intTypePromotion=1
ADSENSE

Phần nội khoa và phác đồ điều trị 2013: Phần 3

Chia sẻ: Trần Thị Hạnh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:327

48
lượt xem
4
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tiếp nối phần 1 và phần 2, phần 3 của tài liệu Phần nội khoa và phác đồ điều trị 2013 tiếp tục cung cấp nội dung về chuyên ngành y khoa sau: Tiêu hóa (như đau bụng cấp, rối loạn tiêu hóa chức năng, bệnh loét dạ dạy tá tràng), huyết học (xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch, bệnh hemophili, suy tùy xương), thần kinh (Bệnh nhược cơ, bệnh xơ cứng rải rác từng đố), vật lý trị liệu, phóng xạ hạt nhân, dinh dưỡng.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Phần nội khoa và phác đồ điều trị 2013: Phần 3

725<br /> <br /> ĐAU BỤNG CẢP<br /> I. ĐẠI CƯƠNG<br /> Đau bụng là một trong những dấu hiệu chức năng hay gặp nhất<br /> trong các bệnh về tiêu hóa: nhiều khi chỉ dựa vào triệu chứng đau,<br /> người thầy thuốc có thể sơ bộ chẩn đoán hay hướng về một bệnh nào<br /> đó. Tuy nhiên đau là một cảm giác chủ quan, phụ thuộc nhiều vào cá<br /> tính của từng người mà không phản ánh hoàn toàn tình trạng của<br /> bệnh, không thể chì dựa vào tình trạng đau nhiều hay ít để đánh giá<br /> mức độ bệnh nặng hay nhẹ. Do đó triệu chứng đau chỉ có tính chất<br /> gọi ý đầú tiên khiến cho thầy thuốc dựa vào đó tiến hành hỏi bệnh và<br /> thăm khám chẩn đoán bệnh.<br /> I. Cơ chế sinh lý bệnh của hiện tượng đau ừ bụng<br /> Do 4 cơ chế sau:<br /> 1. Một tạng rỗng ờ trong ổ bụng bị căng dãn đột ngột: căng<br /> dãn dạ dày, cãng dãn ruột đột ngột.<br /> 2. Nhu động co bóp tăng lên quá mức gây nên một áp lực cao<br /> hơn thường: tăng nhu động dạ dày, ruột; tăng co bóp túi mật<br /> (hẹp môn vị, tắc ruột, sỏi mật...).<br /> 3. Màng bụng bị đụng chạm kích thích: thủng dạ dày, viêm<br /> màng bụng, chấn thương ở bụng.<br /> 4. Những lách thích bệnh lý lên thần kinh: những kích thích<br /> này tác động lên các sợi dây thần kinh giao cảm ở nội tạng<br /> và gây nên đau: áp-xe gan, viêm tụy tạng..<br /> II. CHẲN ĐOÁN<br /> Trước một người bệnh đau bụng ta phải tiến hành thăm khám lần<br /> lượt.<br /> 1. Hỏi bệnh<br /> 1.2. Hỏi về đặc tính của đàu.<br /> l.ỉ.l. Vị trí đầu tiên cùa đau. Nhiều khi có giá trị quân trọng trong<br /> chẩn đoán. Thường vị trí của đau tương ứng với các cơ quan bên<br /> dưới, thí dụ:<br /> - Vùng thượng vị: dạ dày, tá tràng, đại tràng ngang.<br /> <br /> 726<br /> <br /> Đau bụng cấp 727<br /> -<br /> <br /> Vùng hạ sườn phải: gan, túi mật...<br /> Vùng hố chậu phải: ruột thừa...<br /> 1.1.2. Hoàn cánh xuất hiện đau<br /> Đau do thủng dạ dày thường đột ngột.<br /> Đau quặn gan, quặn thận xuất hiện sau khi vận động nhiều...<br /> 1.1.3. Hướng lan: có thể lan ra sau lưng, lên ngực, lên vai, xuống dưới.<br /> Đau dạ dày. thường lan ra sau lưng và lên ngực.<br /> Đau quặn gan lan lên ngực và lên vai.<br /> Đau do niệu quản lan xuống bộ phận sinh dục và đùi...<br /> 1.1.4. Tính chất của đau: Có thể chia thành 5 loại tính chất đau như<br /> sau:<br /> Cảm giác đầy bụng: là cảm giác đầy trướng, nặng bụng, ậm<br /> ạch, khó tiêu...<br /> Đau thực sự: tùy theo cảm giác của từng ngưòi bệnh, có thể<br /> đau như dao đâm (thủng dạ dày), đau xoắn vặn, đau nhoi<br /> nhối, đau âm ì...<br /> - Đau quặn: là đau từng cơn, ở một vị trí nhất định, trội lên rồi<br /> dịu dần cho đến cơn sau. Ỏ ruột, cơn đau dịu đi sau khi trung<br /> tiệp hoặc đạỉ tiện và đau là do một đoạn ruột b| truịớng hơi<br /> đột ngột; hội chửng Koenig: bán tắc ruột. Ở ống tiết như ống<br /> mật, túi mật, niệu quản, cơn đau quặn là do sự co bóp quá<br /> mạnh gây nên tăng áp lực đột ngột và tạo thành con đau<br /> quặn gan và quặn thận.<br /> Cảm giác nóng rát: thường là cảm giác nóng bỏng, cồn cào ở<br /> dạ dày; cảm giác này gây nên do tình trạng nhạy cảm cùa<br /> niêm mạc dạ dày.<br /> - Hội chứng đau đám rối thái dương: đau dữ dội ở thượng vị,<br /> đột ngột rọi loạn tiêu hóa, ảnh hưởng đến tình ưạng toàn thân.<br /> 1.1.5. Các yếu tổ ảnh hưởng đến đau: vận động, thời tiết, ăn uông,<br /> thuốc men...<br /> 1.2. Hởi về các biểu hiện kèm theo<br /> Các biểu hiện liên quan đến bộ phận có bệnh: nôn mửa, rối<br /> loạn đại tiện, vàng da, vàng mắt, đái máu, đái đục, kinh nguyệt...<br /> - Các biểu hiện toàn thân: sốt, ngất, trụy tim mạch...<br /> <br /> 728 PHÁC Đò ĐiẼU TRỊ 2013<br /> 1.3. Hỏi về tiền sử: nghề nghiệp,<br /> Thí dụ cơn đau bụng do ngộ độc chì.<br /> - Các bệnh mắc từ trước, giang mai, kiết lỵ...<br /> - Đặc biệt chú ý tới tính chất tái phát nhiều lần của những cơn<br /> đau giống nhau: đau vùng thượng vị có chu kỳ thường do<br /> loét dạ dày hành tá tràng.<br /> Đau vùng hạ sườn phải kèm theo sốt và vàng da tấi phát<br /> nhiều lần, gặp trong sỏi mật.<br /> 2. Khám<br /> 2.1. Khám toàn thăn: theo dõi mạch, huyết áp, nhiệt độ, nhịp thở...<br /> Đặc biệt chú ý tới một số tình trạng toàn thân như:<br /> - Tình trạng sốc: gặp trong một số bệnh có tính chất cấp cứu<br /> như thủng dạ dày, viêm tụy cấp chảy máu, thai ngoài tử cung<br /> bị vỡ.<br /> - Tình trạng trụy tim mạch: đối với nguyên nhân gây chảy<br /> máu trong.<br /> - Vàng da, vàng mắt, trong những bệnh về gan mật.<br /> - Tình trạng suy kiệt trong những bệnh mạn tính (ung thư, lao...).<br /> <br /> - Tình trạng nhiễmkhuẩn: viêm màng bụng, áp-xe gan...<br /> 2.2. Khám bụng: Kết hợp nhìn, sờ, gõ nghe, và thăm trực tràng, âm<br /> đạo.<br /> 2.2.1. Đặc biệt chú ý đến một sổ điểm đau như: điểm ruột thừa (điểm<br /> Mac Bumey) điểm túi mật (làm nghiệm pháp Muiphy), điểm sườn<br /> lưng, điểm niệu quản...<br /> 2.2.2. Một số triệu chúng cấp cứu ở bụng như:<br /> - Thành bụng không di động theo nhịp thờ, cứng như gỗ, các<br /> cơ thành bụng nổi rõ. Gõ vùng trước gan trong: thủng nội<br /> tạng rỗng (dạ dày, ruột....).<br /> - Dấu hiệu rắn bò: Hẹp mồn vị, tắc ruột hay lồng ruột...<br /> 2 .2 .3 . T h ăm tr ự c tr à n g vồ â m đ ạ o : là động tác rất cần thiết và quan<br /> trọng có thể phát hiện một số tình trạng cấp cứu như: thai ngoài tử<br /> cung bị vỡ có túi cùng Douglas phồng, rất đau (tiếng kêu Douglas),<br /> viêm màng bụng: các túi cùng rất đau.<br /> 2.2.4. Xem phân, các chất nôn và nước tiểu...<br /> <br /> PBM oụng cap r&<br /> 3. Xét nghiệm lâm sàng,<br /> Sau khi hỏi bệnh và thăm khám, tùy theo nguyên nhân ta<br /> làm một số xét nghiệm khác nhau, về X quang có thể cho<br /> biết một số tình trạng cấp cứu như hình liềm hơi trong thủng<br /> dạ dày, thủng ruột, hình mức nước và hơi trong tắc ruột...<br /> Sau khi kết họp cả ba mặt hỏi bệnh, thăm khám và xét<br /> nghiệm, ta có thể và phải phân biệt ba loại tình trạng đau<br /> bụng khác nhau để có thể có thái độ quyết định xử trí khác<br /> nhau.<br /> III. CHẤN ĐOÁN PHÂN BIỆT<br /> Phải loại trừ đau bụng mạn tính: Đó là trường hợp đau bụng diễn<br /> biến kéo dài hàng tuần, hàng tháng, về phương diện điều ưị cũng đòi<br /> hỏi thời gian lâu dài.<br /> Nhiệm vụ của những ngưòi thầy thuốc đứng trước một người<br /> bệnh đau bụng là phải phân biệt được hai tình trạng đau bụng dưới<br /> đẫy để có thái độ xử trí kịp thời nhất là phải phát hiện tất cả những<br /> trường họp đau bụng có tính chất cấp cứu ngoại khoa. Nhưng thực tế<br /> nhiều khi rất khó: thí dụ bệnh loét dạ dày diễn biến kéo dài nhưng có<br /> những đợt đau cấp và ổ loét bị thủng sẽ gây nên những tình trạng cấp<br /> cứu ngoại khoa; vì vậy người thầy thuốc phải thăm khám kỹ lưỡng,<br /> theo dõi cẩn thận để phân biệt và phát hiện kịp thời.<br /> 1. Đau bụng có tính chất cấỊp cứu ngoại khoa<br /> Gồm những bệnh tiến triển rất nhanh chóng dẫn đến tử vong, cần<br /> phải chần đoán sóm và xử trí bằng phương pháp phẫu thuật kịp thời<br /> và nhanh chóng. Thí dụ: thủng dạ dày, viêm ruột, tắc ruột thừa...<br /> 2, Đau bụng cấp nội khoa<br /> Đó là nhũng con đau bụng đột ngột hoặc con đau trội lên của<br /> một tình trạng đau bụng kéo dài, thường biểu hiện những bệnh cần<br /> xử ìrí kịp thòi bằng phương pháp nội khoa, không dùng đến phẫu<br /> thuật. Ví dụ: giun chui ống mật, viêm ruột cấp, cơn đau cấp của loét<br /> dạ dày-tá tràng...<br /> Sau khi phân biệt các tình trạng đau bụng khác nhau, muốn<br /> quyết định thái độ xử trí cần tìm nguyên nhân đã gây nên đau bụng,<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2