gian làm thí nghiệm.
Cho tôi gởi lời cảm ơn tới cán bộ hướng dẫn: cô Nguyễn Bạch Loan và thầy Trần
Đắc Định đã luôn tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, nhắc nhở tôi tiến hành thực hiện
luận văn theo đúng tiến độ. Nhờ có cô và thầy mà tôi ngày càng thêm yêu thích và
hiểu sâu hơn về chuyên ngành mình.
Cuối cùng cho tôi cảm ơn thầy Võ Thành Toàn, anh Nguyễn Bá Quốc, bạn
Nguyễn Văn Thảo lớp NTTS K31, bạn Trần Thị Diễm Trinh lớp liên thông NTTS
K33, bạn Nguyễn Văn Viếng Anh lớp liên thông NTTS K33 và các bạn lớp Quản
lý nghề cá K31 đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn này.
Sinh viên thực hiện
Quách Thanh Trúc
ii
TÓM TẮT
Cá Ngát (plotosus canius) thuộc họ Plotosidae, bộ Siluriformes là một trong những
loài có giá tị kinh tế cao, đặc sản ở vùng ĐBSCL, kích cỡ lớn, thịt ngon. Tuy
nhiên, nguồn cung ngoài tự nhiên đang suy giảm nghiêm trọng, trong khi đó các
nghiên cứu về sinh học cá Ngát còn rất hạn chế từ đó đề tài nghên cứu đặc điểm
sinh trưởng của cá Ngát đã được tiến hành, mục tiêu của nghiên cứu này là tìm
thêm dẫn liệu về một số đặc điểm sinh trưởng của cá Ngát.
Đề tài tập trung nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng của cá Ngát trong tự nhiên. Mẫu
cá được thu tại 3 tỉnh Sóc Trăng, Cần Thơ và An Giang dọc theo các tuyến sông
Tiền và sông Hậu từ các ngư dân và các chợ địa phương. Có tổng cộng 1594 mẫu
cá Ngát được thu trong 5 tháng thực hiện. Kết quả nghiên cứu cho thấy:
Cá Ngát (Plotosus canius) có sự tương quan chặt chẽ giữa chiều dài tổng và trọng
lượng cơ thể với phương trình W = 0,0082L2,8695, R2 = 0,9829. Đồng thời nếu xét
sự tương quan giữa chiều dài chuẩn và trọng lượng bỏ nội quan W = 0,0102x2,8397
với R2 = 0,9741 Tương quan giữa chiều dài tổng và trọng lượng cơ thể ở cá đực và
cá cái vẫn không có sự khác biệt với hệ số tương quan khá cao. Phương trình
tương quan ở cá đực là W = 0,0094x2,8225 với R2=0,9787 và ở cá cái là W =
0,079x2,8787 với R2 = 0,9835. Kết quả quan sát tần số xuất hiện của các nhóm cá
Ngát cho thấy biến động kích cỡ của cá theo quy luật nhất định. Các tham số tăng
trưởng tại Trần Đề-Thốt Nốt là L¥=87,35 cm, K=0,63/năm và t0 = -0,67. Kết quả
cho thấy khi kích cỡ khoảng 56,85 cm thì cá Ngát đạt 1 tuổi và cá đạt chiều dài
cực đại khi cá 11 tuổi.
iii
MỤC LỤC
Trang
Lời cảm tạ .................................................................................................................i
Tóm tắt......................................................................................................................ii
Mục lục....................................................................................................................iii
Danh sách bảng.........................................................................................................v
Danh sách hình ........................................................................................................vi
Chương 1. Giới thiệu................................................................................................ 1
1.1. Giới thiệu........................................................................................................... 1
1.2. Mụ tiêu dề tài..................................................................................................... 2
1.3. Nội dung của đề tài............................................................................................2
Chương 2. Tổng quan tài liệu................................................................................... 3
2.1. Phân loại ............................................................................................................ 3
2.2. Mô tả.................................................................................................................. 4
2.3. Phân bố và môi trường sống.............................................................................. 6
2.4. Sinh học sinh sản............................................................................................... 7
2.5. Sinh trưởng ........................................................................................................9
2.6. Tập tính dinh dưỡng ........................................................................................ 10
2.7. Bệnh học.......................................................................................................... 10
Chương 3. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.................................................... 11
3.1. Vật liệu ............................................................................................................ 11
3.1.1. Mẫu vật......................................................................................................... 11
3.1.2. Hóa chất........................................................................................................ 11
3.1.3. Dụng cụ và vật tư.......................................................................................... 11
3.2. Phương pháp nghiên cứu................................................................................. 11
3.2.1. Thời gian và địa diểm nghiên cứu ................................................................11
3.2.2. Phương pháp thu và bảo quản mẫu .............................................................. 12