intTypePromotion=3

Nhân hai trường hợp tổn thương niệu quản do phẫu thuật

Chia sẻ: Nguyễn Tuấn Anh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

0
7
lượt xem
0
download

Nhân hai trường hợp tổn thương niệu quản do phẫu thuật

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết trình bày việc điều trị thành công tổn thương niệu quản phụ thuộc vào việc phát hiện sớm và phẫu thuật đúng nguyên tắc. Nhân hai trường hợp phẫu thuật thành công tổn thương NQ do phẫu thuật trong thời gian gần đây (6/2002 - 3/2003) tại Bệnh viện Đà Nẵng: 1 trường hợp thắt NQ (T) sau phẫu thuật cắt tử cung toàn bộ do u xơ + cắt u mạc treo, 1 trường hợp bị dò nước tiểu niệu quản - tử cung sau phẫu thuật mổ lấy thai và thắt động mạch tử cung + hạ vi để cầm máu do đờ tử cung, chúng tôi muốn nhìn lại và rút kinh nghiệm về việc: Dự phòng tổn thương NQ trong mổ.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nhân hai trường hợp tổn thương niệu quản do phẫu thuật

Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004<br /> <br /> 46 NHAÂN HAI TRÖÔØNG HÔÏP TOÅN THÖÔNG NIEÄU QUAÛN<br /> DO PHAÃU THUAÄT<br /> Cao Vaên Trí*, Nguyeãn Vieát Laâm*<br /> <br /> TOÙM TAÉT<br /> Nieäu quaûn (NQ) coù theå bò toån thöông do chaán thöông töø beân ngoaøi hoaëc do phaãu thuaät. Toån thöông nieäu<br /> quaûn do phaãu thuaät chuû yeáu gaëp phaûi trong caùc phaãu thuaät vuøng khung chaäu, ñaëc bieät trong caùc phaãu thuaät<br /> saûn phuï khoa do söï lieân quan maät thieát giöõa nieäu quaûn ñoaïn chaäu vôùi caùc cô quan sinh duïc nöõ. Toån thöông<br /> nieäu quaûn khoâng nhieàu nhöng ñoâi khi gaëp phaûi, ñaùng tieác nhöõng toån thöông naøy khoâng phaûi luoân ñöôïc phaùt<br /> hieän trong luùc moå maø beänh nhaân thöôøng ñöôïc phaùt hieän trong thôøi gian haäu phaãu vôùi söï doø nöôùc tieåu hoaëc<br /> nhöõng trieäu chöùng cuûa söï taéc ngheõn nieäu quaûn. Vieäc ñieàu trò thaønh coâng toån thöông nieäu quaûn phuï thuoäc vaøo<br /> vieäc phaùt hieän sôùm vaø phaãu thuaät ñuùng nguyeân taéc.<br /> Nhaân hai tröôøng hôïp phaãu thuaät thaønh coâng toån thöông NQ do phaãu thuaät trong thôøi gian gaàn ñaây (6/2002<br /> - 3/2003) taïi Beänh vieän Ñaø Naüng: 1 tröôøng hôïp thaét NQ (T) sau phaãu thuaät caét töû cung toaøn boä do u xô + caét u<br /> maïc treo, 1 tröôøng hôïp bò doø nöôùc tieåu nieäu quaûn - töû cung sau phaãu thuaät moå laáy thai vaø thaét ñoäng maïch töû<br /> cung + haï vi ñeå caàm maùu do ñôø töû cung, chuùng toâi muoán nhìn laïi vaø ruùt kinh nghieäm veà vieäc:<br /> - Döï phoøng toån thöông NQ trong moå.<br /> - Phaùt hieän sôùm nhöõng thöông toån vaø bieán chöùng khi NQ bò xaâm phaïm.<br /> - Ñieàu trò nhöõng thöông toån vaø bieán chöùng khi NQ bò xaâm phaïm.<br /> <br /> SUMMARY<br /> CASE REPORT: TWO CASES WITH SURGICAL URETERAL INJURY<br /> Cao Van Tri, Nguyen Viet Lam * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 8 * Supplement of No 1 * 2004: 318 - 324<br /> <br /> The ureters may be injured by external violence or during operative procedures. The majority of surgical<br /> ureteral injury occurs during pelvic surgery, especialy when performing genito-obstetric surgery beceause of<br /> the closed relation-ship between the pelvic ureter and the genital organ in women.Ureteral injury is rare but<br /> may occur. Unfortunately, they are not always recognized at the time of surgery, and the patient presents in<br /> the postoperative period usually urinary leakeage or with symtoms of ureteral obstruction. Successful<br /> management of ureteral injury depends on early recognition and surgical correction.<br /> From 6/2002 to 3/2003 Danang hospital has provided surgical treatment for 2 cases of repaired surgical<br /> ureteral injury with good results: 1 ligature of ureter, 1 urinary leakeage (uretero - uterine fistula). By the way,<br /> this paper will focus: - Prevention of surgical ureteral injury.- Early recognition of surgical ureteral injury. Management of surgical ureteral injury.<br /> thuaät saûn phuï khoa do söï lieân quan maät thieát giöõa<br /> ÑAËT VAÁN ÑEÀ<br /> nieäu quaûn ñoaïn chaäu vôùi caùc cô quan sinh duïc nöõ.<br /> Nieäu quaûn (NQ) coù theå bò toån thöông do chaán<br /> Toån thöông nieäu quaûn khoâng nhieàu nhöng ñoâi khi<br /> thöông töø beân ngoaøi hoaëc do phaãu thuaät. Toån thöông<br /> gaëp phaûi, ñaùng tieác nhöõng toån thöông naøy khoâng<br /> nieäu quaûn do phaãu thuaät chuû yeáu gaëp phaûi trong caùc<br /> phaûi luoân ñöôïc phaùt hieän trong luùc moå maø beänh nhaân<br /> phaãu thuaät vuøng khung chaäu, ñaëc bieät trong caùc phaãu<br /> thöôøng ñöôïc phaùt hieän trong thôøi gian haäu phaãu vôùi<br /> * Khoa phaãu thuaät TN - Tim maïch, Beänh vieän Ñaø Naüng<br /> <br /> 318<br /> <br /> Chuyeân ñeà Hoäi nghò Khoa hoïc Kyõ thuaät BV. Bình Daân 2004<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004<br /> söï doø nöôùc tieåu hoaëc nhöõng trieäu chöùng cuûa söï taéc<br /> ngheõn nieäu quaûn. Vieäc ñieàu trò thaønh coâng toån<br /> thöông nieäu quaûn phuï thuoäc vaøo vieäc phaùt hieän sôùm<br /> vaø phaãu thuaät ñuùng nguyeân taéc.<br /> Nhaân hai tröôøng hôïp phaãu thuaät thaønh coâng toån<br /> thöông NQ do phaãu thuaät trong thôøi gian gaàn ñaây<br /> (6/2002 - 3/2003) taïi Beänh vieän Ñaø Naüng: 1 tröôøng<br /> hôïp thaét NQ (T) sau phaãu thuaät caét töû cung toaøn boä<br /> do u xô + caét u maïc treo, 1 tröôøng hôïp bò doø nöôùc<br /> tieåu nieäu quaûn - töû cung sau phaãu thuaät moå laáy thai<br /> vaø thaét ñoäng maïch töû cung + haï vi ñeå caàm maùu do<br /> ñôø töû cung, chuùng toâi muoán nhìn laïi vaø ruùt kinh<br /> nghieäm veà vieäc:<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> 29%), nhoùm maùu A.<br /> Sinh hoùa maùu: Ure: 6.13 mmol/l, creatinin:<br /> 65.6μmol/l, protid: 70.3g/l.<br /> Nöôùc tieåu veà sinh hoùa vaø huyeát hoïc trong giôùi<br /> haïn bình thöôøng, caáy vi truøng (-).<br /> Hình aûnh:<br /> <br /> - Sieâu aâm: Thaän (P) öù dòch ñoä III, thaän (T) caáu<br /> truùc vaø kích thöôùc bình thöôøng.<br /> - Xaï hình thaän: thaän (P) khoâng thaáy taäp trung<br /> phoùng xaï taïi vò trí bình thöôøng, ñoà thò daïng tích caét<br /> thaän, pha maïch giaûm raát maïnh. Thaän (T) caùc pha<br /> trong giôùi haïn bình thöôøng.<br /> <br /> - Döï phoøng toån thöông NQ trong moå.<br /> - Phaùt hieän sôùm nhöõng thöông toån vaø bieán<br /> chöùng khi NQ bò xaâm phaïm.<br /> - Ñieàu trò nhöõng thöông toån vaø bieán chöùng khi<br /> NQ bò xaâm phaïm.<br /> <br /> THOÂNG BAÙO LAÂM SAØNG<br /> Beänh aùn 1:<br /> Beänh nhaân Nguyeãn thò Th. 49 tuoåi, nöõ, coâng<br /> nhaân, soá hoà sô nhaäp vieän: 4145B/2002.<br /> <br /> Phim KUB: Khoâng thaáy hình aûnh caûn quang<br /> ñöôøng tieát nieäu.<br /> <br /> Ñòa chæ: 136 Traàn Cao Vaân - Quaän Thanh Kheâ Ñaø Naüng.<br /> <br /> Phim UIV: Thaän (P) khoâng hieän thuoác sau 120<br /> phuùt, thaän (T) chöùc naêng vaø hình aûnh bình thöôøng.<br /> <br /> Vaøo vieän: 11/06/2002 Ra vieän: 09/07/2002.<br /> Tieàn söû<br /> <br /> - Moå ruoät thöøa vieâm (1972)<br /> - Moå caét töû cung toaøn phaàn do bò u xô + u maïc<br /> treo (2/9/2001).<br /> Lyù do vaøo vieän<br /> <br /> Ñau töùc hoâng löng (P) + cao HA sau moå caét töû<br /> cung + u maïc treo.<br /> Thaêm khaùm laâm saøng<br /> <br /> Theå traïng trung bình, HA: 160/90mmHg, töï tieåu<br /> bình thöôøng, nöôùc tieåu vaøng trong, thaän (T) khoâng<br /> lôùn, thaän (P): chaïm thaän (+).<br /> Caän laâm saøng<br /> <br /> - Soi baøng quang vaø chuïp nieäu quaûn - beå thaän<br /> ngöôïc doøng (UPR): Baøng quang dung tích vaø nieâm<br /> maïc bình thöôøng, loå NQ (T) phuït nöôùc tieåu toát, loå NQ<br /> (P) khoâng thaáy phuït nöôùc tieåu. Ñaët stent NQ(P) +<br /> chuïp UPR thaáy taét ngheõn 1/3 giöõa.<br /> <br /> Huyeát hoïc: HC: 4.0.1012, BC: 4.5.1012 (N: 66%, L:<br /> <br /> Chuyeân ñeà Hoäi nghò Khoa hoïc Kyõ thuaät BV. Bình Daân 2004<br /> <br /> 319<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004<br /> thöôøng 120/80 mmHg sau 3 ngaøy haäu phaãu, töï tieåu<br /> bình thöôøng,veát moå khoâ toát, beänh nhaân töï tieåu ra<br /> noøng NQ vaøo ngaøy haäu phaãu 12 vaø xuaát vieän.<br /> Sau 9 thaùng ra vieän, beänh nhaân heát cao huyeát aùp,<br /> khoâng ñau töùc hoâng (P), söùc khoûe caûi thieän toát, kieåm<br /> tra sieâu aâm haèng thaùng thaáy thaän (P) khoâng lôùn,<br /> khoâng öù nöôùc.<br /> Beänh aùn 2<br /> Beänh nhaân (BN) Nguyeãn Thò Thanh Th. 27 tuoåi,<br /> y só, soá hoà sô nhaäp vieän:1630D/2003.<br /> Ñòa chæ: Queá An - Queá Sôn - Quaùng Nam.<br /> Lyù do vaøo vieän<br /> <br /> Beänh vieän tuyeán döôùi chuyeån ñeán vì ra maùu aâm<br /> ñaïo nhieàu sau moå ñeû ngaøy thöù 21.<br /> Tieàn söû<br /> <br /> Khoâng coù gì ñaëc bieät.<br /> Dieãn tieán beänh<br /> <br /> Chaån ñoaùn tröôùc moå: TD heïp NQ (P) 1/3 giöõa döôùi.<br /> Beänh nhaân ñöôcü moå ngaøy 26/6/2002, ñöôøng moå<br /> xieân hoâng (P), thaän öù nöôùc lôùn, chuû moâ coøn khoaûng<br /> 30%, NQ (P) 1/3 giöõa vieâm dính nhieàu vaøo thaønh<br /> buïng sau, NQ bò buoäc ngang baèng sôïi chæ silk, hai ñaàu<br /> NQ treân vaø döôùi choå buoäc xô cöùng.<br /> Xöû trí<br /> <br /> Thaùo sôïi chæ buoäc, caét boû phaàn xô hai ñaàu NQ,<br /> khaâu noái NQ taän - taän, ñaët noøng NQ baèng sonde<br /> Feeding tube 8Fr thaû vaøo baøng quang, daãn löu caïnh<br /> NQ.<br /> Haäu phaãu<br /> <br /> OÅn ñònh toát, khoâng soát, huyeát aùp trôû veà bình<br /> <br /> 320<br /> <br /> Beänh nhaân ñöôïc moå laáy thai con so taïi beänh vieän<br /> huyeän, ñeán ngaøy haäu phaãu 21 beänh nhaân bò ra maùu<br /> aâm ñaïo, ñöôïc ñöa vaøo beänh vieän huyeän naïo buoàng töû<br /> cung, sau naïo beänh nhaân ra maùu aâm ñaïo nhieàu +<br /> choaùng neân beänh nhaân ñöôïc chuyeån ñeán BV Ñaø<br /> Naüng, vaøo vieän trong tình traïng da + nieâm maïc nhôït<br /> maøu, M: 120l/p, HA: 100/60 mmHg, T0: 38.50C, HC:<br /> 2.6.1012/l, Hct: 0.24, BC: 17.2.109/l (N:85%, L: 15%),<br /> TC: 250.109/l, tyû Prothrombin: 62%, caùc xeùt nghieäm<br /> veà ñoâng maùu khaùc trong giôùi haïn bình thöôøng.Sieâu<br /> aâm I: Thaän (P) khoâng toû. Thaän (T): ÑBT daõn ñoä I - II,<br /> nhu moâ phuø neà, NQ (T) giaõn # 10mm, khoang<br /> quanh thaän (T) coù lôùp dòch daøy #12mm, öù dòch<br /> trong buoàng töû cung vaø aâm ñaïo(AÂÑ).Beänh nhaân<br /> ñöôïc chaån ñoaùntröôùc moå:TD ñôø töû cung thöù phaùt sau<br /> moå ñeû ngaøy thöù 21, bieán chöùng: choaùng maát maùu vaø<br /> ñöôïc tieán haønh thuû thuaät naïo buoàng töû cung caáp cöùu<br /> (24/12/2002): tröôùc khi thuû thuaät ñaët sonde tieåu thaáy<br /> nöôùc tieåu ñoû, boäc loä AÂÑ khoâng thaáy toån thöông, coå töû<br /> cung bò keùo leân cao, raùch meùp tröôùc töø 10h - 3h,<br /> khoâng thaáy chaûy maùu, tieán haønh naïo laïi buoàng töû<br /> cung ra khoaûng 10gr toå chöùc lôïn côïn traéng + ñen,<br /> khoâng hoâi, maùu AÑ tieáp tuïc chaûy thaønh doøng ñoû neân<br /> <br /> Chuyeân ñeà Hoäi nghò Khoa hoïc Kyõ thuaät BV. Bình Daân 2004<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> quyeát ñònh phaãu thuaät: môû buïng thaét ñoäng maïch töû<br /> cung vaø ñoäng maïch haï vò ñeå caàm maùu, kieåm tra thaáy<br /> töû cung lôùn baèng thai # 2 thaùng, traéng beäch, phuùc<br /> maïc baøng quang (BQ) vieâm daøy, bôm xanh methylen<br /> vaøo BQ khoâng thaáy ra AÂÑ vaø chaån ñoaùn sau moå: Vieâm<br /> noäi maïc TC sau moå ñeû ngaøy thöù 21, bieán chöùng: ñôø<br /> TC thöù phaùt, thieáu maùu naëng.<br /> Sau 2 ngaøy haäu phaãu (HP) ñaàu beänh nhaân vaãn<br /> trong tình traïng meät moõi, thieáu maùu, soát cao, cho<br /> Sieâu aâm II kieåm tra vôùi keát quaû: thaän (T) to 90mm X<br /> 60mm, ÑBT giaõn ñoä I, NQ (T) giaõn 6mm, khoang<br /> quanh thaän (T) coù lôùp dòch daøy khaû naêng do nöôùc<br /> tieåu thoaùt ra (urinome).ï vaø sang ngaøy HP thöù 3<br /> (27/02) xuaát hieän dòch vaøng trong chaûy thaønh doøng ra<br /> AÂÑ, laøm nghieäm phaùp cuïc boâng sau khi bôm xanh<br /> methylen vaøo BQ thaáy (-), hoäi chaån vôùi BS ngoaïi Tieát<br /> nieäu vôùi chaån ñoaùn: TD doø NQ -TC, sau ñoù BN ñöôïc<br /> laøm theâm xeùt nghieäm ure maùu: 4.47mmol/l, creatinin<br /> maùu: 70.7μmol/l, tieán haønh soi baøng quang + chuïp<br /> UPR, UIV.<br /> Keát quaû soi BQ khoâng thaáy doø BQ - AÂÑ, loå NQ (T)<br /> khoâng phuït nöôùc tieåu, chuïp UPR thaáy stent NQ ñi<br /> voøng ra sau BQ sau khi chui qua loå NQ vaø thuoác caûn<br /> quang bôm vaøo phuït ngöôïc trôû laïi loå NQ (T):<br /> <br /> Chuïp UIV: thaän (P) hình thaùi vaø chöùc naêng toát,<br /> thaän (T) khoâng hieän thuoác ñeán phuùt 60:<br /> <br /> Beänh nhaân ñöôïc hoäi chaån vaø moå caáp cöùu<br /> (28/12/2003): Raïch da theo ñöôøng Gibson (T), vaøo<br /> khoang sau phuùc maïc vuøng hoá chaäu (T) vaø döôùi phuùc<br /> maïc vuøng tieåu khung (T), thaáy NQ (T) giaõn #<br /> 10mm., toå chöùc vuøng naøy suûng nöôùc vaø vieâm dính<br /> nhieàu, ñi daàn theo NQ töø treân xuoáng phaùt hieän:<br /> <br /> Chuyeân ñeà Hoäi nghò Khoa hoïc Kyõ thuaät BV. Bình Daân 2004<br /> <br /> 321<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004<br /> <br /> Thöông toån<br /> <br /> Caïnh beân NQ (T) bò hoaïi töû vaø NQ(T) chaäu gaàn<br /> nhö ñöùt ngang, chæ dính vôùi nhau bôûi daõi caân<br /> Waldeyer ôû phía sau, ñaàu treân bò hoaïi töû ñoå vaøo loå töû<br /> cung bò hoaïi töû vaø thuûng, ñaàu döôùi caùch baøng quang<br /> # 2 cm.<br /> Xöû trí:<br /> <br /> Môû BQ, tìm loå NQ (T), ñöa sonde Feeding tube<br /> 8Fr ñi ngöôïc leân, caét tæa toå chöùc hoaïi töû hai ñaàu NQ,<br /> noái NQ taän - taän, coù ñaët noøng NQ xuyeân qua thaønh<br /> BQ vaø ñöa ra da.<br /> <br /> BAØN LUAÄN<br /> Ñoái vôùi tröôøng hôïp 1<br /> Ñaây laø tröôøng hôïp thaét phaûi NQ trong phaãu thuaät,<br /> khoâng roõ khi caét töû cung hay caét u maïc treo vì caû hai<br /> phaãu thuaät naøy ñeàu coù theå thaét nhaàm NQ, ñaëc bieät laø<br /> caû hai phaãu thuaät naøy cuøng tieán haønh trong moät laàn<br /> moå. Ñieàu ñaùng tieác tröôøng hôïp naøy ñöôïc phaùt hieän<br /> quaù muoän (9 thaùng sau moå), maëc duø sau moå beänh<br /> nhaân ñau töùc löng nhieàu vaø cao huyeát aùp, khi phaùt<br /> hieän thì chöùc naêng thaän (T) ñaõ khoâng hoaït ñoäng treân<br /> UIV vaø thaän ñoà. Do ñoù maëc duø chuû moâ thaän khi moå<br /> coøn # 30% vaø xöû trí ñuùng nguyeân taéc nhöng e raèng<br /> chöùc naêng thaän khoù phuïc hoài laïi toát ñöôïc vì treân thöïc<br /> nghieäm ôû choù khi thaét NQ quaù laâu thì khaû naêng phuïc<br /> hoài chöùc naêng cuûa tieåu caàu thaän raát thaáp (1,2). Do ñoù<br /> tröôøng hôïp naøy chuùng toâi seõ coá gaéng laøm laïi xeùt<br /> nghieäm UIV cuõng nhö thaän ñoà ñeå ñaùnh giaù chính xaùc<br /> möùc ñoä phuïc hoài nhö theá naøo. Nhöng duø sao chuùng<br /> toâi cuõng giaûi quyeát ñöôïc tình traïng thaän öù nöôùc gaây<br /> ñau töùc hoâng (T) vaø cao HA cho beänh nhaân.<br /> <br /> Haäu phaãu, beänh nhaân oån ñònh toát: BN heát soát,<br /> heát ñau töùc hoâng (T), sonde tieåu ñöôïc ruùt vaøo ngaøy<br /> thöù 6, sonde noøng NQ ñöôïc ruùt vaøo ngaøy thöù 11, beänh<br /> nhaân töï tieåu bình thöôøng, heát doø nöôùc tieåu ra aâm ñaïo,<br /> söùc khoûe caûi thieän toát, sieâu aâm kieåm tra thaän khoâng öù<br /> nöôùc vaø chuïp phim UIV vaøo ngaøy thöù 12 thaáy hieän<br /> thuoác ôû thaän (T) vaø NQ (T) trôû laïi.<br /> <br /> 322<br /> <br /> Qua tröôøng hôïp naøy chuùng ta neân ruùt kinh<br /> nghieäm ñoái vôùi nhöõng BN ñöôïc moå saûn phuï khoa<br /> hoaëc ngoaïi khoa maø cô quan ñöôïc coù lieân quan giaûi<br /> phaãu ñeán NQ, neáu trong thôøi gian haäu phaãu hay khi<br /> ra vieän maø BN coù nhöõng trieäu chöùng nghi ngôø thaét<br /> NQ neân laøm sôùm caùc xeùt nghieäm caän laâm saøng nhö<br /> sieâu aâm, UIV, UPR..ñeå phaùt hieän sôùm vaø xöû trí kòp thôøi<br /> nhaèm haïn cheá caùc bieán chöùng ñaùng tieác cho BN.<br /> Ñoái vôùi tröôøng hôïp 2<br /> Ñaây laø moät tai bieán laøm toån thöông NQ trong luùc<br /> moå nhöng khoâng ñöôïc phaùt hieän trong luùc moå, coù leû<br /> <br /> Chuyeân ñeà Hoäi nghò Khoa hoïc Kyõ thuaät BV. Bình Daân 2004<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản