intTypePromotion=1
ADSENSE

Nhận thức của người lập và người sử dụng báo cáo kế toán về việc thực hiện báo cáo tích hợp trong các doanh nghiệp quản lý và khai thác công trình thủy lợi Việt Nam

Chia sẻ: Nguyen Phong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:11

33
lượt xem
0
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục đích của nghiên cứu này là để khám phá nhận thức của các chuyên gia về lợi ích và khó khăn của việc VIDMC áp dụng IR trong tương lai. Trên cơ sở phỏng vấn ban giám đốc, kế toán trưởng, nhân viên kế toán tại VIDMC và các trưởng phòng quản lý DN thuộc Sở Tài chính tỉnh cho thấy, mặc dù có những bất lợi trong việc thực hiện IR nhưng lợi ích mà báo cáo này mang lại đáng kể nên các chuyên gia có sự kỳ vọng lớn vào tương lai của IR ở các DN này. Kết quả của nghiên cứu cũng gợi ý những khuyến nghị đối với nhà nước và VIDMC cho việc áp dụng IR một cách khả thi trong tương lai.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nhận thức của người lập và người sử dụng báo cáo kế toán về việc thực hiện báo cáo tích hợp trong các doanh nghiệp quản lý và khai thác công trình thủy lợi Việt Nam

Nhận thức của người lập và người sử dụng<br /> báo cáo kế toán về việc thực hiện Báo cáo<br /> tích hợp trong các Doanh nghiệp Quản lý và<br /> Khai thác Công trình Thủy lợi Việt Nam<br /> <br /> Hoàng Thị Mai Lan<br /> Đại học Thủy Lợi<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Báo cáo tích hợp (IR) cung cấp thông tin cho các bên liên quan về thông<br /> tin tài chính, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và mối quan hệ giữa<br /> doanh nghiệp (DN) với người lao động, xã hội và môi trường. Vì vậy IR là<br /> một công cụ hữu hiệu để giám sát việc quản lý sử dụng các nguồn lực, tài<br /> sản của nhà nước trong các DN có vốn sở hữu thuộc nhà nước. Tại Việt<br /> Nam, các doanh nghiệp Nhà nước (SOE) cùng với việc công bố báo cáo<br /> tài chính (BCTC) thì còn công bố các báo cáo phi tài chính khác về trách<br /> nhiệm xã hội và tác động của DN đến các bên liên quan khác. IR vẫn là<br /> một khái niệm mới mẻ và chưa được triển khai ở SOE nói chung và các<br /> doanh nghiệp quản lý và khai thác công trình thủy lợi ViệtNam (VIDMC)<br /> nói riêng. Mục đích của nghiên cứu này là để khám phá nhận thức của các<br /> <br /> <br /> Perception of Accounting Report Preparers and Users on the Implementation of Integrated Reporting<br /> in Vietnamese Irrigation and Drainage Management Companies<br /> Abstract: Integrated report (IR) provides information to related parties about financial information, business<br /> results and the relationship between enterprises with employees, society and environment. Therefore, IR is an<br /> effective tool to monitor the management and use of state resources and assets in state-owned enterprises<br /> (SOEs). In Vietnam, when SOEs publish their financial statements, they also publish non-financial statements<br /> related to social responsibility and the impact of enterpise on related parties. IR is still a new concept and has<br /> not been implemented in SOEs in general and Vietnamese Irrigation and Drainage Management Companies<br /> (VIDMC) in particular. The purpose of this study is to explore the experts’ perceptions of advantages and<br /> disadvantages of the IR that is implemented in VIDMC in the future. Based on interviews with the board<br /> of directors, the chief accountant, the accountant at VIDMC and the managers of provincial department of<br /> finance, it shows that although there are challenges in implementing IR, the benefits are more significant, so<br /> experts have great expectations for the future of IR in VIDMC. The results of the research also suggest to the<br /> State and VIDMC to make IR application feasible in the future.<br /> Keywords: Perception, Integrated Reporting, Stated Owned Enterprise, Vietnamese Irrigation and Drainage<br /> Management Companies<br /> <br /> <br /> Lan Thi Mai Hoang,<br /> Email: hoangthimailan@gmail.com<br /> Thuy Loi University<br /> <br /> Ngày nhận: 21/10/2019 Ngày nhận bản sửa: 21/11/2019 Ngày duyệt đăng: 20/12/2019<br /> <br /> Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng © Học viện Ngân hàng<br /> Số 214- Tháng 3. 2020 34 ISSN 1859 - 011X<br /> HOÀNG THỊ MAI LAN<br /> <br /> <br /> chuyên gia về lợi ích và khó khăn của việc VIDMC áp dụng IR trong tương<br /> lai. Trên cơ sở phỏng vấn ban giám đốc, kế toán trưởng, nhân viên kế toán<br /> tại VIDMC và các trưởng phòng quản lý DN thuộc Sở Tài chính tỉnh cho<br /> thấy, mặc dù có những bất lợi trong việc thực hiện IR nhưng lợi ích mà báo<br /> cáo này mang lại đáng kể nên các chuyên gia có sự kỳ vọng lớn vào tương<br /> lai của IR ở các DN này. Kết quả của nghiên cứu cũng gợi ý những khuyến<br /> nghị đối với nhà nước và VIDMC cho việc áp dụng IR một cách khả thi<br /> trong tương lai.<br /> Từ khóa: Báo cáo tích hợp (IR), doanh nghiệp nhà nước, nhận thức, doanh<br /> nghiệp quản lý và khai thác công trình thủy lợi Việt Nam<br /> <br /> <br /> 1. Giới thiệu Trên thế giới, IR đầu tiên được công bố<br /> vào năm 2010 và năm 2013, Hội đồng Báo<br /> IR đang được quan tâm từ các tổ chức cáo tích hợp quốc tế ban hành khuôn khổ<br /> nghề nghiệp, các tổ chức hợp tác kinh tế về lập và trình bày báo cáo tích hợp. Nam<br /> và các nhà nghiên cứu trong cả SOE và phi là quốc gia đầu tiên bắt buộc thực hiện<br /> DN tư nhân. Theo Mahmood Surty và IR, và trong tương lai số lượng các quốc<br /> cộng sự (2018), IR được định nghĩa là báo gia bắt buộc thực hiện IR được dự báo là<br /> cáo cho thấy và minh họa các mối liên kết sẽ tăng lên. Tại Liên Minh Châu Âu, các<br /> giữa chiến lược của DN, quản trị và hiệu DN có số lượng lao động trên 500 người<br /> quả tài chính với bối cảnh xã hội, môi yêu cầu bắt buộc phải báo cáo minh bạch<br /> trường và kinh tế mà DN hoạt động. Khái thông tin về quyền con người, trách nhiệm<br /> niệm này được phát triển từ khái niệm IR với xã hội và môi trường, và việc chuyển<br /> của Hội đồng báo cáo tích hợp quốc tế, IR đổi sang IR đang được đề xuất thực hiện.<br /> là phương thức truyền thông súc tích về Các quốc gia khác như Brazil, Nhật Bản,<br /> cách thức mà chiến lược, công tác quản trị, New Zealand đang tiến hành nghiên cứu,<br /> tình hình hoạt động và triển vọng của tổ tiến tới việc triển khai IR ở các DN có lợi<br /> chức dẫn đến việc tạo ra giá trị trong ngắn, ích công chúng (Gülçin Yildirim và cộng<br /> trung và dài hạn, đặt trong bối cảnh môi sự, 2017).<br /> trường bên ngoài mà tổ chức chịu chi phối<br /> (IIRC, 2013). IR có thể hỗ trợ các SOE đạt Tuy nhiên hiện nay ở Việt Nam, IR chưa<br /> được trách nhiệm và tập trung vào mục bắt buộc áp dụng đối với bất kỳ DN nào,<br /> tiêu đảm nhiệm (Mark Hoffman, 2012). kể cả các DN có lợi ích công chúng và<br /> Hơn nữa IR giải thích về chiến lược, làm SOE. Việc triển khai áp dụng IR mang<br /> rõ mô hình hoạt động, quản lý điều hành, tính chất tự nguyện và hiện nay, Tập đoàn<br /> kết quả đạt được so với chiến lược đã đề Bảo Việt là đơn vị tiên phong thực hiện<br /> ra, trình bày về các cơ hội và rủi ro mà IR và có những phản hồi tích cực. Tổng<br /> tổ chức có thể gặp phải (Mark Hoffman, giám đốc Tập đoàn Bảo Việt cho rằng IR<br /> 2012). Vì vậy, IR có thể giúp DN đưa ra là thước đo để DN đánh giá hiệu quả của<br /> các quyết định bền vững hơn và cho phép việc thực hiện chiến lược phát triển bền<br /> các nhà đầu tư và các bên liên quan khác vững qua nhiều năm, đồng thời giúp DN<br /> hiểu làm thế nào để DN thực hiện nhiệm nhận ra mình đang ở đâu và cần phát triển<br /> vụ và sứ mệnh của mình. theo hướng nào để tạo giá trị lâu dài cho<br /> <br /> <br /> Số 214- Tháng 3. 2020- Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng 35<br /> Nhận thức của người lập và người sử dụng báo cáo kế toán về việc thực hiện báo cáo tích hợp<br /> trong các doanh nghiệp Quản lý và Khai thác công trình thủy lợi Việt Nam<br /> <br /> <br /> DN và các bên liên quan (Thời báo Tài công trình nghiên cứu về lợi ích và vai trò<br /> chính, 2018). của IR. Atkins, J. và cộng sự (2015) trong<br /> nghiên cứu của mình đã chỉ ra các nhà đầu<br /> VIDMC là SOE cung cấp dịch vụ công tư ở Nam Phi rất ủng hộ việc các DN niêm<br /> ích- những DN sử dụng công quỹ và yết trên thị trường chứng khoán (TTCK)<br /> nguồn lực khan hiếm của Nhà nước và công bố IR và IR là một phần không thể<br /> cung cấp dịch vụ thiết yếu gắn với đời thiếu của các tổ chức uy tín. Tuy nhiên các<br /> sống sản xuất nông nghiệp. VIDMC thực nhà đầu tư cho rằng, các IR quá dài và có<br /> hiện sứ mệnh đáp ứng yêu cầu của nền cấu trúc lặp lại khó theo dõi và phân tích,<br /> nông nghiệp có tưới theo hướng nâng cao vì vậy các báo cáo này cần ngắn gọn và<br /> giá trị gia tăng và phát triển bền vững, góp tập trung hơn vào các số liệu chính về tài<br /> phần cung cấp, tạo nguồn nước cho sinh chính và phi tài chính ảnh hưởng đến hiệu<br /> hoạt, công nghiệp, dịch vụ phục vụ phát suất và tính bền vững của DN. Lee, K. W.<br /> triển kinh tế xã hội, cải thiện đời sống và cộng sự (2016) chỉ ra mối liên hệ giữa<br /> nhân dân, đảm bảo an ninh lương thực, IR và định giá DN. Kết quả nghiên cứu<br /> phòng chống khắc phục, hạn chế tác hại cho thấy lợi ích mà IR vượt xa so với chi<br /> do nước gây ra. Thông tin tài chính và kết phí để lập trình bày và công bố báo cáo<br /> quả hoạt động sản xuất kinh doanh cũng này, đồng thời IR cải thiện môi trường<br /> như đóng góp của VIDMC với xã hội cần thông tin trong các công ty có các nghiệp<br /> được công khai minh bạch, để Nhà nước vụ và quy mô phức tạp. Ngoài ra, IR giúp<br /> và công chúng có thể giám sát giá trị mà giảm thiểu sự bất cân xứng về thông tin<br /> DN mang lại từ việc sử dụng tài sản của giữa người quản lý DN và các đối tượng<br /> Nhà nước. IR là một công cụ truyền tải bên ngoài có nhu cầu sử dụng thông tin.<br /> thông tin có thể giúp cân bằng được mục Barth, M.E và cộng sự (2017), thực hiện<br /> tiêu đó. VIDMC hiện nay thể hiện trách nghiên cứu trên dữ liệu của Nam Phi, nơi<br /> nhiệm giải trình thông qua công bố các IR là bắt buộc, đã chỉ ra có mối liên hệ<br /> BCTC và phi tài chính theo Nghị định tích cực giữa chất lượng IR và giá trị DN.<br /> 81/2015/NĐ-CP, Nghị định 87/2015/NĐ- Như vậy IR đã giúp DN đạt được mục tiêu<br /> CP và Nghị định 91/2015/NĐ-CP. Bài kép đó là thông tin cung cấp ra cho các đối<br /> báo này tập trung nghiên cứu khả năng tượng bên ngoài được cải thiện và giúp cho<br /> áp dụng IR trong tương lai của VIDMC. các quyết định nội bộ hiệu quả hơn. Hugo<br /> Thông qua phỏng vấn các chuyên gia, tác A. Macias (2017), thực hiện nghiên cứu<br /> giả khám phá về thực trạng báo cáo kế nhằm đánh giá việc thực hiện khuôn khổ<br /> toán của VIDMC có hỗ trợ DN đạt được IR của các DN ở Colombia. Kết quả nghiên<br /> mục tiêu hay không và nhận thức của các cứu chỉ ra rằng phần lớn các DN không<br /> chuyên gia về lợi ích và khó khăn trong áp dụng trình bày IR, với các DN áp dụng<br /> việc thực hiện IR tại các DN này là những DN có nhu cầu cao về vốn để<br /> mở rộng ra thị trường quốc tế. Tác giả của<br /> 2. Tổng quan nghiên cứu nghiên cứu đưa ra kết luận IR có ý nghĩa<br /> trong sự tăng trưởng bền vững của DN.<br /> IR hiện nay mang tính thời sự được nhiều<br /> nhà khoa học trên thế giới quan tâm, do IR Mahmood Surty và cộng sự (2018) đã<br /> phần lớn là chưa bắt buộc ở các quốc gia tổng hợp vai trò của IR đối với SOE, đó là<br /> trên thế giới, vì vậy hiện nay có rất nhiều hỗ trợ các DN này đạt được trách nhiệm<br /> <br /> <br /> 36 Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Số 214- Tháng 3. 2020<br /> HOÀNG THỊ MAI LAN<br /> <br /> <br /> <br /> của mình bao gồm: (i) Giúp đạt được các thay đổi hệ thống báo cáo hiện tại của DN<br /> mục tiêu của SOE; (ii) cung cấp cho các để có thể kết nối thông tin tốt hơn về chiến<br /> bên liên quan có cái nhìn sâu sắc về mục lược, rủi ro và kiểm soát giá trị DN. Sự gia<br /> tiêu và hiệu suất của DN; (iii) cung cấp tăng nhu cầu sử dụng IR sẽ tạo ra áp lực<br /> một sự đảm bảo rằng SOE đã đưa ra các đối với các DN cần thay đổi cả về nguồn<br /> quyết định bền vững; (iv) giúp các bên nhân lực và cơ sở vật chất để có thể lập<br /> liên quan thấy được giá trị của của SOE và trình bày IR chất lượng đáp ứng được<br /> tạo ra một cách tổng thể thông qua cung nhu cầu đó. Chaidali (2017) lại tiến hành<br /> cấp thông tin tài chính và phi tài chính; (v) khám phá nhận thức của những người<br /> thông qua IR, các bên liên quan đưa ra các chịu trách nhiệm lập báo cáo, nghiên cứu<br /> giải pháp và tác động trong việc thay đổi chỉ ra những người được phỏng vấn tỏ ra<br /> quản lý. thiếu sự tin tưởng đối với thành công của<br /> IR. Hơn nữa, họ cũng cho rằng việc lập<br /> Nguyễn Thị Hồng Nga và cộng sự (2018) ra IR sẽ đòi hỏi chi phí cao và nội dung<br /> đã làm nổi bật vai trò của IR trong việc của báo cáo thiếu liên kết, không rõ ràng<br /> thúc đẩy sự phát triển bền vững của DN. và quá dài. Nghiên cứu của Nguyễn Thị<br /> Nghiên cứu tiến hành đánh giá chất lượng Thu Hằng và cộng sự (2018) được thực<br /> công bố thông tin trên báo cáo thường hiện dựa trên khảo sát 300 công ty niêm<br /> niên của các DN niêm yết trên TTCK giữa yết trên TTCK để đánh giá nhận thức của<br /> hai thời điểm trước và sau khi Thông tư các nhà quản lý về các lợi ích, thách thức<br /> 155/2015/TT-BTC có hiệu lực. Kết quả và yêu cầu đào tạo của các DN cho việc<br /> cho thấy các DN đã tăng cường tiết lộ các lập và phát hành IR ở Việt Nam. Kết quả<br /> thông tin về trách nhiệm xã hội và môi nghiên cứu cho thấy chưa có công ty nào<br /> trường nhưng chất lượng thông tin không lập và trình bày IR, một số công ty đang<br /> có sự thay đổi đáng kể so với trước đó. cân nhắc việc lập báo cáo này, đồng thời<br /> Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, tác giả kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra nhận thức<br /> đưa ra một số khuyến nghị nhằm tăng tính của các nhà quản lý là yếu tố quyết định<br /> minh bạch thông tin, trong đó có giải pháp trong việc áp dụng và triển khai IR. Tóm<br /> nhà nước cần nghiên cứu ban hành các lại, hầu hết các nghiên cứu đều khẳng<br /> quy định pháp luật về báo cáo tích hợp. định vai trò và lợi ích của IR mang lại, tuy<br /> nhiên kết quả của các nghiên cứu có luồng<br /> Lập, trình bày và công bố IR chủ yếu là tự nhận thức khác nhau về sự thành công của<br /> nguyện và đang còn mới ở các quốc gia, IR. Ngoài ra, các nghiên cứu trên chủ yếu<br /> do đó các nhà nghiên cứu trên thế giới tập trung vào nhận thức về IR trong các<br /> cũng tiến hành tập trung nghiên cứu về DN niêm yết trên TTCK, mà ít các nghiên<br /> nhận thức của các đối tượng như nhà đầu cứu đối với SOE.<br /> tư, người lập báo cáo, các nhà quản lý về<br /> lợi ích cũng như nhược điểm của IR này. 3. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu<br /> Từ các bằng chứng thu thập được qua các<br /> cuộc phỏng vấn với các nhà đầu tư, Slack Nghiên cứu thực hiện dựa trên phương<br /> và cộng sự (2016) đưa ra kết luận nhu pháp nghiên cứu định tính là phỏng vấn<br /> cầu sử dụng IR ngày càng tăng và sự cần chuyên gia, bao gồm Giám đốc VIDMC,<br /> thiết phải có khuôn khổ hay khung của IR. Kế toán trưởng VIDMC, Kế toán viên<br /> Phần lớn người được phỏng vấn ủng hộ sự VIDMC và trưởng phòng phụ trách DN<br /> <br /> <br /> Số 214- Tháng 3. 2020- Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng 37<br /> Nhận thức của người lập và người sử dụng báo cáo kế toán về việc thực hiện báo cáo tích hợp<br /> trong các doanh nghiệp Quản lý và Khai thác công trình thủy lợi Việt Nam<br /> <br /> <br /> của Sở Tài chính thông qua 40 cuộc phỏng Nghiên cứu định tính là một dạng nghiên<br /> vấn được tiến hành từ tháng 12/2018 cứu khám phá và được thực hiện với<br /> đến tháng 7/2019. Mục đích của nghiên một nhóm nhỏ nghiên cứu, do vậy về số<br /> cứu hướng tới điều tra nhận thức về khả lượng mẫu thu thập không có một con số<br /> năng thực hiện IR trong VIDMC. Trong được xem là lý tưởng cho các tình huống<br /> đó, Giám đốc VIDMC, Kế toán trưởng được lựa chọn và tồn tại nhiều quan điểm.<br /> VIDMC và Kế toán viên VIDMC đại diện Trong nghiên cứu này, tác giả lựa chọn<br /> cho chủ thể thực hiện lập, trình bày và đối tượng phỏng vấn theo quan điểm đại<br /> công bố IR; Giám đốc VIDMC và Trưởng diện các VIDMC và các Sở Tài chính ở<br /> phòng phụ trách DN của Sở Tài chính đại các khu vực địa lí khác nhau trên toàn<br /> diện cho người sử dụng thông tin kế toán. quốc bao gồm: Vùng trung du và miền núi<br /> Giám đốc VIDMC sử dụng thông tin kế phía Bắc (1 tỉnh), Vùng Đồng bằng sông<br /> toán trong việc lập kế hoạch, kiểm soát Hồng (4 tỉnh), Bắc Trung bộ và Duyên<br /> và ra quyết định. Trưởng phòng phụ trách hải miền Trung (2 tỉnh), Vùng Đông Nam<br /> DN của Sở Tài chính thực hiện nhiệm vụ Bộ (1 tỉnh), Vùng Tây Nguyên (1 tỉnh) và<br /> của cơ quan đại diện chủ sở hữu sử dụng Vùng Đồng bằng Sông Cửu Long (1 tỉnh).<br /> thông tin trong việc kiểm tra giám sát tình<br /> hình quản lý sử dụng tài sản và nguồn lực Các cuộc phỏng vấn được thực hiện trực<br /> của nhà nước. VIDMC là các DN 100% tiếp tại văn phòng làm việc của người<br /> thuộc sở hữu vốn của nhà nước và có cơ được phỏng vấn. Trong một số trường<br /> quan đại diện chủ sở hữu là UBND tỉnh. hợp không thể thực hiện trực tiếp thì việc<br /> UBND tỉnh phân cấp quản lý cho các Sở phỏng vấn được thực hiện qua điện thoại.<br /> Tài chính, và chức năng nhiệm vụ này Các cuộc phỏng vấn đều được ghi âm và<br /> được đảm nhiệm bởi phòng phụ trách DN. việc ghi chép được thay thế trong trường<br /> Đồng thời, VIDMC là các DN cung cấp hợp người được phỏng vấn không đồng ý<br /> dịch vụ tưới tiêu nước phục vụ sản xuất ghi âm. Trước khi tiến hành phỏng vấn,<br /> nông nghiệp và công nghiệp. Hiện nay, người tham gia được gửi email về mục<br /> dịch vụ này đang được Nhà nước chi trả đích và nội dung phỏng vấn, đồng thời gửi<br /> hộ thủy lợi phí cho các đối tượng sử dụng các tài liệu giới thiệu về IR về vai trò, mục<br /> nước, do vậy đối tượng quan tâm tới tình đích, nội dung của IR và mẫu IR đã được<br /> hình tài chính và kết quả hoạt động của lập ở một số DN của Việt Nam.<br /> DN này chủ yếu là cơ quan đại diện chủ<br /> sở hữu. Bảng 1 tóm tắt đặc điểm của các Tất cả người được phỏng vấn được ẩn<br /> chuyên gia (người được phỏng vấn). danh và khuyến khích nói chuyện dài về<br /> nhận thức của họ. Mỗi cuộc phỏng vấn<br /> <br /> Bảng 1. Đặc điểm của người được phỏng vấn<br /> TT Vai trò Số lượng Kinh nghiệm làm việc<br /> 1 Giám đốc VIDMC 10 3 -10 năm<br /> 2 Kế toán trưởng VIDMC 10 3 -10 năm<br /> 3 Kế toán viên VIDMC 10 3-10 năm<br /> 4 Trưởng phòng phụ trách DN của sở tài chính các tỉnh 10 3-10 năm<br /> Nguồn: Tác giả tổng hợp<br /> <br /> <br /> <br /> 38 Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Số 214- Tháng 3. 2020<br /> HOÀNG THỊ MAI LAN<br /> <br /> <br /> <br /> kéo dài trong khoảng thời gian từ 50 đến trong các kế toán trưởng nhận xét: “Hiện<br /> 90 phút theo định dạng bán cấu trúc với nay, bên cạnh BCTC hàng năm, chúng tôi<br /> các câu hỏi liên quan đến hai nội dung phải lập hơn 10 loại báo cáo để công khai<br /> bao gồm: Thực trạng báo cáo kế toán trong và nộp cho Sở Tài chính, bộ phận kế toán<br /> VIDMC và nhận thức của các chuyên gia phải mất nhiều thời gian, thủ tục trong<br /> về IR. Các câu hỏi được thiết kế dưới dạng việc lập các báo cáo này”. Hoặc ý kiến<br /> câu hỏi mở đồng thời yêu cầu người tham khác “Nhiều thông tin đã trình bày trên<br /> gia phỏng vấn đánh giá cơ hội và lợi ích, BCTC lại phải trình bày lại trên các báo<br /> rào cản và thách thức khi lập IR bằng thang cáo theo Nghị định 81, 87 và 91, việc làm<br /> đo Likert từ 1 đến 5. Dữ liệu phỏng vấn này khiến chúng tôi quá tải khối lượng<br /> được phân loại thành các chủ đề chính, công việc và không cần thiết”. Bên cạnh<br /> phân tích và tổng hợp đưa ra quan điểm của đó, đại diện của Sở Tài chính cũng cho<br /> những người tham gia phỏng vấn. rằng: “Hàng quý và hàng năm chúng tôi<br /> phải tiếp nhận quá nhiều báo cáo, giữa<br /> 4. Kết quả và thảo luận các báo cáo có sự trùng lặp thông tin”,<br /> “Các thông tin rải rác ở các báo cáo khác<br /> Kết quả của các phỏng vấn đã cung cấp nhau, vì vậy chúng tôi không có thông tin<br /> một bức tranh toàn cảnh về thực trạng báo một cách toàn cảnh và hệ thống để đánh<br /> cáo kế toán tại VIDMC, nhận thức của các giá hiệu quả hoạt động của DN”, “Thông<br /> chuyên gia về IR. tin trình bày trên các báo cáo này nhiều<br /> khi mang tính chất hình thức, chưa mô tả<br /> 4.1. Thực trạng về báo cáo kế toán tại đúng bản chất của các nghiệp vụ và sự<br /> VIDMC kiện”.<br /> <br /> Những người tham gia phỏng vấn đều 4.2. Nhận thức của chuyên gia về IR<br /> nhận thức đầy đủ về vai trò ý nghĩa của hệ<br /> thống báo cáo kế toán của VIDMC trong Trong phần này các câu hỏi nghiên cứu<br /> việc quản lý điều hành, kiểm soát nguồn xoay quanh về các nội dung gồm: Mức độ<br /> lực, hiệu quả hoạt động và thể hiện trách hiểu biết của các chuyên gia về IR; lợi ích<br /> nhiệm giải trình minh bạch thông tin. Các về IR; những trở ngại, thách thức và khả<br /> báo cáo kế toán này bao gồm các báo cáo năng áp dụng IR đối với VIDMC.<br /> riêng rẽ trình bày thông tin tài chính và<br /> phi tài chính được công khai trên cổng Mức độ hiểu biết của các chuyên gia về IR<br /> thông tin của DN, cơ quan đại diện chủ<br /> sở hữu và được nộp cho Sở Tài chính và Nhìn chung mức độ hiểu biết của các<br /> Bộ Tài chính. Các loại báo cáo kế toán chuyên gia về IR ở mức trung bình và mức<br /> trong VIDMC được thể hiện trong Bảng 2. thấp. Kết quả phỏng vấn cho thấy khoảng<br /> Khoảng 60% ý kiến đồng thuận cho rằng 42,5% số người không biết về IR trước khi<br /> hệ thống báo cáo hiện nay của VIDMC tác giả gửi email (trong đó có 6/10 Giám<br /> quá nhiều loại báo cáo, lộn xộn, phức tạp đốc và 5/10 trưởng phòng quản lý DN<br /> và thông tin chồng chéo giữa các báo cáo; của Sở Tài chính) và 37,5% từng nghe về<br /> chất lượng của báo cáo chưa đáp ứng được khái niệm IR. Trong khi đó chỉ có khoảng<br /> kỳ vọng về tính trung thực, khách quan và 12,5% chuyên gia có sự hiểu biết về nội<br /> đầy đủ của người sử dụng thông tin. Một dung kết cấu của IR và 7,5% chuyên gia<br /> <br /> <br /> Số 214- Tháng 3. 2020- Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng 39<br /> Nhận thức của người lập và người sử dụng báo cáo kế toán về việc thực hiện báo cáo tích hợp<br /> trong các doanh nghiệp Quản lý và Khai thác công trình thủy lợi Việt Nam<br /> <br /> <br /> Bảng 2. Các loại báo cáo kế toán trong VIDMC<br /> TT Báo cáo Văn bản pháp lý<br /> Chuẩn mực và chế độ kế toán,<br /> Nghị định 81/2015/NĐ-CP,<br /> 1 Báo cáo tài chính<br /> Nghị định 87/2015/NĐ-CP,<br /> Nghị định số 91/2015/NĐ-CP<br /> 2 Chiến lược phát triển của DN Nghị định 81/2015/NĐ-CP<br /> Kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển năm<br /> 3 Nghị định 81/2015/NĐ-CP<br /> năm của DN<br /> Kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển hàng<br /> 4 Nghị định 81/2015/NĐ-CP<br /> năm của DN<br /> Báo cáo đánh giá về kết quả thực hiện kế hoạch sản xuất<br /> 5 kinh doanh hàng năm và ba năm gần nhất tính đến năm Nghị định 81/2015/NĐ-CP<br /> báo cáo<br /> Báo cáo kết quả thực hiện các nhiệm vụ công ích và trách<br /> 6 Nghị định 81/2015/NĐ-CP<br /> nhiệm xã hội khác<br /> 7 Báo cáo tình hình thực hiện sắp xếp, đổi mới DN hàng năm Nghị định 81/2015/NĐ-CP<br /> 8 Báo cáo thực trạng quản trị và cơ cấu tổ chức của DN Nghị định 81/2015/NĐ-CP<br /> 9 Báo cáo chế độ tiền lương, tiền thưởng của DN Nghị định 81/2015/NĐ-CP<br /> Nghị định 81/2015/NĐ-CP<br /> 10 Báo cáo bất thường<br /> Nghị định 87/2015/NĐ-CP<br /> 11 Báo cáo đánh giá tình hình tài chính Nghị định 91/2015/NĐ-CP<br /> 12 Báo cáo một số chỉ tiêu ngoại bảng cân đối kế toán Nghị định 87/2015/NĐ-CP<br /> Báo cáo tình hình tài chính, kết quả hoạt động sản xuất<br /> 13 Nghị định 87/2015/NĐ-CP<br /> kinh doanh<br /> 14 Báo cáo về tình hình tái cơ cấu DN Nghị định 87/2015/NĐ-CP<br /> Nguồn: Tác giả tổng hợp<br /> <br /> còn lại có sự hiểu biết tốt về nội dung, kết mà IR mang lại cho VIDMC. Một giám<br /> cấu và khung hướng dẫn quốc tế về lập và đốc xác định IR cung cấp những thông<br /> trình bày IR. Mặc dù mức độ hiểu biết về tin dài hạn về hiệu suất hoạt động của DN<br /> IR trước khi tác giả gửi email của Giám trong tương lai, giúp xác định và quản lý<br /> đốc và Trưởng phòng quản lý DN của Sở rủi ro một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, ý<br /> Tài chính là thấp, tuy nhiên trong các cuộc tưởng về lập và trình bày IR được khoảng<br /> phỏng vấn, hai đối tượng này lại thể hiện 55% kế toán trưởng và kế toán viên ủng<br /> thái độ hứng thú tìm hiểu về xu hướng hộ vì họ cho rằng IR có thể thay thế toàn<br /> quốc tế cũng như tương lai của IR hơn các bộ lượng lớn báo cáo kế toán hiện nay<br /> đối tượng còn lại. mà họ đang phải thực hiện, giúp họ tiết<br /> kiệm thời gian và giảm áp lực về khối<br /> Lợi ích của IR lượng công việc. Trong khi đó, các kế<br /> toán trưởng và kế toán viên còn lại tỏ ra<br /> Tác giả nhận được sự phản hồi rất tích cực hài lòng với hệ thống báo cáo hiện nay<br /> từ thái độ của những người được phỏng và không thích có sự thay đổi nào trong<br /> vấn về lợi ích tiềm năng của IR và chỉ có tương lai. Trưởng phòng quản lý DN của<br /> khoảng 15% không chắc chắn về lợi ích Sở Tài chính kỳ vọng về IR sẽ cung cấp<br /> <br /> <br /> 40 Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Số 214- Tháng 3. 2020<br /> HOÀNG THỊ MAI LAN<br /> <br /> <br /> <br /> Hình 1. Nhận thức của chuyên gia về cơ hội và lợi ích khi thực hiện IR<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Nguồn: Tác giả tổng hợp từ kết quả phỏng vấn<br /> <br /> một cơ sở rõ ràng và chi tiết hơn về hoạt ngại và thách thức. Với câu hỏi “Theo quí<br /> động DN để họ có thể đánh giá chính xác vị, có những khó khăn và trở ngại gì trong<br /> hiệu quả hoạt động cũng như giám sát nguồn nhân lực, điều kiện vật chất, tài<br /> được tài sản, nguồn lực của nhà nước mà chính quy định pháp lý và các vấn đề khác<br /> VIDMC đang sử dụng. Hình 1 cho thấy khi áp dụng IR”, một số ý kiến được sự<br /> nhận thức của các chuyên gia về cơ hội và đồng thuận cao như: “IR phức tạp hơn so<br /> lợi ích khi thực hiện IR với các báo cáo đang thực hiện hiện nay và<br /> có nhiều khái niệm mới mẻ, trình độ nhân<br /> Giá trị trung bình của các chuyên gia đánh viên kế toán của chúng tôi chưa thể đáp<br /> giá cơ hội và lợi ích khi thực hiện IR là ứng được yêu cầu trong việc lập và trình<br /> 4,02. Giá trị này thể hiện các chuyên gia bày báo cáo này”; “IR cung cấp các thông<br /> đánh giá cao về vai trò mà IR sẽ mang lại, tin một cách chính xác, đầy đủ và toàn diện<br /> đặc biệt là giảm số lượng báo cáo và nâng về các hoạt động trong DN, do vậy đòi hỏi<br /> cao chất lượng của thông tin kế toán. Qua phải có cơ sở hạ tầng về hệ thống thông<br /> đó IR giúp tăng tính minh bạch và thể hiện tin có thể liên kết các bộ phận phòng ban<br /> trách nhiệm giải trình của VIDMC, tăng trong DN một cách hiệu quả nhất”; “IR tiết<br /> niềm tin của công chúng đối với VIDMC lộ nhiều thông tin mà chúng tôi cho rằng<br /> trong việc sử dụng các tài sản của nhà cần phải được bảo mật”.<br /> nước và sứ mệnh, mục tiêu mà DN đảm<br /> nhiệm. Tác giả tiến hành tổng hợp ý kiến đánh giá<br /> về mức độ khó khăn và trở ngại khi thực<br /> Những trở ngại và thách thức trong việc hiện IR trong VIDMC tại Hình 2.<br /> áp dụng IR đối với VIDMC<br /> Giá trị trung bình của các câu trả lời đối<br /> Trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, IR với khó khăn và trở ngại trong việc lập IR<br /> còn khá mới lạ với đại đa số những người là 4,15, như vậy để có thể áp dụng IR thì<br /> làm kế toán tài chính và quản lý điều hành VIDMC phải đối mặt nhiều thách thức,<br /> DN, vì vậy song song với những lợi ích đặc biệt là các khó khăn tài chính, nguồn<br /> thì việc thực hiện IR cũng gặp nhiều trở nhân lực và hạ tầng công nghệ thông tin.<br /> <br /> <br /> Số 214- Tháng 3. 2020- Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng 41<br /> Nhận thức của người lập và người sử dụng báo cáo kế toán về việc thực hiện báo cáo tích hợp<br /> trong các doanh nghiệp Quản lý và Khai thác công trình thủy lợi Việt Nam<br /> <br /> <br /> Hình 2. Nhận thức của các chuyên gia về khó khăn và trở ngại trong việc thực hiện IR<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Nguồn: Tác giả tổng hợp từ kết quả phỏng vấn<br /> <br /> <br /> Hơn nữa Nhà nước cũng phải đối mặt với Kết quả phỏng vấn cho thấy có một quan<br /> những khó khăn trong việc thay đổi các điểm rộng rãi là thực trạng báo cáo kế<br /> quy định pháp lý về kế toán và kiểm toán toán trong VIDMC hiện nay chưa đáp ứng<br /> để các DN có thể áp dụng được. được nhu cầu của người sử dụng thông<br /> tin đồng thời số lượng báo cáo lớn, chồng<br /> Khả năng áp dụng IR trong VIDMC chéo làm tốn kém thời gian và chi phí<br /> trong công tác lập và trình bày báo cáo. Sự<br /> Với câu hỏi: “Quý vị có mong muốn các xuất hiện của IR sẽ giúp khắc phục những<br /> VIDMC thực hiện lập IR trong tương lai hạn chế của hệ thống báo cáo hiện có bao<br /> không? Nếu thực hiện thì có thể áp dụng gồm việc giảm tải số lượng báo cáo, nâng<br /> trong bao nhiêu năm tới?”, có 57,5% cao tính minh bạch và trách nhiệm giải<br /> chuyên gia kỳ vọng trong tương lai trình của VIMDC, tạo sự kết nối thông<br /> VIDMC sẽ áp dụng IR thay thế cho các tin tài chính và phi tài chính cung cấp cho<br /> báo cáo kế toán hiện hành. Tuy nhiên các người sử dụng BCTC một bức tranh toàn<br /> chuyên gia đều cho rằng cần phải có thời thể về chiến lược, mục tiêu, kết quả, hiệu<br /> gian để có thể chuẩn bị sẵn sàng về mặt tài suất trong ngắn hạn, dài hạn và trung hạn.<br /> chính, trình độ năng lực chuyên môn và cơ<br /> sở vật chất. Trong số những người được Mặc dù việc thực hiện và triển khai sẽ<br /> hỏi thì có 7,5% chuyên gia cho rằng thời gặp nhiều khó khăn và thách thức đối với<br /> gian có thể áp dụng ít nhất là 5 năm nữa, VIDMC, nhưng các chuyên gia, đặc biệt là<br /> 10% cho rằng ít nhất 10 năm nữa, 27,5% Giám đốc VIDMC và trưởng phòng quản<br /> người cho rằng chỉ có thể triển khai sau lý DN của Sở Tài chính vẫn mong đợi việc<br /> 10 năm nữa; còn lại không có ý kiến hoặc áp dụng IR trong tương lai vì những lợi<br /> ý kiến không thể triển khai vì có sự hoài ích mà nó mang lại nhiều hơn là những<br /> nghi về tính khả thi ở VIDMC. khó khăn, trở ngại. Theo các chuyên gia,<br /> để có thể thực hiện được IR thì VIDMC<br /> 5. Kết luận cũng như nhà nước phải đồng bộ thực hiện<br /> <br /> <br /> 42 Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Số 214- Tháng 3. 2020<br /> HOÀNG THỊ MAI LAN<br /> <br /> <br /> <br /> các giải pháp. Việc triển khai thực hiện IR nước nên thúc đẩy các trường đại học triển<br /> phải là một quá trình có sự chuẩn bị cả về khai giảng dạy, nghiên cứu về IR để IR<br /> năng lực, trình độ chuyên môn, cơ sở hạ không còn là một khái niệm mới mẻ; Bộ<br /> tầng và hành lang pháp lý, cụ thể: Tài chính cần cung cấp các tài liệu về IR,<br /> mở các lớp đào tạo cập nhật kiến thức cho<br /> - Nỗ lực nâng cao chất lượng đội ngũ người làm kế toán, các VIDMC tạo điều<br /> người làm kế toán trong VIDMC: Nhà<br /> xem tiếp trang 80<br /> <br /> Tài liệu tham khảo<br /> 1. Atkins, J. and Maroun, W. (2015), “Integrated reporting in South Africa in 2012: perspectives from South African<br /> institutional investors”, Meditari Accountancy Research, Vol. 23 No. 2, pp. 197-221.<br /> 2. Barth, M.E. Cahan, S.F. Chen, L. and Venter, E.R. (2017), “The economic consequences associated with integrated<br /> report quality: early evidence from a mandatory setting” Accounting, Organizations and Society 62 pp. 43-64.<br /> 3. Bộ Tài chính (2003), Hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam.<br /> 4. Bộ Tài chính (2014), Thông tư 200/2014/TT-BTC về hướng dẫn chế độ kế toán DN.<br /> 5. Bộ Tài chính (2015), Thông tư số 155/2015/TT-BTC ban hành ngày 06/10/2015 hướng dẫn công bố thông tin trên<br /> thị trường chứng khoán.<br /> 6. Chính phủ (2015), Nghị định 91/2015/NĐ-CP ban hành ngày 13/10/2015 về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp<br /> và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại doanh nghiệp.<br /> 7. Chính phủ (2015), Nghị định 87/2015/NĐ-CP ban hành ngày 06/10/2015 về giám sát đầu tư vốn nhà nước vào<br /> doanh nghiệp, giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động và công khai thông tin tài chính của doanh nghiệp nhà<br /> nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước.<br /> 8. Chính phủ (2015), Nghị định 81/2015/NĐ-CP ban hành ngày 18/9/2015 về công bố thông tin của doanh nghiệp nhà<br /> nước.<br /> 9. Gülçin Yildirim, Tugçe Uzun Kocamis và Figen Öker Türüdüoglu (2017), “Companies Integrated Reporting: A<br /> Template for Energy Companies”, Accounting and Corporate Reporting - Today and Tomorrow, Edited by Soner<br /> Gokten.<br /> 10. Hugo A. Macias, Angelica Farfan-Lievano (2017), “Integrated reporting as a strategy for firm growth: Multiple<br /> case study in Colombia”, Meditari Accountancy Research.<br /> 11. International Integrated Reporting Council (IIRC) (2013), The international framework, available at: http://<br /> integratedreporting.org/ resource/international-ir-framework.<br /> 12. Lee, K. W., & Yeo, G. H. H. (2016), “The association between integrated reporting and firm valuation”, Review of<br /> Quantitative Finance and Accounting, 47, 1221e1250.<br /> 13. Mahmood Surty, Yaeesh Yasseen, Nirupa Padia (2018), Trends in Integrated Reporting: A State-Owned Company<br /> Analysis, Southern African Business Review https://upjournals.co.za/index.php/SABR Volume 22 | 2018 | #3841 | 22<br /> pages.<br /> 14. Mark Hoffman (2012), Applying Integrated Reporting principles in the public sector, KPMG, Integrated Reporting<br /> Issue 2: Performance Insight through Better Business Reporting.<br /> 15. Nguyen Thi Thu Hang, Tran Van Thuan (2018), “Perceptions of Corporate Executives in the Adoption of<br /> Integrated Reporting in Vietnam”, International Conference on Finance, Accounting and Auditing (ICFAA 2018), pp<br /> 145- 155.<br /> 16. Nguyen Thi Hong Nga, Hoang Thi Viet Ha, Luu Duc Tuyen (2018), “Preparing for Integrated Report: The<br /> Vietnamese Enterprises Need to Improve the Quality of Annual Reports”, International Conference on Finance,<br /> Accounting and Auditing (ICFAA 2018), pp 99- 112.<br /> 17. P.P. Chaidali, M.J. Jones, (2017), It’s a matter of trust: Exploring the perceptions of Integrated Reporting<br /> preparers, Crit Perspect Account, http://dx.doi.org/10.1016/j.cpa.2017.08.001<br /> 18. Quốc hội (2015), Luật Kế toán số 88/2015/QH13.<br /> 19. Slack, R. and Campell, D. (2016), Meeting users’ information needs: the use and usefulness of Integrated<br /> Reporting, Project report. Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), London.<br /> 20. Vickneswaran Anojan (2019), “Perception of Accounting Experts on the Implementation of Integrated Reporting<br /> in Sri Lanka”, Global Journals of management and business research: Accounting and Auditing, Volume 19 Issue 1<br /> Version 1.0 Year 2019.<br /> 21. http://thoibaotaichinhvietnam.vn/pages/thong-tin-doanh-nghiep/2018-10-03/bao-viet-chia-se-kinh-nghiem-lap-bao-<br /> cao-theo-tieu-chuan-quoc-te-tai-asrs-62670.aspx<br /> <br /> <br /> <br /> Số 214- Tháng 3. 2020- Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng 43<br /> Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài cho phát triển kinh tế biển tại Quảng Ngãi<br /> <br /> <br /> <br /> Nẵng”, Tạp chí Khoa học xã hội miền Trung, số 2 (40)- 2016.<br /> 9. Ngô Trần Tuất (2017), “Xu hướng của đầu tư trực tiếp nước ngoài và giải pháp để thu hút vào vùng kinh tế trọng<br /> điểm miền Trung”, Tạp chí Khoa học xã hội miền Trung, số 2 (46)- 2017.<br /> 10. Nguyễn Xuân Thiên (2015), “Tăng cường liên kết vùng kinh tế trọng điểm trung bộ để thu hút nguồn vốn FDI cho<br /> phát triển ngành Du lịch”, Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á, số tháng 7 năm 2015.<br /> 11. Nguyễn Thị Thu Hằng (2019), “Giải pháp thu hút FDI vào Việt Nam trong thời gian tới”, Tạp chí Kinh tế và Dự<br /> báo, số tháng 3/2019.<br /> 12. Phạm Thiên Hoàng (2019), “Tầm quan trọng của khu vực FDI đối với phát triển kinh tế- xã hội Việt Nam”, Tạp<br /> chí Tài chính, số tháng 5/ 2019.<br /> 13. Tổng cục thống Kê, Niên giám thống kê Việt Nam năm 2019.<br /> 14. Website: http://www.quangngai.gov.vn/sokhdt/Pages/home.aspx, http://www.danang.gov.vn, fia.mpi.gov.vn.<br /> <br /> <br /> tiếp theo trang 43<br /> kiện cho nhân viên kế toán được học tập,<br /> cập nhật và nâng cao kiến kiến thức.<br /> <br /> - Ban Giám đốc và Ban Quản lý DN cần<br /> nâng cao nhận thức và tích cực tham gia<br /> vào quá trình thực hiện IR.<br /> <br /> - Đầu tư cơ sở hạ tầng về hệ thống thông<br /> tin trong VIDMC, đặc biệt là máy móc<br /> thiết bị và nền tảng công nghệ thông tin,<br /> triển khai các phần mềm quản lý trong<br /> toàn DN.<br /> <br /> - Nhà nước xây dựng hệ thống văn bản<br /> pháp lý về lập, trình bày và công bố IR<br /> đối với SOE và các hướng dẫn cụ thể kèm<br /> theo.<br /> <br /> - Nghiên cứu triển khai quy định về kiểm<br /> toán và xây dựng quy trình và phương<br /> pháp kiểm toán đối với IR. ■<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 80 Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Số 214- Tháng 3. 2020<br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2