`
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
TRỊNH ĐỨC TOÀN
NGHIÊN CỨU MỘT SỐ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT NGÔ
TRÊN ĐẤT DỐC VÙNG BẮC TRUNG BỘ
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP
HÀ NỘI - 2022
`
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
TRỊNH ĐỨC TOÀN
NGHIÊN CỨU MỘT SỐ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT NGÔ
TRÊN ĐẤT DỐC VÙNG BẮC TRUNG BỘ
Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
Mã số : 9.62.01.10
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP
Người hướng dẫn khoa học:
1. TS. Lương Văn Vàng
2. PGS.TS. Hồ Quang Đức
HÀ NỘI – 2022
i
`
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan rằng toàn bộ số liệu và kết quả trong luận án này là hoàn toàn
trung thực và chưa sử dụng bảo vệ trong một học vị nào. Các thông tin trích dẫn trong
luận án đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Tác giả luận án
Trịnh Đức Toàn
ii
`
LỜI CẢM ƠN
Công trình nghiên cứu này đã được hoàn thành với sự giúp đỡ nhiệt tình của
tập thể hướng dẫn khoa học: TS. Lương Văn Vàng, nguyên Phó viện trưởng Viện
nghiên cứu Ngô và PGS.TS. Hồ Quang Đức, nguyên Viện trưởng Viện Thổ nhưỡng
nông hóa. Từ đáy lòng mình, tôi vô cùng biết ơn sự giúp đỡ quý báu, chân tình này đối
với tập thể hướng dẫn khoa học của tôi.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ chí tình của tập thể chủ trì, cán bộ nghiên
cứu triển khai đề tài “Nghiên cứu xây dựng gói kỹ thuật nhằm tăng năng xuất và hiệu
quả sản xuất ngô ở các tỉnh miền Bắc”, đã cung cấp cho tôi toàn bộ vật liệu nghiên
cứu, tài liệu khoa học và các trang thiết bị liên quan đến triển khai đề tài luận án.
Đặc biệt tôi vô cùng biết ơn các thầy, cô giáo thuộc Thông tin và Ban đào tạo
Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam đã cung cấp cho tôi những kiến thức mới nhất
liên quan đến chuyên ngành nghiên cứu của mình.
Tôi cũng rất biết ơn và ghi nhận những thông tin và chia sẻ kinh nghiệm của
cán bộ và bà con nông dân trong vùng nghiên cứu tại 2 tỉnh Nghệ An và Thanh Hóa
trong quá trình nghiên cứu và triển khai thực hiện đề tài.
Cuối cùng cho phép tôi gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới tập thể Lãnh đạo, các bạn
đồng nghiệp, cán bộ, viên chức Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp Bắc Trung Bộ và
các thành viên trong gia đình tôi đã luôn ở bên tôi, động viên tôi và tiếp thêm cho tôi sức
mạnh và nghị lực để tôi có thể hoàn thành tốt nhất công trình nghiên cứu này.
Tác giả luận án
NCS. Trịnh Đức Toàn
iii
`
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................................. vi
DANH MỤC BẢNG .......................................................................................... vii
MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 1
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI ...................................................................... 1
2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI ................................................................................. 2
2.1. Mục tiêu tổng quát ................................................................................................ 2
2.2. Mục tiêu cụ thể ..................................................................................................... 3
3. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN .......................................................... 3
3.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài .................................................................................. 3
3.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài ................................................................................... 3
4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN ..................................................... 3
CHƯƠNG 1.TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI .......... 5
1.1. Cơ sở lý luận của đề tài................................................................................... 5
1.1.1. Nghiên cứu về phân nhóm thời gian sinh trưởng và tính thích ứng của cây ngô....... 5
1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài .................................................................................... 13
1.2.1. Giá trị sử dụng của cây ngô trong đời sống ...................................................... 13
1.2.2. Đất dốc và kỹ thuật canh tác áp dụng .............................................................. 16
1.2.3. Tình hình sản xuất và tiêu thụ ngô trên Thế giới và Việt Nam ....................... 19
1.2.4. Tình hình sản xuất ngô trên địa bàn tỉnh Nghệ An và Thanh Hóa ..................... 27
1.2.5. Những khó khăn, thách thức và cơ hội trong sản xuất và tiêu thụ ngô ở Việt
Nam ................................................................................................................ 30
1.3. Một số kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài ............................................... 34
1.3.1. Kết quả nghiên cứu về chọn tạo giống ngô lai trên Thế giới và ở Việt Nam ............ 34
1.3.2. Kết quả nghiên cứu mật độ trồng ngô trên thế giới và Việt Nam ...................... 37
1.3.3. Kết quả nghiên cứu phân bón cho cây ngô trên thế giới và Việt Nam ............... 41
1.3.4. Một số kết quả nghiên cứu về cơ giới hoá .......................................................... 45
1.3.5. Nghiên cứu về thời vụ trồng ngô trên Thế giới và Việt Nam ............................ 46
1.3.6. Kết quả nghiên cứu về thuốc bảo vệ thực vật ................................................... 49
1.3.7. Một số nhận xét rút ra từ tổng quan .................................................................. 50
CHƯƠNG 2. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........... 52
2.1. Vật liệu nghiên cứu ...................................................................................... 52
