Những nguyên nhân gây
bệnh nẻ môi
Theo TS Nguyễn Thị Lai thì vào mùa đông, thời tiết hanh khô là thủ phạm
làm mất nước, khiến môi khô nứt nẻ, đóng vảy thậm chí rớm máu, gây bất tiện và
khó chịu cho không ít người.
Càng liếm môi càng nẻ nhiều
TS Nguyễn Thị Lai cho biết, trên bề mặt toàn bộ của da thì làn môi là “yếu
thế” nhất, bởi vì không có một lớp phòng thủ nào giúp môi tự bảo vệ mình. Da
môi của chúng ta rất khác với da mặt và các phần da khác trên cơ thể. Da trên cơ
thể có rất nhiều lớp, tự sản sinh ra melanin - chất tạo nên một lớp da rám nắng có
vai trò như một màn chắn, bảo vệ các lớp da bên trong khỏi bị các tia cực tím phá
huỷ khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Da môi có rất ít sắc tố melanin, nên ít được
bảo vệ khỏi ánh nắng mặt trời. Nó cũng không được những lớp mô dày che phủ,
không có tuyến nhờn nên dễ bị khô và tổn thương.
Theo BS Phạm Thị Kim Anh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, khô, nứt môi
là hiện tượng da môi bị thiếu nước. Có thể do những nguyên nhân như: Không khí
ngoài trời khô và lạnh, không khí trong nhà khô và nóng, ánh nắng mặt trời quá
gắt, thở bằng miệng…và đặc biệt là thói quen liếm môi, càng liếm càng đau và
môi càng bị khô nguyên nhân là do trong nước bọt có chứa men tinh bột, tương
đối dính. Khi nước bọt bốc hơi hết, men tinh bột dính lại trên môi, khiến môi càng
khô, dễ bị nẻ gây chảy máu.
Những sát thủ gây “bệnh”
Ngoài thói quen liếm môi như trên, các chuyên gia về da liễu nhấn mạnh
đến một số tác nhân gây “bệnh” chính như: Nhiệt độ, mỹ phẩm, dược phẩm, thực
phẩm.
- Nhiệt độ: Mặc dù thời tiết và gió lạnh thường bị kết tội, nhưng nhiều khi
đó không phải là thủ phạm chính. Bởi tình trạng này có thể gặp ở bất kỳ thời tiết
nào: không khí lạnh và hanh khô hay tiết trời ấm áp. Vấn đề chính là ở các thiết bị
sưởi ấm trong nhà, trên ô tô, chúng thường lấy đi độ ẩm của không khí và nghiễm
nhiên dẫn tới tình trạng khô môi. Ngoài ra, đôi môi vẫn có thể bị rám nắng vào
những ngày trời nổi gió, nhiều mây.
- Mỹ phẩm: Đặc biệt thận trọng với các loại có chứa các chất kích thích,
khiến da môi bị bong tróc. Chất capsacin (chiết xuất từ ớt ngọt), bạc hà và tinh dầu
bạc hà là các thành phần nên tránh. Phenol - một thành phần dùng trong các loại
truyền thống cũng có thể đẩy nhanh quá trình làm khô da môi, nhưng lại không
bao giờ được đề cập trong các quảng cáo hấp dẫn.
- Thực phẩm: Các loại thực phẩm nhiều gia vị và axít trong các loại quả họ
cam, quýt có thể gây “bỏng” môi, dẫn tới hiện tượng môi khô và tấy. Những người
dị ứng với lạc nên chú ý các sản phẩm dưỡng môi có chứa thành phần như shea
butter (chất béo có trong cây hạt mỡ).
- Dược phẩm: Nếu các nguyên nhân kể trên đã được loại trừ thì hãy tìm
kiếm “thủ phạm” trong tủ thuốc. Một số loại thuốc trị mụn có thể đóng vai trò
quan trọng dẫn tới tình trạng khô môi, dù bạn không hề bôi chúng lên môi. Các
sản phẩm trị mụn trực tiếp dạng bôi và các sản phẩm chống lão hoá chẳng hạn như
benzoyl peroxde, axít alpha-hydroxy hay retinoids có thể gây kích thích khi chúng
được bôi gần môi. Những thủ phạm khác bao gồm tình trạng khử nước, thói quen
thường xuyên liếm môi, bặm môi và do ngạt mũi (phải thở đường miệng)... đều có
thể làm làn môi của bạn trở nên khô và đau nhức.
Cung cấp đủ nước bằng ăn, uống
Để phòng tránh cho làn môi khô và nứt nẻ vào mùa đông, BS Huỳnh Huy
Hoàng, Bệnh viện Da liễu TPHCM khuyến nghị, ngoài việc cần tránh các yếu tố
gây khô môi như đã nêu ở trên, còn phải uống nhiều nước, đảm bảo 1,5 – 2 lít mỗi
ngày để cung cấp đủ nước cho làn môi giữa mùa hanh khô. Bổ sung vitamin tổng
hợp. Bôi kem giữ ẩm 1-2 giờ/lần, hoặc dùng vaseline - kem chống nẻ rất tốt. Ăn
thêm trái cây, có chứa chất carotene như cà rốt, cà chua...
Đối với phụ nữ, nên dùng loại son giữ ẩm, giúp giảm đau, có chất chống
nắng SPF15. Khi mua son, bạn nên chọn của các hãng uy tín và trung thành với sự
chọn lựa đó. Hạn sử dụng son môi thường không vượt quá 6 tháng đến 1 năm từ
ngày mở nắp. Bảo quản son nơi nhiệt độ thấp và tránh ánh sáng chiếu vào. Không
cho mượn và mượn son môi của người khác, không sử dụng son môi có màu xỉn
hoặc có mùi hăng dầu khó chịu. Chú ý loại bỏ ngay thỏi son môi không thích hợp
khi có triệu chứng khô, nứt, bong tróc da, nứt nẻ, sưng phù, ngứa ngáy hoặc màu
môi bị sậm xỉn.