PHÁP LỆNH
CỦA UỶ BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI SỐ 02/2002/PL-
UBTVQH11 NGÀY 4 THÁNG 10 NĂM 2002 VỀ THẨM PHÁN
VÀ HỘI THẨM TOÀ ÁN NHÂN DÂN
Căn cứ vào Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992
đã được sửa đổi, bổ sung theo Nghị quyết số 51/2001/QH10 ngày 25 tháng 12
năm 2001 của Quốc hội khoá X, kỳ họp thứ 10;
Căn cứ vào Luật tổ chức Toà án nhân dân;
Pháp lệnh này quy định về Thẩm phán và Hội thẩm Toà án nhân dân.
CHƯƠN G I
NHỮN G QUY ĐỊN H CHU NG
Điều 1
1. Thẩm phán là người được bổ nhiệm theo quy định của pháp luật để làm
nhiệm vụ xét xử những vụ án và giải quyết những việc khác thuộc thẩm quyền
của Toà án.
2. Hội thẩm là người được bầu hoặc cử theo quy định của pháp luật để làm
nhiệm vụ xét xử những vụ án thuộc thẩm quyền của Toà án.
Điều 2
1. Thẩm phán Toà án nhân dân ở nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam gồm có:
A) Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao;
B) Thẩm phán Toà án nhân dân cấp tỉnh bao gồm Thẩm phán Toà án nhân
dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
C) Thẩm phán Toà án nhân dân cấp huyện bao gồm Thẩm phán Toà án
nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh;
D) Thẩm phán Toà án quân sự các cấp bao gồm Thẩm phán Toà án quân
sự trung ương đồng thời là Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao; Thẩm phán
Toà án quân sự cấp quân khu bao gồm Thẩm phán Toà án quân sự quân khu
và tương đương; Thẩm phán Toà án quân sự khu vực.
2. Hội thẩm Toà án nhân dân ở nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam gồm có:
A) Hội thẩm nhân dân Toà án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung
ương, Hội thẩm nhân dân Toà án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc
tỉnh (gọi chung là Hội thẩm nhân dân);
B) Hội thẩm quân nhân Toà án quân sự quân khu và tương đương; Hội
thẩm quân nhân Toà án quân sự khu vực (gọi chung là Hội thẩm quân nhân).
Điều 3
Việc xét xử của Toà án nhân dân địa phương có Hội thẩm nhân dân tham
gia; việc xét xử của Toà án quân sự cấp quân khu và Toà án quân sự khu vực
có Hội thẩm quân nhân tham gia theo quy định của pháp luật tố tụng. Khi xét
xử, Hội thẩm ngang quyền với Thẩm phán.
Điều 4
Khi xét xử, Thẩm phán và Hội thẩm độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.
Điều 5
1. Công dân Việt Nam trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp nước Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, liêm khiết và trung
thực, có tinh thần kiên quyết bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, có trình độ cử nhân
luật và đã được đào tạo về nghiệp vụ xét xử, có thời gian công tác thực tiễn, có
năng lực làm công tác xét xử theo quy định của Pháp lệnh này, có sức khỏe bảo
đảm hoàn thành nhiệm vụ được giao thì có thể được tuyển chọn và bổ nhiệm làm
Thẩm phán.
2. Công dân Việt Nam trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp nước Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, liêm khiết và trung
thực, có kiến thức pháp lý, có tinh thần kiên quyết bảo vệ pháp chế xã hội chủ
nghĩa, kiên quyết đấu tranh bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp
pháp của công dân, có sức khoẻ bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ được giao thì có
thể được bầu hoặc cử làm Hội thẩm.
Điều 6
Thẩm phán, Hội thẩm chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thực hiện
nhiệm vụ, quyền hạn của mình; nếu có hành vi vi phạm pháp luật thì tuỳ theo
tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự
theo quy định của pháp luật.
Điều 7
Thẩm phán, Hội thẩm phải giữ bí mật nhà nước và bí mật công tác theo quy
định của pháp luật.
Điều 8
Thẩm phán, Hội thẩm trong khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình
mà gây thiệt hại thì Toà án nơi Thẩm phán, Hội thẩm đó thực hiện nhiệm vụ xét
xử phải có trách nhiệm bồi thường và Thẩm phán, Hội thẩm đã gây thiệt hại có
trách nhiệm bồi hoàn cho Toà án theo quy định của pháp luật.
Điều 9
Thẩm phán, Hội thẩm được bồi dưỡng nghiệp vụ công tác xét xử.
Chánh án Toà án các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có
trách nhiệm tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ cho Thẩm phán, Hội thẩm.
Điều 10
1. Thẩm phán, Hội thẩm phải tôn trọng nhân dân và chịu sự giám sát của
nhân dân.
Khi phát hiện hành vi trái pháp luật của Thẩm phán, Hội thẩm thì cơ quan
nhà nước, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt
trận, các tổ chức xã hội khác, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân có quyền
yêu cầu, kiến nghị, khiếu nại; cá nhân có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan có
thẩm quyền để xem xét trách nhiệm đối với Thẩm phán, Hội thẩm.
2. Khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Thẩm phán, Hội thẩm có
quyền liên hệ với cơ quan nhà nước, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ
chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức xã hội khác, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ
trang nhân dân và công dân. Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình các
cơ quan, tổ chức và công dân có trách nhiệm tạo điều kiện để Thẩm phán, Hội
thẩm làm nhiệm vụ.
Nghiêm cấm mọi hành vi cản trở Thẩm phán, Hội thẩm thực hiện nhiệm vụ.
CHƯƠNG II
NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN CỦA THẨ M P HÁN.
CHẾ ĐỘ ĐỐI VỚI THẨM P HÁN.
ĐIỀU ĐỘNG, BIỆT PHÁI THẨM P HÁN
Điều 11
Thẩm phán làm nhiệm vụ xét xử những vụ án và giải quyết những việc
khác thuộc thẩm quyền của Toà án theo sự phân công của Chánh án Toà án
nơi mình công tác hoặc Toà án nơi mình được biệt phái đến làm nhiệm vụ có
thời hạn.
Nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của Thẩm phán do pháp luật quy định.
Điều 12
Thẩm phán có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân thi hành những
quyết định có liên quan đến việc giải quyết vụ án hoặc những việc khác theo quy
định của pháp luật.
Điều 13
Thẩm phán phải gương mẫu trong việc chấp hành Hiến pháp, pháp luật, có
cuộc sống lành mạnh và tôn trọng các quy tắc sinh hoạt công cộng, tham gia
tuyên truyền, phổ biến pháp luật.
Điều 14
Thẩm phán có trách nhiệm học tập, nghiên cứu để nâng cao trình độ
chuyên môn nghiệp vụ Toà án.
Điều 15
Thẩm phán không được làm những việc sau đây:
1. Những việc mà pháp luật quy định cán bộ, công chức không được làm;
2. Tư vấn cho bị can, bị cáo, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác làm
cho việc giải quyết vụ án hoặc những việc khác không đúng quy định của pháp
luật;
3. Can thiệp trái pháp luật vào việc giải quyết vụ án hoặc lợi dụng ảnh
hưởng của mình tác động đến người có trách nhiệm giải quyết vụ án;
4. Đem hồ sơ vụ án hoặc tài liệu trong hồ sơ vụ án ra khỏi cơ quan, nếu không
vì nhiệm vụ được giao hoặc không được sự đồng ý của người có thẩm quyền;
5. Tiếp bị can, bị cáo, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác trong vụ
án mà mình có thẩm quyền giải quyết ngoài nơi quy định.
Điều 16
Thẩm phán phải từ chối tham gia xét xử hoặc bị thay đổi trong các trường
hợp do pháp luật tố tụng quy định.
Điều 17
1. Thẩm phán có thang bậc lương riêng, được hưởng phụ cấp trách nhiệm và
các phụ cấp khác do pháp luật quy định.
2. Thẩm phán khi đi làm nhiệm vụ được miễn phí cầu, phà, đường theo quy
định của pháp luật.
Điều 18
Thẩm phán được cấp trang phục, Giấy chứng minh Thẩm phán để làm
nhiệm vụ.
Mẫu trang phục, chế độ cấp phát và sử dụng trang phục, Giấy chứng minh
Thẩm phán do Chánh án Toà án nhân dân tối cao trình Uỷ ban thường vụ Quốc
hội quy định.
Điều 19
1. Để bảo đảm cho các Toà án nhân dân địa phương thực hiện chức năng,
nhiệm vụ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao quyết định:
A) Điều động Thẩm phán từ Toà án nhân dân địa phương này đến làm
nhiệm vụ tại Toà án nhân dân địa phương khác cùng cấp;
B) Biệt phái Thẩm phán từ Toà án nhân dân địa phương này đến làm nhiệm
vụ có thời hạn tại Toà án nhân dân địa phương khác cùng cấp.
2. Để bảo đảm cho các Toà án quân sự thực hiện chức năng, nhiệm vụ, Bộ
trưởng Bộ Quốc phòng quyết định:
A) Điều động Thẩm phán từ Toà án quân sự này đến làm nhiệm vụ tại Toà
án quân sự khác cùng cấp sau khi thống nhất với Chánh án Toà án nhân dân tối
cao;
B) Biệt phái Thẩm phán từ Toà án quân sự này đến làm nhiệm vụ có thời
hạn tại Toà án quân sự khác cùng cấp.
CHƯƠNG III
TIÊU CHUẨN THẨM PHÁN. THỦ TỤC TUYỂN CHỌN,
BỔ NH IỆM, MIỄN NHIỆM, CÁCH CHỨC THẨM PHÁN
Điều 20
Người có đủ tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều 5 của Pháp lệnh này, có
thời gian làm công tác pháp luật từ bốn năm trở lên, có năng lực xét xử những vụ
án và giải quyết những việc khác thuộc thẩm quyền của Toà án nhân dân cấp
huyện, Toà án quân sự khu vực, thì có thể được tuyển chọn và bổ nhiệm làm
Thẩm phán Toà án nhân dân cấp huyện; nếu người đó là sĩ quan quân đội tại ngũ
thì có thể được tuyển chọn và bổ nhiệm làm Thẩm phán Toà án quân sự khu vực.
Điều 21
1. Người có đủ tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều 5 của Pháp lệnh này và
đã là Thẩm phán Toà án nhân dân cấp huyện, Thẩm phán Toà án quân sự khu