Nuôi ghép cá rô phi với tôm Giải pháp để
ngăn chặn bệnh đốm trắng
Trong nghề nuôi tôm sú, một khi bệnh đốm trắng (bệnh nguy
hiểm nhất) đã xuất hiện trong ao nuôi thì khó có thể cứu vãn. Đã
có nhiều biện pháp để quản lý hội chứng đốm trắng (WSSV) ở
tôm nuôi, trong đó biện pháp nuôi rô phi kết hợp trong ao nuôi
tôm đã tỏ ra có hiệu quả.
WSSV nguy hiểm với tôm nuôi:
Các điều kiện và cơ chế nhiễm WSSV với tôm nuôi đến
nay đã được hiểu rõ. Giai đoạn ủ bệnh ở tôm thường kéo dài
trong 1-2 tháng, không có bất kỳ triệu chứng lâm sàng nào, sự
phát triển sang giai đoạn phát bệnh có thể xảy ra chỉ sau vài giờ
trong điều kiện tôm nuôi bị sốc.
Thời gian chuyển từ giai đoạn ủ bệnh sang giai đoạn phát
bệnh ở tôm phụ thuộc vào một số yếu tố, trong đó kích cỡ tôm
và sự xuất hiện các yếu tố gây stress là hai nhân tố quan trọng.
Tôm mắc bệnh bị yếu và chết là do dấu hiệu đầu tiên của sự
bùng nổ dịch bệnh. Trong suốt thời gian tôm phát bệnh, sự tiêu
thụ thức ăn tổng hợp giảm hẳn. Trong thời gian này quan sát
thấy tôm có màu đỏ, đó là những con tôm khoẻ mạnh trong ao
đã ăn những con tôm đã bị yếu hoặc tôm chết do bệnh.
Bệnh đốm trắng xuất hiện có khả năng lây lan theo phương
thẳng đứng, tôm khoẻ bị lây virus từ tôm mắc bệnh mà không
phải bất cứ yếu tố trung gian nào. Yêu cầu đặt ra là cần phải có
một chiến lược đặc biệt để quản lý WSSV. Điều này phải dựa
trên cơ sở hiểu biết yếu tố phát sinh và điều kiện bùng nổ bệnh
đốm trắng trong ao nuôi.
Chọn giải pháp nào?
Để ngăn chặn WSSV có hai cách là quản lý các nguyên
nhân gây stress và loại trừ những tôm yếu và chết do bị nhiễm
bệnh ra khỏi ao càng nhanh càng tốt trước khi tôm khoẻ ăn phải.
Đã có hàng loạt những biện pháp được thử nghiệm nhằm loại trừ
tôm bị yếu do nhiễm bệnh ra khỏi ao như dùng tay nhặt những
con chết dạt vào bờ, lặn xuống đáy ao để nhặt, dùng formaline
để xử lý, loại bỏ tôm... Cuối cùng là mô hình dùng các loài cá ăn
động vật để loại bỏ những con tôm bệnh khi chúng bị yếu, chết.
Nuôi với cá rô phi để ngăn ngừa:
Biện pháp nuôi luân canh cá - tôm kết hợp là chiến lược
quản lý môi trường nuôi tôm tốt hơn cả. Đây là biện pháp dọn
vệ sinh và làm gián đoạn chu trình phát sinh bệnh, làm giảm
thiểu những tác động của bệnh đối với nghề nuôi tôm. Cá rô phi
được lựa chọn là đối tượng để nuôi ghép với tôm tốt nhất, bởi
chúng là loài ăn tạp, phù hợp với vai trò "dọn vệ sinh".
Trên thực tế, các ao nuôi tôm - cá rô phi kết hợp đã giảm
được những thiệt hại do WSSV và nhiều bệnh khác gây ra, đồng
thời còn làm cho tôm lớn nhanh hơn. Cá rô phi đã ăn những con
tôm bị yếu và chết do bệnh đốm trắng và vì vậy đã hạn chế được
những rủi ro lây nhiễm qua con đường ăn uống của tôm nuôi.
Ngoài ra, việc nuôi kết hợp rô phi - tôm còn có tác dụng
trong việc cải thiện chất lượng nước ao và đáy ao,..