Nhân viên của Bạn: họ là những
típ người kiểu nào?
Rất nhiều công ty tây âu thích áp dụng hình thức outplacement: nếu một nhân
viên làm việc tại Công ty quá lâu mà không được điều động đi sang một bộ phận mới
khác trực thuộc công ty, các ông chủ sẽ thuê các trung tâm săn đầu người tạo công ăn
việc làm cho các nhân viên lão thành này tại một doanh nghiệp khác.
Trong sự phát triển của bất cứ công ty nào dường như cũng có một quy luật
nhất định: sớm hay muộn thì cũng sẽ có những giai đoạn chuyển đổi từ hình thức kinh
doanh kiểu "trực giác" sang hình thức liên kết, có hệ thống: cơ cấu tổ chức rõ ràng, hệ
thống quản lý chuẩn mực. Và dĩ nhiên, để làm một cuộc cách mạng về quản lý, các
ông chủ sẽ gặp rất nhiều các vấn đề rắc rối. Cũng có thể trong những hoàn cảnh như
vậy, các ông chủ thường đặt niềm tin vào các "cựu binh lão thành" của mình - những
nhân viên lâu năm tận tụy trung thành. Tuy nhiên, trên thực tế, trong nhiều trường hợp,
các cựu binh này lại là những "trung tâm lò lửa" của các mâu thuẫn phát sinh. Trong
sự thành đạt của hầu hết các công ty đều có sự góp mặt của những nhân viên lâu năm
đó và những người này luôn chiếm giữ những vị trí quan trọng của công ty. Và để có
được những vị trí đó, họ đã phải trải qua những ngày tháng gian nan thăng trầm cùng
với công ty, cho nên việc buộc họ từ bỏ vị trí của mình để chuyển sang một vị trí khác
theo kiểu "thuyên chuyển công tác" có thể sẽ là trách nhiệm vô cùng khó khăn và tế
nhị đối với hầu hết các ông chủ. Các cựu binh này thường được hưởng nhiều đặc ân,
đặc lợi hơn so với nhân viên mới: mức lương cao hơn, tiền thưởng thường xuyên hơn,
chế độ đãi ngộ "thoáng" hơn, và cái chính là mối quan hệ riêng tư, thoải mái với cấp
lãnh đạo. Vậy vai trò của các cựu binh này trong các công ty hiện nay ra sao?
Các cựu binh chuyên nghiệp
Trong giai đoạn đầu thành lập công ty - thời điểm được coi là "thời kỳ trăng
mật" đối với cả chủ lẫn tớ thì tính chuyên nghiệp thường không đóng vai trò chủ yếu.
Điều quan trọng đầu tiên ở đây là bầu nhiệt huyết và sức lực đóng góp của nhân viên.
Và qua nhiều thử thách gian nan, nhiều "cựu binh" đã trở thành những nhân viên
chuyên nghiệp thực thụ và nắm giữ những vị trí quan trọng trong công ty.
Những người biết bảo vệ gìn giữ truyền thống
Những nhân viên lâu năm thường là những người giữ được rất nhiều những kỷ
niệm gắn bó với công ty. Các ông chủ thường rất khó mà "chia tay" với những người
này bởi "nhiều nguyên nhân: chính họ đã thiết lập và nắm giữ rất nhiều mối quan hệ
với khách hàng (kể cả các mối quan hệ mang tính chất cá nhân) cũng như các dữ kiện
về khách hàng. Và trong mắt đồng nghiệp thì họ như là một bộ phận không thể thiếu
của một cơ thể, là một phần quan trọng cho chính thanh danh và bộ mặt của công ty.
Những cựu binh hay bắt chước.
Trong số những cựu binh tham gia khởi thủy công ty cũng có kẻ chuyên tìm
cách để gây ảnh hưởng với cấp trên. Tuy các mối quan hệ riêng tư với các sếp cấp trên
đã lùi vào dĩ vãng, những người này vẫn ưa tìm mọi cách để níu kéo duy trì chúng với
ước muốn cấp trên sẽ nghe theo các ý kiến của mình. Và họ tìm mọi cách để "luẩn
quẩn" cạnh phòng làm việc của sếp và "bắn" tin lung tung rằng họ đã khuyên sếp làm
những gì, họ đã tư vấn và giúp sếp như thế nào.
Các "cựu binh phá nổ"
Đây là loại "cựu binh" nguy hiểm nhất bởi họ không hề quan tâm đến sự thành
đạt của công ty mà chỉ lo vun vén cho cá nhân họ, từ những lợi ích của họ cho đến việc
bảo toàn, củng cố địa vị của họ trong công ty. Họ tìm cách này cách nọ để bảo vệ vị trí
của họ, mặc dù kiến thức của họ không có gì xuất sắc và không hề xứng đáng với vị trí
đó. Họ thường tung tin "hỏa mù" trong công ty, "đâm bị thóc chọc bị gạo" đây dó, làm
cho lãnh đạo nhiều khi hiểu lầm hoặc hiểu không đúng về nhân viên. Và kết quả là
nhiều nhân viên - những ai làm các "cựu binh phá nổ mìn" mếch lòng, rất dễ có tâm
trạng chán nản do cấp trên đã không hiểu đúng về mình mặc dù họ là những người có
năng lực và làm việc có hiệu quả. Và những nhân viên này sẽ nghĩ đến việc đầu quân
cho một công ty khác - nơi mà họ thực sự được trọng vọng hoặc số thì lại trở nên "bất
cần đời", sáng cắp ô đi chiều cắp ô về, không đóng góp được một điều gì hữu ích cho
công ty bởi họ cho rằng mọi công lao của họ chỉ là "công dã tràng" mà thôi.
Vì vậy, trước khi đi đến quyết định "cải tổ" lại công ty, các ông chủ nên thận
trọng trong việc đánh giá nguồn nhân lực chung, trong đó có những "cựu binh" lâu
năm, những người đã một thời góp phần gây dựng nên công ty. Nếu ông chủ mới là
một người nguyên tắc thì vấn đề này rất có thể sẽ được cân nhắc kỹ lưỡng. Chẳng đơn
giản để "tống khứ" những người đã một thời chung lưng đấu cật với mình - những
người không quản khó khăn, gian nan, không màng đến lương bổng để dốc lòng dốc
sức vì công việc chung.
Chẳng hạn, một người bạn - một người đồng chí cũ có thói quen là hàng ngày
phải "trình diện" sếp và cho mình cái đặc quyền hơn những người khác là không cần
phải gõ cửa, không cần phải hỏi xem sếp có khả năng giải quyết vấn đề của họ hay
không. Một ông sếp nguyên tắc sẽ phải rất cẩn trọng nhưng phải rất cương quyết để
giải thích cho người bạn -người đồng nghiệp của mình rằng trong giờ làm việc thì tất
cả mọi nhân viên của công ty đều bình đẳng như nhau, và nếu vấn đề không đến nỗi
khẩn cấp lắm, ông ta phải báo với thư ký riêng của sếp để hẹn giờ làm việc với sếp. Và
trong trường hợp ngược lại, một ông sếp nguyên tắc hoàn toàn có quyền từ chối không
tiếp đón người bạn-người đồng nghiệp của mình.
Phương thuốc "đặc trị" mọi "điều ong tiếng ve" từ phía nhân viên chính là việc
tạo ra một không gian "mở" cho họ. Ông chủ doanh nghiệp phải là người công minh,
chính trực, giải quyết mọi vấn đề trên nguyên tắc bình đẳng.
Nên thẳng thắn để loại bỏ các "cựu binh" bảo thủ, bất tài nếu thật sự những gì
họ làm là "lợi bất cập hại". Một số công ty tây âu thường sử dụng hình thức
outplacement để "tống khứ" những vị cựu binh kiểu này: nếu các cựu binh không đáp
ứng được các yêu cầu của doanh nghiệp, các ông chủ sẽ tự bỏ tiền ra thuê các trung
tâm tuyển dụng nguồn nhân lực để họ kiếm chỗ làm cho các vị cựu binh đó.
Một doanh nghiệp sẽ không thể tồn tại lâu trên thương trường nếu như đội ngũ
nhân viên không phải là những người chuyên nghiệp. Đã qua rồi cái thời mà các ông
chủ chỉ để ý đến lý lịch "ba đời trong sạch" của ứng viên. Tính chuyên nghiệp chính là
một yếu tố bắt buộc trong việc giải bài toán nhân sự tại hầu hết các doanh nghiệp.