Nghiên c u đánh giá quy trình qu n lý ch t th i r n đô th thành ph Quy Nh n ơ
Đ ng Th Nh Ng c – L p CNMT K50 - QN ư
M C L C
Hình 1.1 M i quan h gi a các thành ph n trong h th ng qu n lý ch t th i r n ........... 7
TT ........................................................................................................................................ 17
Hình 2.1 S phát tán khí th i t m t ngu n đi m ........................................................... 30
Hình 2.2 Bi u đ mô t đ ng s t gi m ôxy theo công th c Streeter- Phelps ườ .............. 32
Hình 3.1 S đ công ngh thu gom và v n chuy n rác th i c a Quy Nh nơ ơ ................... 34
Hình 3.2 S đ khu x lý ch t th i r n Long Mơ ........................................................... 38
Hình 3.3 S đ công ngh x lý n c r rácơ ướ .................................................................... 42
Hình 3.4 C ch sinh hóa c a quá trình phân h y sinh h c trong bãi chôn l pơ ế .............. 43
Hình 3.5 S đ cân b ng n c rácơ ướ ................................................................................... 44
Hình 3.6 Phân b ngu n th i các bãi t p k t Quy Nh n ế ơ ............................................. 49
Hình 3.7 Phân b n ng đ CH4 max trong 24 gi (μ /m3) .............................................. 51
Hình 3.8 Phân b n ng đ NH3 max trong 24 gi (μ /m3) .............................................. 52
Hình 3.9 Phân b n ng đ H2S max trong 24 gi (μ /m3) ............................................... 52
Hình 3.10 Phân b ngu n th i các bãi t p k t Quy Nh n vào năm 2015 ế ơ .................... 54
Hình 3.11 Phân b n ng đ CH4 max trong 24 gi (μ /m3) ............................................ 55
Hình 3.12 Phân b n ng đ NH3 max trong 24 gi (μ /m3) ............................................ 56
Hình 3.13 Phân b n ng đ H2S max trong 24 gi (μ /m3) ............................................. 56
Hình 3.14 Phân b ngu n th i các bãi t p k t Quy Nh n vào năm 2020 ế ơ .................... 58
Hình 3.15 Phân b n ng đ CH4 max trong 24 gi (μ /m3) ............................................ 60
Hình 3.16 Phân b n ng đ NH3 max trong 24 gi (μ /m3) ............................................ 61
Hình 3.17 Phân b n ng đ H2S max trong 24 gi (μ /m3) ............................................. 61
Hình 3.18 Phân b n ng đ CH4 max trong 24 gi (μg/m3) ........................................... 65
Hình 3.19 Phân b n ng đ NH3 max trong 24 gi (μg/m3) ........................................... 66
Hình 3.20 Phân b n ng đ H2S max trong 24 gi (μg/m3) ............................................ 66
Hình 3.21 T c đ phát sinh khí bãi chôn l p .................................................................... 67
Hình 3.22 Bi n đ i t c đ sinh khí theo th i gian đ i v i thành ph n rác phân h yế
nhanh .................................................................................................................................... 69
Hình 3.24 Đ th di n bi n s bi n thiên l ng khí sinh ra trên 1 t n rác th i theo th i ế ế ượ
gian ....................................................................................................................................... 72
Hình 3.25 Đ th bi u di n s bi n thiên l ng khí sinh ra trên toàn bãi chôn l p ch t ế ượ
th i theo th i gian ................................................................................................................ 72
Hình 3.26 S đ tính toán xác đ nh h s pha loãng a trong dòng sôngơ .......................... 83
Hình 3.27 Đ ng cong n ng đ oxy hòa tan trong dòng sông khi có dòng th i c a bãiườ
chôn l p ch t th i r n Long M theo Streeter- Phelps ...................................................... 86
DANH M C CÁC B NG
B ng 2.1 Đ n v hành chính, di n tích, dân s thành ph Quy Nh n năm 2008 ơ ơ ............. 16
B ng 2.2 Cân đ i lao đ ng xã h i (ng i) ườ ....................................................................... 17
B ng 2.3 Thành ph n ch t th i r n sinh ho t c a thành ph Quy Nh n ơ ........................ 19
Vi n Khoa H c vàng Ngh i Tr ng (INEST) – ĐHBKHN. Tel:(84.43)8681686 – Fax:(84.43)8693551 ườ
1
Nghiên c u đánh giá quy trình qu n lý ch t th i r n đô th thành ph Quy Nh n ơ
Đ ng Th Nh Ng c – L p CNMT K50 - QN ư
B ng 2.4 Thành ph n rác th i y t [1], (Ngu n: B Y t ) ế ế ............................................... 19
B ng 2.5 Kh i l ng ch t th i r n sinh ho t đ c thu gom hàng ngày trên đ a bàn ượ ượ
thành ph Quy Nh n. ơ .......................................................................................................... 22
B ng 3.1 Thành ph n n c rác t bãi chôn l p m i và lâu năm [3] ướ ................................ 45
B ng 3.2 Thành ph n đ c tr ng khí th i t bãi chôn l p ch t th i [3] ư ........................... 46
B ng 3.3 Đ c tính c a các ngu n th i t i các bãi t p k t rác Quy Nh n hi n t i ế ơ ..... 50
B ng 3.4 So sánh k t qu ph n m m ISC-ST3 và QCVN 06 – 2009 ế .............................. 52
B ng 3.5 Đ c tính c a các ngu n th i t i các bãi t p k t rác Quy Nh n vào năm 2015 ế ơ
.............................................................................................................................................. 54
B ng 3.6 So sánh k t qu ph n m m ISC-ST3 và QCVN 06 – 2009 ế .............................. 57
B ng 3.7 Đ c tính c a các ngu n th i t i các bãi t p k t rác Quy Nh n vào năm 2020 ế ơ
.............................................................................................................................................. 58
B ng 3.8 So sánh k t qu ph n m m ISC-ST3 và QCVN 06 – 2009 ế .............................. 62
B ng 3.9 T ng h p d báo kh i l ng ch t th i r n sinh ho t và ch t th i r n công ượ
nghi p không nguy h i chôn l p t i bãi chôn l p rác Long M - Quy Nh n ơ ................... 63
B ng 3.10 Đ c tính ngu n th i t i m i ô chôn l p rác Long M ................................... 64
B ng 3.11 So sánh k t qu ph n m m ISC-ST3 và QCVN 06 – 2009 ế ............................ 67
B ng 3.12 Kh i l ng và th tích khí sinh ra trong 1 ô chôn l p ch a 90000 t n ch t ượ
th i r n mang chôn l p ....................................................................................................... 68
B ng 3.13 Th tích khí sinh ra trong 5 năm c a 1 t n rác phân h y nhanh ..................... 70
B ng 3.14 Th tích khí sinh ra trong 20 năm c a rác th i phân h y ch m ..................... 71
B ng 3.15 L ng n c m a xâm nh p vào bãi rác trong th i gian v n hành ượ ươ ư ................ 75
B ng 3.16 L ng n c tiêu hao cho s hình thành 1m3 khí đ i v i 1 t n rác ượ ướ ............... 76
B ng 3.17 Hàm l ng các ch t b n trong n c r rác t i h thu c a bãi chôn l p ch t ượ ướ
th i r n Long M ................................................................................................................ 82
B ng 3.18 Xác đ nh đ thi u h t oxy theo th i gian t là Dt , BOD trong n c sông và ế ướ
n c th i sau th i gian t là Ltướ ............................................................................................. 85
B ng 3.19 L ng khí phát sinh tính theo quãng đ ng v n chuy n ượ ườ .............................. 87
DANH M C CÁC HÌNH
Hình 1.1 M i quan h gi a các thành ph n trong h th ng qu n lý ch t th i r n ............ 7
Hình 2.1 S phát tán khí th i t m t ngu n đi m ............................................................ 30
Hình 2.2 Bi u đ mô t đ ng s t gi m ôxy theo công th c Streeter- Phelps ườ ............... 32
Hình 3.1 S đ công ngh thu gom và v n chuy n rác th i c a Quy Nh nơ ơ .................... 34
Hình 3.2 S đ khu x lý ch t th i r n Long Mơ ............................................................ 38
Vi n Khoa H c vàng Ngh i Tr ng (INEST) – ĐHBKHN. Tel:(84.43)8681686 – Fax:(84.43)8693551 ườ
2
Nghiên c u đánh giá quy trình qu n lý ch t th i r n đô th thành ph Quy Nh n ơ
Đ ng Th Nh Ng c – L p CNMT K50 - QN ư
Hình 3.3 S đ công ngh x lý n c r rácơ ướ ..................................................................... 42
Hình 3.4 C ch sinh hóa c a quá trình phân h y sinh h c trong bãi chôn l pơ ế ............... 43
Hình 3.5 S đ cân b ng n c rácơ ướ .................................................................................... 44
Hình 3.6 Phân b ngu n th i các bãi t p k t Quy Nh n ế ơ .............................................. 49
Hình 3.7 Phân b n ng đ CH4 max trong 24 gi (μ /m3) ............................................... 51
Hình 3.8 Phân b n ng đ NH3 max trong 24 gi (μ /m3) ............................................... 52
Hình 3.9 Phân b n ng đ H2S max trong 24 gi (μ /m3) ................................................ 52
Hình 3.10 Phân b ngu n th i các bãi t p k t Quy Nh n vào năm 2015 ế ơ ..................... 54
Hình 3.11 Phân b n ng đ CH4 max trong 24 gi (μ /m3) ............................................. 55
Hình 3.12 Phân b n ng đ NH3 max trong 24 gi (μ /m3) ............................................. 56
Hình 3.13 Phân b n ng đ H2S max trong 24 gi (μ /m3) .............................................. 56
Hình 3.14 Phân b ngu n th i các bãi t p k t Quy Nh n vào năm 2020 ế ơ ..................... 58
Hình 3.15 Phân b n ng đ CH4 max trong 24 gi (μ /m3) ............................................. 60
Hình 3.16 Phân b n ng đ NH3 max trong 24 gi (μ /m3) ............................................. 61
Hình 3.17 Phân b n ng đ H2S max trong 24 gi (μ /m3) .............................................. 61
Hình 3.18 Phân b n ng đ CH4 max trong 24 gi (μg/m3) ............................................ 65
Hình 3.19 Phân b n ng đ NH3 max trong 24 gi (μg/m3) ............................................ 66
Hình 3.20 Phân b n ng đ H2S max trong 24 gi (μg/m3) ............................................. 66
Hình 3.21 T c đ phát sinh khí bãi chôn l p ..................................................................... 67
Hình 3.22 Bi n đ i t c đ sinh khí theo th i gian đ i v i thành ph n rác phân h yế
nhanh .................................................................................................................................... 69
Hình 3.24 Đ th di n bi n s bi n thiên l ng khí sinh ra trên 1 t n rác th i theo th i ế ế ượ
gian ....................................................................................................................................... 72
Hình 3.25 Đ th bi u di n s bi n thiên l ng khí sinh ra trên toàn bãi chôn l p ch t ế ượ
th i theo th i gian ................................................................................................................ 72
Hình 3.26 S đ tính toán xác đ nh h s pha loãng a trong dòng sôngơ ........................... 83
Hình 3.27 Đ ng cong n ng đ oxy hòa tan trong dòng sông khi có dòng th i c a bãiườ
chôn l p ch t th i r n Long M theo Streeter- Phelps ...................................................... 86
L I M Đ U
Trong cu c s ng ng ngày, con ng i không ch tiêu th s d ng m tườ
s l ng l n các nguyên li u, s n ph m t thiên nhiên, t s n xu t đ t n t i ượ
phát tri n đ ng th i cũng v t th i l i cho thiên nhiên môi tr ng s ng các ườ
ph th i, rác th i. N n kinh t - xã h i càng phát tri n, dân s t i các vùng đô th ,ế ế
trung tâm công nghi p càng tăng nhanh thì ph th i c th i ng nhi u nh ế
h ng tr c ti p tr l i đ i s ng c a con ng i: y ô nhi m môi tr ng, gâyưở ế ườ ườ
Vi n Khoa H c vàng Ngh i Tr ng (INEST) – ĐHBKHN. Tel:(84.43)8681686 – Fax:(84.43)8693551 ườ
3
Nghiên c u đánh giá quy trình qu n lý ch t th i r n đô th thành ph Quy Nh n ơ
Đ ng Th Nh Ng c – L p CNMT K50 - QN ư
b nh t t, làm gi m s c kh e c ng đ ng, chi m đ t đai đ chôn l p, làm bãi rác, ế
làm m t c nh quan các khu n c , đô th ,… ư
ng v i nh ng v n đ ô nhi m môi tr ng s ng chung thì v n đ ô ườ
nhi m ch t th i r n nói riêng t i c đô th Vi t Nam đang v n đ c p thi t ế
đ t ra c n đ c gi i quy t k p th i. Thành ph Quy Nh n cũng kng n m ượ ế ơ
ngi xu th đó. m t trung tâm kinh t - chính tr - n hóa - h i c a t nhế ế
nh Đ nh, thành ph đã đang góp ph n đáng k o s phát tri n chung c a
t nh v t t c c lĩnh v c: công nghi p, th ng m i, du l ch, d ch v ,…Tuy nhiên ươ
n c nh đó cũng làm n y sinh nhi u v n đ gây nh h ng nghiêm tr ng đ n ưở ế
i tr ng, đ c bi t s phát sinh ch t th i r n - m t b c xúc và nan gi i hi nườ
nay c a thành ph .
Đ thành ph Quy Nh n pt tri n theo h ng b n v ng, tr thành m t ơ ư
đi m du l ch thu hút nhi u du khách tham quan thì vi c qu n và x phù h p
v i th c tr ng môi tr ng n i đây vi c làm h t s c c n thi t. Do đó, em đã ườ ơ ế ế
ch n đ tài “Nghiên c u đánh giá quy trình ch t th i r n đô th thành ph Quy
Nh n” t p trung o vi c đánh giá tác đ ng đ n môi tr ng không khí d a trênơ ế ườ
ph n m m Industrial Source Complex Short Term (ISCST3) kh năng pt n
ch t ô nhi m ngu n n c sông Thanh thông qua mônh Streeter Phelps. ướ
N i dung đ án:
Ch ng 1ươ T ng quan v quy trình qu n ch t th i r n đô th
thành ph Quy Nh n. ơ
Ch ng 2ươ C s thuy t c a các ng c đánh giá ch t l ngơ ế ượ
i tr ng kng khí, môi tr ng n c và ch t th i r n.ườ ườ ướ
Ch ng 3ươ Đánh giá quy trình qu n ch t th i r n đô th thành
ph Quy Nh n ơ
Ch ng 4ươ Đ xu t m t s gi i pháp ki n ngh v qu n ế
ch t th i r n đô th thành ph Quy Nh n. ơ
Ch ng 1ươ T NG QUAN V QUY TRÌNH QU N LÝ CH T TH I R N
ĐÔ TH THÀNH PH QUY NH N Ơ
Ch t th i r n (CTR) đ c hi u là t t c các ch t th i phát sinh do các ho t ượ
đ ng c a con ng i và đ ng v t t n t i d ng r n, đ c th i b khi không còn ườ ượ
h u d ng hay khi không mu n dùng n a.
Vi n Khoa H c vàng Ngh i Tr ng (INEST) – ĐHBKHN. Tel:(84.43)8681686 – Fax:(84.43)8693551 ườ
4
Nghiên c u đánh giá quy trình qu n lý ch t th i r n đô th thành ph Quy Nh n ơ
Đ ng Th Nh Ng c – L p CNMT K50 - QN ư
Ch t th i r n đô th (g i chung là rác th i đô th ) bao g m ch t th i t khu
n c , khu v c buôn bán th ng m i và khu v c công nghi p. Nó có th ho cư ươ
không bao g m ch t th i xây d ng và ch t th i t vi c đ p phá cácng trình xây
d ng cũ. Ch t th i r n đô th đ c đ nh nghĩa là: v t ch t mà con ng i t o ra ượ ườ
ban đ u v t b đi trong khu v c đô th không đòi h i đ c b i th ng cho s ượ ườ
v t b đó. Thêmo đó, ch t th i đ c coi là ch t th i r n đô th n u chúng ượ ế
đ c xã h i nhìn nh n nh m t th mà thành ph ph i có trách nhi m thu gom vàư ư
tiêu h y.
1.1 Tình hình qu n lý ch t th i r n các đô th Vi t Nam
1.1.1 Tình hình phát sinh ch t th i r n các đô th Vi t Nam [10]
L ng phát sinh ch t th i r n Vi t Nam lên đ n h n 15 tri u t n m iượ ế ơ
năm, trong đó ch t th i sinh ho t t c h gia đình, nng, các khu ch và kinh
doanh chi m t i 80% t ng l ng ch t th i phát sinh trong c n c. L ng còn l iế ượ ướ ượ
phát sinh t c c s công nghi p. Ch t th i nguy h i công nghi p và c ngu n ơ
ch t th i y t nguy h i tuy phát sinh v i kh i l ng ít h n nhi u nh ng cũng ế ượ ơ ư
đ c coi là ngu n th i đáng l u ý do chúng có nguy c y h i s c kh e và môiượ ư ơ
tr ng r t cao n u nh không đ c x theo cách thích h p. ườ ế ư ư
Ch t th i ch y u t p trung c vùng đô th . Các khu đô th tuy có dân s ế
ch chi m 24% dân s c a c n c nh ng l i phát sinh đ n h n 6 tri u t n ch t ế ướ ư ế ơ
th i m i năm (t ng ng v i 50% t ng l ng ch t th i sinh ho t c a c n c). ươ ượ ướ
c tính m i ng i dân đô th Vi t Nam trung bình phát th i kho ng 2/3kg ch tƯớ ườ
th i m i ngày, g p đôi l ng th i bình quân đ u vùng ng thôn. Ch t th i ư
c vùng đô th th ng có t l c thành ph n nguy h i l n h n nh các lo i pin, ườ ơ ư
c lo i dung môi s d ng trong gia đình vàc lo i ch t th i không phân h y nh ư
nh a, kim lo i và th y tinh.
Ch t th i công nghi p c tính l ng phát th i chi m kho ng 20-25% ướ ượ ế
t ng l ng ch t th i sinh ho t, tùy theo quy mô và c c u công nghi p c a t ng ượ ơ
t nh/thành ph . Ch t th i công nghi p t p trung nhi u mi n Nam, g n m t n a
l ng ch t th i công nghi p c a c n c phát sinh khu v c Đông Nam Bượ ướ
trong đó TP.H Chí Minh, thành ph chính c a khu v c này phát sinh 31% t ng
l ng ch t th i công nghi p c n c.ượ ướ
Ch t th i nguy h i t ng l ng phát sinh trong năm 2003 c tính c ượ ướ
160.000 t n. M t t l r t l n l ng ch t th i này (c 130.000 t n/năm) phát sinh ượ
t ng nghi p. Ch t th i y t nguy h i t c b nh vi n, c s y t và đi u ế ơ ế
d ng chi m c 21.000 t n/năm, trong khi c ngu n phát sinh ch t th i nguy h iưỡ ế
Vi n Khoa H c vàng Ngh i Tr ng (INEST) – ĐHBKHN. Tel:(84.43)8681686 – Fax:(84.43)8693551 ườ
5