intTypePromotion=1

Nguy cơ từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và cơ hội cho nền kinh tế Việt Nam

Chia sẻ: Angicungduoc Angicungduoc | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:10

0
21
lượt xem
1
download

Nguy cơ từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và cơ hội cho nền kinh tế Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết với nội dung: hệ lụy của cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ ở Mỹ; tác động đối với Việt Nam; điều kiện kinh tế thị trường, hoàn thiện cơ chế điều hành linh hoạt chính sách thuế, đẩy mạnh tiến trình cổ phần hóa và cải cách doanh nghiệp...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nguy cơ từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và cơ hội cho nền kinh tế Việt Nam

Nguy c¬ tõ cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh toµn cÇu<br /> vµ c¬ héi cho nÒn kinh tÕ viÖt nam<br /> <br /> L−u ngäc trÞnh(*)<br /> NguyÔn v¨n dÇn(**)<br /> <br /> <br /> 1. HÖ luþ cña cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ ë m×nh, c¸c doanh môc ®Çu t− trong<br /> Mü t−¬ng lai, vµ c¸c m« h×nh qu¶n lý còng<br /> nh− mèi quan hÖ hiÖn cã ®Ó phßng ngõa<br /> Tr−íc hÕt, cÇn ph¶i kh¼ng ®Þnh<br /> tai ho¹ cã thÓ sÏ x¶y ra víi m×nh. Sù<br /> r»ng, sù sôp ®æ cña thÞ tr−êng tµi chÝnh<br /> tÝnh to¸n vµ ®iÒu chØnh cña hµng tû con<br /> phè Wall lµ sù sôp ®æ tõ bªn trong cña ng−êi trªn thÕ giíi sÏ khiÕn cho nÒn<br /> nÒn kinh tÕ t− b¶n, mét sù sôp ®æ cÇn kinh tÕ toµn cÇu nhanh chãng t¹o ra<br /> thiÕt ®Ó ph¸t triÓn, ®Ó c¸i míi h¬n, hiÖu<br /> nh÷ng s¶n phÈm míi, dÞch vô míi, hÖ<br /> qu¶ h¬n ngù trÞ, sù sôp ®æ nµy sÏ g©y<br /> thèng qu¶n lý tèt h¬n vµ hiÖu qu¶ h¬n<br /> tæn th−¬ng ®¸ng kÓ cho mét bé phËn<br /> ®Ó thay thÕ nh÷ng c¸i cò kü hiÖn t¹i.<br /> nhÊt ®Þnh c¸c doanh nghiÖp Mü còng<br /> Nhê ®ã, thÕ giíi sÏ nhanh chãng chuyÓn<br /> nh− cña c¸c n−íc kh¸c cã liªn quan trùc<br /> sang mét giai ®o¹n ph¸t triÓn míi..(*)(**)<br /> tiÕp hoÆc t−¬ng ®èi gÇn víi c¸c ®Þnh chÕ<br /> tµi chÝnh ph¸ s¶n nµy. Tuy nhiªn, còng Thø hai, khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn<br /> chÝnh nhê sù sôp ®æ nµy mµ nÒn kinh tÕ tÖ cña Mü hiÖn nay (®−îc Alan<br /> cña Mü trong thêi gian tíi sÏ nhanh Greenspan, nguyªn Chñ tÞch Héi ®ång<br /> chãng ®−îc håi phôc. Ng−êi ta hoµn thèng ®èc Côc Dù tr÷ liªn bang Mü –<br /> toµn cã quyÒn hy väng vµo ®iÒu nµy bëi FED – coi lµ 100 n¨m míi x¶y ra mét<br /> v× nÒn kinh tÕ sÏ ®−îc giao l¹i cho lÇn) kh«ng bã hÑp ë biªn giíi n−íc Mü<br /> nh÷ng doanh nh©n cã n¨ng lùc h¬n; vµ t¸c ®éng chØ ®Õn c¸c tæ chøc tµi chÝnh<br /> nguån tiÕt kiÖm thùc cña d©n chóng Mü vµ c«ng ty Mü, mµ ®ang lan réng ra<br /> sÏ ®−îc dµnh cho nh÷ng ho¹t ®éng kinh kh¾p thÕ giíi, kh«ng chõa khu vùc nµo,<br /> doanh hiÖu qu¶ trong t−¬ng lai thay v× kh«ng mét quèc gia nµo tr¸nh ®−îc l©y<br /> bÞ ChÝnh phñ Mü dïng cho viÖc tiÕp tôc nhiÔm, ®e do¹ lµm sôp ®æ kh«ng chØ c¸c<br /> duy tr× hÖ thèng kÐm hiÖu qu¶ ®ã. tæ chøc tµi chÝnh tiÒn tÖ khæng lå mµ<br /> Nh÷ng ®Þnh chÕ sai lÇm vÒ tµi chÝnh, cßn bÊt kú nÒn kinh tÕ nµo... §©y kh«ng<br /> tiÒn tÖ, vµ qu¶n lý c«ng ty sÏ ®−îc hiÖu ph¶i lµ khñng ho¶ng khu vùc hay mang<br /> chØnh hoÆc thay thÕ, nh−êng chç cho tÝnh khu vùc nh− cuéc khñng ho¶ng tµi<br /> nh÷ng ®Þnh chÕ hiÖu qu¶ h¬n. §èi víi chÝnh ch©u ¸ n¨m 1997-1998 hay cuéc<br /> nh÷ng khu vùc kinh tÕ bÞ t¸c ®éng gi¸n khñng ho¶ng nî ë Mü Latinh håi thËp<br /> tiÕp cña sù sôp ®æ nµy th× ®©y lµ mét sù<br /> c¶nh b¸o cÇn thiÕt. Hä sÏ ph¶i xÐt l¹i (*)<br /> PGS., TS., ViÖn Kinh tÕ vµ ChÝnh trÞ thÕ giíi.<br /> toµn bé chiÕn l−îc kinh doanh cña (**)<br /> PGS., TS., Häc viÖn Tµi chÝnh.<br /> 10 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 2.2009<br /> <br /> niªn 80. Nã còng kh«ng x¶y ra trong bèi ho¶ng nµy ®ßi hái mäi quèc gia, tr−íc<br /> c¶nh ®èi lËp gi÷a hai phe vÒ hÖ t− hÕt lµ c¸c n−íc nhá, yÕu, ph¶i t×m kiÕm<br /> t−ëng, nh− thêi ChiÕn tranh L¹nh, mµ kh¶ n¨ng thÝch nghi ®Ó tån t¹i vµ ph¸t<br /> trong ®ã c¸c n−íc nhá cã thÓ ®−îc c¸c triÓn.<br /> n−íc lín h¬n trong phe che chë. HËu Thø n¨m, kh«ng Ýt ý kiÕn cho r»ng,<br /> qu¶ lµ, tÊt c¶ c¸c quèc gia ph¶i tÝnh ®Õn cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh phè Wall lµ<br /> thay ®æi chiÕn l−îc vµ b−íc ®i kinh tÕ kÕt qu¶ cña viÖc n−íc Mü, vµ hÇu hÕt<br /> cña m×nh. c¸c n−íc t− b¶n lín kh¸c, ®· qu¸ ®Ò cao<br /> Thø ba, vÒ dµi h¹n, cuéc khñng chñ nghÜa tù do míi, ®Ó mÆc t− nh©n tù<br /> ho¶ng nµy ®¸nh dÊu thªm mét b¸o hiÖu do kinh doanh (laisez-faire) vµ coi nhÑ<br /> xa vÒ sù ra ®i kh«ng thÓ c−ìng næi cña bµn tay h÷u h×nh cña Nhµ n−íc, dÉn<br /> siªu c−êng Mü, thÕ giíi chuyÓn sang cùc ®Õn t×nh tr¹ng nÒn kinh tÕ, tr−íc hÕt lµ<br /> diÖn ®a cùc víi tèc ®é nhanh h¬n sù øng hÖ thèng tµi chÝnh tiÒn tÖ ®· ph¸t triÓn<br /> phã cña c¸c quèc gia, mÆc dï Mü vÉn sÏ qu¸ nhanh, qu¸ m¹nh, v−ît qu¸ xa tÇm<br /> gi÷ vÞ trÝ ®i ®Çu trong mét thêi gian dµi kiÓm so¸t cña ChÝnh phñ, g©y ra nh÷ng<br /> n÷a, song kh«ng thÓ duy tr× vÞ thÕ ®éc mÊt c©n ®èi vµ ®æ vì hÖ thèng vµ t¸c<br /> t«n. Cïng víi tiÕn tr×nh nµy lµ vai trß ®éng tiªu cùc ®Õn nÒn kinh tÕ. ChÝnh v×<br /> cña c¸c n−íc (nh− EU, NhËt B¶n vµ c¸c thÕ mµ kh«ng Ýt chÝnh kh¸ch còng nh−<br /> nÒn kinh tÕ míi næi nh− Brazil, Nga, Ên c¸c nhµ kinh tÕ lªn tiÕng ®ßi hái, ngoµi<br /> §é vµ Trung Quèc, vµ nhãm c¸c n−íc “bµn tay v« h×nh” cña thÞ tr−êng, “bµn<br /> ®ang ph¸t triÓn) sÏ ngµy cµng lín h¬n tay h÷u h×nh” cña Nhµ n−íc cÇn ph¶i<br /> trong viÖc ®iÒu hµnh nÒn kinh tÕ vµ c¶ tham gia tÝch cùc h¬n vµo qu¸ tr×nh<br /> chÝnh trÞ thÕ giíi. ®iÒu hµnh nÒn kinh tÕ, Ýt nhÊt lµ ë<br /> Thø t−, vÒ ng¾n h¹n, cuéc khñng nh÷ng kh©u vµ nh÷ng thêi ®iÓm cÇn<br /> ho¶ng tµi chÝnh Mü cã nguy c¬ biÕn thiÕt. VÒ vÊn ®Ò nµy, ngay nh− Joseph<br /> thµnh khñng ho¶ng kinh tÕ, sÏ ®Èy kinh Stiglitz, t¸c gi¶ cña gi¶i Nobel kinh tÕ<br /> tÕ thÕ giíi vµ quan hÖ quèc tÕ vµo nhiÒu n¨m 2001, còng ®· thõa nhËn: “Thùc tÕ,<br /> biÕn ®éng míi khã l−êng. Ngoµi viÖc nÒn trong kho¶ng 30 n¨m qua, c¸c nÒn kinh<br /> kinh tÕ Mü ®· chÝnh thøc r¬i vµo suy tÕ thÞ tr−êng ph¶i ®èi mÆt víi h¬n 100<br /> tho¸i tõ th¸ng 12/2008, víi tèc ®é t¨ng cuéc khñng ho¶ng. §ã lµ lý do t¹i sao toi<br /> tr−ëng ©m trong hai quý liÒn vµ tØ lÖ cïng nhiÒu nhµ kinh tÕ kh¸c tin r»ng sù<br /> thÊt nghiÖp lªn tíi møc cao kû lôc trong ®iÒu chØnh vµ gi¸m s¸t cña chÝnh phñ lµ<br /> 15 n¨m lµ 6,7% vµo th¸ng 11, c¸c nÒn mét phÇn cèt yÕu cña mét nÒn kinh tÕ<br /> kinh tÕ ch©u ¢u nh− §øc, Anh, thÞ tr−êng ®ang ho¹t ®éng. NÕu kh«ng<br /> Ukraina, Iceland, Hungary, vµ ch©u ¸ c¸c cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ nghiªm<br /> nh− NhËt B¶n, Hµn Quèc, Singapore, träng sÏ tiÕp tôc x¶y ra th−êng xuyªn ë<br /> Pakistan,... còng ®· t¨ng tr−ëng ©m tõ c¸c khu vùc kh¸c nhau trªn thÕ giíi. Vµ<br /> h¬n hai quý gÇn ®©y, cßn c¸c nÒn kinh b¶n th©n thÞ tr−êng th«i ch−a ®ñ. ChÝnh<br /> tÕ kh¸c (trong ®ã cã Trung Quèc, Ên §é, phñ ph¶i ®ãng mét vai trß” (13).<br /> Nga vµ Brazil) th× ®ang hÕt søc khã Thø s¸u, khñng ho¶ng tµi chÝnh<br /> kh¨n trong viÖc t×m c¸ch ng¨n chÆn tiÒn tÖ hiÖn nay còng khiÕn ng−êi ta<br /> nguy c¬ gi¶m sót cña nÒn kinh tÕ. Cã cµng tá ra bøc xóc h¬n trong viÖc ®ßi hái<br /> thÓ nãi, h¬n bao giê hÕt, cuéc khñng ph¶i c¶i tæ l¹i viÖc qu¶n trÞ nÒn kinh tÕ<br /> Nguy c¬ tõ cuéc khñng ho¶ng... 11<br /> <br /> toµn cÇu vµ vai trß cña c¸c thÓ chÕ kinh minh b¹ch, cã tr¸ch nhiÖm, gi¸m s¸t<br /> tÕ vµ chÝnh trÞ quèc tÕ nh− Liªn Hîp xuyªn biªn giíi vµ qu¶n lý toµn cÇu.<br /> Quèc, Ng©n hµng thÕ giíi, Quü tiÒn tÖ Cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh toµn cÇu<br /> quèc tÕ... Ng−êi ta cho r»ng, nÒn kinh tÕ tåi tÖ nhÊt trong bÈy thËp niªn qua ®·<br /> thÕ giíi trong nhiÒu n¨m qua, mÆc dï cho thÊy râ lµ m« h×nh qu¶n lý vµ gi¸m<br /> ®· ®−îc toµn cÇu ho¸ vµ nhÊt thÓ ho¸ ë s¸t tµi chÝnh hiÖn nay cÇn ®−îc c¶i tæ ë<br /> møc ®¸ng kÓ, song vÉn ®−îc qu¶n trÞ cÊp quèc tÕ”.<br /> theo phong c¸ch vµ bëi c¸c thÓ chÕ ra<br /> 2. T¸c ®éng ®èi víi ViÖt Nam<br /> ®êi ngay sau ChiÕn tranh thÕ giíi thø<br /> Hai. Cung c¸ch qu¶n trÞ toµn cÇu, vai Cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh Mü (vµ<br /> trß vµ c¸ch vËn hµnh cña c¸c thÓ chÕ ch©u ¢u) ®· cã nh÷ng ¶nh h−ëng rÊt<br /> nµy vÉn dùa chñ yÕu (nÕu kh«ng muèn xÊu ®Õn thÞ tr−êng tµi chÝnh ch©u ¸ víi<br /> nãi lµ ®Ó mÆc cho) vµo Mü, víi nÒn kinh nh÷ng møc ®é kh¸c nhau. §èi víi ViÖt<br /> tÕ chØ cßn chiÕm ®é 26% tæng GDP toµn Nam, tuy ch−a héi nhËp s©u vµo thÞ<br /> thÕ giíi thÊp xa so víi 52% sau ChiÕn tr−êng tµi chÝnh thÕ giíi, nh−ng do ho¹t<br /> tranh thÕ giíi thø Hai, vµ rÊt thiÕu ®éng s¶n xuÊt chñ yÕu h−íng vµo xuÊt<br /> minh b¹ch vµ kh«ng bÞ kiÓm so¸t. Ng−êi khÈu vµ ch−a khai th¸c tèt thÞ tr−êng<br /> ta cho r»ng, ®Ó nÒn kinh tÕ toµn cÇu vµ trong n−íc réng lín víi h¬n 80 triÖu<br /> tõng n−íc cã thÓ ph¸t triÓn nhanh vµ d©n, nªn møc ®é ¶nh h−ëng cña cuéc<br /> bÒn v÷ng, cÇn ph¶i c¶i tæ l¹i cung c¸ch khñng ho¶ng nµy lµ kh¸ lín ®èi víi ViÖt<br /> qu¶n trÞ kinh tÕ thÕ giíi, c¸c tæ chøc Nam. Tr−íc m¾t, cã thÓ h×nh dung mét<br /> kinh tÕ vµ chÝnh trÞ toµn cÇu, h×nh sè t¸c ®éng chñ yÕu sau:<br /> thµnh mét trËt tù kinh tÕ thÕ giíi míi Tr−íc hÕt lµ kh¶ n¨ng cã nh÷ng<br /> theo h−íng c©n b»ng, minh b¹ch, cã thay ®æi trong hµnh vi cña c¸c nhµ ®Çu<br /> tr¸ch nhiÖm vµ cã kiÓm so¸t h¬n. §Ó t− n−íc ngoµi trªn thÞ tr−êng vèn ViÖt<br /> lµm ®−îc ®iÒu ®ã, chóng ta cÇn coi ®©y Nam, n¬i hä gi÷ mét tû lÖ kh«ng nhá gi¸<br /> lµ c«ng viÖc chung, kh«ng cña riªng ai, trÞ cæ phiÕu vµ tr¸i phiÕu (hiÖn chiÕm<br /> ph¶i cã sù hîp t¸c vµ chia sÎ ë cÊp quèc 20% tæng vèn cña thÞ tr−êng chøng<br /> tÕ. §óng nh− «ng Barroso, cùu Thñ kho¸n ViÖt Nam). Hä cã thÓ ®Þnh h−íng<br /> t−íng Bå §µo Nha ®· nhËn ®Þnh: “TrËt l¹i chiÕn l−îc ®Çu t− vµ c¬ cÊu l¹i danh<br /> tù kinh tÕ thÕ giíi hiÖn nay ®· tån t¹i môc ®Çu t− cña m×nh. §iÒu ®ã cã nghÜa<br /> h¬n 60 n¨m qua vµ kh«ng ®−îc ®iÒu lµ cã thÓ cã mét sè quü hoÆc nhµ ®Çu t−<br /> chØnh cho phï hîp víi kû nguyªn cña gi¸n tiÕp n−íc ngoµi sÏ rót tiÒn vÒ ®Ó<br /> toµn cÇu ho¸ vµ ®iÒu nµy ®· râ tõ l©u. cñng cè c¸c ho¹t ®éng cña m×nh ë n−íc<br /> Giê ®©y, thÕ giíi cÇn x©y dùng mét trËt së t¹i. Hµnh vi cña hä céng víi t¸c ®éng<br /> tù kinh tÕ míi cho thÕ kû XXI, víi mét t©m lý bÊt lîi cña cuéc khñng ho¶ng tµi<br /> c¬ quan ®iÒu chØnh toµn cÇu míi. Chóng chÝnh toµn cÇu cã thÓ cã t¸c ®éng tiªu<br /> ta ®ang sèng trong mét thêi ®¹i ch−a cùc ®¸ng kÓ ®Õn biÕn ®éng thÞ tr−êng<br /> tõng cã vµ chóng ta còng cÇn sù phèi vèn ViÖt Nam, ®Æc biÖt khi thÞ tr−êng<br /> hîp toµn cÇu ë møc t−¬ng ®−¬ng. §iÒu vèn ViÖt Nam cßn non trÎ, t©m lý cña<br /> ®ã rÊt ®¬n gi¶n. Chóng ta cïng b¬i hoÆc c¸c nhµ ®Çu t− cßn ch−a v÷ng vµng.<br /> cïng ch×m. §Ó tån t¹i, chóng ta cÇn cã<br /> mét gi¶i ph¸p dùa trªn c¸c nguyªn t¾c Tuy vËy, hy väng r»ng, cïng víi viÖc<br /> tiÕp tôc æn ®Þnh vµ c¶i c¸ch kinh tÕ vÜ<br /> 12 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 2.2009<br /> <br /> m«, khiÕn cho m«i tr−êng ®Çu t− cña trong t−¬ng lai ë ViÖt Nam. §iÒu ®ã cã<br /> ViÖt Nam trë nªn tèt h¬n vµ kh¶ n¨ng nghÜa lµ, nÕu ChÝnh phñ ViÖt Nam ®−a<br /> sinh lêi trong t−¬ng lai ®¶m b¶o cao h¬n ra ®−îc c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ râ rµng,<br /> so víi ë n−íc së t¹i cña hä, vµ ViÖt Nam nhÊt qu¸n, ®−a nÒn kinh tÕ tiÕn tíi mét<br /> hiÖn ch−a ph¶i lµ ®iÓm nhÊn qu¸ quan nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng thùc sù, ®¶m b¶o<br /> träng trong tæng thÓ chiÕn l−îc ®Çu t− sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng th× sù gi¶m sót<br /> cña c¸c nhµ ®Çu t− n−íc ngoµi, th× t¸c luång vèn ®Çu t− trùc tiÕp vµo sÏ kh«ng<br /> ®éng ®ã sÏ kh«ng qu¸ lín, vµ c¸c nhµ nhiÒu, hoÆc Ýt ra lµ chóng ta cã thÓ n©ng<br /> ®Çu t− gi¸n tiÕp n−íc ngoµi sÏ kh«ng véi cao ®−îc tû lÖ gi¶i ng©n cho c¸c dù ¸n ®·<br /> rót ®i. cam kÕt.<br /> Thø hai, mét sè nhµ ®Çu t− trùc tiÕp Thø ba, xuÊt khÈu, chiÕm ®Õn 60%<br /> n−íc ngoµi cã thÓ kh«ng thu xÕp ®ñ vèn GDP, tr−íc hÕt lµ mét sè mÆt hµng xuÊt<br /> ®Ó theo ®uæi c¸c dù ¸n ®· cam kÕt cña khÈu chñ lùc, cña ViÖt Nam cã thÓ bÞ<br /> ViÖt Nam trong thêi gian tíi. Theo Bé ¶nh h−ëng kÐp trªn hai ph−¬ng diÖn, do<br /> KÕ ho¹ch vµ §Çu t−, mÆc dï FDI ®¨ng khã kh¨n vÒ kinh tÕ-tµi chÝnh, nªn nhu<br /> ký n¨m 2008 cã thÓ ®¹t 65 tû USD, cao cÇu s¶n xuÊt vµ tiªu dïng thÕ giíi, sau<br /> h¬n nhiÒu n¨m 2007, nh−ng n¨m 2009, ®ã lµ nhu cÇu nhËp khÈu, vµ gi¸ c¶ cña<br /> dù ®o¸n chØ ®¹t kho¶ng 30 tû USD, tøc c¸c mÆt hµng nµy còng gi¶m m¹nh.<br /> ch−a ®Çy 1/2. Nh−ng vÊn ®Ò thÊy râ lµ, Khñng ho¶ng nµy x¶y ra, khiÕn cho<br /> do kho¶ng 80% vèn ®Çu t− vµo ViÖt hµng lo¹t doanh nghiÖp ph¸ s¶n vµ ph¶i<br /> Nam lµ ®i vay, nªn c¸c nhµ ®Çu t− rÊt sa th¶i nh©n viªn(*). §iÒu ®ã còng cã<br /> cã thÓ sÏ kh«ng huy ®éng (®i vay) ®ñ nghÜa lµ sÏ kh«ng cã thu nhËp ®Ó chi tr¶<br /> vèn ®Ó thùc hiÖn c¸c dù ¸n ®· cam kÕt, dÞch vô, céng víi nh÷ng lo ng¹i vÒ sù<br /> do khñng ho¶ng. Do ®ã, vèn cam kÕt th× xÊu ®i cña nÒn kinh tÕ vµ kh¶ n¨ng mÊt<br /> lín, nh−ng vèn thùc hiÖn cã thÓ thÊp, viÖc lµm trong t−¬ng lai gÇn ®· buéc<br /> t×nh h×nh gi¶i ng©n sÏ ngµy cµng khã ng−êi d©n c¸c n−íc nµy ph¶i c¾t gi¶m<br /> h¬n trong n¨m tíi (xem biÓu d−íi). m¹nh chi tiªu mµ tr−íc hÕt lµ c¸c mÆt<br /> hµng cao cÊp. §©y lµ nguyªn nh©n<br /> khiÕn thÞ tr−êng b¸n lÎ ¶m ®¹m vµ c¸c<br /> hÖ thèng b¶n lÎ bÞ ®ãng cöa hµng lo¹t.<br /> T¹i Ph¸p, søc mua cuèi n¨m dù kiÕn sÏ<br /> gi¶m 0,4% vµ c¶ n¨m dù kiÕn chØ t¨ng<br /> 0,7% so víi 3,3% cña n¨m 2007.<br /> <br /> <br /> <br /> (*)<br /> ChØ riªng ë Mü, Bé Lao ®éng Mü cho biÕt, c¸c<br /> c«ng ty cña n−íc nµy ®· c¾t gi¶m 533.000 viÖc<br /> lµm trong th¸ng 11/2008. §©y lµ ®îi c¾t gi¶m<br /> m¹nh nhÊt trong vßng 34 n¨m trë l¹i ®©y, ®−a tØ<br /> (Sè liÖu tõ Côc §Çu t− n−íc ngoµi) lÖ thÊt nghiÖp ë Mü lªn møc 6,7% so víi 6,5%<br /> trong th¸ng 10 võa qua, møc cao nhÊt trong 15<br /> Tuy nhiªn, mèi lo nµy cã thÓ kh¾c n¨m kÓ tõ n¨m 1993. §©y còng lµ th¸ng thø 11<br /> liªn tiÕp mµ Mü tiÕp tôc mÊt thªm viÖc lµm. T¹i<br /> phôc ®−îc khi nh÷ng nhµ ®Çu t− nµy ch©u ¸ vµ ch©u ¢u, con sè nµy còng ®ang gia<br /> vÉn thÊy ®−îc c¬ héi sinh lîi ®¸ng kÓ t¨ng m¹nh.<br /> Nguy c¬ tõ cuéc khñng ho¶ng... 13<br /> <br /> Do t¸c ®éng cña khñng ho¶ng, nhu ®Êu ®−a kim ng¹ch xuÊt khÈu n¨m<br /> cÇu tiªu dïng vµ kÐo theo ®ã nhu cÇu 2009 t¨ng 13%, chØ b»ng 50% so víi tèc<br /> nhËp khÈu t¹i c¸c thÞ tr−êng lín gi¶m ®é t¨ng cña n¨m 2008. HÇu hÕt c¸c mÆt<br /> m¹nh. XuÊt khÈu ViÖt Nam ch¾c ch¾n hµng xuÊt khÈu chñ lùc cña ViÖt Nam<br /> bÞ ¶nh h−ëng vµ cÇn cã sù chuÈn bÞ ®Ó nh− dÖt may, dÇu th«, ®iÒu, h¶i s¶n, cµ<br /> gi¶m thiÓu t¸c ®éng xÊu vµ th©m hôt phª, c¬ khÝ, ®iÖn tö... ®Òu cã møc t¨ng<br /> c¸n c©n th−¬ng m¹i. Theo c¸c chuyªn tr−ëng rÊt thÊp vµ ®ang ®i xuèng.<br /> gia, ¶nh h−ëng xuÊt khÈu ViÖt Nam chñ ¤ng Vò §øc Giang, Tæng gi¸m ®èc<br /> yÕu trªn 2 ph−¬ng diÖn lµ nhu cÇu thÞ TËp ®oµn DÖt may ViÖt Nam cho biÕt, ®Õn<br /> tr−êng gi¶m vµ biÕn ®éng tû gi¸ ®ång hÕt th¸ng 10/2008, xuÊt khÈu khã qua<br /> EURO/USD. khái mèc 9,2 tû USD. §¸ng lo h¬n, víi<br /> diÔn biÕn xÊu ®i cña thÞ tr−êng toµn cÇu,<br /> VÒ ph−¬ng diÖn cÇu, t×nh h×nh khã<br /> t¨ng tr−ëng cña ngµnh dÖt may trong<br /> kh¨n t¹i thÞ tr−êng Mü, n¬i ®ang chiÕm<br /> n¨m 2009-2010 sÏ rÊt khã kh¨n. HËu qu¶<br /> h¬n 20% kim ng¹ch xuÊt khÈu chung vµ<br /> khñng ho¶ng sÏ kh«ng chØ cã trong n¨m<br /> 57% xuÊt khÈu dÖt may, ®· khiÕn cho<br /> 2008 mµ cßn kÐo dµi nÕu kh«ng cã chÝnh<br /> viÖc xuÊt khÈu cña ViÖt Nam vµo thÞ<br /> tr−êng nµy cã nhiÒu tÝn hiÖu chËm l¹i. s¸ch tèt cho ®Çu t−, s¶n xuÊt.<br /> Bªn c¹nh ®ã, thÞ tr−êng EU vµ NhËt B¶n Mét ngµnh xuÊt khÈu chñ lùc kh¸c<br /> còng bÞ ¶nh h−ëng vµ ®©y l¹i chÝnh lµ lµ thuû s¶n còng ®ang chÞu nhiÒu khã<br /> nh÷ng thÞ tr−êng lín cña ViÖt Nam (céng kh¨n. Theo «ng NguyÔn H÷u Dòng, Phã<br /> víi Mü chiÕm tíi 61% xuÊt khÈu cña ViÖt chñ tÞch HiÖp héi ChÕ biÕn vµ XuÊt<br /> Nam). HiÖn nay, do khñng ho¶ng, nhiÒu khÈu thuû s¶n, tÝnh tõ ®Çu n¨m tíi cuèi<br /> ®¬n hµng cuèi n¨m vÉn ch−a ®−îc ký kÕt. th¸ng 10/2008, kim ng¹ch xuÊt khÈu<br /> Bªn c¹nh ®ã, tû gi¸ ®ång EURO biÕn cña ngµnh nµy míi ®¹t h¬n 3,6 tû USD,<br /> ®éng nh− hiÖn nay sÏ lµ bÊt lîi cho xuÊt dù b¸o c¶ n¨m sÏ kh«ng ®¹t ®−îc 4,5 tû<br /> khÈu ViÖt Nam. C¸c mÆt hµng xuÊt khÈu USD nh− dù kiÕn, cïng l¾m chØ ®¹t 4,4<br /> cña ViÖt Nam phÇn lín lµ gia c«ng. NÕu tû USD, t¨ng tr−ëng 17% so víi 2007.<br /> xuÊt khÈu sang EU, c¸c doanh nghiÖp N¨m 2009 sÏ tiÕp tôc khã kh¨n vµ còng<br /> th−êng nhËp khÈu b»ng USD, tr¶ c¸c chi chØ cã thÓ dù kiÕn lµ sÏ t¨ng 10%. Thùc<br /> phÝ kh¸c b»ng VND vµ b¸n vµo thÞ tr−êng tÕ cña ngµnh thuû s¶n gÇn ®©y cho<br /> sö dông EURO. HIÖn ®éng USD ®ang thÊy, mÆc dï kh«ng bÞ c¸c ®èi t¸c rót<br /> t¨ng gi¸ so víi EURO, søc Ðp gi¶m gi¸ ®¬n hµng nh− ngµnh dÖt may nh−ng hä<br /> EURO cµng lín. Nh− vËy, chi phÝ s¶n yªu cÇu chØ thanh to¸n tr−íc 60-70% gi¸<br /> xuÊt cña doanh nghiÖp sÏ t¨ng trong khi trÞ ®¬n hµng, cßn nî l¹i 30-40% thanh<br /> doanh thu th× khã t¨ng. Ngoµi ra, còng to¸n sau. §iÒu nµy cho thÊy ®èi t¸c<br /> cÇn tÝnh tíi kh¶ n¨ng c¸c n−íc sö dông ®ang khã kh¨n vµ ®iÒu nµy còng g©y<br /> hµng rµo kü thuËt, th−¬ng m¹i ®Ó h¹n khã kh¨n h¬n cho doanh nghiÖp ViÖt<br /> chÕ nhËp khÈu, b¶o vÖ s¶n xuÊt trong Nam, nhÊt lµ trong t×nh h×nh tÝn dông<br /> n−íc, chèng th©m hôt th−¬ng m¹i g©y trong n−íc khã kh¨n nh− hiÖn nay.<br /> khã kh¨n cho hµng xuÊt khÈu ViÖt Nam.<br /> HiÖp héi §iÒu ViÖt Nam cho biÕt,<br /> HËu qu¶ cô thÓ lµ, xuÊt khÈu hµng nhu cÇu tiªu dïng ®· vµ ®ang ch÷ng l¹i,<br /> ho¸ ViÖt Nam tõ th¸ng 10/2008 ®· hµng ®· giao thanh to¸n rÊt chËm, mét<br /> ch÷ng l¹i hoÆc sôt gi¶m rÊt m¹nh vµ do sè thÞ tr−êng ®· chÝnh thøc ®Ò nghÞ lïi<br /> ®ã, ChÝnh phñ chØ ®Ò ra môc tiªu phÊn thêi gian giao hµng. Trong n−íc th× 80-<br /> 14 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 2.2009<br /> <br /> 90% doanh nghiÖp ®· ngõng s¶n xuÊt. §Õn gi÷a th¸ng 10/2008, gi¸ cµ phª<br /> Bªn c¹nh ®ã, gi¸ xuÊt khÈu ®iÒu ®ang thÕ giíi sôt gi¶m xuèng thÊp nhÊt, thÊp<br /> xuèng rÊt nhanh, tõ 5.500 USD/tÊn h¬n c¶ møc gi¸ cña th¸ng 1. Gi¸ cµ phª<br /> trung b×nh 9 th¸ng hiÖn xuèng cßn Robusta ViÖt Nam xuÊt khÈu chØ cßn<br /> 4.100-4.200 USD/tÊn. L−îng ®iÒu tån 1.625 USD/tÊn, gi¸ xuÊt khÈu t¹i thÞ<br /> kho cña doanh nghiÖp cßn tíi 30.000 tr−êng London kho¶ng 1.700 USD/tÊn,<br /> tÊn. Hµng lo¹t ngµnh hµng kh¸c nh− lµ møc thÊp nhÊt kÓ tõ ®Çu n¨m (ngµy<br /> dÇu khÝ, ®iÖn tö, ®å gç ®Òu ph¶n ¸nh 1/1/2008, gi¸ thÕ giíi lµ 1.903 USD/tÊn,<br /> nh÷ng khã kh¨n cña m×nh nh−ng ®iÓm gi¸ ViÖt Nam lµ 1.768 USD/tÊn).<br /> chung nhÊt vÉn lµ nhu cÇu tiªu dïng<br /> gi¶m, ®¬n hµng xuÊt khÈu gi¶m thËm VÒ nhËp khÈu, mét mÆt, chóng ta cã<br /> chÝ bÞ huû bá, gi¸ c¶ xuèng thÊp, t×nh kh¶ n¨ng gi¶m bít ®−îc nhËp siªu, do<br /> h×nh biÕn ®éng ngo¹i tÖ g©y khã kh¨n… gi¸ c¶ nhiÒu mÆt hµng nhËp khÈu gi¶m,<br /> Cïng víi nhu cÇu tiªu dïng, nhËp nhu cÇu trong n−íc còng Ýt ®I, tõ ®ã l¹m<br /> khÈu gi¶m sót, gi¸ c¶ cña nhiÒu mÆt ph¸t sÏ dÞu bít. Nh−ng mÆt kh¸c, l¹i<br /> hµng xuÊt khÈu chñ lùc cña ViÖt Nam n¶y sinh kh¶ n¨ng nhËp khÈu sÏ gia<br /> còng gi¶m ®¸ng kÓ, t¸c ®éng tiªu cùc t¨ng do gi¸ c¶ trªn thÞ tr−êng thÕ giíi<br /> ®Õn xuÊt khÈu vµ s¶n xuÊt. KÓ tõ th¸ng thuyªn gi¶m, thuÕ suÊt h¹ thÊp theo c¸c<br /> 9 gi¸ n«ng s¶n trªn thÞ tr−êng thÕ giíi cam kÕt quèc tÕ, vµ ®iÒu nµy sÏ g©y søc<br /> gi¶m ®ét biÕn. §iÓn h×nh nhÊt lµ gi¸ cao Ðp lªn s¶n xuÊt trong n−íc. §ång thêi,<br /> su RSS2 cuèi th¸ng 9 cßn ë møc 4.100 rÊt cã thÓ c¸c hµng ho¸ cña ViÖt Nam sÏ<br /> USD/tÊn ®· gi¶m xuèng cßn 3.000 buéc ph¶i c¹nh tranh gay g¾t ngay trªn<br /> USD/tÊn. ë ViÖt Nam, sau khi ®¹t møc s©n nhµ víi c¸c hµng nhËp khÈu gi¸ rÎ<br /> ®Ønh vµo thêi ®iÓm th¸ng 7/2008, tõ Trung Quèc, c¸c n−íc §«ng ¸ vµ<br /> kho¶ng 58 triÖu ®ång/tÊn, gi¸ cao su §«ng Nam ¸ do kh«ng thÓ th©m nhËp<br /> xuÊt khÈu cña ViÖt Nam b¾t ®Çu gi¶m ®−îc vµo c¸c thÞ tr−êng ph−¬ng T©y ®·<br /> tõ th¸ng 8, gi¶m liªn tôc trong th¸ng 9 quay sang ®æ bé å ¹t vµo n−íc l¸ng<br /> vµ gi¸ gi¶m m¹nh tõ ®Çu th¸ng 10, ®Õn giÒng ViÖt Nam nh− lµ mét lèi tho¸t.<br /> trung tuÇn th¸ng 10/2008 chØ cßn<br /> kho¶ng 30 triÖu ®ång/tÊn. Thø t−, ho¹t ®éng tÝn dông t¹i ViÖt<br /> Nam bÞ th¾t chÆt, ¶nh h−ëng tíi ho¹t<br /> ®éng cña c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá,<br /> khiÕn nhiÒu doanh nghiÖp bÞ ph¸ s¶n.<br /> Theo th«ng tin cña Chñ tÞch HiÖp héi<br /> c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam,<br /> tÝnh tíi cuèi th¸ng 10/2008 ®· cã tíi<br /> 200.000 doanh nghiÖp võa vµ nhá t¹i<br /> ViÖt Nam bÞ ph¸ s¶n.<br /> <br /> Ngoµi ra, thêi ®iÓm khñng ho¶ng tµi<br /> chÝnh thÕ giíi diÔn ra ®óng vµo thêi<br /> ®iÓm nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®ang gÆp<br /> (Gi¸ cao su ®ét ngét gi¶m m¹nh<br /> khã kh¨n. §©y còng chÝnh lµ th¸ch thøc<br /> trong mÊy th¸ng qua)<br /> rÊt lín ®èi víi kinh tÕ ViÖt Nam.<br /> Nguy c¬ tõ cuéc khñng ho¶ng... 15<br /> <br /> Ngay tõ th¸ng 3/2008, ChÝnh phñ c¬ héi cã ®−îc tõ sù khñng ho¶ng kinh<br /> ViÖt Nam ®· l−êng ®−îc t×nh c¶nh tåi tÖ tÕ toµn cÇu.<br /> cña nÒn kinh tÕ Mü, ®· tÝnh ®Õn nh÷ng Mét lµ, trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ<br /> ph−¬ng ¸n chÝnh s¸ch vµ kÕ ho¹ch trong tr−êng, l¹i héi nhËp s©u víi kinh tÕ thÕ<br /> ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ nµy r¬i vµo suy giíi, mµ ë ®ã, æn ®Þnh chØ lµ tr¹ng th¸I<br /> tho¸I dµi h¹n, trong ®iÒu kiÖn gi¸ dÇu t−¬ng ®èi, x¸o trén, bÊt tr¾c lµ th−êng<br /> vÉn ë møc cao. §iÓm næi bËt trong chÝnh xuyªn, viÖc ®Ò ra c¸c chØ tiªu kÕ ho¹ch<br /> s¸ch kinh tÕ cña ChÝnh phñ ViÖt Nam kh«ng nªn qu¸ cøng nh¾c mµ chØ nªn<br /> trong thêi gian võa qua lµ −u tiªn chèng coi lµ ®Þnh h−íng víi nhiÒu ph−¬ng ¸n<br /> l¹m ph¸t nh−ng kh«ng chØ ®¬n gi¶n kh¸c nhau, ®−îc ®iÒu chØnh c¬ ®éng,<br /> b»ng c«ng cô tiÒn tÖ. ChÝnh phñ ®· linh ho¹t tuú theo diÔn biÕn cña t×nh<br /> nhËn ra ®−îc lµ chi tiªu cña ChÝnh phñ, h×nh trong vµ ngoµi n−íc.<br /> ®Æc biÖt lµ ®Çu t− c«ng, sù mÐo mã cña<br /> hÖ thèng s¶n xuÊt do khèi doanh nghiÖp Hai lµ, h¬n lóc nµo hÕt, t×nh h×nh<br /> nhµ n−íc g©y ra, vµ sù b¶o hé gi¸ c¶ qu¸ ®ßi hái tËp trung vµo viÖc hoµn thiÖn c¬<br /> l©u trong mét sè ngµnh míi lµ nh÷ng chÕ, chÝnh s¸ch, ®iÒu hµnh linh ho¹t<br /> nguyªn nh©n s©u xa cña sù yÕu kÐm cña chÝnh s¸ch thuÕ, l·i suÊt, tû gi¸ ®Ó kÝch<br /> nÒn kinh tÕ ViÖt Nam. Nh÷ng kho¶n c¾t thÝch s¶n xuÊt vµ më réng tiªu dïng<br /> gi¶m vµ gi·n tiÕn ®é thùc sù vÒ ®Çu t− trong n−íc, vµ duy tr× t¨ng tr−ëng xuÊt<br /> c«ng, viÖc tiÕp tôc kÕ ho¹ch cæ phÇn ho¸, khÈu.<br /> niªm yÕt c¸c c«ng ty nµy trªn thÞ Ba lµ, ®Èy m¹nh h¬n n÷a tiÕn tr×nh<br /> tr−êng, sù tho¸i vèn cña SCIC ë hÇu hÕt cæ phÇn ho¸ vµ c¶i c¸ch doanh nghiÖp<br /> nh÷ng doanh nghiÖp sau cæ phÇn, vµ nhµ n−íc. ViÖc ®Èy m¹nh cæ phÇn ho¸<br /> gÇn ®©y lµ sù quyÕt t©m cña ChÝnh phñ vµ c¶i c¸ch c¸c doanh nghiÖp nhµ n−íc<br /> trong viÖc ®Ó gi¸ x¨ng dÇu vËn hµnh sÏ gióp cho c¸c doanh nghiÖp nµy ®−îc<br /> theo kinh tÕ thÞ tr−êng lµ nh÷ng hµnh tù chñ, trë nªn n¨ng ®éng vµ chñ ®éng<br /> ®éng cô thÓ thÓ hiÖn cam kÕt cña ChÝnh h¬n trong viÖc t×m kiÕm c¬ héi thÞ<br /> phñ trong viÖc ®æi míi nÒn kinh tÕ theo tr−êng, vµ nhê ®ã cã thÓ sÏ ph¸t triÓn<br /> h−íng thÞ tr−êng. Nh−ng víi sù kiÖn nhanh h¬n.<br /> khñng ho¶ng tµi chÝnh phè Wall lÇn nµy Nhµ n−íc kh«ng nªn e ng¹i viÖc<br /> cã lÏ ®ßi hái ChÝnh phñ ph¶i nhanh kh«ng b¸n ®−îc cæ phiÕu ra bªn ngoµi á<br /> chãng ®−a ra c¸c chÝnh s¸ch vµ cam kÕt thêi ®iÓm cæ phÇn ho¸. Nhµ n−íc cã thÓ<br /> c¶i c¸ch kinh tÕ m¹nh mÏ vµ døt kho¸t vÉn tiÕp tôc n¾m ®a phÇn vèn së h÷u t¹i<br /> h¬n n÷a. D−íi ®©y chóng t«i xin tæng c¸c doanh nghiÖp sau khi ®· cæ phÇn<br /> hîp mét sè ®Ò xuÊt chÝnh s¸ch mµ ho¸. Doanh nghiÖp sau cæ phÇn ho¸ vÉn<br /> ChÝnh phñ nªn c©n nh¾c. Trong nh÷ng cã thÓ cã ®éng lùc ®æi míi ph¸t triÓn<br /> kiÕn nghÞ nµy, cã nhiÒu kiÕn nghÞ ®· nÕu Nhµ n−íc cã cam kÕt sÏ th−ëng cho<br /> ®−îc ChÝnh phñ ®· vµ ®ang tiÕn hµnh doanh nghiÖp mét phÇn cæ phiÕu tho¸i<br /> còng nh− ®−îc nhiÒu nhµ khoa häc kh¸c vèn cña m×nh nÒu doanh nghiÖp lµm ¨n<br /> ®−a ra. ViÖc tr×nh bµy chóng ë ®©y ®Ó ph¸t ®¹t.<br /> ®¶m b¶o sù ®Çy ®ñ vµ nhÊt qu¸n cña<br /> c¸c chÝnh s¸ch h−íng tíi viÖc ®ãn nhËn Bèn lµ, tiÕp tôc c¸c chÝnh s¸ch vÒ<br /> th¾t chÆt chi tiªu ChÝnh phñ vµ ®Çu t−<br /> c«ng. ViÖc th¾t chÆt chi tiªu ChÝnh phñ<br /> 16 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 2.2009<br /> <br /> vµ chuyÓn c¸c kho¶n ®Çu t− c«ng sang c¸c ng©n hµng cho vay nhiÒu vµo khu<br /> cho khu vùc t− nh©n sÏ gãp phÇn vµo vùc bÊt ®éng s¶n vµ c¸c lo¹i dù ¸n cã<br /> viÖc gi¶m thuÕ cho khu vùc doanh tÝnh rñi ro cao, nÕu ph¸t hiÖn thÊy<br /> nghiÖp vµ thuÕ thu nhËp c¸ nh©n. C¸c nh÷ng tr−êng hîp cã nguy c¬ cao, ChÝnh<br /> doanh nghiÖp sÏ cã thªm ®−îc nguån phñ cÇn yªu cÇu còng nh− tham vÊn c¸c<br /> vèn ®Ó më réng s¶n xuÊt vµ thÞ tr−êng. bªn ®Ó thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p mua b¸n<br /> §©y cÇn ph¶i xem nh− lµ mét chÝnh nî nh»m chia sÎ rñi ro cho nhiÒu ®Þnh<br /> s¸ch dµi h¹n ®Ó khuyÓn khÝch doanh chÕ tµi chÝnh kh¸c cã kh¶ n¨ng kiÓm<br /> nghiÖp ph¸t triÓn. Khi ®ã Nhµ n−íc so¸t rñi ro vµ cã møc ®é thanh kho¶n<br /> dïng tiÒn thuÕ chñ yÕu vµo viÖc gi÷ g×n tèt h¬n. Trong tr−êng hîp cÇn thiÕt,<br /> an ninh trËt tù, quy ho¹ch vµ gi¸m s¸t ChÝnh phñ nªn yªu cÇu c¸c ng©n hµng<br /> yÕu kÐm s¸p nhËp vµo c¸c ng©n hµng<br /> quy ho¹ch, ®iÒu hoµ xung ®ét gi÷a c¸c<br /> kh¸c khi t×nh h×nh tµi chÝnh cña c¸c<br /> nhãm lîi Ých trong x· héi, vµ ng¨n ngõa<br /> ng©n hµng th−¬ng m¹i nµy vÉn cßn<br /> thiªn tai, khñng ho¶ng.<br /> ch−a ®Õn møc tåi tÖ.<br /> KhuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp<br /> ViÖt Nam ®Çu t− m¸y mãc thiÕt bÞ hiÖn S¸u lµ, c¸c chÝnh s¸ch vÒ lao ®éng,<br /> ®¹i ®Ó phôc vô ph¸t triÓn trung vµ dµi tiÒn l−¬ng vµ an sinh x· héi. Tr−íc m¾t<br /> h¹n. Sù ®×nh ®èn s¶n xuÊt ë c¸c n−íc ChÝnh phñ ch−a t¨ng l−¬ng tèi thiÓu.<br /> ph¸t triÓn sÏ lµ mét c¬ héi tèt cho c¸c Víi c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n ph¸t ®¹t,<br /> doanh nh©n ViÖt Nam tiÕp cËn ®−îc víi chñ doanh nghiÖp ¾t sÏ ®¶m b¶o møc<br /> m¸y mãc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i víi c¸c ®iÒu l−¬ng tèt cho nh©n viªn ®Ó cã thÓ ph¸t<br /> kiÖn −u ®·i. N©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt triÓn l©u dµi. Víi c¸c doanh nghiÖp yÕu<br /> trong giai ®o¹n nµy sÏ gióp cho doanh kÐm, viÖc t¨ng l−¬ng tèi thiÓu chØ dÉn<br /> nghiÖp cã thÓ më réng quy m« s¶n xuÊt ®Õn viÖc doanh nghiÖp sa th¶i nh©n<br /> trong trung vµ dµi h¹n, ®¸p øng nhanh c«ng ®Ó tr¸nh thua lç. Nh− vËy, khi nÒn<br /> chãng nhu cÇu gia t¨ng cña c¸c nÒn kinh tÕ bÞ ®×nh trÖ, n©ng l−¬ng tèi thiÓu<br /> kinh tÕ ph¸t triÓn trong giai ®o¹n phôc kh«ng gi¶i quyÕt ®−îc vÊn ®Ò c¶i thiÖn<br /> håi. C¸c ban ngµnh cña Bé C«ng ®êi sèng cña c«ng nh©n còng nh− vÊn ®Ò<br /> th−¬ng, Phßng Th−¬ng m¹i vµ C«ng thÊt nghiÖp, mµ cßn cã thÓ g©y ra l¹m<br /> nghiÖp ViÖt Nam vµ c¸c ng©n hµng ph¸t. ViÖc gi÷ nguyªn møc l−¬ng tèi<br /> th−¬ng m¹i cã thÓ cïng phèi hîp víi c¸c thiÓu sÏ gióp cho doanh nghiÖp dÔ dµng<br /> doanh nghiÖp s¶n xuÊt ®Ó thóc ®Èy ho¹t h¬n trong viÖc tÝnh to¸n vµ ®iÒu chØnh<br /> ®éng nµy. l¹i c¬ cÊu s¶n xuÊt. Mét khi c¸c doanh<br /> N¨m lµ, rµ so¸t l¹i vµ lµnh m¹nh nghiÖp ®· kh«i phôc l¹i ®−îc kh¶ n¨ng<br /> ho¸ hÖ thèng tµi chÝnh, ng©n hµng. Mét s¶n xuÊt, hä sÏ hÊp thô trë l¹i l−îng<br /> hÖ thèng tµi chÝnh, ng©n hµng lµnh nh©n c«ng mµ hä sa th¶i. Khi l−îng<br /> m¹nh lµ tèi cÇn thiÕt ®Ó ®¶m b¶o sù nh©n c«ng thÊt nghiÖp t¨ng cao do<br /> ph¸t triÓn bÒn v÷ng cho nÒn kinh tÕ. nhiÒu c¬ së kinh doanh yÕu kÐm b¾t<br /> ChÝnh phñ cÇn ph¶i xem xÐt l¹i c¸c ®Þnh buéc ph¶i sa th¶i nh©n c«ng th× mét<br /> chÕ qu¶n lý tµi chÝnh ë c¸c ng©n hµng phÇn lín lùc l−îng thÊt nghiÖp nµy sÏ<br /> vµ ®−a ra tÝn hiÖu râ rµng r»ng ChÝnh ®−îc hÊp thô bëi khu vùc n«ng th«n v×<br /> phñ sÏ kh«ng b¶o vÖ nh÷ng ng©n hµng ®a phÇn c«ng nh©n ViÖt Nam hiÖn nay<br /> kh«ng chñ ®éng cã nh÷ng biÖn ph¸p tù xuÊt th©n tõ n«ng d©n. PhÇn n«ng th«n<br /> phßng ngõa rñi ro. Trªn c¬ së rµ so¸t l¹i kh«ng hÊp thô ®−îc, chñ yÕu lµ c«ng<br /> Nguy c¬ tõ cuéc khñng ho¶ng... 17<br /> <br /> nh©n cã xuÊt xø tõ thµnh thÞ, cÇn cã l−îng dÞch vô thÊp. §©y lµ nh÷ng lÜnh<br /> nh÷ng chÝnh s¸ch hç trî nhÊt ®Þnh ®Ó vùc hoµn toµn cã thÓ vËn hµnh ®−îc<br /> tr¸nh nh÷ng bÊt æn trong x· héi. Nhµ theo c¬ chÕ thÞ tr−êng. ChÝnh phñ cÇn tá<br /> n−íc cã thÓ tæ chøc, hç trî viÖc t¸i ®µo râ quyÕt t©m x©y dùng vµ chuyÓn giao<br /> t¹o tay nghÒ cho lùc l−îng nµy ®Ó gióp nh÷ng lÜnh vùc nµy cho thÞ tr−êng.<br /> hä cã thÓ t×m ®−îc viÖc lµm. C¸c chÝnh ChÝnh phñ nªn cã lÞch tr×nh râ rµng vµ<br /> s¸ch hç trî c¸c doanh nghiÖp võa vµ cã gi¶i ph¸p phï hîp ®Ó thiÕt kÕ c¸c c¬<br /> nhá còng gãp phÇn hÊp thô ®−îc mét chÕ thÞ tr−êng cho nh÷ng lÜnh vùc nµy.<br /> phÇn lùc l−îng thÊt nghiÖp nµy. Trong Mét khi nh÷ng lÜnh vùc c¬ b¶n nµy ®−îc<br /> trung h¹n vµ dµi h¹n, vÊn ®Ò tiÒn l−¬ng vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr−êng, nÒn<br /> vµ ®iÒu kiÖn lao ®éng cÇn ®−îc thÓ hiÖn kinh tÕ ViÖt Nam sÏ cã ®−îc mét c¸i gèc<br /> mét c¸ch minh b¹ch qua c¸c hîp ®ång v÷ng vµng thu hót ®Çu t− n−íc ngoµi<br /> lao ®éng. Nhµ n−íc chó t©m vµo viÖc t− vµo ViÖt Nam còng nh− trî gióp vµ nu«i<br /> vÊn cho c¸c bªn, ®Æc biÖt ng−êi lao ®éng, d−ìng c¸c doanh nghiÖp trong n−íc<br /> x©y dùng c¸c hîp ®ång lao ®éng cã kh¶ v−¬n xa ra thÞ tr−êng quèc tÕ.<br /> n¨ng thùc thi cao. Nhµ n−íc ®ãng vai T¸m lµ, ®Ó v−ît qua nh÷ng khã<br /> trß trung gian ®Ó duy tr× hîp ®ång gi÷a kh¨n hiÖn nay, ViÖt Nam cÇn chó träng<br /> hai bªn còng nh− ng¨n c¶n c¸c bªn l¹m c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt h−íng vµo ng−êi<br /> dông “quyÒn së h÷u vèn cña giíi chñ vµ tiªu dïng trong n−íc thay v× h−íng ra<br /> quyÒn sö dông lao ®éng cña giíi c«ng xuÊt khÈu. T¹o c¸c mÉu m· hîp nhu<br /> ®oµn” ®Ó g©y søc Ðp lªn nhau. cÇu vµ thêi trang víi ng−êi tiªu dïng<br /> trong n−íc ®Ó thay thÕ dÇn c¸c hµng<br /> B¶y lµ, x©y dùng c¬ chÕ thÞ tr−êng ngo¹i nhËp nh»m gi¶m nhËp siªu, thay<br /> cho c¸c lÜnh vùc c¬ b¶n (®iÖn, n−íc, thÕ dÇn c¸c thÞ tr−êng xuÊt khÈu ®ang<br /> than, xi m¨ng, s¾t thÐp, x¨ng dÇu, bÞ thu hÑp do khñng ho¶ng tµi chÝnh<br /> ®−êng s¾t), lÜnh vùc x· héi (b¶o hiÓm y thÕ giíi. §iÒu nµy còng cho phÐp<br /> tÕ, b¶o hiÓm x· héi, gi¸o dôc), lÜnh vùc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c¸c doanh<br /> c«ng nghÖ, lÜnh vùc bÊt ®éng s¶n vµ c¸c nghiÖp võa vµ nhá v× c¸c doanh nghiÖp<br /> thÞ tr−êng ph¸t sinh. Cæ phÇn ho¸ võa vµ nhá gÇn víi ng−êi tiªu dïng<br /> doanh nghiÖp nhµ n−íc chØ gi¶i quyÕt trong n−íc h¬n, c¸c tæng c«ng ty nhµ<br /> ®−îc mét phÇn vÊn ®Ò khuyÕn khÝch n−íc chØ h−íng tíi xuÊt khÈu.<br /> kinh doanh hiÖu qu¶. Nã kh«ng gi¶i<br /> quyÕt ®−îc vÊn ®Ò Nhµ n−íc vÉn ph¶i Ng©n hµng Nhµ n−íc nªn cã chÝnh<br /> tiÕp tôc can thiÖp vµo c¸c lÜnh vùc “®Æc s¸ch tÝn dông linh ho¹t h¬n nh− gi¶m<br /> biÖt” mµ c¸c doanh nghiÖp nµy ho¹t l·i suÊt ng©n hµng nh»m gióp c¸c<br /> ®éng ®Ó ng¨n c¶n c¸c hµnh vi l¹m dông doanh nghiÖp võa vµ nhá cã thÓ vay ®Ó<br /> vÞ thÕ còng nh− tÝnh chÊt ®Æc thï cña ®Çu t− cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt phôc vô<br /> c¸c lo¹i hµng ho¸ nµy. §Ó níi láng hoÆc thÞ tr−êng trong n−íc thay thÕ hµng<br /> “bu«ng tay” khái c¸c lÜnh vùc nµy, Nhµ ngo¹i nhËp. Kh«ng nªn v× khñng ho¶ng<br /> n−íc nhÊt thiÕt ph¶i thiÕt kÕ c¬ chÕ thÞ tµi chÝnh thÕ giíi mµ th¾t chÆt qu¸ tÝn<br /> tr−êng cho chóng. Mét khi c¬ chÕ thÞ dông g©y ra hµng lo¹t vô ph¸ s¶n cña<br /> tr−êng cho c¸c lÜnh vùc nµy ®−îc thiÕt c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá.<br /> lËp, c¸c doanh nghiÖp t− nh©n, doanh Ngoµi ra, ViÖt Nam còng nªn rót<br /> nghiÖp n−íc ngoµi hoµn toµn cã thÓ kinh nghiÖm cña c¸c n−íc Mü vµ ch©u<br /> tham gia mµ kh«ng khiÕn cho ng−êi tiªu ¢u, cÇn gi÷ nguyªn tr¹ng hÖ thèng s¶n<br /> dïng sî ph¶i tr¶ gi¸ cao còng nh− chÊt xuÊt ®Ó b¾t tay ngay vµo s¶n xuÊt phôc<br /> 18 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 2.2009<br /> <br /> vô ng−êi tiªu dïng. Cè g¾ng tr¸nh hµng 2. §inh TuÊn Minh. Sù sôp ®æ tµi<br /> lo¹t c¸c vô ph¸ s¶n cña c¸c doanh chÝnh phè Wall vµ c¬ héi cho nÒn<br /> nghiÖp võa vµ nhá chØ v× c¸c rµo c¶n tÝn kinh tÕ ViÖt Nam.<br /> dông. http://www.tiasang.com.vn, ngµy<br /> 20/10/2008.<br /> Cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh nµy<br /> còng lµ mét bµi häc cho c¸c tæng c«ng ty, 3. Vâ TrÝ Thµnh. Tr¶ lêi pháng vÊn,<br /> doanh nghiÖp nhµ n−íc ®· bá c¸c ngµnh Website: vnn,vn.<br /> nghÒ truyÒn thèng ®Ó quay sang ®Çu t− 4. TTXVN. Tin kinh tÕ, c¸c sè ra tõ<br /> hay ®Çu c¬ vµo c¸c lÜnh vùc chøng ngµy 30/10 ®Õn 10/12/2008.<br /> kho¸n vµ bÊt ®éng s¶n ®Ó kiÕm lêi<br /> nhanh h¬n, nh−ng víi cuéc khñng 5. TTXVN. Tµi liÖu tham kh¶o ®Æc biÖt,<br /> ho¶ng tµi chÝnh vµ chøng kho¸n nµy hä c¸c sè ra tõ ngµy 30/10 ®Õn<br /> buéc ph¶i quay l¹i víi ngµnh nghÒ 10/12/2008.<br /> truyÒn thèng cña m×nh. 6. TTXVN. VÒ cuéc khñng ho¶ng tµi<br /> §Ó tho¸t khái t×nh tr¹ng kinh tÕ chÝnh toµn cÇu. Tµi liÖu tham kh¶o<br /> hiÖn nay – dËm ch©n t¹i chç vµ bÞ l¹m sè 10/2008.<br /> ph¸t ®e do¹ - dïng vò khÝ chèng l¹m 7. H¶i Ninh. Khñng ho¶ng tµi chÝnh<br /> ph¸t lµ ch−a ®ñ, cÇn ph¶i cã chÝnh s¸ch Mü: C¨n nguyªn, t¸c ®éng vµ chiÒu<br /> lµm sao ®Ó l¹m ph¸t võa ®ñ vµ kinh tÕ h−íng ph¸t triÓn. T¹p chÝ Nh÷ng<br /> vÉn ph¸t triÓn. §ång thêi, còng kh«ng vÊn ®Ò Kinh tÕ vµ ChÝnh trÞ thÕ giíi,<br /> ®Æt ra môc tiªu lµ kinh tÕ ph¶i ph¸t sè 9/2008, tr. 68-74.<br /> triÓn cao h¬n l¹m ph¸t.<br /> 8. Vò Khoan. Khñng ho¶ng tµi chÝnh<br /> ChÝnh phñ còng cÇn ph¶i cã chÝnh toµn cÇu vµ nÒn kinh tÕ n−íc ta. B¸o<br /> s¸ch toµn diÖn ®ång ®Òu quanh hai trôc Nh©n d©n, ngµy 1/11/2008.<br /> doanh nghiÖp chÝnh cña nÒn kinh tÕ lµ 9. NguyÔn V¨n Thanh. Gi¶i cøu thÞ<br /> doanh nghiÖp võa vµ nhá vµ c¸c doanh tr−êng tù do. B¶n tin Quü Hoµ b×nh<br /> nghiÖp, tæng c«ng ty nhµ n−íc. vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam, sè 18, th¸ng<br /> Nãi tãm l¹i, trong ch÷ N«m, tõ 9-10/2008, tr. 26-30.<br /> “khñng ho¶ng” ®−îc ghÐp l¹i tõ 2 tõ 10. Dominique Strauss Kahn. T¸c ®éng<br /> “hiÓm nghÌo” vµ “c¬ héi”, do vËy, trong tõ cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh Mü.<br /> bÊt cø cuéc khñng ho¶ng nµo, cã nguy Le Monde, ngµy 24/9/2008.<br /> hiÓm nh−ng còng cã nhiÒu c¬ héi cho<br /> nh÷ng ng−êi biÕt n¾m ®óng c¬ héi ®Ó 11. Vâ §¹i L−îc. Cuéc khñng ho¶ng tµi<br /> tiÕp tôc ph¸t triÓn, viÖc chó ý ®Õn c¸c chÝnh toµn cÇu hiÖn nay vµ nh÷ng<br /> gi¶i ph¸p trªn chÝnh lµ viÖc t¹o vµo n¾m t¸c ®éng. T¹p chÝ Nh÷ng vÊn ®Ò<br /> b¾t c¬ héi. Kinh tÕ vµ ChÝnh trÞ thÕ giíi, sè<br /> 10/2008, tr. 3-10.<br /> 12. C¸c Website : vnn.vn, vnexpess.net,<br /> Tµi liÖu tham kh¶o chÝnh dantri.com.vn, CNN.com, BBC.com,<br /> yahoo.com...<br /> 1. Bïi KiÕn Thµnh. ViÖt Nam cã tr¸nh<br /> ®−îc c¬n b·o khñng ho¶ng tµi chÝnh 13. Joseph Stiglitz. C¸ch tho¸t khái<br /> Mü? Thêi b¸o Kinh tÕ ViÖt Nam, khñng ho¶ng tµi chÝnh toµn cÇu.<br /> ngµy 3-4/10/2008. TuÇn Vietnamnet, 30/10/2008.<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2