tạp chí y - dược học quân sự số 3-2010
77
NGUYêN NHâN VI KHUẩN GIAI đOạN đầU và
SAU ĐỢT
BùNG PHáT BệNH PHổi TắC NGHẽN MạN
TíNH
Đỗ Quyết*
Tóm tắt
Các kết quả nghiên cứu trên 40 bệnh nhân (BN)
đợt bùng phát tại Bệnh viện 103 cho thấy: cấy vi
khuẩn (VK) đờm khi mới vào viện trong đợt bùng
phát dương tính 91,3%, trong đó hai loài VK thường
gặp là Streptococcus pneumoniea, Moraxella
catarrhalis. VK gram dương: 81%, gram âm: 19%.
VK dịch rửa phế quản sau đợt bùng phát: tỷ lệ âm
tính 76,7%. Các kháng sinh còn khá nhạy cảm với
VK đờm gồm: vancomycin, amociclin/clavulanic,
tạp chí y - dược học quân sự số 3-2010
78
độ nhạy 92,3%. VK đờm và dịch rửa phế quản
kháng nhiều kháng sinh như doxyclin, amikacin,
ciprofloxacin.
* Từ khóa: Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính; Vi
khuẩn.
Bacterial infection in the first stage and the end
of exacerbation of chronic obstructive pulmonary
disease
Summary
We have studied the bacterial characteristics of
exacerbation at the beginning and the end of chronic
obstructive pulmonary disease. The obtained results
showed that at the beginning of exacerbation, 91.3%
of bacterial culture possitive of smear sputum, the
tạp chí y - dược học quân sự số 3-2010
79
most frequent agents are Streptococcus pneumoniea,
Moraxella catarrhalis, Gr (+): 81%, Gr (-): 9%.
Bacterial culture of bronchoscopic sample at the end
of exacerbation: 96.7% negative. Antibiotic drugs
still sensible are vancomycin, amociclin/clavulanic.
* Key words: Exacerbation of chronic obstructive
pulmonary disease; Bacterial infection.
Đặt vấn đề
Đợt bùng phát là một diễn biến tự nhiên trong quá
tŕnh của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT),
các vấn đề đang được quan tâm gồm: yếu tố nguy
cơ, căn nguyên và điều trị có hiệu quả đợt bùng phát
nhằm giảm tỷ lệ tử vong, giảm mức độ nặng của
BPTNMT sau đợt bùng phát.
Nhiễm khuẩn là một trong những nguyên nhân chủ
tạp chí y - dược học quân sự số 3-2010
66
yếu của đợt bùng phát BPTNMT,
việc tm hiểu đặc điểm VK học, tính nhạy cảm với
kháng sinh luôn là vấn đề quan tâm trong điều trị đợt
bùng phát BPTNMT. Ngoài ra, nghiên cứu về đặc
điểm vi khuẩn ở cuối đợt bùng phát sẽ giúp cho các
bác sỹ lâm sàng lựa chọn loại kháng sinh, thời gian
điều trị đợt bùng phát có hiệu quả và hạn chế kháng
thuốc. Do vậy, chúng tôi nghiên cứu đề tài này nhằm
tm hiểu đặc điểm VK đợt bùng phát BPTNMT.
* Bệnh viện 103
Phản biện khoa học: PGS. TS. Nguyễn Xuân Triều
Đối tượng và phương pháp
nghiên cứu
1. Đối tượng nghiên cứu.
tạp chí y - dược học quân sự số 3-2010
79
- 40 BN được chẩn đoán BPTNMT, điều trị tại
Khoa Lao và Bệnh phổi, Bệnh viện 103 từ tháng 6 -
2007 đến 6 - 2008.
- Tiêu chuẩn chẩn đoán BN BPTNMT theo GOLD
(2006), đợt bùng phát theo Anthonisen NR (1987),
loại trừ BN mắc: hen phế quản, giăn phế quản, viêm
mũi dị ứng.
2. Phương pháp nghiên cứu.
- Nghiên cứu tiến cứu, mô tả.
+ Xác định các loài VK trong đờm tại đợt bùng
phát và VK dịch rửa phế quản sau đợt bùng phát
BPTNMT.
+ Đánh giá mối liên quan giữa VK phân lập với
lâm sàng và công thức bạch cầu trong máu ngoại vi.
- Lấy bệnh phẩm hô hấp:
+ Cấy đờm định lượng VK trong đợt bùng phát