ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
VÕ THỊ THUỲ LINH
PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH
(QUA THỰC TIỄN TẠI TỈNH QUẢNG TRỊ)
Chuyên ngành: LUẬT DÂN SỰ
Mã số : 60 38 30
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS Đoàn Đức Lương
HÀ NỘI - 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ
công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn
đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Tôi đã hoàn thành tất
cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo
quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội.
Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để
tôi có thể bảo vệ Luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
NGƯỜI CAM ĐOAN
Võ Thị Thùy Linh
MỤC LỤC
Trang bìa phụ
Lời cam đoan
Mục lục
Bảng viết tắt
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Tình hình nghiên cứu đề tài .......................................................................... 3
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu đề tài .......................................................... 5
4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài ...................................................................... 5
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu đề tài .................................. 5
6. Những điểm mới và Ý nghĩa của luận văn ................................................... 6
7. Kết cấu của Luận văn .................................................................................... 6
Chương 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẠO LỰC GIA ĐÌNH .................. 7
1.1. Một số khái niệm cơ bản ......................................................................... 7
1.1.1. Khái niệm gia đình và thành viên gia đình ........................................... 7
1.1.2. Khái niệm bạo lực và bạo lực gia đình ................................................. 9
1.1.3. Khái niệm phòng, chống bạo lực gia đình .......................................... 13
1.2. Một số yếu tố tác động đến bạo lực gia đình .................................. 17
1.2.1. Các yếu tố liên quan đến cá nhân ....................................................... 17
1.2.2. Các yếu tố liên quan đến quan hệ hôn nhân - gia đình ...................... 17
1.2.3. Các yếu tố liên quan đến cộng đồng và xã hội ................................... 18
1.3. Hậu quả của bạo lực gia đình đối với gia đình và xã hội và
Ý nghĩa của việc phòng, chống bạo lực gia đình ............................ 21
1.3.1. Hậu quả của bạo lực gia đình đối với gia đình và xã hội ................... 21
1.3.2. Ý nghĩa của việc phòng, chống bạo lực gia đình ................................ 25
1.4. Pháp luật một số quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình .......... 26
1.4.1. Luật mẫu về bạo lực gia đình của Uỷ ban nhân quyền Liên
Hợp Quốc ............................................................................................ 27
1.4.2. Pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình của Nhật Bản ..................... 29
1.4.3. Pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình của Phi-lip-pin ................... 30
1.4.4. Pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình của In-đô-nê-xi-a ............... 31
1.5. Sơ lược quá trình hình thành và phát triển của các quy
định pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình Việt Nam ........... 33
1.5.1. Giai đoạn trước năm 1945 .................................................................. 34
1.5.2. Giai đoạn từ năm 1945-1954 ............................................................. 36
1.5.3. Giai đoạn từ năm 1954-1975 .............................................................. 39
1.5.4. Giai đoạn từ năm 1975 đến nay .......................................................... 40
Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG
BẠO LỰC GIA ĐÌNH ...................................................................... 50
2.1. Nguyên tắc phòng, chống bạo lực gia đình ..................................... 50
2.2. Quyền, nghĩa vụ của các chủ thể của bạo lực gia đình .................. 52
2.2.1. Quyền, nghĩa vụ của nạn nhân ............................................................ 52
2.2.2. Quyền và nghĩa vụ của người có hành vi bạo lực gia đình ................ 54
2.3. Trách nhiệm của cá nhân, gia đình và các cơ quan, tổ
chức trong phòng, chống bạo lực gia đình ...................................... 56
2.3.1. Trách nhiệm của cá nhân, gia đình ..................................................... 56
2.3.2. Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức khác ............................................. 59
2.4. Các biện pháp cơ bản để phòng ngừa và ngăn chặn hành
vi bạo lực gia đình, bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình .................. 61
2.4.1. Các biện pháp phòng ngừa hành vi bạo lực gia đình .......................... 61
2.4.2. Các biện pháp ngăn chặn hành vi bạo lực gia đình và bảo vệ
nạn nhân bạo lực gia đình ................................................................... 63
2.5. Xử lý vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình ......... 69
2.5.1. Xử lý kỷ luật ....................................................................................... 70
2.5.2. Xử lý hành chính ................................................................................. 70
2.5.3. Xử lý theo pháp luật dân sự ................................................................ 72
2.5.4. Xử lý theo pháp luật hình sự ............................................................... 76
Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG
BẠO LỰC GIA ĐÌNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG
TRỊ VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH ....................................... 79
3.1. Thực trạng bạo lực gia đình ............................................................. 79
3.1.1. Tình hình bạo lực gia đình .................................................................. 79
3.1.2. Kết quả đạt được trong phòng, chống bạo lực gia đình trên địa
bàn tỉnh Quảng Trị; Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân ................ 82
3.1.3. Những vướng mắc trong phòng, chống bạo lực gia đình ................... 90
3.2. Những giải pháp nâng cao hiệu quả phòng, chống bạo
lực gia đình ....................................................................................... 93
3.2.1. Giải pháp chung .................................................................................. 93
3.2.2. Giải pháp cụ thể áp dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị ..................... 102
KẾT LUẬN .................................................................................................. 113
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 115
PHỤ LỤC