NGHIÊN CỨU NỒNG ĐỘ PRO-B TYPE
NATRIURETIC PEPTIDE (PRO-BNP) CỦA
BỆNH NHÂN SUY TIM MẠN TÍNH
Tóm tắt:
Nghiên cứu nồng độ Pro-B type Natriuretic Peptide (PRO-BNP) huyết tương
của bệnh nhân suy tim mạn tính
Đặt vấn đề và mục tiêu nghiên cứu: Suy tim là biến chứng cuối cùng của nhiều
bệnh lý tim mạch và là nguyên nhân quan trọng gây đột tử và tử vong. Pro B-type
Natriuretic Peptide (Pro-BNP) là một công cụ mới nhằm đánh giá mức độ nặng
của suy tim và chẩn đoán phân biệt suy tim trái và suy tim phải. Bên cạnh đó,
nồng độ Pro-BNP là một chỉ dẫn hữu hiệu giúp theo dõi và đánh giá bệnh nhân
suy tim khi điều trị.Vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu nhằm mục tiêu: 1)
Nghiên cứu sự khác biệt về nồng độ Pro-BNP của bệnh nhân theo nguyên nhân,
giai đoạn lâm sàng và mức độ nặng của bệnh nhân suy tim; 2) Nghiên cứu sự
tương quan giữa nồng độ Pro-BNP huyết tương với giai đoạn lâm sàng, mức độ
suy tim và phân số tống máu EF trên siêu âm tim.
Phương pháp: Đối tuợng nghiên cứu là những bệnh nhân suy tim được điều trị tại
Viện Tim Mạch Việt Nam. Chẩn đoán suy tim dựa trên thăm khám lâm sàng và
siêu âm tim. Mức độ suy tim được phân loại dựa trên phân loại chức năng của Hội
Tim Mạch New York (NYHA)và phân loại theo giai đoạn lâm sàng. Máu tĩnh mạch
của bệnh nhân được định lượng Pro-BNP tại Khoa Sinh Hóa Bệnh viện Bạch Mai,
nồng độ Pro-BNP được thống kê dựa theo mức độ suy tim NYHA và phân loại lâm
sàng suy tim, phân số tống máu thất trái (LVEF).
Kết quả: 106 bệnh nhân tuổi trung bình 57,4 ± 16,7, trong đó có 73 bệnh nhân nữ
(chiếm tỷ lệ 68,9%), 34 bệnh nhân tăng huyết áp (32,1%), 40 bệnh nhân (37,7%)
mắc bệnh van tim, 32 bệnh nhân (30.2%) mắc các bệnh tim khác như bệnh tim
thiếu máu cục bộ, bệnh tim bẩm sinh hoặc suy tim do loạn nhịp tim. Nồng độ pro-
BNP huyết tương trung bình của những bệnh nhân từ 60 tuổi trở lên cao hơn so
với những bệnh nhân dưới 60 tuổi (566.6 ± 618.5 so với 480,5 ± 753,2) nhưng sự
khác nhau này là không có ý nghĩa thống kê (p>0.05)). Nồng độ Pro-BNP huyết
tương tương quan tuyến tính ngược với phân số tống máu EF trên siêu âm (r=-
0,04; p< 0,001), tương quan tuyến tính thuận với phân độ suy tim theo lâm sàng
(r=0,57; p< 0,001) và phân loại suy tim theo NYHA (r=0,58; p< 0,001).
Kết luận: Nồng độ Pro-BNP huyết tương tăng dần theo mức độ giảm của phân số
tống máu và chức năng tâm thu thất trái của bệnh nhân suy tim. Định lượng Pro
BNP huyết tương là một xét nghiệm hữu ích để chẩn đoán và đánh giá mức độ suy
tim.
Từ khóa: suy tim, Pro-B type Natriuretic Peptide, pro-BNP.
Summary:
Research on Pro-B type Natriuretic Peptide (PRO-BNP) concentration of
patients with chronic heart failure.
Introduction and objectives: Heart failure is the final complication of many
diseases and an important cause of morbidity and mortality. Pro B-type
Natriuretic Peptide (Pro-BNP) is a new diagnostic tool for evaluation of the
severity of heart failure and for differentiation between systolic function of left and
right heart. In addition, plasma level of Pro-BNP serves as a good guide in the
management and follow-up of patients under treatment for heart failure. So our
research aims: 1) to study the differences in Pro-BNP levels of patients on the
causes, clinical stage and severity of heart failure patients; 2) to study the
correlation between Pro-BNP levels in plasma with clinical stage and severity of
heart failure and ejection fraction EF on echocardiography.
Methods: Patients heart failure who referred to Viet nam Heat Institue were
recruited for this study. Diagnosis of heart failure was done through clinical
evaluation and echocardiographic procedure. The severity of heart failure was
determined according to New York heart association (NYHA) classification and
clinical stage for each patient The venous blood was obtained from the subjects
and all samples were sent to the Laboratory of Bach Mai Hospital for evaluation
of plasma Pro-BNP level wich for each classification of NYHA and clinical stages
and left ventricular ejection fraction (LVEF) were evaluated.
Results: One hundred six patients, with a mean age of 57.4 ±16.7 years were
included in the study. Seventy-three (68.9%) subjects were female, thirty-four
patients (32.1%) were hypertensive, forty patients (37.7%) were valvular heart
disease,thirty-two (30.2%) suffered from ischemic, congenital heart diseases and
arrythmia . The mean plasma level of pro-BNP in subjects aged 60 years or more
was higher than younger subjects, (566.6 ± 618.5 versus 480.5 ± 753.2) but not
singificant (p>0.05)). The evaluation of Pro-BNP plasma levels showed
correlation with decreased ejection fraction (r=-0.04; p< 0.001), clinical stages
(r=0.57; p< 0.001), and function class according to NYHA classification (r=0.58;
p< 0.001).
Conclusion: Plasma levels of Pro-BNP were elevated proportional to decrease in
ejection fraction and systolic function of left ventricle in patients with heart
failure. Measurement of Pro- BNP is a good laboratory indicator for detection of
heart failure and its severity.
Keywords: Heart failure, Pro-B type Natriuretic Peptide, pro-BNP.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Suy tim là hậu quả cuối cùng của các bệnh lý tim mạch. Trên thế giới tỷ lệ
bệnh nhân suy tim ngày một gia tăng và tần suất suy tim tăng theo tuổi. Tại Mỹ,
suy tim là nguyên nhân nhập viện của 1 triệu bệnh nhân mỗi năm và 50000 bệnh
nhân tử vong hàng năm. Người ta ước tính rằng có khoảng 4,9 triệu bệnh nhân
được điều trị suy tim, 550000 bệnh nhân suy tim mới mắc hàng năm cũng tại Hoa
Kỳ. Hiện nay phần lớn các thày thuốc đánh giá mức độ suy tim và hiệu quả điều
trị dựa trên các dấu hiệu lâm sàng và siêu âm tim và như vậy rõ ràng là cần có
thêm một phương pháp nhanh chóng và “không xâm lấn” để chẩn đoán suy tim và
đánh giá mức độ nặng của bệnh nhân suy tim đảm bảo độ nhạy và độ đặc hiệu cao.
Một số nghiên cứu gần đây cho biết tiền peptide bài niệu Natri týp B (Pro-BNP) là
một dấu ấn sinh học có nồng độ cao trong huyết tương của bệnh nhân suy tim tâm
