PHÂN TÍCH NSNN LÀ NGUỒN TÀI TRỢ CHO PHÁT TRIỂN KT-XH Ở CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ
GIỚI CŨNG NHƯ Ở VN. TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH KÍCH CẦU NĂM 2008-2009 ĐẾN NSNN VN
1
Tiểu luận
PHÂN TÍCH NSNN LÀ NGUỒN TÀI TRỢ CHO PHÁT TRIỂN KT-XH Ở
CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI CŨNG NHƯ Ở VN. TÁC ĐỘNG CỦA
CHÍNH SÁCH KÍCH CẦU NĂM 2008-2009 ĐẾN NSNN VN
PHÂN TÍCH NSNN LÀ NGUỒN TÀI TRỢ CHO PHÁT TRIỂN KT-XH Ở CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ
GIỚI CŨNG NHƯ Ở VN. TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH KÍCH CẦU NĂM 2008-2009 ĐẾN NSNN VN
2
Phần I: PHẦN MỞ ĐẦU
1. Giới thiệu về đề tài:
Ngày nay, hầu hết các quốc gia trên thế giới đều nhận thấy đường lối phát
triển kinh tế là yếu tố đầu tiên quyết định sự thành bại trong quá trình phát triển
kinh tế của một đất nước. Thực tế cho thấy, Chính phủ các nước NICs Châu á,
sau gần một thập kỷ thực hiện chiến lược thay thế nhập khẩu, đã nhận ra được
những mặt hạn chế của nó, và ngay đầu thập kỷ 60 đã có sự chuyển hướng chiến
lược. Với khoảng thời gian 25 - 30 năm họ đã đưa đất nước trở thành “ Những
con rồng Châu Á”.
Đối với Việt Nam, một đất nước với xuất phát điểm có vị thế thấp trên
trường quốc tế, trải qua và gánh chịu nhiều cuộc chiến tranh, nhưng với tất cả
những nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân, chúng ta đã từng bước đi lên, phù hợp với
tình hình thực tế khách quan trong nước và nước ngoài, đặc biệt những năm gần
đây, GDP tăng bình quân hàng năm từ 7% - 8% và các chuyên gia kinh tế đều có
nhận xét chung là chúng ta đã có những bước khởi đầu tốt đẹp trong giai đoạn
phát triển mới. Nhưng để đạt được tốc độ tăng trưởng cao và liên tục trong thời
gian tới còn rất nhiều khó khăn. Vấn đề đặt ra là cần có sự lựa chọn thích hợp
cho đường lối phát triển của mình, nhằm đạt được những mục tiêu đề ra. Có rất
nhiều hoạt động tác động tới tăng trưởng kinh tế, trong đó có đầu tư, đây là yếu
tố có tính chất quyết định, không thể thiếu trong tất cả các hoạt động sản xuất,
kinh doanh ở các cấp độ, cơ sở khác nhau, có ảnh hưởng trực tiếp tới tiềm lực
kinh tế, tiềm lực sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, nâng cao đời sống của mọi
thành viên trong xã hội…
PHÂN TÍCH NSNN LÀ NGUỒN TÀI TRỢ CHO PHÁT TRIỂN KT-XH Ở CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ
GIỚI CŨNG NHƯ Ở VN. TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH KÍCH CẦU NĂM 2008-2009 ĐẾN NSNN VN
3
Trong các hoạt động đầu tư có đầu tư phát triển từ Ngân sách Nhà nước,
đó là một công cụ tài chính của Nhà nước, góp phần ổn định, tăng trưởng kinh
tế, giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội của một quốc gia, tạo tiền đề cho quốc
gia phát triển bền vững. Đứng trước tầm quan trọng đó thì việc nghiên cứu
những tác động, ảnh hưởng của nó tới tăng trưởng kinh tế xã hội là một việc làm
rất có ý nghĩa. Hiểu được các chính sách tài khoá của Chính phủ hoạt động như
thế nào sẽ phần nào giúp người làm kinh tế có thể dễ dàng tham gia vào các hoạt
động quản lý kinh tế hơn và có thể nắm bắt được các quy luật vận động của nền
kinh tế. Đó cũng chính là đề tài mà nhóm thực hiện.
Do sự hiểu biết còn hạn chế, cùng với những khó khăn trong việc thu thập
và xử lý số liệu, nên chắc hẳn báo cáo này còn nhiều sai sót. Chúng em rất mong
nhận được sự góp ý và chỉ bảo tận tình của các thầy cô cùng toàn thể bạn đọc để
đề tài này được hoàn chỉnh hơn.
Phần II: PHẦN NỘI DUNG
1 NSNN LÀ NGUỒN TÀI TRỢ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ- XÃ HỘI Ở
CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM:
1.1 Thế Giới: (có thể tìm tài liệu tổng quát hoặc đưa ví dụ nước nào chak
cung ok)
1.2 Việt Nam: Tình hình sử dụng nguồn vốn đầu tư từ Ngân sách Nhà nước
trong lĩnh vực Kinh tế xã hội ở Việt Nam
Trước hết, đó là vấn đề quy hoạch, do còn có nhiều tồn tại nên đã làm
giảm đáng kể hiệu quả vốn đầu tư. Chất lượng các quy hoạch chưa cao, hầu hết
các quy hoạch thiếu rõ ràng, chưa phù hợp với các giải pháp, nhất là giải pháp
về huy động và sử dụng các nguồn vốn đầu tư, tổ chức thực hiện. Hiện còn có
PHÂN TÍCH NSNN LÀ NGUỒN TÀI TRỢ CHO PHÁT TRIỂN KT-XH Ở CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ
GIỚI CŨNG NHƯ Ở VN. TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH KÍCH CẦU NĂM 2008-2009 ĐẾN NSNN VN
4
sự chồng chéo, mâu thuẫn giữa các loại quy hoạch: quy hoạch của cấp tỉnh,
thành phố không tuân thủ và phù hợp với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch
phát triển ngành, lĩnh vực không phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển
KTXH. Tình hình này dẫn đến việc sử dụng chưa hợp lý, kém hiệu quả các
nguồn nguyên nhiên liệu, nguồn tài nguyên thiên nhiên
Bên cạnh đó, việc quản lý quy hoạch lại rất linh hoạt, lỏng lẻo. Chưa thực
hiện việc công khai các quy hoạch để mọi người dân được biết, cùng giám sát
việc thực hiện quy hoạch. Kế hoạch đầu tư hàng năm của các cấp, các ngành
chưa dựa vào định hướng trong quy hoạch được duyệt. Các cơ quan chức năng
và quản lý Nhà nước còn rất linh hoạt trong việc điều chỉnh quy hoạch theo ý
tưởng của nhà đầu tư, chủ đầu tư.
Tiếp theo đó, ở khâu chuẩn bị dự án đầu tư (báo cáo nghiên cứu tiền khả
thi, báo cáo nghiên cứu khả thi) nhiều khi lại rất kém, biểu hiện bằng việc phải
phê duyệt điều chỉnh dự án nhiều lần, nhất là những dự án do địa phương quản
lý, thời gian triển khai dự án thường kéo dài hơn nhiều so với phê duyệt ban
đầu. Nhiều dự án phê duyệt lần đầu chỉ mang tính hình thức để được xếp hàng
chờ vốn; có dự án được phê duyệt chỉ để đi vận động vốn như là dự án đưa ra để
kêu gọi nguồn vốn ODA. Sau khi có tín hiệu được xem xét bố trí vốn mới hoàn
chỉnh dự án để phê duyệt lại.
Mặt khác, nhà nước lại chưa thực sự kiểm soát được các hoạt động đầu tư,
nhất là đối với nguồn vốn của doanh nghiệp nhà nước, nguồn vốn của khu vực
tư nhân và dân cư. Việc phân bổ nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước còn
nhiều vấn đề phải được nghiên cứu cải tiến. Theo đó, do chưa có định hướng
đúng về cơ cấu đầu tư theo ngành và lĩnh vực, cơ cấu theo vùng lãnh thổ chưa
PHÂN TÍCH NSNN LÀ NGUỒN TÀI TRỢ CHO PHÁT TRIỂN KT-XH Ở CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ
GIỚI CŨNG NHƯ Ở VN. TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH KÍCH CẦU NĂM 2008-2009 ĐẾN NSNN VN
5
phù hợp với mục tiêu đầu tư, dẫn đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế rất chậm và
kém hiệu quả.
Nhà nước hiện chỉ định hướng một cách rất tương đối và mang tính hình
thức đối với nguồn vốn ngân sách nhà nước và nguồn vốn trái phiếu Chính phủ
(cả 2 nguồn vốn này chỉ chiếm khoảng 20% tổng nguồn vốn xã hội). Về thực
chất rất khó xác định và điều hành cơ cấu này bởi theo luật ngân sách hiện
hành, ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách TƯ, ngân sách địa phương.
Nguồn ngân sách địa phương quản lý rất hạn hẹp, lại co kéo bởi nhiều mục tiêu
và nhiệm vụ cấp bách của địa phương. Hội đồng nhân dân các cấp quyết định
việc phân bổ cụ thể cho từng dự án cũng như cơ cấu của nguồn vốn này.
Mặt khác, hiện có khoảng 50 khoản đầu tư mang tính hỗ trợ và theo mục
tiêu cụ thể. Đó là các mục tiêu rất quan trọng của nền kinh tế; tuy nhiên, chính
vì vậy mà khi tổng hợp theo địa bàn tỉnh, thành phố, cơ cấu vốn đầu tư lại chưa
hợp lý, các lĩnh vực được coi là quốc sách, các mục tiêu quan trọng của tỉnh,
thành phố lại nhận được tỷ trọng khiêm tốn
Ngoài ra, việc bố trí kế hoạch vốn đầu tư hàng năm cho từng dự án cụ thể
khó có thể tập trung, dứt điểm do nguồn vốn có hạn, nhưng những yêu cầu đặt
ra trong cuộc sống rất lớn, nhất là đối với các tỉnh, thành phố điều kiện kinh tế
còn nhiều khó khăn, hạ tầng kinh tế - xã hội còn thiếu và yếu. Do vậy, hầu hết
các dự án đều phải đồng loạt triển khai để đảm bảo cân đối vùng, miền, ngành,
lĩnh vực, đơn vị hành chính tương đương, đảm bảo mục tiêu về giảm nghèo, an
sinh xã hội Kết quả là, mỗi năm hàng chục nghìn dự án được triển khai, vốn cân
đối nhỏ giọt, hầu hết là quá thời gian qui định, số dự án hoàn thành trong năm ít,
gây lãng phí vốn, dẫn đến hiệu quả đầu tư thấp.