ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
VÕ KHÁNH HÀ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT
VÕ KHÁNH HÀ
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ
CHIẾT TÁCH, XÁC ĐỊNH THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA
RỄ CÂY MẬT NHÂN (EURYCOMA LONGIFOLIA JACK)
Ở MIẾN TRUNG – TÂY NGUYÊN VÀ ỨNG DỤNG TRONG
CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT
ĐÀ NẴNG, NĂM 2021
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT
HÀ
VÕ KHÁNH HÀ
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ
CHIẾT TÁCH, XÁC ĐỊNH THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA
RỄ CÂY MẬT NHÂN (EURYCOMA LONGIFOLIA JACK)
Ở MIẾN TRUNG – TÂY NGUYÊN VÀ ỨNG DỤNG TRONG
CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM
Chuyên ngành: Công nghệ thực phẩm
Mã số: 9.54.01.01
ĐÀ NẴNG, NĂM 2021
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả
nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình
nào khác. Việc tham khảo các nguồn tài liệu đã được trích dẫn và ghi nguồn tài liệu
tham khảo đúng quy định.
Người cam đoan
Võ Khánh Hà
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
TRANG TÓM TẮT
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ ĐỒ THỊ
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ........................................................................................... 2
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu .......................................................................... 2
4. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................... 2
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ............................................................ 4
6. Bố cục của luận án .............................................................................................. 5
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN ......................................................................................... 6
1.1. Tổng quan về cây mật nhân ...................................................................................... 6
1.1.1. Đặc điểm sinh thái, phân bố ......................................................................... 6
1.1.2. Thành phần hóa học của cây mật nhân ......................................................... 7
1.1.3. Tác dụng dược lý của cây mật nhân và ứng dụng trong dân gian ................ 9
1.2. Tổng quan về các phương pháp nghiên cứu ........................................................... 12
1.2.1. Tổng quan về phương pháp chiết ............................................................... 12
1.2.2. Tổng quan về phương pháp phân lập và xác định cấu trúc hóa học ........... 15
1.2.3. Tổng quan về phương pháp thăm dò hoạt tính sinh học ............................. 16
1.2.4. Tổng quan về quy trình sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe .................... 23
1.3. Tổng quan về tình hình nghiên cứu mật nhân trong và ngoài nước ....................... 27
1.3.1. Nghiên cứu về thành phần hóa học ............................................................. 27
1.3.2. Nghiên cứu về hoạt tính sinh học ............................................................... 31
1.3.3. Nghiên cứu về phương pháp chiết .............................................................. 32
1.3.4. Nghiên cứu về ứng dụng mật nhân trong thực phẩm ................................. 33
1.4. Đánh giá tình hình nghiên cứu cây mật nhân ......................................................... 36
CHƢƠNG 2. NGUYÊN LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................... 39
2.1. Nguyên liệu............................................................................................................. 39
2.1.1. Thu hái và định danh mẫu rễ cây mật nhân ................................................. 39
2.1.2. Xử lý nguyên liệu ........................................................................................ 39
2.2. Hóa chất, vật tư, thiết bị, dụng cụ ........................................................................... 39
2.2.1. Hóa chất, vật tư ............................................................................................ 40
2.2.2. Thiết bị, dụng cụ .......................................................................................... 40
2.3. Sơ đồ nghiên cứu tổng quát .................................................................................... 41
2.4. Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm ................................................................... 42
2.4.1. Khảo sát, lựa chọn nguyên liệu ................................................................... 42
2.4.2. Phương pháp phân lập, xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất từ rễ
cây mật nhân .................................................................................................................. 43
2.4.3. Phương pháp xây dựng quy trình chiết rễ mật nhân ................................... 48
2.4.4. Khảo sát hoạt tính sinh học của dịch chiết rễ cây mật nhân ....................... 54
2.4.5. Nghiên cứu ứng dụng bổ sung mật nhân trong sản xuất một số thực phẩm
bảo vệ sức khỏe ............................................................................................................. 55
CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.............................................................. 60
3.1. Định danh mẫu thực vật và lựa chọn nguyên liệu nghiên cứu ............................... 60
3.1.1. Kết quả định danh mẫu thực vật ................................................................. 60
3.1.2. Đánh giá, lựa chọn vùng nguyên liệu nghiên cứu ...................................... 60
3.2. Kết quả phân lập và xác định cấu trúc hóa học ...................................................... 65
3.2.1. Kết quả phân lập, xác định cấu trúc các hợp chất nhóm alkaloid .............. 65
3.2.2. Kết quả phân lập, định danh các hợp chất không thuộc nhóm alkaloid ..... 71
3.3. Xây dựng quy trình chiết rễ cây mật nhân ............................................................. 77
3.3.1. Xây dựng quy trình chiết rễ cây mật nhân bằng phương pháp chưng ninh
hồi lưu trong dung môi ethanol 80 % ............................................................................ 77
3.3.2. Xây dựng quy trình chiết rễ cây mật nhân bằng phương pháp chưng ninh
hồi lưu trong nước ......................................................................................................... 79
3.4. Kết quả thử hoạt tính sinh học của dịch chiết rễ cây mật nhân .............................. 85
3.4.1. Kết quả thử khả năng gây độc tế bào ung thư của dịch chiết nước và dịch
chiết ethanol 80 % từ rễ cây mật nhân .......................................................................... 85
