intTypePromotion=3

Những nhân tố ảnh hưởng đến nuôi con bằng sữa mẹ ở huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An

Chia sẻ: Nữ Nữ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
16
lượt xem
1
download

Những nhân tố ảnh hưởng đến nuôi con bằng sữa mẹ ở huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nuôi con bằng sữa mẹ không những giúp cho trẻ phát triển cả về chiều cao và cân nặng trong 6 tháng tuổi đầu tiên nhanh hơn mà còn tạo quyền năng cho phụ nữ, góp phần vào thực hiện bình đẳng nam nữ. Các tác giả đã kết hợp phỏng vấn bảng hỏi 400 phụ nữ ở lứa tuổi sinh đẻ với phương pháp quan sát và viết nhật ký. Những cản trở cho các bà mẹ nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong bốn đến sáu tháng đầu là phụ nữ phải gánh vác cả công việc sản xuất trong nông nghiệp và công việc hàng ngày trong gia đình. Các bà mẹ có khả năng kinh tế khá hơn lại thích mua sữa ngoài cho con ăn bổ sung. Mong muốn có bốn con, hai trai và hai gái vẫn còn và phổ biến trong nhiều gia đình. Các tác giả đề nghị kết hợp các chương trình nâng cao nhận thức về giới và nuôi dưỡng trẻ nhỏ với chương trình khuyến khích nuối con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 4 đến 6 tháng đầu tiên.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Những nhân tố ảnh hưởng đến nuôi con bằng sữa mẹ ở huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An

| TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Nhöõng nhaân toá aûnh höôûng ñeán nuoâi con<br /> baèng söõa meï ôû huyeän Quyønh Löu,<br /> tænh Ngheä An<br /> Nguyeã<br /> n Thӏ<br /> ThòHiӋp<br /> Hieäp, Vibeke Rasch,<br /> NguyӉn<br /> Hanne Overgaard Mogensen<br /> <br /> Nuoâi con baèng söõa meï khoâng nhöõng giuùp cho treû phaùt trieån caû veà chieàu cao vaø caân naëng trong 6<br /> thaùng tuoåi ñaàu tieân nhanh hôn maø coøn taïo quyeàn naêng cho phuï nöõ, goùp phaàn vaøo thöïc hieän bình<br /> ñaúng nam nöõ. Caùc taùc giaû ñaõ keát hôïp phoûng vaán baûng hoûi 400 phuï nöõ ôû löùa tuoåi sinh ñeû vôùi phöông<br /> phaùp quan saùt vaø vieát nhaät kyù. Nhöõng caûn trôû cho caùc baø meï nuoâi con hoaøn toaøn baèng söõa meï trong<br /> boán ñeán saùu thaùng ñaàu laø phuï nöõ phaûi gaùnh vaùc caû coâng vieäc saûn xuaát trong noâng nghieäp vaø coâng<br /> vieäc haøng ngaøy trong gia ñình. Caùc baø meï coù khaû naêng kinh teá khaù hôn laïi thích mua söõa ngoaøi cho<br /> con aên boå sung. Mong muoán coù boán con, hai trai vaø hai gaùi vaãn coøn vaø phoå bieán trong nhieàu gia<br /> ñình. Caùc taùc giaû ñeà nghò keát hôïp caùc chöông trình naâng cao nhaän thöùc veà giôùi vaø nuoâi döôõng treû<br /> nhoû vôùi chöông trình khuyeán khích nuoâi con baèng söõa meï hoaøn toaøn trong 4 ñeán 6 thaùng ñaàu tieân.<br /> Breastfeeding not only creates favorable conditions for the physical development of infants during<br /> their first 6 months of age but also empowers women and contributes to the gender equality. The<br /> authors combined structured questionnaire for 400 child bearing age women with in-depth interviews, group discussions, home observation and keeping diary. The main barrier for exclusive breastfeeding during the first four to six months after birth is that women are overloaded with both agricultural production and daily housework. Well-to-do women prefer buying processed milk for supplementary feeding. It is still a desire and even a common desire for many families to have two sons<br /> and two daughters. A recommendation made by the authors is to combine various programs such as<br /> a program for raising the awareness on gender equity and bringing up children with a program for<br /> promoting the exclusive breastfeeding for all infants from 4 to 6 months after birth.<br /> <br /> 1. Ñaët vaán ñeà<br /> Nuoâi con baèng söõa meï ñaõ ñöôïc khaúng ñònh laø<br /> phöông caùch toát nhaát ñoái vôùi treû sô sinh vaø treû nhoû1.<br /> Ñaëc bieät, treû em ñöôïc nuoâi hoaøn toaøn baèng söõa meï<br /> coù xu theá phaùt trieån caû veà chieàu cao vaø caân naëng<br /> trong saùu thaùng tuoåi ñaàu tieân nhanh hôn so vôùi<br /> nhöõng treû ñöôïc nuoâi hoaëc khoâng ñöôïc nuoâi baèng<br /> söõa meï2. Hôn nöõa, nuoâi con baèng söõa meï cuõng<br /> ñöôïc xaùc ñònh laø moät vaán ñeà raát quan troïng cuûa<br /> phuï nöõ vì noù taïo quyeàn naêng cho phuï nöõ, goùp phaàn<br /> vaøo vaán ñeà coâng baèng giôùi vaø coù nhieàu lôïi ích veà<br /> maët y hoïc ví duï nhö laøm giaûm nguy cô maéc ung thö<br /> vuù, thieáu maùu3.<br /> ÔÛ Vieät Nam, chaêm soùc söùc khoeû, dinh döôõng vaø<br /> <br /> caùc vaán ñeà khaùc lieân quan ñeán nuoâi con baèng söõa<br /> meï ñaõ ñöôïc quan taâm ñaùng keå. Moät soá chính saùch<br /> vaø chöông trình ñaõ ñöôïc thöïc hieän nhaèm taêng cöôøng<br /> vieäc nuoâi con baèng söõa meï. Saùng kieán "Beänh vieän<br /> thaân thieän treû em" (baïn höõu) ñöôïc baét ñaàu thöïc hieän<br /> töø naêm 1992 theo khuyeán caùo cuûa UNICEF vaø<br /> WHO. Hieän nay coù khoaûng70% caùc beänh vieän tænh<br /> vaø trung öông ñang thöïc hieän saùng kieán naøy4 trong<br /> caû nöôùc. Naêm 1994, nhaø nöôùc cuõng ñaõ ban haønh<br /> quyeát ñònh soá 307 veà vieäc quaûng caùo vaø söû duïng caùc<br /> loaïi thöùc aên boå sung söõa meï. "Chieán löôïc quoác gia<br /> veà daân soá vaø phaùt trieån", "Chieán löôïc quoác gia veà<br /> chaêm soùc söùc khoeû", "Chieán löôïc quoác gia veà chaêm<br /> soùc söùc khoeû sinh saûn", ñaëc bieät "Chöông trình nuoâi<br /> con baèng söõa meï 2001-2010" ñeàu nhaán maïnh taàm<br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 4.2005, Soá 3 (3)<br /> <br /> 33<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> quan troïng cuûa vieäc nuoâi con baèng söõa meï ñoái vôùi<br /> chaát löôïng daân soá vaø phaùt trieån beàn vöõng.<br /> Moät soá nghieân cöùu vaø caùc cuoäc ñieàu tra chæ ra<br /> laø vieäc baét ñaàu cho con buù muoän sau khi sinh, thôøi<br /> gian nuoâi con hoaøn toaøn baèng söõa meï ngaén ñaõ ñoùng<br /> vai troø quan troïng lieân quan ñeán tyû leä suy dinh<br /> döôõng cao cuûa treû em6. Trong khi ñoù, neáu so saùnh<br /> keát quaû cuûa cuoäc toång ñieàu tra naêm 1997 vaø naêm<br /> 2000 ta thaáy xu höôùng nuoâi con hoaøn toaøn baèng söõa<br /> meï ñang daàn bò giaûm ñi vaø thay vaøo ñoù laø baét ñaàu<br /> cho treû aên caùc thöùc aên boå sung sôùm hôn. Cuï theå tæ<br /> leä treû em döôùi boán thaùng tuoåi ñöôïc nuoâi hoaøn toaøn<br /> baèng söõa meï ñaõ giaûm töø 27% trong naêm 1997<br /> xuoáng coøn 20% trong naêm 2002, trong khi ñoù tyû leä<br /> treû em ñöôïc aên thöùc aên boå sung söõa meï laïi taêng töø<br /> 39% trong naêm 1997 leân 43% trong naêm 20027.<br /> Vôùi muïc ñích nhaèm tìm hieåu saâu veà caùc yeáu toá<br /> raøo caûn taùc ñoäng ñeán nuoâi con baèng söõa meï taïi khu<br /> vöïc noâng thoân Vieät Nam, trong baøi vieát naøy, döïa<br /> treân quan ñieåm giôùi, taùc giaû seõ taäp trung vaøo tìm<br /> hieåu vaø phaân tích caùc yeáu toá vaên hoaù, kinh teá vaø xaõ<br /> hoäi aûnh höôûng ñeán nuoâi con baèng söõa meï.<br /> <br /> 2. Phöông phaùp nghieân cöùu<br /> Nghieân cöùu naøy ñöôïc thöïc hieän vôùi söï keát hôïp<br /> cuûa phöông phaùp ñònh löôïng vaø phöông phaùp ñònh<br /> tính, tuy nhieân phöông phaùp ñònh tính ñöôïc thöïc<br /> hieän vaøo naêm 2004 laø phöông phaùp chuû ñaïo cuûa<br /> nghieân cöùu.<br /> Phöông phaùp ñònh löôïng ñöôïc söû duïng trong<br /> nghieân cöùu thoâng qua vieäc phaân tích keát quaû cuûa<br /> ñieàu tra cô baûn vôùi soá lieäu phoûng vaán baûng hoûi 400<br /> phuï nöõ ôû ñoä tuoåi sinh ñeû (15-49) veà söùc khoeû sinh<br /> saûn trong ñoù coù moät soá caâu hoûi lieân quan ñeán nuoâi<br /> con baèng söõa meï, ñöôïc tieán haønh vaøo muøa heø naêm<br /> 2002, taïi hai xaõ Quyønh Baûng vaø Quyønh Xuaân trong<br /> khuoân khoå döï aùn "Naâng cao naêng löïc nghieân cöùu<br /> veà Daân soá vaø Söùc khoeû sinh saûn taïi Vieät Nam"<br /> (ENRECA)*.<br /> Phöông phaùp nghieân cöùu ñònh tính ñöôïc tieán<br /> haønh trong thôøi gian thaùng 4-5, naêm 2004, bao goàm<br /> thaûo luaän nhoùm taäp trung, phoûng vaán saâu vaø quan<br /> saùt hoaø nhaäp vaø vieát nhaät kyù. Ba thaûo luaän nhoùm<br /> ñöôïc thöïc hieän vôùi nhoùm phuï nöõ ñang nuoâi con<br /> baèng söõa meï, nhoùm ngöôøi lôùn tuoåi (ñaõ qua thôøi kyø<br /> nuoâi con baèng söõa meï) vaø nhoùm nam giôùi (coù vôï<br /> ñang nuoâi con baèng söõa meï). Hai möôi phoûng vaán<br /> saâu ñöôïc thöïc hieän vôùi 20 baø meï (8 ngöôøi theo<br /> 34<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 4.2005, Soá 3 (3)<br /> <br /> Coâng giaùo) ñang trong kyø cho con buù, coù ñoä tuoåi töø<br /> 22 ñeán 43 tuoåi vaø coù soá con töø 1 ñeán 9 con. Phöông<br /> phaùp quan saùt ñöôïc thöïc hieän taïi ba gia ñình ñang<br /> nuoâi con baèng söõa meï bao goàm moät gia ñình chæ laøm<br /> noâng nghieäp, moät gia ñình laøm noâng nghieäp vaø ngö<br /> nghieäp, moät gia ñình chuû yeáu laøm ngö nghieäp vaø<br /> buoân baùn caùc saûn phaåm ngö nghieäp. Moãi quan saùt<br /> ñöôïc tieán haønh trong 4 ngaøy taïi moãi gia ñình.<br /> Phöông phaùp vieát nhaät kyù ñöôïc boán baø meï ñang<br /> trong thôøi kyø nuoâi con baèng söõa meï coù con töø 2 ñeán<br /> 6 thaùng tuoåi vieát vaøo moät quyeån soå do nghieân cöùu<br /> vieân chuaån bò tröôùc vôùi moät soá chuû ñeà gôïi yù nhö:<br /> thôøi gian cho con aên (söõa meï hoaëc caùc thöùc aên<br /> khaùc), caùc tình huoáng taùc ñoäng ñeán vieäc cho con aên,<br /> cho con buù (lieät keâ saün moät soá tình huoáng giaû ñònh),<br /> söï tham gia cuûa caùc thaønh vieân khaùc trong gia ñình<br /> vaøo vieäc chaêm soùc vaø cho con aên, caûm nghó vaø yù<br /> kieán cuûa caùc baø meï sau moãi ngaøy veà caùc coâng vieäc,<br /> caùc tình huoáng ñaõ xaûy ra ñoái vôùi nuoâi con baèng söõa<br /> meï. Thôøi gian vieát nhaät kyù laø 5 ngaøy.<br /> <br /> 3. Keát quaû vaø baøn luaän<br /> Nghieân cöùu ñaõ ñöôïc thöïc hieän taïi hai xaõ Quyønh<br /> Baûng vaø Quyønh Xuaân cuûa huyeän Quyønh Löu thuoäc<br /> tænh Ngheä An.<br /> Quyønh Xuaân laø moät xaõ coù caû khu vöïc ñoàng<br /> baèng vaø mieàn nuùi trong huyeän Quyønh Löu vôùi toång<br /> soá dieän tích laø 1582 ha, trong ñoù 669 ha ñöôïc söû<br /> duïng laø ñaát noâng nghieäp vaø 72 ha cho ngö nghieäp.<br /> Moät soá daân cö cuûa xaõ coøn laøm kinh doanh buoân baùn<br /> dòch vuï nhoû. Ngoaøi ra, ngöôøi daân Quyønh Xuaân coøn<br /> coù ngheà phuï laø khai thaùc ñaù vaø nghieàn ñaù (laøm leøn)<br /> taïi khu vöïc nuùi quanh xaõ. Toång soá daân trong xaõ laø<br /> 11.438 bao goàm 1161 daân theo Coâng giaùo.<br /> Quyønh Baûng laø moät xaõ coù ngheà chính laø noâng<br /> vaø ngö nghieäp, vôùi toång dieän tích laø 843ha, trong ñoù<br /> 567ha laø ñaát canh taùc noâng nghieäp vaø 113ha dieän<br /> tích söû duïng trong ngö nghieäp. Vì laø xaõ vuøng bieån<br /> neân vaán ñeà soùi moøn, ñaát ngaám maën ñaõ gaây ra nhöõng<br /> khoù khaên trong noâng nghieäp canh taùc luùa vaø phaàn<br /> lôùn caùc gia ñình soáng nhôø vaøo ngheà ñaùnh baét, nuoâi<br /> troàng thuyû saûn. Vôùi toång soá daân laø 9800 ngöôøi, xaõ<br /> Quyønh Baûng hieän coù khoaûng 1561 ngöôøi theo ñaïo<br /> Thieân chuùa giaùo. So vôùi xaõ Quyønh Xuaân, xaõ Quyønh<br /> Baûng coù ñôøi soáng kinh teá thaáp hôn, laø moät xaõ coù tyû<br /> leä ngheøo ñoùi cao trong huyeän (15%).<br /> Nuoâi con baèng söõa meï - laøm vieäc vaø thöùc aên<br /> boå sung<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Keát quaû ñieàu tra cô baûn cho thaáy, nuoâi con baèng<br /> söõa meï gaàn nhö tuyeät ñoái: 99% phuï nöõ ñöôïc hoûi cho<br /> bieát hoï ñaõ cho ñöùa con cuoái buù söõa meï; 70% caùc baø<br /> meï cho con buù ngay sau khi sinh. Tuy nhieân, khoâng<br /> coù nhieàu baø meï nuoâi con hoaøn toaøn baèng söõa meï töø<br /> 4 ñeán 6 thaùng ñaàu: 36% caùc baø meï cho con aên daëm<br /> tröôùc khi con 4 thaùng tuoåi.<br /> "Haàu heát, cöù moät thaùng laø cho aên boät, aên söõa ñeå<br /> coøn ñi laøm, coù ngöôøi thaäm chí chæ sau vaøi ngaøy ñaõ ñi<br /> laøm. Luùc ñaàu thì coøn veà sôùm, nhöng haén khoâng tieän,<br /> daàn daàn thì nghieàn boät cho aên, coù tieàn thì mua söõa<br /> cho con aên" (Thaûo luaän nhoùm phuï nöõ cho con buù)<br /> Laøm vieäc sôùm sau khi sinh laø moät trong nhöõng<br /> khoù khaên chính gaây caûn trôû caùc baø meï nuoâi con<br /> hoaøn toaøn baèng söõa meï trong thôøi gian töø boán ñeán<br /> saùu thaùng ñaàu. Caùc coâng vieäc ôû ñaây bao goàm caû caùc<br /> coâng vieäc haøng ngaøy trong gia ñình nhö naáu nöôùng,<br /> giaët giuõ quaàn aùo, chaêm soùc con caùi vaø caùc coâng vieäc<br /> taïo thu nhaäp nhö chaên nuoâi, laøm noâng vaø ngö<br /> nghieäp, buoân baùn. Caùc baø meï môùi sinh coù theå nghæ<br /> ngôi vaø khoâng phaûi laøm vieäc trong nhöõng ngaøy ñaàu<br /> sau khi sinh, sau ñoù hoï baét ñaàu laøm caùc coâng vieäc<br /> trong gia ñình. Haøng ngaøy, hoï daäy töø 5-6 giôø saùng,<br /> tranh thuû cho con buù vaø baét ñaàu chuaån bò böõa saùng<br /> cho gia ñình, sau ñoù laø caùc coâng vieäc chaên nuoâi nhö<br /> "cho lôïn gaø aên, cho boø aên", giaët giuõ aùo quaàn laø coâng<br /> vieäc tieáp theo,.. vaø cöù nhö vaäy ngöôøi meï chæ coù theå<br /> "tranh thuû cho con buù khi con khoùc", nhöng neáu dôû<br /> vieäc thì coâng vieäc vaãn ñöôïc öu tieân hoaøn thaønh<br /> tröôùc. Chính baûn thaân caùc baø meï cho raèng hoï laø<br /> "phuï nöõ" hoï chính laø ngöôøi ñaûm ñöông moïi coâng<br /> vieäc gia ñình vaø coâng vieäc "ñoàng aùng". Caùc baø meï<br /> khoâng theå yeân taâm ôû nhaø chaêm soùc con vaø nuoâi con<br /> baèng söõa meï thaäm chí con coøn raát nhoû trong khi<br /> choàng cuûa hoï "laøm vieäc ngoaøi ñoàng hoaëc laøm vieäc<br /> gì ñoù nuoâi gia ñình. Trong gia ñình, duø môùi sinh vaø<br /> ñang nuoâi con baèng söõa meï thì caùc baø meï vaãn phaûi<br /> hoaøn thaønh nghóa vuï laø moät thaønh vieân laøm kinh teá.<br /> "Laø ngöôøi ñaøn baø trong gia ñình, mình laøm sao<br /> maø yeân taâm ôû nhaø chaêm con trong khi caùc oâng aáy<br /> laøm vieäc. Vì laø, coù theå mình laø phuï nöõ mình bieát<br /> vieäc hôn, coâng vieäc ñoàng ruoäng mình quen roài,<br /> mình khoâng theå boû laâu ñöôïc, caùc oâng aáy cuõng coù<br /> theå laøm ñöôïc nhöng maø laøm sao laøm baèng mình<br /> ñöôïc". (Thaûo luaän nhoùm)<br /> Nam giôùi ôû ñaây, chuû yeáu laøm coâng vieäc khai<br /> thaùc ñaù hoaëc nuoâi toâm, chính vì vaäy coâng vieäc ñoàng<br /> ruoäng döôøng nhö ñöôïc xem laø coâng vieäc chính cuûa<br /> <br /> phuï nöõ, baát keå hoï môùi sinh hay ñang nuoâi con nhoû,<br /> trong thôøi kyø cho con buù - "nuoâi con, cho con buù chæ<br /> laø coâng vieäc rieâng cuûa phuï nöõ, cuûa caùc baø" (Thaûo<br /> luaän nhoùm nam giôùi).<br /> AÙp löïc coâng vieäc, ñaëc bieät laø nhöõng mong ñôïi<br /> nghóa vuï traùch nhieäm cuûa ngöôøi phuï nöõ, cuûa ngöôøi<br /> meï, ñaõ khieán caùc baø meï quyeát ñònh söû duïng söõa boät<br /> hoaëc caùc loaïi thöùc aên boå sung khaùc thay theá söõa meï.<br /> Moái quan heä tyû leä nghòch giöõa laøm vieäc vaø thôøi<br /> gian daønh cho con buù ñaõ ñöôïc theå hieän roõ, keå caû<br /> laøm caùc coâng vieäc taïi nhaø. Noùi caùch khaùc, thôøi ñieåm<br /> baét ñaàu laøm vieäc sau khi sinh cuûa caùc baø meï caøng<br /> sôùm, thì treû ñöôïc nuoâi döôõng baèng söõa meï caøng ít<br /> ñi, vaø caùc baø meï laøm vieäc caøng nhieàu thì hoï caøng<br /> daønh ít thôøi gian trong vieäc cho con buù. Xu theá naøy<br /> dieãn ra ñoái vôùi taát caû caùc baø meï ôû moïi trình ñoä vaø<br /> vò theá kinh teá xaõ hoäi, khoâng chæ ôû nhöõng phuï nöõ coù<br /> kinh teá keùm maø thaäm chí ñoái vôùi caû caùc baø meï coù<br /> nhieàu ñieàu kieän kinh teá thuaän lôïi.<br /> Ñieàu thuù vò laø caùc baø meï coù kinh teá khaù giaû hôn<br /> laïi coù xu höôùng cho treû aên daëm sôùm hôn so vôùi<br /> nhöõng baø meï coù kinh teá keùm hôn (ôû ñaây laø caùc baø<br /> meï khoâng theo ñaïo vaø caùc baø meï theo ñaïo), [OR:<br /> 4,05; 95% CI: 1,78-9,55].<br /> Caùc baø meï khoâng theo ñaïo ñöôïc coi laø coù kinh<br /> teá khaù hôn caùc baø meï theo ñaïo, nhöng soá baø meï<br /> khoâng cho con buù laïi ít hôn caùc baø meï theo ñaïo.<br /> Caùc baø meï theo ñaïo ít coù khaû naêng mua söõa boät<br /> cho con aên sôùm, laïi phaûi coá gaéng caân baèng nhu caàu<br /> giöõa coâng vieäc vaø nuoâi con baèng söõa meï. Trong<br /> moät soá tröôøng hôïp, thaäm chí hoï phaûi chaáp nhaän<br /> khoâng cho con buù8. Coøn caùc baø meï khoâng theo ñaïo,<br /> coù khaû naêng veà maët kinh teá hôn vaø coù theå mua söõa<br /> ngoaøi cho con aên boå sung - loaïi thöùc aên ñöôïc öa<br /> chuoäng vaø nhö moät nhaõn hieäu cuûa söï khaù giaû cuûa<br /> caùc baø meï.<br /> Nghieân cöùu cuûa chuùng toâi cho thaáy lyù giaûi cuûa<br /> caùc baø meï veà vieäc nuoâi con baèng söõa meï khoâng ñaày<br /> ñuû vaø hôïp lyù chuû yeáu laø do ñi laøm sôùm sau khi sinh9.<br /> Ñaëc bieät, cuõng nhö nghieân cöùu cuûa Pinka Chatterji,<br /> nghieân cöùu naøy ñaõ cho thaáy laøm vieäc trong thôøi kyø<br /> sinh nôû coù aûnh höôûng tieâu cöïc ñeán caû vieäc baét ñaàu<br /> cho con buù vaø thôøi gian cho con buù10.<br /> Tröông vaø coäng söï, trong moät nghieân cöùu ñöôïc<br /> thöïc hieän naêm 1995 ñaõ neâu roõ nhöõng treû em coù meï<br /> laøm noâng nghieäp thì ñöôïc buù söõa meï laâu hôn nhöõng<br /> treû coù meï laøm trong caùc ngaønh ngheà khaùc11. Tuy<br /> nhieân, nhö ñaõ trình baøy, caùc baø meï laøm noâng vaø ngö<br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 4.2005, Soá 3 (3)<br /> <br /> 35<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> nghieäp laïi coù xu höôùng cho treû aên daëm tröôùc 4 thaùng<br /> tuoåi vaø sôùm hôn so vôùi caùc baø meï laøm ngaønh ngheà<br /> khaùc. Moät thöïc teá raát roõ cuûa Vieät Nam laø phuï nöõ<br /> tham gia laøm noâng nghieäp chieám tyû leä raát cao<br /> (80%) vaø phuï nöõ laø löïc löôïng lao ñoäng chính vôùi<br /> cöôøng ñoä laøm vieäc hôn 50 giôø moät tuaàn12. Hôn nöõa,<br /> phuï nöõ noâng thoân ngaøy nay coøn phaûi ñaûm ñöông<br /> coâng vieäc cuûa choàng, cuûa caùc thaønh vieân khaùc khi<br /> nhöõng ngöôøi naøy laøm nhöõng vieäc phi noâng nghieäp<br /> khaùc hoaëc ñi laøm vieäc taïi khu vöïc khaùc13,14. Ngöôøi<br /> phuï nöõ noâng thoân döôøng nhö ñaõ thay theá nam giôùi<br /> trong nhieàu coâng vieäc, ñaëc bieät laø trong noâng<br /> nghieäp, khoâng gioáng nhö söï phaân coâng lao ñoäng<br /> noâng nghieäp nhö caâu tuïc ngöõ: "Treân ñoàng caïn, döôùi<br /> ñoàng saâu. Choàng caøy, vôï caáy, con traâu ñi böøa". Vaø<br /> roõ raøng trong boái caûnh ñieàu kieän nhö vaäy, caùc baø<br /> meï ñaõ löïa choïn caùc thöùc aên boå xung ñeå thay theá cho<br /> söõa meï sôùm hôn thôøi gian maø caùc chuyeân gia söùc<br /> khoeû khuyeán caùo15.<br /> Gia ñình lyù töôûng - mong ñôïi treân cô sôû giôùi<br /> Keát quaû nghieân cöùu ñònh löôïng cho thaáy caùc baø<br /> meï caøng coù nhieàu con caøng coù xu höôùng cho con<br /> aên daëm sôùm hôn so vôùi nhöõng baø meï coù ít con hôn.<br /> Cuï theå caùc baø meï coù töø ba con trôû leân coù xu theá cho<br /> con aên daëm tröôùc khi con boán thaùng tuoåi nhieàu hôn<br /> so vôùi caùc baø meï chæ coù töø moät ñeán hai con. (OR:<br /> 2,50; 95% CI: 1,46-4,29) vaø (OR: 1,88; 95% CI:<br /> 1,01-3,51).<br /> Trong khi ñoù, moâ hình nhieàu con, cuï theå laø moät<br /> "gia ñình lyù töôûng" theo ñuùng mong ñôïi cuûa coäng<br /> ñoàng ngöôøi daân ñòa baøn nghieân cöùu laø moâ hình boán<br /> con - hai con trai vaø hai con gaùi. "Phaûi coù con trai"<br /> laø ñieàu caàn thieát cuûa moïi gia ñình. Quan nieäm caàn<br /> coù con trai ñeå "noái doõi toâng ñöôøng" laø tö töôûng gaén<br /> saâu vaøo moãi ngöôøi daân ñòa phöông: "Ai cuõng thích<br /> coù con trai, ai cuõng vaäy, vì ñeå sau naøy noái doõi, nhaø<br /> naøo chöa coù con trai thì cöù coá, baây giôø em coù con<br /> trai ñaàu laø em yeân taâm" (Chò Phöông).<br /> "Toâi thích coù boán con, hai trai hai gaùi, moãi gia<br /> ñình laø phaûi nhö vaäy vì vöøa coù chò coù em, coù con gaùi<br /> con trai. Ngoaøi ra ñöùa lôùn noù coøn troâng ñöùa beù, chöù<br /> khoâng thì coù ai maø troâng ñeå mình coøn ñi laøm. Taát<br /> nhieân laø khoù khaên hôn, mình khoâng theå chaêm nhö<br /> <br /> 36<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 4.2005, Soá 3 (3)<br /> <br /> coù moät hay hai ñöùa ñöôïc, seõ khoâng theå cho buù laâu<br /> ñöôïc" (Chò Nhieân).<br /> "Toâi coù saùu con, cöù caùch naêm moät ñöùa, haén beù<br /> laém vì meï haén noû coù söõa, saùu baûy thaùng laø noû coøn<br /> söõa nöõa, theá noù môùi beù. Taïi caùi thaèng anh, haén cöù<br /> beù vaø oám yeáu, sôï noù cheát ñi thì khoâng coøn thaèng<br /> naøo heát, khoâng coøn thaèng choáng gaäy neân coá thaèng<br /> naøy,.." (Chò Ba).<br /> Ba laø moät phuï nöõ theo ñaïo, chò coù saùu con, boán<br /> con gaùi vaø hai con trai, hieän con trai uùt ñöôïc naêm<br /> thaùng. Laø moät gia ñình ngheøo trong thoân, ngaøy hai<br /> böõa côm cuõng khoâng ñuû, nhöng cuõng vì lo haäu vaän,<br /> lo khoâng coù con trai noái doõi, neân vôï choàng Ba ñaõ<br /> sinh theâm con trai.<br /> Sôû thích cuûa Nhieân cuõng nhö söï "coá" cuûa Ba baát<br /> chaáp nhöõng khoù khaên caùc chò ñaõ vaø ñang ñoái maët<br /> ñaõ phaàn naøo phaùc hoaï ñôøi soáng sinh saûn cuûa baø con<br /> cö daân nôi ñaây. Maëc duø caùc baø meï cuõng nhaän ra<br /> nhöõng gì chính hoï vaø con caùi cuûa hoï gaùnh chòu,<br /> nhöng hoï khoâng theå thaéng noåi khaùt muoán beàn bæ coù<br /> con trai16.<br /> Vì phaûi laøm vieäc, caùc baø meï phaûi nhôø vaøo söï<br /> giuùp ñôõ cuûa caùc thaønh vieân khaùc trong gia ñình<br /> chaêm soùc con nhoû. ÔÛ moät phaïm vi naøo ñoù, söï tieän<br /> lôïi cuûa thöùc aên boå sung17 khi cho treû aên khoâng chæ<br /> ngöôøi meï maø baát cöù thaønh vieân naøo cuõng coù theå cho<br /> treû aên, ñaëc bieät caùc anh, chò lôùn cuõng coù theå cho em<br /> nhoû aên. Chính vì vaäy, caùc baø meï ñaõ quyeát ñònh cho<br /> treû aên daëm caùc thöùc aên boå sung raát sôùm.<br /> <br /> 4. Keát luaän<br /> Nhöõng nhaân toá aûnh höôûng ñeán nuoâi con baèng<br /> söõa meï ôû huyeän Quyønh Löu, tænh Ngheä An laø caùc<br /> baø meï ngheøo phaûi laøm vieäc sôùm sau khi sinh vaø<br /> daønh ít thôøi gian cho con buù. Caùc baø meï khaù giaû laïi<br /> coù xu höôùng cho treû aên daëm sôùm hôn vì coù khaû naêng<br /> mua söõa ngoaøi cho con aên boå sung. Caùc baø meï ñoâng<br /> con thöôøng cho con aên daëm sôùm hôn vì nhöõng ñöùa<br /> con lôùn coù theå cho nhöõng ñöùa nhoû aên cho meï ñi laøm.<br /> Caàn keát hôïp caùc chöông trình naâng cao nhaän thöùc<br /> veà giôùi vaø nuoâi döôõng treû nhoû vôùi chöông trình<br /> khuyeán khích caùc baø meï nuoâi con hoaøn toaøn baèng<br /> söõa meï trong 4 ñeán 6 thaùng tuoåi ñaàu tieân.<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Taùc giaû:<br /> Ths. Nguyeãn Thò Hieäp. Thaïc só veà söùc khoeû quoác teá (MIH);<br /> Trung taâm nghieân cöùu Giôùi, Gia ñình vaø Moâi tröôøng trong<br /> phaùt trieån. Ñòa chæ: 19 - A26 Nghóa Taân, Caàu Giaáy, Haø Noäi.<br /> E.mail: nthiep13@yahoo.com<br /> Taøi lieäu tham khaûo:<br /> 1. WABA (World Alliance for Breastfeeding Action).<br /> Breastfeeding: Healthy mothers and healthy babies. 2002.<br /> 2. Hop LT, Gross R, Giay T, Sastroaqmibjojos, Schultink W,<br /> Lang NT. Premature complementary feeding in association<br /> with power growth of Vietnamese children, J Nutr. 2000;<br /> 130(11): 2683-90.<br /> 3. WABA & ARUGAAN. Breastfeeding, Women and<br /> Work: Human rights and creative solutions. Report of the<br /> WABA International Workshop; 1-5 June 1998; Quezon<br /> City, Philippines.<br /> 4. Boä Y teá (MOH). Baùo caùo taïi hoäi nghò quoác teá veà nuoâi<br /> döôõng treû nhoû; 11/2002; Haø Noäi, Vieät Nam.<br /> 5. Ibid.<br /> 6. Vietnam Inter-censual Demographic Survey 1994, Infant<br /> Feeding Practices in Vietnam. Statistical Publishing House;<br /> Hanoi. May 1996.<br /> <br /> Mothers of Infants 4-12 months old in Huamuang district,<br /> Houaphanh province, Laos. Journal of Public Health and<br /> Development 2003; 1 (2), 31-39.<br /> 10. Pinka Chatterji & Kevin Frick, Does Returning to Work<br /> after Childbirth affect breastfeeding practices. 2003 URL:<br /> http://ideas.repec.org/cgi-bin/htsearch.<br /> 11. Truong SA et al. Infant Feeding Practices in Vietnam.<br /> Asia Pac Popul J. 1995 Dec; 10(4): 3-22.<br /> 12. National Committee for the Advancement of Women in<br /> Vietnam. Statistics on women and men in Vietnam 2002.<br /> 13. Le Thi Nham Tuyet, et al. Images of the Vietnamese<br /> woman in the new millennium. The Gioi publisher, Hanoi<br /> 2002.<br /> 14. Jayne Werner and Daniele and Beslanger. Gender,<br /> Household, State: Doi moi in Vietnam. Cornell University.<br /> 2002.<br /> 15. Kirk A.Dearden, Le Nga Quan. Work outside the home<br /> is the primary barrier to exclusive breastfeeding in rural<br /> Vietnam: Insights from mothers who exclusively breastfed<br /> and worked. Baùo caùo taïi hoäi nghò quoác teá veà nuoâi döôõng treû<br /> nhoû; 11/2002; Haø Noäi, Vieät Nam.<br /> <br /> 7. Vietnam Demographic and Health Survey, 2002. Infant<br /> feeding, National Committee for Population, Family and<br /> Children, Population and Family Health Project. Hanoi,<br /> September 2003.<br /> <br /> 16. Hanne O. Mogensen, Tine Gammeltoft, Nguyeãn Myõ<br /> Höông, Hoaøng Kim Dung. Nhaäp ñeà veà Nhaân hoïc xaõ hoäi<br /> trong boái caûnh Vieät Nam: Nghieân cöùu veà giôùi vaø söùc khoeû<br /> sinh saûn ôû khu vöïc ven bieån mieàn Baéc Trung boä. Uyû ban<br /> Daân soá, Gia ñình vaø Treû em Vieät Nam - Ñaïi hoïc<br /> Copenhagen, Ñan Maïch. 2004.<br /> <br /> 8. Yimyam S & Morrow M. Breastfeeding Practices among<br /> employed Thai women in Chiang Mai. J Hum Lact. 1999<br /> Sep; 15(3); 225-32<br /> <br /> 17. Tuttle CR and Dewey KG. Determinants of infant feeding choices among Southeast Asian immigrants in northern<br /> California. J Am Diet Assoc. 94(3): 282-6.<br /> <br /> 9. Saitha Chanthalangsay et al. Psychosocial Factors<br /> Related to Practicing Exclusive Breastfeeding among<br /> <br /> 18. UNICEF Vietnam. Vietnam Children and Women: A<br /> situation Analysis. 2000.<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 4.2005, Soá 3 (3)<br /> <br /> 37<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản