NH NG ĐI U TÂM HUY T C A BÁC H Ữ Ề Ế Ủ Ồ
DÀNH CHO CÁN B Đ NG VIÊN NGH ANỘ Ả Ệ
(Báo cáo tham d H i th o khoa h c toàn qu c:ự ộ ả ọ ố
50 năm Ch t ch H Chí Minh v thăm quê h ng Ngh An 1957-2007ủ ị ồ ề ươ ệ )
1
TS. Chu Đ c Tínhứ
M t trong nh ng thành công l n nh t trong cu c đ i ho t đ ng cách m ng đ yộ ữ ớ ấ ộ ờ ạ ộ ạ ầ
gian khó nh ng r t đ i t hào c a Ch t ch H Chí Minh là vi c Ng i đã xây d ngư ấ ỗ ự ủ ủ ị ồ ệ ườ ự
thành công Vi t Nam m t chính Đ ng Mácxít - Lêninít, trong s ch, v ng m nh,ở ệ ộ ả ạ ữ ạ
lãnh đ o qu n chúng nhân dân làm nên th ng l i c a cu c T ng kh i nghĩa Thángạ ầ ắ ợ ủ ộ ổ ở
Tám 1945 l ch s . V i th ng l i đó, ng n c : Đ c l p dân t c và CNXH đ c Chị ử ớ ắ ợ ọ ờ ộ ậ ộ ượ ủ
t ch H Chí Minh và Đ ng ta l a ch n t năm 1930 đã t ng b c tr thành hi nị ồ ả ự ọ ừ ừ ướ ở ệ
th c. Nhà n c Vi t Nam dân ch c ng hoà, nhà n c c a dân, do dân, vì dân đ cự ướ ệ ủ ộ ướ ủ ượ
sáng l p. M t trang s m i trong l ch s dân t c đã b t đ u v i nh ng tr ng tráchậ ộ ử ớ ị ử ộ ắ ầ ớ ữ ọ
không kém ph n n ng n , đòi h i đ i ngũ cán b , đ ng viên c a Đ ng, nh ng ng iầ ặ ề ỏ ộ ộ ả ủ ả ữ ườ
ngày hôm qua còn ph i ho t đ ng trong bí m t, ngày hôm nay đã n m gi nh ng vả ạ ộ ậ ắ ữ ữ ị
trí quan tr ng trong b máy công quy n t Trung ng xu ng đ n các đ a ph ngọ ộ ề ừ ươ ố ế ị ươ
ph i không ng ng tu d ng, ph n đ u. ả ừ ưỡ ấ ấ
1. Thành công c a cách m ng Tháng Tám đã mang l i đ c l p cho T qu c ta,ủ ạ ạ ộ ậ ổ ố
t do cho đ ng bào ta. M t k nguyên m i, v i nh ng thu n l i m i đi li n cùng khóự ồ ộ ỷ ớ ớ ữ ậ ợ ớ ề
khăn và nh ng thách th c khôn l ng.Trong b i c nh đó, di n bi n ph c t p c aữ ứ ườ ố ả ễ ế ứ ạ ủ
tình hình th c t , (đ c bi t là v i quê h ng Ngh An - n i ra đ i nh ng XôVi tự ế ặ ệ ớ ươ ệ ơ ờ ữ ế
công nông đ u tiên, n i luôn x ng đáng v i danh hi u Đ ), đã không kh i làm Hầ ơ ứ ớ ệ ỏ ỏ ồ
Chí Minh băn khoăn. V i trách nhi m và tâm huy t c a ng i đ ng đ u Nhà n c,ớ ệ ế ủ ườ ứ ầ ướ
ngày 17/9/1945, v Ch t ch Chính ph đã g i ị ủ ị ủ ử Th cho các đ ng chí t nh nhàư ồ ỉ . Trong
b c th này, H Chí Minh kh ng đ nh: Cu c dân t c cách m ng thành công này cóứ ư ồ ẳ ị ộ ộ ạ
nh ng ý nghĩa r t to l n, song bên c nh nh ng thu n l i, cũng còn vô vàn nh ng khóữ ấ ớ ạ ữ ậ ợ ữ
khăn th thách. Và đ v t qua nh ng tr ng i, đ b o v và c ng c chính th dânử ể ượ ữ ở ạ ể ả ệ ủ ố ể
ch c ng hoà còn non tr , “chúng ta ph i l y lòng “chí công vô t ”, “không s cóủ ộ ẻ ả ấ ư ợ
khuy t đi m” và ph i “l p t c s a đ i ngay” (1) nh ng khuy t đi m đã b t đ uế ể ả ậ ứ ử ổ ữ ế ể ắ ầ
xu t hi n. Lý do đ Ng i căn d n nh v y, chính là vì: Đ ng có v ng cách m ngấ ệ ể ườ ặ ư ậ ả ữ ạ
m i thành công. Giành đ c chính quy n, tr thành Đ ng c m quy n, song trongớ ượ ề ở ả ầ ề
m i th i đi m, Đ ng ta không có l i ích nào khác là ph c v nhân dân, vì nhân dân.ọ ờ ể ả ợ ụ ụ
Trong khi đó, “cán b ta nhi u ng i “cúc cung t n t y”, h t s c trung thành v iộ ề ườ ậ ụ ế ứ ớ
nhi m v , v i Chính ph , v i qu c dân. Nh ng cũng có ng i h hoá, lên m t làmệ ụ ớ ủ ớ ố ư ườ ủ ặ
quan cách m ng, ho c là đ c hành đ c đoán, ho c là dĩ công dinh t . Th m chí dùngạ ặ ộ ộ ặ ư ậ
pháp công đ báo thù t , làm cho dân oán đ n Chính ph và Đoàn th ” (2) Cu i th ,ể ư ế ủ ể ố ư
b ng tình c m c a m t ng i con v i quê h ng, b ng nh ng kinh nghi m đã tíchằ ả ủ ộ ườ ớ ươ ằ ữ ệ
lu đ c trong nh ng năm tháng ho t đ ng cách m ng, H Chí Minh chân thànhỹ ượ ữ ạ ộ ạ ồ
nh n nh : “Trong công tác, có v n đ gì khó gi i quy t, các đ ng chí c vi t thắ ủ ấ ề ả ế ồ ứ ế ư
th o lu n v i tôi. Tôi r t s n sàng giúp ý ki n” (3).ả ậ ớ ấ ẵ ế
2
Ngày 19/12/1946, ch 15 tháng sau ngày Ch t ch H Chí Minh thay m t qu cỉ ủ ị ồ ặ ố
dân đ c Tuyên ngôn đ c l p (2/9/1945), đ t n c ta đã b c vào cu c tr ng chinhọ ộ ậ ấ ướ ướ ộ ườ
ch ng Pháp, trong m t t ng quan l c l ng chênh l ch. D i s lãnh đ o c a Hố ộ ươ ự ượ ệ ướ ự ạ ủ ồ
Chí Minh và Trung ng Đ ng, nhân dân c n c t ng b c tri n khai th tr nươ ả ả ướ ừ ướ ể ế ậ
chi n tranh nhân dân, kiên c ng ch ng th c dân Pháp xâm l c v i tinh th n “thàế ườ ố ự ượ ớ ầ
hy sinh t t c , ch nh t đ nh không ch u m t n c, nh t đ nh không ch u làm nô l ”ấ ả ứ ấ ị ị ấ ướ ấ ị ị ệ
(4).
T nh ng ngày đ u kháng chi n, Ch t ch H Chí Minh đã kh ng đ nh r ng:ừ ữ ầ ế ủ ị ồ ẳ ị ằ
“Cu c tr ng kỳ kháng chi n này t c là dân t c cách m nh đ t đ n trình đ t i cao”ộ ườ ế ứ ộ ệ ạ ế ộ ố
(5). Trong lúc nhân c n c đang dành h t tinh th n và l c l ng đ ch ng Pháp,ả ướ ế ầ ự ượ ể ố
trong khi c dân t c đang “ trên ngã t đ ng, ch t hay s ng, m t hay còn” (6), thìả ộ ở ư ườ ế ố ấ
cũng l i H Chí Minh tr c ti p g i đ n các đ ng chí t nh nhà nh ng l i căn d n chíạ ồ ự ế ử ế ồ ỉ ữ ờ ặ
tình. L i nh n nh đ ng th i cũng là m nh l nh c a Ng i trong b c ờ ắ ủ ồ ờ ệ ệ ủ ườ ứ Th g i cácư ử
đ ng chí Trung Bồ ộ (vi t năm 1947) là: “M i m t đ ng chí và toàn c Đoàn th ph iế ỗ ộ ồ ả ể ả
đem t t c tinh th n và l c l ng ra đ đ a toàn dân quay v m t h ng, nh m vàoấ ả ầ ự ượ ể ư ề ộ ướ ằ
m t m c đích: đánh đu i th c dân Pháp, làm cho n c đ c th ng nh t và đ c l p”ộ ụ ổ ự ướ ượ ố ấ ộ ậ
(7). Đ có th làm đ c đi u đó, Ch t ch H Chí Minh đ a ra m t “c m nang”, đóể ể ượ ề ủ ị ồ ư ộ ẩ
là: Yêu c u đ i ngũ cán b , đ ng viên và toàn th Đoàn th ph i: “Sáng su t, khônầ ộ ộ ả ể ể ả ố
khéo, C n th n, kiên quy t, Siêng năng, nh t trí” (8), đ đ ng tâm hi p l c lãnh đ oẩ ậ ế ấ ể ồ ệ ự ạ
cách m ng. ạ
Đ c bi t quan tâm đ n công tác xây d ng Đ ng, quan tâm đ n s l n m nhặ ệ ế ự ả ế ự ớ ạ
c a b máy lãnh đ o các c p, Ch t ch H Chí Minh cũng dành s quan tâm, trao đ iủ ộ ạ ấ ủ ị ồ ự ổ
v i lãnh đ o c a T nh nh ng v n đ v rèn luyy n đ i ngũ cán b , đ ng viên trongớ ạ ủ ỉ ữ ấ ề ề ệ ộ ộ ả
đi u ki n Đ ng ta đang c m quy n, đang tr c ti p lãnh đ o cu c kháng chi n th nề ệ ả ầ ề ự ế ạ ộ ế ầ
thánh ch ng th c dân Pháp xâm l c. B i theo Ng i, n u không có m t đ i ngũ cánố ự ượ ở ườ ế ộ ộ
b , đ ng viên v ng vàng v t t ng, chính tr , đ c rèn luy n đ o đ c cách m ng,ộ ả ữ ề ư ưở ị ượ ệ ạ ứ ạ
đ c trau d i trình đ chuyên môn, luôn đi đ u trong m i hoàn c nh thì nh t đ nh sượ ồ ộ ầ ọ ả ấ ị ẽ
không có “m t Đ ng to l n, m nh m , ch c ch n, trong s ch, cách m ng tri t đ ”,ộ ả ớ ạ ẽ ắ ắ ạ ạ ệ ể
đ năng l c lãnh đ o cu c kháng chi n tr ng kỳ, gian kh c a nhân dân ta đi đ nủ ự ạ ộ ế ườ ổ ủ ế
th ng l i hoàn toàn. ắ ợ
T đó, có th lu n gi i đ c nh ng băn khoăn, nh ng tâm t c a ng i đ ngừ ể ậ ả ượ ữ ữ ư ủ ườ ứ
đ u Chính ph trong hoàn c nh đ y khó khăn c a cu c kháng chi n khi Ng i nh nầ ủ ả ầ ủ ộ ế ườ ấ
m nh r ng, trong s nh ng cán b , đ ng viên c a Đ ng, v n có không ít ng i “chạ ằ ố ữ ộ ả ủ ả ẫ ườ ỉ
chăm chú l i ích c a đ a ph ng mình mà không nhìn đ n l i ích c a toàn b ”. Tínhợ ủ ị ươ ế ợ ủ ộ
c c b đ a ph ng đó, theo Ch t ch H Chí Minh thì d ng nh t nó mà “sinh raụ ộ ị ươ ủ ị ồ ườ ư ừ
nh ng vi c, xem qua thì hình nh không quan h gì m y” nh ng “kỳ th c r t có h iữ ệ ư ệ ấ ư ự ấ ạ
đ n k ho ch chung”. ế ế ạ
3
Cũng trong b c th này, Ch t ch H Chí Minh còn ch ra m t căn b nh khôngứ ư ủ ị ồ ỉ ộ ệ
kém ph n nguy hi m, luôn là nguy c d n đ n s thoái hoá, bi n ch t c a m iầ ể ơ ẫ ế ự ế ấ ủ ỗ
ng i cán b , đ ng viên, đó là b nh: óc bè phái. Ch ra căn b nh này, Ch t ch Hườ ộ ả ệ ỉ ệ ủ ị ồ
Chí Minh hi u sâu s c r ng, “cánh h u” là bi u hi n rõ nh t c a óc bè phái: “Ai h uể ắ ằ ẩ ể ệ ấ ủ ẩ
v i mình thì dù nói không đúng cũng nghe, tài không có cũng dùng. Ai không thân v iớ ớ
mình thì dù h có tài cũng tìm cách dìm h xu ng, h nói ph i m y cũng không nghe”ọ ọ ố ọ ả ấ
(9). T căn b nh này, nh ng ng i có quy n l c ho c kéo bè, kéo cánh, bà con b nừ ệ ữ ườ ề ự ặ ạ
h u c a mình dù không có tài năng gì cũng kéo vào ch c này, ch c n . Ng i có tài,ữ ủ ứ ứ ọ ườ
có đ c nh ng không v a lòng mình thì đ y ra ngoài và h đã quên m t r ng, vi cứ ư ừ ẩ ọ ấ ằ ệ
n c là vi c chung c a t t c m i ng i ch không ph i vi c riêng c a m t sướ ệ ủ ấ ả ọ ườ ứ ả ệ ủ ộ ố
ng i, m t dòng h . Đó th c s là m t khuy t đi m l n, r t có h i, r t nguy hi m,ườ ộ ọ ự ự ộ ế ể ớ ấ ạ ấ ể
“làm cho Đoàn th m t cán b , kém nh t trí, th ng h ng vi c”.ể ấ ộ ấ ườ ỏ ệ
Không ch d ng l i đó, Ng i còn nêu ra m t căn b nh ph bi n th ng th yỉ ừ ạ ở ườ ộ ệ ổ ế ườ ấ
m i cán b , đ ng viên c a Đ ng khi đang đ m nhi m m t ch c v nh t đ nh. Tínhở ỗ ộ ả ủ ả ả ệ ộ ứ ụ ấ ị
cô đ c, h p hòi, luôn luôn có bi u hi n nhi u d ng v khác nhau nh : “Có đ ngộ ẹ ể ệ ở ề ạ ẻ ư ồ
chí còn gi thói m t ng i làm quan c h đ c nh , đem bà con b ng h u vào ch cữ ộ ườ ả ọ ượ ờ ằ ữ ứ
này vi c kia, làm đ c, không đ c m c k . H ng vi c đã có Đoàn th ch u”; “cóệ ượ ượ ặ ệ ỏ ệ ể ị
n i, các đ ng chí ch ng nh ng không phê bình giúp nhau s a đ i, mà l i che đ y choơ ồ ẳ ữ ử ổ ạ ậ
nhau, tha th cho nhau, gi u c Đoàn th ” (10). T t c nh ng bi u hi n đó, dù d iứ ấ ả ể ấ ả ữ ể ệ ướ
d ng nào cũng th t là có h i. Ho c do vô tình, ho c do c ý, h không hi u r ng:ạ ậ ạ ặ ặ ố ọ ể ằ
“Ng i đ i ai cũng có ch hay ch d ” (11). Vì v y, mu n s nghi p kháng chi nườ ờ ỗ ỗ ở ậ ố ự ệ ế
thành công, mu n ngu n s c m nh n i l c c a c dân t c đ c nhân lên, thì nh ngố ồ ứ ạ ộ ự ủ ả ộ ượ ữ
ng i lãnh đ o ph i bi t: Dùng ch hay c a ng i, giúp ng i s a ch d và làườ ạ ả ế ỗ ủ ườ ườ ử ỗ ở
ng i lãnh đ o gi i thì ph i “g to, nh , th ng, cong đ u tuỳ ch mà dùng đ c”.ườ ạ ỏ ả ỗ ỏ ẳ ề ỗ ượ
Ngoài ra, Ch t ch H Chí Minh còn nh n m nh đ n căn b nh a chu ng hìnhủ ị ồ ấ ạ ế ệ ư ộ
th c bên ngoài đ phô oai, không xét đ n n i dung th c ch t c a m t s ng i.ứ ể ế ộ ự ấ ủ ộ ố ườ
Đ ng th i t đó, Ng i đ c bi t ch ra nh ng tác h i to l n, nh ng hi m nguy quanồ ờ ừ ườ ặ ệ ỉ ữ ạ ớ ữ ể
tr ng là h qu x u c a b nh ích k , kiêu ng o c ng s n, v.v. Chúng ta t ng nóiọ ệ ả ấ ủ ệ ỷ ạ ộ ả ừ
r ng, Đ ng là b tham m u c a toàn dân t c, bao g m nh ng ng i con u tú nh t,ằ ả ộ ư ủ ộ ồ ữ ườ ư ấ
song nh v y không có nghĩa là m i cán b , đ ng viên c a Đ ng không c n ph i rènư ậ ỗ ộ ả ủ ả ầ ả
luy n, ph n đ u và tu d ng đ o đ c cách m ng n a. Trong đi u ki n chi n tranhệ ấ ấ ưỡ ạ ứ ạ ữ ề ệ ế
ngày càng ác li t, cùng v i nh ng bi u hi n nh : ch lo ăn ngon, m c đ p, lo phát tài,ệ ớ ữ ể ệ ư ỉ ặ ẹ
nhi u l c t c a công, c tranh đ c ch c Ch t ch này, u viên n , đ o đ c cáchề ộ ừ ủ ố ượ ứ ủ ị ỷ ọ ạ ứ
m nh th nào, d lu n chê bai th nào cũng m c..., v lãnh t kính yêu c a dân t c đãệ ế ư ậ ế ặ ị ụ ủ ộ
không ng n ng i ch ra r ng: “Còn nh ng đ ng chí hay có tính kiêu ng o, t mãn, tầ ạ ỉ ằ ữ ồ ạ ự ự
túc, cho mình là c u đ ng chí, c u chính tr ph m thì gi i h n ai h t, ai cũng khôngự ồ ự ị ạ ỏ ơ ế
4
b ng mình” (12) thì th c s đã quá t mãn, đã “bó mình l i, không cho mình ti n bằ ự ự ự ạ ế ộ
thêm”.
Không ch căn d n cán b , đ ng viên c a Đ ng t nh nhà, nh ng ng i sỉ ặ ộ ả ủ ả ở ỉ ữ ườ ẽ
góp ph n không nh vào s l n m nh c a Đ ng nh ng đi u mà Ng i t ng tiênầ ỏ ự ớ ạ ủ ả ữ ề ườ ừ
li u và đã t ng đ c ch ng ki n, Ch t ch H Chí Minh cũng đ ng th i kh ng đ nh:ệ ừ ượ ứ ế ủ ị ồ ồ ờ ẳ ị
các đ ng chí có nhi u u đi m nh : “Nh n n i, ch u khó, kiên quy t, tháo vát vàồ ề ư ể ư ẫ ạ ị ế
nhi u sáng ki n. Nh ng trong th i kỳ khó khăn n ng n này, ch có nh ng u đi mề ế ư ờ ặ ề ỉ ữ ư ể
y thôi cũng ch a đ . Các đ ng chí c n ph i đem căn b n t t đó mà kiên quy t kh cấ ư ủ ồ ầ ả ả ố ế ắ
ph c cho nh ng khuy t đi m v a k trên thì chúng ta m i ch c đi đ n hoàn toànụ ữ ế ể ừ ể ớ ắ ế
th ng l i” (13).ắ ợ
Cu i cùng, Ng i nh n m nh: Các đ ng chí ph i làm t t công tác cán b . Ch nố ườ ấ ạ ồ ả ố ộ ọ
ng i ph i đích đáng, quy n h n ph i phân minh và nh t là ph i tránh “cái l i l mườ ả ề ạ ả ấ ả ố ạ
quy n, bao bi n, xung đ t, phù di n và suy t , không ph trách”. Ng i mongề ệ ộ ệ ỵ ụ ườ
nh ng ng i con u tú c a t nh nhà, nh ng công b c c a dân luôn lòng mình h ngữ ườ ư ủ ỉ ữ ộ ủ ướ
đ n chí công vô t và ph i “đem toàn b tinh th n cách m nh mà kh c ph c khuy tế ư ả ộ ầ ệ ắ ụ ế
đi m, phát tri n các u đi m”, đ ch n ch nh công tác, đ lãnh đ o toàn dân hăng háiể ể ư ể ể ấ ỉ ể ạ
tham gia kháng chi n.ế
2. Sau th ng l i c a cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp, Đ ng ta đ ngắ ợ ủ ộ ế ố ự ả ứ
tr c nhi m v l ch s m i, đó là v a xây d ng m t ch đ xã h i m i mi n B c,ướ ệ ụ ị ử ớ ừ ự ộ ế ộ ộ ớ ở ề ắ
v a ti p t c lãnh đ o cu c đ u tranh c a đ ng bào mi n Nam ch ng đ qu c M vàừ ế ụ ạ ộ ấ ủ ồ ề ố ế ố ỹ
tay sai. Đ i v i Ngh An, m t t nh mi n Trung nghèo v kinh t và giàu truy nố ớ ệ ộ ỉ ề ề ế ề
th ng đ u tranh cách m ng, thì vi c: Không ng ng c i thi n đ i s ng nhân dân, xâyố ấ ạ ệ ừ ả ệ ờ ố
d ng th ng l i CNXH và đ m b o đánh th ng gi c M xâm l c là m t nhi m vự ắ ợ ả ả ắ ặ ỹ ượ ộ ệ ụ
c c kỳ quan tr ng. ự ọ
Tháng 6/1957, sau nhi u năm xa cách, Ch t ch H Chí Minh đã v thăm quêề ủ ị ồ ề
h ng Ngh An l n th nh t. Trong l n g p g này, Ch t ch H Chí Minh t pươ ệ ầ ứ ấ ầ ặ ỡ ủ ị ồ ậ
trung nói v i cán b , đ ng viên v 3 đi m: u đi m, khuy t đi m và nhi m v tr cớ ộ ả ề ể ư ể ế ể ệ ụ ướ
m t. Trao đ i v nh ng u, khuy t đi m, Ng i nói: Đ i đa s các đ ng chí đã ch uắ ổ ề ữ ư ế ể ườ ạ ố ồ ị
c c, ch u kh , ch u khó đ hoàn thành nhi m v c a Đ ng và Chính ph giao phó.ự ị ổ ị ể ệ ụ ủ ả ủ
Tuy nhiên, hi n t i v n còn hi n t ng m t đoàn k t n i b và “đây là m t khuy tệ ạ ẫ ệ ượ ấ ế ộ ộ ộ ế
đi m quan tr ng” (14). M t khác, b nh suy bì v đãi ng và đ a v , làm vi c gì cũngể ọ ặ ệ ề ộ ị ị ệ
s khó, t kiêu t đ i, ch a th c hi n đ c kh u hi u c n, ki m, liêm, chính, th mợ ự ự ạ ư ự ệ ượ ẩ ệ ầ ệ ậ
chí có ng i còn mê tín là nh ng t n t i hi n th i trong m t s cán b , đ ng viên vàườ ữ ồ ạ ệ ờ ộ ố ộ ả
nh ng t n t i y làm suy y u t ch c Đ ng. Sau đó, Ng i nói v nh ng nhi m vữ ồ ạ ấ ế ổ ứ ả ườ ề ữ ệ ụ
tr c m t c a toàn t nh, đ c bi t là ph i: Đ y m nh tăng gia s n xu t, th c hànhướ ắ ủ ỉ ặ ệ ả ẩ ạ ả ấ ự
5