1
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
NGUYỄN NGỌC TRIỂN
PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG,
VI SINH VÀ SỬ DỤNG KHÁNG SINH
ĐIỀU TRỊ NHIỄM KHUẨN HUYẾT DO
KLEBSIELLA PNEUMONIAE VÀ
ESCHERICHIA COLI TẠI VIỆN HUYẾT
HỌC – TRUYỀN MÁU TRUNG ƯƠNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ
HÀ NỘI - 2020
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
NGUYỄN NGỌC TRIỂN
MÃ SINH VIÊN: 1501516
PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG,
VI SINH VÀ SỬ DỤNG KHÁNG SINH
ĐIỀU TRỊ NHIỄM KHUẨN HUYẾT DO
KLEBSIELLA PNEUMONIAE VÀ
ESCHERICHIA COLI TẠI VIỆN HUYẾT
HỌC – TRUYỀN MÁU TRUNG ƯƠNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ
Người hướng dẫn:
1. ThS. Nguyễn Thị Tuyến
2. HVCK2. ThS. Nguyễn Duy Tân
Nơi thực hiện
1. Trung tâm DI & ADR Quốc gia
2. Viện Huyết học – Truyền máu
Trung ương
HÀ NỘI - 2020
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới ThS. Nguyễn Duy Tân, Phó trưởng
khoa Dược Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương và ThS. Nguyễn Thị Tuyến,
Chuyên viên Trung tâm DI&ADR Quốc gia đã luôn giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất
cho tôi hoàn thành khóa luận này. Nếu không có sự giúp đỡ nhiệt thành của anh chị, tôi
sẽ không thể vượt qua khoảng thời gian khó khăn vừa qua.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới PGS.TS. Nguyễn Hoàng Anh, Giám
đốc Trung tâm DI&ADR Quốc gia, người thầy đã định hướng và cho tôi những lời
khuyên quý báu trong suốt thời gian qua.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Viện Huyết học – Truyền máu Trung
ương, lãnh đạo và cán bộ khoa Dược, khoa Vi sinh, phòng Kế hoạch tổng hợp và các
khoa lâm sàng Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương đã tạo mọi điều kiện cho tôi
trong quá trình thu thập số liệu tại bệnh viện. Xin cảm ơn DS. Trần Duy Anh, DS. Lê
Hồng Anh, tổ Dược lâm sàng, khoa Dược, Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương,
anh chị đã chỉ bảo, hướng dẫn và hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu.
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới DS. Nguyễn Hoàng Anh, Chuyên viên Trung tâm
DI&ADR Quốc gia và TS. Vũ Đình Hòa, Phó giám đốc Trung tâm DI&ADR Quốc gia
đã tận tình hỗ trợ, đồng hành cùng tôi thực hiện khóa luận này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu cùng các thầy cô trường Đại học Dược
Hà Nội luôn chỉ dạy và giúp đỡ tôi trong suốt 5 năm học qua.
Cuối cùng, tôi dành lời cảm ơn đến gia đình và những người bạn là nguồn động
lực, hỗ trợ và tiếp sức cho suốt quá trình học tập và thực hiện khóa luận này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 22 tháng 06 năm 2020
Sinh viên
Nguyễn Ngọc Triển
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
ĐẶT VẤN ĐỀ................................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN ......................................................................................... 3
1.1. Nhiễm khuẩn huyết ............................................................................................... 3
1.1.1. Định nghĩa về nhiễm khuẩn huyết .................................................................. 3
1.1.2. Phân loại nhiễm khuẩn huyết .......................................................................... 3
1.1.3. Triệu chứng lâm sàng và chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết ............................... 4
1.1.4. Dịch tễ nhiễm khuẩn huyết ............................................................................. 5
1.2. Nhiễm khuẩn huyết do căn nguyên họ trực khuẩn đường ruột
Enterobacteriaceae ...................................................................................................... 7
1.2.1. Đặc điểm đề kháng kháng sinh của vi khuẩn ................................................. 7
1.2.2. Phác đồ kháng sinh điều trị nhiễm khuẩn huyết ............................................. 9
1.3. Nhiễm khuẩn huyết ở bệnh nhân huyết học ........................................................ 16
1.3.1. Yếu tố nguy cơ nhiễm khuẩn huyết ở bệnh nhân huyết học......................... 16
1.3.2. Căn nguyên gây nhiễm khuẩn huyết thường gặp ở bệnh nhân huyết học .... 19
1.3.3. Đặc điểm đề kháng kháng sinh của vi khuẩn gây nhiễm khuẩn huyết ở bệnh
nhân huyết học ........................................................................................................ 20
1.3.4. Điều trị nhiễm khuẩn huyết ở bệnh nhân huyết học ..................................... 21
1.3.5. Vài nét về nhiễm khuẩn huyết trên bệnh nhân huyết học tại Viện Huyết học
Truyền máu Trung ương ......................................................................................... 24
CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................... 26
2.1. Đối tượng nghiên cứu ......................................................................................... 26
2.2. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................... 26
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu ................................................................................... 26
2.2.2. Quy trình thu thập dữ liệu ......................................................................... 26
2.2.3. Chỉ tiêu nghiên cứu ................................................................................... 27
2.2.4. Một số quy ước trong nghiên cứu ............................................................. 29
2.2.5. Một số tiêu chí đánh giá ............................................................................ 31
2.3. Phương pháp xử lý số liệu ................................................................................... 32
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .................................................................. 34
3.1. Đặc điểm bệnh nhân và đặc điểm đề kháng trong mẫu nghiên cứu ................... 34
3.2. Đặc điểm phác đồ kháng sinh điều trị nhiễm khuẩn huyết do K. pneumoniae và
E. coli trong mẫu nghiên cứu ..................................................................................... 43
3.3. Phân tích các yếu tố liên quan đến nhiễm khuẩn huyết do K. pneumoniae hoặc
E. coli kháng cephalosporin thế hệ 3 hoặc thế hệ 4 ................................................... 51
PHẦN 4: BÀN LUẬN .................................................................................................. 55
4.1. Phân tích đặc điểm lâm sàng và đặc điểm đề kháng kháng sinh trên bệnh nhân
nhiễm khuẩn huyết do K. pneumoniae và E. coli....................................................... 55
4.1.1. Đặc điểm chung của bệnh nhân ................................................................ 55
4.1.2. Đặc điểm đề kháng của vi khuẩn .............................................................. 57
4.2. Phân tích đặc điểm phác đồ kháng sinh điều trị nhiễm khuẩn huyết do K.
pneumoniae và/hoặc E. coli tại Viện Huyết học Truyền máu Trung ương ............... 61
4.3. Phân tích các yếu tố liên quan của nhiễm khuẩn huyết do K. pneumoniae
và/hoặc E. coli kháng kháng sinh tại Viện Huyết học Truyền máu Trung ương....... 66
4.4. Một số ưu điểm và hạn chế của nghiên cứu ........................................................ 68
4.4.1. Ưu điểm của nghiên cứu ........................................................................... 68
4.4.2. Hạn chế của nghiên cứu ............................................................................ 69
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ..................................................................................... 70
TÀI LIỆU THAM KHẢO
CÁC PHỤ LỤC
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC