Phân tích hệ thống môi trường - Bài 5

Chia sẻ: Nguyễn Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:71

0
204
lượt xem
74
download

Phân tích hệ thống môi trường - Bài 5

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Phương pháp đánh giá chu trình sản phẩm Mục tiêu học tập 1. Tổng quan về các công cụ phân tích hệ thống môi trường 2. Tóm tắt về công cụ đánh giá tác động môi trường (EIA hay ĐTM) 3. Phân tích chu trình sống sản phẩm (LCA) 4. Đánh giá rủi ro môi trường (ERA) 5. Phân tích luồng vật liệu (MFA) 6. Phân tích biến vào – biến ra (IOA)

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Phân tích hệ thống môi trường - Bài 5

  1. Bài 5 CÁC CÔNG CỤ PHÂN TÍCH HỆ THỐNG MÔI TRƯỜNG Phương pháp đánh giá chu trình sản phẩm
  2. Mục tiêu học tập 1. Tổng quan về các công cụ phân tích hệ thống môi trường 2. Tóm tắt về công cụ đánh giá tác động môi trường (EIA hay ĐTM) 3. Phân tích chu trình sống sản phẩm (LCA) 4. Đánh giá rủi ro môi trường (ERA) 5. Phân tích luồng vật liệu (MFA) 6. Phân tích biến vào – biến ra (IOA)
  3. 1. TỔNG QUAN VỀ CÁC CÔNG CỤ PT HT MT Công cụ Tên tiếng Anh TT 1 Đánh giá tác động môi trường Environmental Impact Assessment (EIA) 2 Đánh giá chu trình sống Life Cycle Assessment (LCA) 3 Đánh giá rủi ro môi trường Environmental Risk Assessment (ERA) 4 Kiểm toán luồng vật liệu Material Flow Analysis (MFA) 5 Phân tích đầu vào đầu ra Input-Output Analysis (IOA) 6 Phân tích chi phí lợi ích Cost Benefit Analysis (CBA) 7 Phân tích nhu cầu năng lượng tích lũy Cumulative Energy Requirement Analysis (CERA) 8 Phân tích cường độ vật chất Material Intensity Analysis (MIA) 9 Phân tích đa tiêu chuẩn Multi-criteria Analysis (MCA)
  4. Đối tượng phân Các đặc Các đặc Công cụ Mục tiêu Phạm vi tính tính thời gian tích không gian Quản lý môi Tất cả các luồng vào Tổng quát hay Tỉnh hay trạng LCA Các sp (hàng hóa trường cho các và ra liên quan đến và dịch vụ) và các cấp vùng, không thái tỉnh đơn vị chức năng có địa điển xác hệ thống sản kiểu khác của chức năng định phẩm Gia tăng “sức Đo vật liệu đầu vào Tổng quát hay Tỉnh hay trạng MIPS Các SP (hàng hóa của mỗi đơn vị sp ở sản xuất tài và dịch vụ) và các cấp vùng, không thái tỉnh (MateriaL tất cả các cấp độ sx. kiểu khác của đơn có địa điển xác nguyên của các input per unit HT chức năng định vị of service) Rủi ro môi trường từ Địa phương / cấp Quản lý rủi ro Các hóa chất ERA Mô hình hóa các hóa chất đến con vùng và địa điểm trạng thái tỉnh người và hệ sinh thái xác định Địa phương / cấp Quản lý vật liệu Trình tự của các thay Các vật liệu hay Tĩnh, trạng thái MFA/ đổi quản lý đối với các vùng và địa điểm hay hóa chất hóa chất tĩnh và mô hình SFA nhằm mục địch xác định luồng và kho trữ của hóa trạng thái sử dụng có hiệu các vật liệu và hóa tỉnh quả tài nguyên chất Tiết kiệm năng Nhu cầu năng lượng Tổng quát và địa Sản phẩm hay Tĩnh CERA lượng ưu tiên cho sản xuất, điểm không xác dịch vụ (Cumulative định Energy tiêu dùng và phân hủy Requirement Analysis)
  5. Mức độ chi Phương Công cụ Can thiệp Vị trí trong Chủ thể an Thừa nhận đến môi chuỗi nhân tiết chính thức tòan pháp trường đánh giá quả Các kiểu tác Thường là mức Từ các giản đồ Sức khõe con Khỏang các LCA ISO, UNEP va động môi chủ đề chính sách luồng LCA định người, hệ sinh đến mục SETAC trường liên (điểm giữa); đôi tính trong quá thái và tài tiêu, tính quan đến chức khi mức độ thiệt trình LCA đến thành tiến và nguyên thiên năng hại các LCA định các phương nhiên lượng hòan tòan pháp panel Sinh học, Các Mức can thiệp Từ phun trào Sức khõe con Trọng số MIPS Wuppertal nguyên liệu đến kế tóan chi người, hệ sinh tuyệt đối (MateriaL institute sinh học thô, tiết luồng vật trên cơ sở input per unit thái nước, đất và liệu (từ nguồn khối lượng of service đến nơi chôn vùi không khí Chỉ phát thải Thường là mức Giai đọan rà Sức khõe con Đánh giá của ERA OECD, EU, US độc chất chủ đề chính sách sóat, đanh giá người, hệ sinh EPA, SETAC chuyên gia, (điểm giữa); đôi tinh lọc và đánh thái phân tích khi mức độ thiệt gia đầy đủ chính thức hại Vật liệu và hóa Mức can thiệp , Có thể được xác Sức khõe con Sử dụng bởi Trọng số MFA/SFA chất hay nhóm đôi khi SFA kết định ở mức vật người, hệ sinh các chính phủ tuyệt đối hóa chất cần hợp với ERA liệu khối lượng trên cơ sở kg thái và các tài lớn đến từng hóa phân tích nguyên chất riêng rẽ. Phương tiện Mức can thiệp Rất chi tiết Hiệp hội Kỹ sư CERA Các tài nguyên Không mang năng và Sức khõe Đức (Cumulative lượng ban đầu con người một Energy
  6. 2. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG (EIA HAY ĐTM)
  7. 2.1) KHÁI NIỆM VỀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG (EIA HAY ĐTM) ĐTM (đánh giá tác động môi trường) hay EIA (Environment impacts assessment) là quá trình thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường về một công trình, dự án để giúp cho các nhà lãnh đạo quyết định có nên hay không nên phê duyệt dự án ví lý do bảo vệ môi trường. Đánh giá tác động môi trường là việc thực hiện một báo cáo về những tác động môi trường của một họat động kinh doanh, sản xuất hay xây dựng cơ sở hạ tầng (khu dân cư, xây dựng cầu, đập thủy lợi, thủy điện. …) Ý nghĩa của ĐTM là giúp cho việc triển khai dự án không làm ảnh hưởng xấu đến môi trường, nếu có ảnh hưởng thì các tác động đó được quan tâm xử lý để giảm thiểu. Ý nghĩa sâu xa của ĐTM là đảm bảo phát triển bền vững, phát triển họat động kinh tế nhưng không làm tổn hại đến môi trường.
  8. KHÁI NIỆM VỀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG (EIA HAY ĐTM) Hình 5: Mối quan hệ giữa các bước và bậc đánh giá môi trường. (Nguồn ([2])
  9. 2.1.1/ Phân tích môi trường Chiến lược (SEAN) (Strategic Environment Analysis) áp dụng với kế họach và chương trình của ngành và các kế họach phát triển vùng hiện có (chủ yếu cho ngành năng lượng, giao thông và quản lý chất thải). SEAN nhằm mục đích đưa ra những vấn đề môi trường trong giai đọan ban đầu của quá trình quyết định, được tích hợp với các phương pháp luận đánh giá kinh tế xã hội và tổ chức, nhằm mục đích dự phần vào việc hình thành một chiến lược phát triển trong đó, những vấn đề môi trường được tích hợp một cách hòan tòan (quan tâm đến môi trường trong quy họach phát triển)
  10. Phân tích môi trường Chiến lược (SEAN) (Strategic Environment Analysis) Các bước phương pháp luận Các thành tố của khung luận lý SEAN Bước 1: Tìm kiếm các bên có Xác định nhóm trọng tâm và các khu vực liên quan phù hợp và các chức quan tâm năng môi trường Bước 2: Đánh giá các chiều Các chỉ thị với các giá trị ban đầu và hướng trong các chức năng môi chiều hướng hiện tại; và nhận biết chuỗi trường. nhân quả. Bước 3: Đánh giá các tác động Xác định mục tiêu tổng thể về mặt giá trị của chiều hướng biến đổi lên kinh tế xã hội (mục tiêu sau cùng) các bên có liên quan
  11. Các bước phương pháp luận SEAN Các thành tố của khung luận lý Bước 4: Thiết lập các ngưỡng và tiêu Thể hiện các rủi ro môi trường và các thách thức chuẩn cho các chiếu hướng biến đổi như các giả thiết đối với mục tiêu tổng thể và môi trường mục tiêu cụ thể của dự án ; Các tiêu chuẩn và chỉ tiêu cho các chỉ thị kinh tế xã hội. Bước 5: Xác định các vấn đề môi Đề ra các mục tiêu tổng thể và mục đích cụ thể. trường Bước 6: Phân tích các vấn đề môi Xác định các giả thiết bất lợi (các yếu tố cơ bản trường: xác định các họat động là ưu tiên không thể giải quyết được) (2) Các giả nguyên nhân, các tác nhân và các yếu thiết khác (Các các yếu tố cơ bản ưu tiên liên tố cơ bản. quan đến người khác) (3) Cá kết quả dự kiến (Các các yếu tố cơ bản ưu tiên với các cơ hội cho dự án giải quyết) Xác định cac tác nhân tham gia. Bước 7: Thu thập các thuận lợi so Đưa ra các mục tiêu thổng thể và mục tiêu thành sánh và các cơ hội phù hợp với môi phần trường
  12. Các bước phương pháp luận Các thành tố của khung luận lý SEAN Bước 8: Phân tích cơ hội : xác Xem bước 6 định các tác nhân và các yếu tố nhằm thực hiện các cơ hội môi trường Bước 9: Quy họach chiến lược Xác định tầm nhìn và các mục tiêu tổng của một kế họach hành động thể , với các mục tiêu thành phần và kết với các lĩnh vực hành động về quả dự kiến cho các ngành, khu vực, các môi trường chủ đề hay các nhóm trọng tâm ưu tiên được chọn. Chọn lọc các bạn đồng hành tiềm năng, xác định các chỉ thị phù hợp và phương pháp thẩm định. Bước 10: Chiến lược để thực Xác định các chỉ thị phù hợp và phương hiện chính sách phát triển bền pháp thẩm định. vững
  13. 2.1.2/ Đánh giá môi trường chiến lược (Strategic Envieronment Assessment) SEA là tiến trình có tính hệ thống nhằm đánh giá các hệ quả môi trường của sáng kiến về chính sách, kế họach hay chương trình được lập ra nhằm đảm bảo chúng có đề cập đầy đủ và thể hiện phù hợp trong giai đọan sớm nhất có thể của quá trình ra quyết định , bên cạnh các xem xét về kinh tế xã hội. (Therivel et al, 1994; Sadler & Verheem, 1996). SEA được thiết lập nhằm nêu ra các vấn đề môi trường ngòai cấp độ dự án, ở cấp chiến lược của các chính sách và chương trình của ngành , nó tạo ra khung làm việc cho việc hình thành dự án.
  14. Đánh giá môi trường chiến lược (Strategic Envieronment Assessment) Mục đích của SEA là: Mở rộng dự án được định hướng EIA theo hướng mở rộng khung thời gian và nhận dạng các giải pháp. Đánh giá các hậu quả môi trường của các giải pháp chính sách, kế hoạch hoặc được đề nghị. Như là một phần của khung xác định chính sách toàn diện.
  15. 2.1.3/ Đánh giá tác động môi trường (EIA, ĐTM) Chu trình döï aùn
  16. Hình 5.2: Các văn bản qui định có liên quan đến ĐTM ở Việt nam
  17. Quá trình EIA bao gồm nhiều bước: 1) Sàng lọc : Xác định sự cần thiết của ĐTM. Nếu dự án nhỏ, cơ quan cấp quyền sử dụng đất không yêu cầu thì không cần thực hiện ĐTM. 2) Xác định phạm vi: Cần xem xét : Vấn đề và tác động nào sẽ được xem xét? Mô tả phạm vi, các hành động triển khai của dự án (san lấp, tôn tạo, mở đường, đào kênh làm cầu, làm rào. . .) và hoạt động triển khai khi dự án DLST đi vào họat động. Xác định các tác động chủ yếu của các họat động trong dự án 3) Lập Báo cáo ĐTM chi tiết Dự đoán các tác động Đánh giá ý nghĩa của các tác động Xác định các độ giảm nhẹ Diễn đạt kết quả trong phần đánh giá tác động
  18. 4) Thẩm định và (5) phê duyệt Là công việc của cơ quan quản lý Môi trường và Tài nguyên ở Tỉnh Thành, nơi triển khai dự án hoặc của Bộ Tài nguyên Môi trường nếu dự án qui mô vùng, quốc gia. . . 6) Thiết kế, thực hiện Là giai đọan thi công dự án. Chủ đầu tư phải đồng thời thực hiện các giải pháp giảm thiểu tác động môi trường đã đề ra trong báo cáo ĐTM cùng với việc thi công các hạng mục trong khu DLST. 7) Giám Sát Theo dõi sau khi quyết định cho phép triển khai dự án, kiểm toán các dự đoán và mức giảm nhẹ tác động. Là công việc của chủ đồu tư (giám sát nội bộ) và giám sát bên ngòai của cơ quan quản lý Môi trường và Tài nguyên ở Tỉnh Thành, nơi triển khai dự án.
  19. 2.2) Phương pháp thực hiện báo cáo ĐTM Phương pháp EIA Điểm mạnh Điểm yếu - - Danh mục kiểm Dễ hiểu và dễ sử dụng Không phân biệt giữa tác động trực - Hữ dụng khi chọn địa điểm và tiếp và gián tiếp tra (Checklists) - xác định ưu tiên Không liên kết giữa hành động - Xếp hạng và can đối trọng số trong dự án và tác động - đơn giản Tiến trình tích hợp các giá trị có thể gay tranh cải - Liên kết giữa hành động trong - Các ma trận Khó phân biệt các tác động trực dự án và tác động tiếp và gián tiếp Matrices - Là phương pháp tốt để trình - Có thể tính toán tác động hai lần bày kết quả EIA - Liên kết giữa hành động và tác - Các mạng lưới Có thể trở nên phức tạp nếu không động sử dụng dạng đơn giản Networks - Hữu ích trong các hình thức đơn giản để kiểm soát các tác động thứ cấp - Phân biệt các tác động trực tiếp và gián tiếp - - Chồng lấn bản đồ Dễ hiểu Kém thích hợp trong việc diễn đạt - Tập trung và trình bày các tác độ dài của tác động hay xác xuất xảy ra. Overlays động trong không gian - Là công cụ chọn địa điểm rất tốt - Có thể là công cụ hiện đại

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản