LUẬN VĂN:
Phân tích chiến lược và một số
giải pháp nhằm phát triển kinh tế
làng nghề ở tỉnh Thái Bình
phần mở đầu
1- Tính cấp thiết của đề tài.
Trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới kinh tế do Đảng ta khởi xướng và lãnh
đạo. Nhiệm vụ trọng tâm nhằm xây dựng một nền kinh tế độc lập tự chủ, xây dựng cơ sở
vật chất cho chủ nghĩa xã hội, giúp chúng ta đi tắt, đón đầu, tránh được nguy cơ tụt hậu
xa hơn về kinh tế so với các nước khác, đó là đẩy mạnh công nghiệp hoá và hiện đậi hoá
đất nước. Một trong những nội dung quan trọng của công cuộc công nghiệp hoá và hiện
đại hoá đất nước là công nghiệp hoá và hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn.
Lịch sử nông thôn Việt Nam gắn liền với phát triển nông nghiệp và các làng nghề.
Đây là một trong những nét đặc trưng về truyền thống kinh tế, văn hoá của xã hội của nông
thôn Việt Nam. Sự phát triển kinh tế làng nghề gắn liền với ngành nghề truyền thống, với
trung tâm cụm, xã có các hoạt động công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ phi nông
nghiêp. Theo đường lối chiến lược đó các làng nghề là một thực thể kinh tế ở nông thôn, là
cầu nối giữa nông nghiệp và công nghiệp, giữa nông thôn và thành thị, giữa truyền thống
và hiện đại, là một bộ phận, là một nấc thang phát triển quan trọng trong quá trình công
nghiệp hoá nông thôn.
Việc đẩy mạnh các phát triển các làng nghề nói riêng và ngành nghề nông thôn nói
chung có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc tạo việc làm, tăng thu nhập, thu hẹp và tiến
tới xoá bỏ đói nghèo, chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng giảm dần tỷ trọng
nông nghiệp, tăng dần tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ...
Tuy nhiên sự phát triển của các làng nghề, ngành nghề nông thôn đã trải qua những
bước thăng trầm, có nhiều làng nghề đã tồn tại và phát triển khá mạnh, đồng thời còn lan
toả sang các khu vực lân cận, tạo nên các cụm làng nghề, dần dần xuất hiện sự phân công
chuyên môn hoá.
Ngược lại có những làng nghề phát triển cầm chừng, không ổn định, gặp nhiều khó
khăn, thậm chí đã và đang bị mai một. Chính vì thế việc thúc đẩy và khôi phục phát triển
kinh tế làng nghề trong giai đoạn hiện nay là hết sức cần thiết. Đây là việc làm phù hợp
với đường lối, chủ trương phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước ta.
Thái Bình là một tỉnh nông nghiệp, diện tích chật hẹp, dân số đông, tỷ lệ lao
động nông thôn lớn. Để tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông
thôn, một trong số những trọng tâm cần tập trung đầu tư để tạo ra bước đột phá về
tăng trưởng kinh tế là phát triển mạnh mẽ nghề và làng nghề. Đây cũng là một thế
mạnh của tỉnh cần phải duy trì và phát triển, đúng theo tinh thần Nghị quyết Đại
hội Đảng bộ tỉnh Thái Bình lần thứ XVI đã đề ra.
Thời gian vừa qua đã có một số đề tài nghiên cứu về kinh tế làng nghề ở các phạm vi
khác nhau, từng vùng hay từng tỉnh và nghiên cứu trên những khía cạnh, giác độ khác
nhau. Song việc vận dụng các vấn đề lý luận về xây dựng chiến lược kinh doanh trong nền
kinh tế thị trường, việc áp dụng các mô hình phân tích chiến lược vào việc định hướng và
phát triển kinh tế làng nghề thì chưa có đề tài nào nghiên cứu một cách hệ thống. Mặt khác
trong bối cảnh hiện nay chúng ta đang tăng tốc để thu hẹp khoảng cách về phát triển kinh tế
so với các nước, chủ động hội nhập khu vực và toàn cầu. Việc nghiên cứu các giải pháp để
phát triển công nghiệp nông thôn nói chung và kinh tế làng nghề nói riêng cần được tiếp
tục.
Xuất phát từ thực tế đó tôi đã chọn đề tài nghiên cứu : “Phân tích chiến lược và một
số giải pháp nhằm phát triển kinh tế làng nghề ở tỉnh Thái Bình”.
2- Mục đích nghiên cứu của đề tài.
- Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận về làng nghề, một số vấn đề về xây dựng
chiến lược kinh doanh.
- áp dụng một số mô hình phân tích chiến lược vào việc định hướng phát triển và
tìm giải pháp cho khu vực kinh tế làng nghề.
- Tổng quan kinh nghiệm về xây dựng chiến lược của một số đơn vị, tổ chức nhằm
rút ra những kết luận đối với việc phát triển làng nghề ở tỉnh Thái Bình.
- Qua việc khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng làng nghề ở tỉnh Thái Bình và các
nhân tố tác động đến nó để qua đó thấy được những vấn đề cần giải quyết.
- Nghiên cứu, đề xuất một số quan điểm, phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm
thúc đẩy phát triển và khôi phục kinh tế làng nghề ở Thái Bình trong thời gian tới.
3- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận và thực tiễn về kinh tế
làng nghề của tỉnh Thái Bình. Làng nghề ở đây bao gồm cả làng nghề truyền thống và
làng nghề mới.
- Phạm vi nghiên cứu : Đề tài tập trung nghiên cứu phương hướng và các biện pháp
chiến lược từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể về kinh tế, tổ chức, cơ chế chính sách nhằm
phát triển làng nghề của tỉnh Thái Bình.
Phạm vi số liệu khảo sát điều tra chủ yếu là trên địa bàn tỉnh Thái Bình, thời gian từ
1995 đến nay.
4- Phương pháp nghiên cứu.
Luận án sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, các phương pháp
phân tích hệ thống, tổng hợp, tư duy lôgic... Việc điều tra khảo sát thực tế được tiến hành
bằng phương pháp chuyên gia (Delfi),kết hợp với việc kế thừa các kết quả nghiên cứu khảo
sát của các cơ quan, ban ngành, các cấp quản lý trực tiếp…
5- Những đóng góp của luận án.
- Đưa ra quan điểm về kinh tế làng nghề và vai trò của nó đối với công cuộc công
nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn.
- Phân tích đánh giá thực trạng làng nghề ở tỉnh Thái Bình bằng việc áp dụng một số
mô hình lý thuyết phân tích và hoạch định chiến lược vào công tác quản lý và định hướng,
đồng thời đánh giá công tác kế hoạch hoá, định hướng chiến lược đã hình thành trong quá
trình quản lý khu vực kinh tế làng nghề ở Thái Bình.
- Đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm phát triển, khôi phục làng nghề
góp phần thực hiện công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn ở
tỉnh Thái Bình.
6- Kết cấu của luận án.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung luận án gồm 4 chương chính :
Chương I : Một số vấn đề chung về làng nghề ở Việt Nam.
Chương này khái quát một số quan niệm về kinh tế làng nghề nói chung, đặc điểm,
vai trò của khu vực kinh tế này đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông
nghiệp, nông thôn.
Chương II : Cơ sở lý luận về việc xây dựng chiến lược kinh doanh trong nền kinh tế
thị trường.
Chương này giới thiệu một số nội dung lý thuết về xây dựng và hoạch định chiến
lược kinh doanh có thể áp dụng đối với khu vực kinh tế làng nghề.
Chương III : Phân tích thực trạng khu vực kinh tế làng nghề tỉnh Thái Bình.
Đây là phần đánh giá những đặc điểm, điều kiện kinh tế nói chung, kinh tế làng
nghề nói riêng ở tỉnh Thái Bình, phân tích nguyên nhân, đưa ra những thuận lợi và khó
khăn trong một vài năm gần đây. Chương này cũng đánh giá thực trạng công tác quản lý,
xây dựng kế hoạch, định hướng chiến lược đối với khu vực kinh tế này ở Thái Bình.
Chương IV : Phân tích chiến lược và một số giải pháp nhằm phát triển khu vực kinh
tế làng nghề Thái Bình.
Nội dung chương này là vận dụng lý thuyết về phân tích chiến lược vào khu vực
kinh tế làng nghề tỉnh Thái Bình từ đó xác định được các cơ hội, nguy cơ và những điểm
mạnh, điểm yếu hiện tại và trong tương lai để xây dựng các kết hợp chiến lược, nhằm đưa
ra các giải pháp đối với khu vực kinh tế này.