Nhận diện các triệu chứng lâm sàng
của đột quỵ
Đột quỵ là một bệnh rất thường gặp ở những người có tuổi, bị tăng huyết
áp, có bệnh tim mạch, thừa cân, ít vận động, đái tháo đường, có rối loạn chuyển
hoá mỡ, hút thuốc lá, uống rượu nhiều, thần kinh luôn lo âu căng thẳng.
Các vùng ở não: tổn thương do đột quỵ sẽ gây ra
các triệu chứng tương ứng với từng vùng
Nhận dạng sớm các triệu chứng của đột quỵ sẽ giúp can thiệp cấp cứu kịp
thời, ảnh hưởng tích cực đến kết quả điều trị và tình trạng sau này của bệnh nhân.
Khi có triệu chứng của đột quỵ, hãy đi khám cấp cứu ngay.
Các triệu chứng của đột quỵ bao gồm sự khởi phát đột ngột của:
1. Tê, yếu hoặc liệt mặt, tay và chân thường là ở một bên của cơ thể.
2. Rối loạn thị giác ở một hoặc 2 bên mắt, như tối mắt, mờ mắt, nhìn đôi
(song thị), hoặc mù mắt.
3. Lú lẫn, rối loạn nhận thức.
4. Nói đớ hoặc nói ngọng.
5. Đi không vững, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc mất phối hợp vận
động.
6. Đau đầu dữ dội.
Đột quỵ do Thiếu máu não: Huyết khối bít lòng động mạch
Đột quỵ do Xuất huyết não
Triệu chứng thay đổi tuỳ theo đột quỵ gây ra bởi huyết khối (cục máu
đông) hoặc xuất huyết não. Vị trí của huyết khối hoặc xuất huyết và mức độ lan
rộng của thương tổn ở não cũng có những biểu hiện khác nhau về mặt triệu chứng.
- Triệu chứng của đột quỵ do thiếu máu (do huyết khối bít mạch máu
não) thường xảy ra ở phía cơ thể đối diện với bên não bị tổn thương. Ví dụ, đột
quỵ xảy ra ở bên phải của não sẽ ảnh hưởng đến bên trái của cơ thể.
- Triệu chứng của đột quỵ do xuất huyết não giống các triệu chứng của
thiếu máu não nhưng được phân biệt bởi các triệu chứng liên quan đến tăng áp lực
nội sọ bao gồm nhức đầu dữ dội, buồn nôn và nôn, cổ cứng, chóng mặt, co giật,
kích thích, lú lẫn và hôn mê.
Triệu chứng của đột quỵ có thể diễn tiến trong vài phút, vài giờ hoặc vài
ngày, thường thì diễn tiến ngày càng nặng hơn. Ví dụ, yếu nhẹ lúc đầu có thể diễn
biến đến liệt không thể cử động được tay chân ở một bên cơ thể.
+ Khi đột quỵ gây ra bởi một huyết khối lớn (đột quỵ thiếu máu) hoặc xuất
huyết (đột quỵ xuất huyết), triệu chứng sẽ xảy ra đột ngột, trong vài giây.
+ Khi một động mạch đã hẹp sẵn do xơ vữa bị tắc nghẽn, các triệu chứng
đột quỵ thường tiến triển từ từ trong nhiều phút đến nhiều giờ, hoặc nhiều ngày
(trong những trường hợp hiếm gặp), .
+ Nếu xảy ra nhiều cơn đột quỵ nhỏ theo thời gian, bệnh nhân có thể sẽ có
những thay đổi từ từ trong dáng đi, trong việc giữ thăng bằng, tư duy, hoặc ứng xử
(sa sút trí tuệ trong nhũn não đa ổ).
Không phải lúc nào cũng dễ dàng cho người bệnh trong việc nhận dạng
được các triệu chứng đột quỵ nhỏ. Họ có thể hiểu lầm rằng các triệu chứng này do
hậu quả của tuổi già. Triệu chứng đột quỵ còn dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác
cũng gây ra các triệu chứng lâm sàng tương tự.
BS. ĐỒNG NGỌC KHANH - BV Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn.
