A. M Đ UỞ Ầ
Đi u 4 Hi n pháp 1992 có qui đ nh:ề ế ị “Đ ng c ng s n Vi t Nam, đ i tiên phong c a giai c pả ộ ả ệ ộ ủ ấ
công nhân Vi t Nam, đ i bi u trung thành quy n l i c a giai c p công nhân, nhân dân lao đ ngệ ạ ể ề ợ ủ ấ ộ
và c a c dân t c, theo ch nghĩa Mác - Lê Nin và t t ng H Chí Minh, là l c l ng lãnh đ oủ ả ộ ủ ư ưở ồ ự ượ ạ
Nhà n c và xã h i”ướ ộ cho th y t m quan tr ng c a t t ng H Chí Minh đ i v i vi c lãnh đ oấ ầ ọ ủ ư ưở ồ ố ớ ệ ạ
toàn th đ t n c ta. Mu n đi sâu nghiên c u tìm hi u v n đ này, tr c h t, chúng ta ph i tìmể ấ ướ ố ứ ể ấ ề ướ ế ả
hi u c n k và chính xác ngu n g c t t ng H Chí Minh đ r i t đó m i có th đi sâu vàoể ặ ẽ ồ ố ư ưở ồ ể ồ ừ ớ ể
các m t khácặ
B. N I DUNGỘ
1. T t ng và truy n th ng Vi t Namư ưở ề ố ệ .
Dân t c Vi t Nam trong hàng ngàn năm l ch s đã t o l p cho mình m t n n văn hóa riêng.ộ ệ ị ử ạ ậ ộ ề
Chính s c m nh truy n th ng t t ng và văn hóa đó c a dân t c đã thúc gi c H Chí Minh raứ ạ ề ố ư ưở ủ ộ ụ ồ
đi tìm tòi, h c t p, ti p thu văn hóa c a nhân lo i ọ ậ ế ủ ạ
Tr c h tướ ế , đó là ch nghĩa yêu n c và ý chí đ u tranh anh dũng b t khu t T văn hóa dânủ ướ ấ ấ ấ ừ
gian đ n văn hóa bác h c, t nh ng nhân v t truy n thuy t đ n các tên tu i sang ng i trong l chế ọ ừ ữ ậ ề ế ế ổ ờ ị
s đ u đã ph n ánh chân lý đó m t cách hùng h n. Tinh th n yêu n c đã tr thành đ o lý, tri tử ề ả ộ ồ ầ ướ ở ạ ế
lý s ng, ni m t hào c a con ng i Vi t Nam.ố ề ự ủ ườ ệ
Th haiứ là tinh th n nhân nghĩa, truy n th ng đoàn k t, t ng thân t ng ái, H Chí Minh đãầ ề ố ế ươ ươ ồ
chú ý k th a và phát huy s c m nh c a truy n th ng nhân nghĩa, nh n m nh 4 ch “đ ng”:ế ừ ứ ạ ủ ề ố ấ ạ ữ ồ
đ ng tình, đ ng s c, đ ng lòng, đ ng minh.ồ ồ ứ ồ ồ
Th baứ, dân t c Vi t nam là m t dân t c có truy n th ng l c quan, yêu đ i. trong muôn vànộ ệ ộ ộ ề ố ạ ờ
nguy hi m, khó khăn ng i lao đ ng v n đ ng viên nhau “ch th y sóng c mà ngã tay chèo” .ể ườ ộ ẫ ộ ớ ấ ả
Tinh th n l c quan đó có c s t ni m tin vào s c m nh c a b n thân mình, tin vào s t tầ ạ ơ ở ừ ề ứ ạ ủ ả ự ấ
th ng c a chân lí, chính nghĩa, dù tr c m t còn đ y gian truân, kh i ph i ch u đ ng, v tắ ủ ướ ắ ầ ổ ả ả ị ự ượ
qua. H Chí Minh chính là hi n thân c a tinh th n l c quan đó.ồ ệ ủ ầ ạ
Th tứ ư, dân t c Vi t Nam là m t dân t c c n cù, dũng c m, thông minh, sáng t o trong s nộ ệ ộ ộ ầ ả ạ ả
xu t và chi n đ u nên cũng là m t dân t c ham h c h i và không ng ng m r ng c a đón nh nấ ế ấ ộ ộ ọ ỏ ừ ở ộ ử ậ
tinh hoa văn hóa c a nhân lo i trên c s gi v ng b n s c Vi t Nam c a dân t c.ủ ạ ơ ở ữ ữ ả ắ ệ ủ ộ
Nh v y, l ch s hàng ngàn năm d ng n c và gi n c đã hình thành cho Vi t nam cácư ậ ị ử ự ướ ữ ướ ệ
giá tr truy n th ng dân t c phong phú, v ng b n. Trong đó ch nghĩa yêu n c là c t lõi, làị ề ố ộ ữ ề ủ ướ ố
dòng ch y chính xuyên su t tr ng kì l ch sả ố ườ ị ử
2. Tinh hoa văn hóa nhân lo i.ạ
Tr c khi ra đi tìm đ ng c u n c, h Chí Minh đã đ c h p th n n Qu c h c và Hán h cướ ườ ứ ướ ồ ượ ấ ụ ề ố ọ ọ
khá v ng vàng, ch c ch n. Trên hành trình c u n c Ng i đã ti p thu tinh hoa và văn hóa nhânữ ắ ắ ứ ướ ườ ế
lo i, v n s ng, v n kinh nghi m đ làm giàu cho tri th c c a mình và ph c v cho cách m ngạ ố ố ố ệ ể ứ ủ ụ ụ ạ
Vi t Nam.ệ
Nh ng giá tr ph ng Đông:ữ ị ươ
Nh ng nh h ng do tác đ ng c a Nho giáo, Ph t giáo và Đ o giáo đ n ti n trình hình thành,ữ ả ưở ộ ủ ậ ạ ế ế
phát tri n t t ng H Chí Minh. Ng i đã bi t phê phán nh ng cái l c h u đ ti p thu nh ngể ư ưở ồ ườ ế ữ ạ ậ ể ế ữ
y u t tích c c, phù h p v i đi u ki n l ch s và th c ti n cách m ng Vi t Nam.ế ố ự ợ ớ ề ệ ị ử ự ễ ạ ệ
1
Nho giáo ng i ti p thu khoa h c v đ o đ c và phép ng x , t t ng và tri t lí hành đ ng,ườ ế ọ ề ạ ứ ứ ử ư ưở ế ộ
t t ng v nh p th , hành đ o; tri t lí nhân sinh, l y tu thân làm g c và có lí t ng v m t xãư ưở ề ậ ế ạ ế ấ ố ưở ề ộ
h i bình tr , th gi i đ i đ ng. ộ ị ế ớ ạ ồ
Ph t giáo la t t ng v tha, t bi, bác ái, th ng ng i; là n p s ng đ o d c trong s ch, gi nậ ư ưở ị ừ ươ ườ ế ố ạ ứ ạ ả
d , chăm lo làm đi u thi n, có tinh th n bình đ ng, dân ch , đ cao lao đ ng, ch ng l i bi ng;ị ề ệ ầ ẳ ủ ề ộ ố ườ ế
phái Trúc Lâm Vi t Nam còn ch tr ng g n bó v i nhân dân, v i đ t n c. ở ệ ủ ươ ắ ớ ớ ấ ướ
Ngoài Nho giáo và Ph t giáo, t t ng H chí Minh còn ch u s nh h ng c a t t ng chậ ư ưở ồ ị ự ả ưở ủ ư ưở ủ
nghĩa tam dân c a Tôn Trung S n (dân t c đ c l p, dân quy n t do, dân sinh h nh phúc); tủ ơ ộ ộ ậ ề ự ạ ư
t ng c a Lão t , M c t ,…ưở ủ ử ặ ử
Nh ng giá tr ph ng Tây:ữ ị ươ
Trong th i gian ba m i năm ho t đ ng cách m ng n c ngoài ( t 1911 đ n 1941) H chíờ ươ ạ ộ ạ ở ướ ừ ế ồ
Minh có s nh h ng sâu s c c a n n văn hoá dân ch và cách m ng ph ng Tây đ c bi t làự ả ưở ắ ủ ề ủ ạ ươ ặ ệ
Anh, Pháp, M . Đ n v i n c Pháp - quê h ng c a lý t ng t do, bình đ ng, bác ái, Nguy nỹ ế ớ ướ ươ ủ ưở ự ẳ ễ
Ái Qu c đ c ti p xúc tr c ti p v i nh ng t t ng c a các nhà t t ng nh Voltaire,ố ượ ế ự ế ớ ữ ư ưở ủ ư ưở ư
Rousseau, Montésquieu,… cùng nh ng lý lu n gia c a Đ i cách m ng Pháp năm 1789. Bên c nhữ ậ ủ ạ ạ ạ
đó, Nguy n Ái Qu c còn ti p thu t t ng dân ch và tù đó hình thành đ c phong cách làmễ ố ế ư ưở ủ ượ
vi c dân ch c a mình trong cu c s ng th c ti n. ệ ủ ủ ộ ố ự ễ
3. Ch nghĩa Mác - Lênin.ủ
T t ng H Chí Minh là thu c h t t ng Mác-Lê nin mà h t nhân t t ng là tri t h cư ưở ồ ộ ệ ư ưở ạ ư ưở ế ọ
duy v t bi n ch ng và duy v t l ch s . Ch nghĩa Mac-Lê nin là c s th gi i quan và ph ngậ ệ ứ ậ ị ử ủ ơ ở ế ớ ươ
pháp lu n c a t t ng H Chí Minh và là ngu n g c lí lu n tr c ti p, quy t đ nh b n ch t tậ ủ ư ưở ồ ồ ố ậ ự ế ế ị ả ấ ư
t ng c a Ng i. Nh th gi i quan và ph ng pháp lu n y mà Nguy n Ái Qu c đã ti p thuưở ủ ườ ờ ế ớ ươ ậ ấ ễ ố ế
và chuy n hóa đ c nh ng hi u bi t quý báu c a các th h tr c t o nên h th ng t t ngể ượ ữ ể ế ủ ế ệ ướ ạ ệ ố ư ưở
c a mình. H n th n a, Ng i còn có th v n d ng m t cách sáng t o, phát tri n và làm phongủ ơ ế ữ ườ ể ậ ụ ộ ạ ể
phú.
Con đ ng Nguy n Ái Qu c đ n v i ch nghĩa Mác-Lê nin có nh ng đ c đi m ch y u sau:ườ ễ ố ế ớ ủ ữ ặ ể ủ ế
Th nh t,ứ ấ Ng i phân tích, đánh giá, v các phong trào yêu n c ch ng th c dân Pháp giaiườ ề ướ ố ự
đ n cu i th k XIX đ n đ u th k XX m t cách chính xác. Ng i nh n th y, đ ng l i quânạ ố ế ỷ ế ầ ế ỷ ộ ườ ậ ấ ườ ố
ch hay dân ch , cách m ng hay c i l ng c a các sĩ phu yêu n c đ u không đáp ng đ củ ủ ạ ả ươ ủ ướ ề ứ ượ
yêu c u th c ti n giai phóng dân t c.ầ ự ễ ộ
Th hai,ứ Nguy n T t Thành đã có s th ng nh t gi a m c đích và ph ng pháp ra đi tìmở ễ ấ ự ố ấ ữ ụ ươ
đ ng c u n c gi i phóng dân t c. Nh đó, trong su t nh ng năm bôn ba n c ngoài h c t pườ ứ ướ ả ộ ờ ố ữ ướ ọ ậ
và kh o nghi m, Nguy n T t Thành đã hoàn thi n trí tu c a mình b ng v n hi u bi t văn hóaả ệ ễ ấ ệ ệ ủ ằ ố ể ế
chính tr và th c ti n cu c s ng phong phú c a c nhân lo i. Ng i đã rút ra đ c m t s k tị ự ễ ộ ố ủ ả ạ ườ ượ ộ ố ế
lu n: ch nghĩa t b n, đ qu c đâu cũng tàn b o, đ c ác, b t công; ng i lao đ ng đâuậ ủ ư ả ế ố ở ạ ộ ấ ườ ộ ở
cũng b áp b c, bóc l t, chà đ p; dù màu da có khác nhau nh ng trên đ i này ch có hai gi ngị ứ ộ ạ ư ờ ỉ ố
ng i “gi ng ng i áp b c bóc l t và gi ng ng i b áp b c bóc l t” và cũng ch có m t tìnhườ ố ườ ứ ộ ố ườ ị ứ ộ ỉ ộ
h u ái là th t, đó là tình h u ái vô s n.ữ ậ ữ ả
Th baứ, khác v i các nhà trí th c ph ng Tây đ n v i ch nghĩa Mác-Lênin ch y u nh đ nớ ứ ươ ế ớ ủ ủ ế ư ế
v i m t h c thuy t, nh m gi i quy t nh ng v n đ v t duy h n là hành đ ng; Nguy n Áiớ ộ ọ ế ằ ả ế ữ ấ ề ề ư ơ ộ ế
Qu c đ n v i ch nghĩa Mác-Lênin là đ tìm kim ch nam cho s nghi p c u n c, gi i phóngố ế ớ ủ ể ỉ ự ệ ứ ướ ả
2
dân t c, t c là t nhu c u th c ti n c a cách m ng Vi t Nam.. Nh Lênin, Ng i tìm th y “conộ ứ ừ ầ ự ễ ủ ạ ệ ờ ườ ấ
đ ng gi i phóng chúng ta” và t Lênin Ng i đã tr l i nghiên c u Mác sâu h n.ườ ả ừ ườ ở ạ ứ ơ
Th tứ ư, khác v i nhi u nhà cách m ng th gi i, Nguy n Ái Qu c ti p thu ch nghĩa Mác-Lêớ ề ạ ế ớ ễ ố ế ủ
nin theo ph ng pháp nh n th c macxit và theo l i “đ c ý, vong ngôn” c a ph ng Đông, c tươ ậ ứ ố ắ ủ ươ ố
n m l y cái tinh th n, cái b n ch t, ch không ch u trói bu c trong cái v ngôn t . Ng i v nắ ấ ầ ả ấ ứ ị ộ ỏ ừ ườ ậ
d ng l p tr ng, quan đi m và ph ng pháp c a ch nghĩa Mác-Lê nin đ t tìm ra nh ng chụ ậ ườ ể ươ ủ ủ ể ự ữ ủ
tr ng, gi i pháp, đ i sách phù h p cho cách m ng Vi t Nam. Nh v y, s k t h p c haiươ ả ố ợ ạ ệ ư ậ ự ế ợ ả
ph ng pháp Đông - Tây v i th c ti n cách m ng Vi t Nam đã tr thành đ c tr ng riêng trongươ ớ ự ễ ạ ệ ở ặ ư
quá trình phát tri n nh n th c, t t ng c a H Chí Minh.ể ậ ứ ư ưở ủ ồ
4. Nh ng ph m ch t cá nhân c a H Chí Minh.ữ ẩ ấ ủ ồ
Cu i cùng, ph i k đ n nh ng nhân t ch quan thu c v ph m ch t cá nhân c a Nguy nố ả ể ế ữ ố ủ ộ ề ẩ ấ ủ ễ
Ái Qu c - m t con ng i s ng có hoài bão, có lí t ng yêu n c, th ng dân, có b n lĩnh và cóố ộ ườ ố ưở ướ ươ ả
lòng tin vào nhân dân và chính mình đã tìm th y con đ ng chân chính cho s nghi p c u n cấ ườ ự ệ ứ ướ
và gi i phóng các dân t c thu c đ a.ả ộ ộ ị
Th nh tứ ấ , đó là t duy đ c l p t ch , sáng t o và luôn sáng su t trong m i hoàn c nh. V iư ộ ậ ự ủ ạ ố ọ ả ớ
đ u óc phê phán tinh t ng, Ng i nghiên c u tìm hi u các cu c cách m ng t s n hi n đ i,ầ ườ ườ ứ ể ộ ạ ư ả ệ ạ
đánh giá đúng b n ch t các cu c cách m ng và không đ b đánh l a b i cái hào nhoáng bênả ấ ộ ạ ể ị ừ ở
ngoài.
Th haiứ, là s kh công h c t p và rèn luy n đ chi m lĩnh v n tri th c phong phú c a th iự ổ ọ ậ ệ ể ế ố ứ ủ ờ
đ i, v n kinh nghi m đ u tranh c a phong trào gi i phóng dân t c, phong trào công nhân Qu cạ ố ệ ấ ủ ả ộ ố
t đ có th ti p c n v i ch nghĩa Mác- Lê nin, khoa h c v cách m ng c a giai c p vô s nế ể ể ế ậ ớ ủ ọ ề ạ ủ ấ ả
qu c t .ố ế
Th baứ, đó là tâm h n c a m t nhà yêu n c, m t chi n sĩ c ng s n nhi t thành cách m ng,ồ ủ ộ ướ ộ ế ộ ả ệ ạ
m t trái tim yêu n c th ng dân, th ng yêu nh ng ng i cùng kh , s n sàng ch u đ ngộ ướ ươ ươ ữ ườ ổ ẵ ị ự
nh ng hi sinh cao nh t vì đ c l p T qu c, vì t do, h nh phúc c a đ ng bào.ữ ấ ộ ậ ổ ố ự ạ ủ ồ
Nh ng ph m ch t trên đã tr thành m t trong nh ng ngu n g c t t ng H Chí Minh và cóữ ẩ ấ ở ộ ữ ồ ố ư ưở ồ
vai trò quan tr ng trong vi c hình thành, phát tri n t t ng c a Ng i, giúp Ng i hi u rõ b nọ ệ ể ư ưở ủ ườ ườ ể ả
ch t c a nh ng v n đ trong th c t i, tìm và phát hi n nh ng v n đ m i n y sinh và có nh ngấ ủ ữ ấ ề ự ạ ệ ữ ấ ề ớ ả ữ
tiên đoán chính xác v nhũng gì s di n ra trong t ng lai.ề ẽ ễ ươ
C. K T LU NẾ Ậ
Có th kh ng đ nh r ng trong các ngu n g c t t ng nêu trên thì ch nghĩa Mác-Lêninể ẳ ị ằ ồ ố ư ưở ủ
là ngu n g c quan tr ng nh t, có nh h ng sâu s c nh t d n t t ng H Chí Minh. Không cóồ ố ọ ấ ả ưở ắ ấ ế ư ưở ồ
ch nghĩa Mác-Lênin thì cũng không có t t ng H Chí Minh sánh ngang t m l ch s và th iủ ư ưở ồ ầ ị ử ờ
đ i đ gi i quy t đúng đ n nh ng v n đ th c ti n đ t ra c a cách m ng Vi t Nam. Đ ng ta đãạ ể ả ế ắ ữ ấ ề ự ễ ặ ủ ạ ệ ả
xác đ nh l y ch nghĩa Mác-Lênin và t t ng H Chí Minh làm n n t ng t t ng và kim chị ấ ủ ư ưở ồ ề ả ư ưở ỉ
nam cho hành đ ng, b i v y, vi c xác đ nh rõ ràng ngu n g c t t ng H Chí Minh đ v nộ ở ậ ệ ị ồ ố ư ưở ồ ể ậ
d ng và phát tri n nó trong nh ng b i c nh nh t đ nh, nh t là th i kì hi n nay có ý nghĩa vôụ ể ữ ố ả ấ ị ấ ờ ệ
cùng to l n. T đó, v i t t ng H chí Minh, c dân t c ta s v t qua m i thách th c đ ngớ ừ ớ ư ưở ồ ả ộ ẽ ượ ọ ứ ồ
th i n m l y nh ng c h i đúng lúc đ đ t n c ta phát tri n ngày càng “đàng hoàng h n, toờ ắ ấ ữ ơ ộ ể ấ ướ ể ơ
đ p h n” nh đúng l i Bác H kính yêu t ng mong đ i.ẹ ơ ư ờ ồ ừ ợ
3
4